20.d. Raad 21 december 2022 stuk C.1. 20221021 Rekenkamercommissie Rapportage Handhaving Terschelling.pdf

Beperk daarbij vooral vanwege de beschikbare capaciteit het aantal toezichts- en handhavingsonderwerpen met een hoge prioriteit (bijvoorbeeld maximaal 3-4), zodat deze onderwerpen in de praktijk ook daadwerkelijk allemaal een hoge prioriteit kunnen krijgen. 3. Voer als gemeenteraad en college een principiële discussie over het veiligheidsbeleid en hoeveel overlast getolereerd kan worden. 4. Stel een preventie- en handhavingsplan op voor alcohol- en drugsgebruik onder jongeren en evalueer het plan 2018-2021 (en benut de evaluatie voor het nieuwe plan). 5. Evalueer in de jaarverslagen de doeltreffendheid op basis van de SMART geformuleerde doelstellingen. 6. Overweeg de eigen capaciteit voor toezicht en handhaving structureel uit te breiden in plaats van capaciteitsproblemen op te lossen door extern in te huren. Dit versterkt de eigen organisatie (met name in verband met kennisopbouw). 7. In de beleidsnota Helder handhaven wordt gesteld wordt dat naast handhaving een goede voorlichting belangrijk is. Zet in op goede voorlichting zoals in de nota is opgenomen of motiveer waarom daarvan wordt afgeweken. —

—

Op deze specifieke aanbevelingen geven wij per punt de volgende bestuurlijke reactie: 1. Zorg voor inzicht in de doeltreffendheid van de SMART-geformuleerde doelstellingen en cijfermatige overzichten van de uitgevoerde handhavingsacties. Daarmee wordt een volledige beleidscyclus gerealiseerd. Sinds 2017 heeft de gemeente Terschelling een overleg structuur ingericht om gericht te kunnen acteren op overlast tijdens het hoogseizoen. Wekelijks worden er overleggen met handhavingspartners en inwoners gehouden om de informatiepositie op de overlast te verbeteren. Na verschillende aanpassingen en het opstellen van SMART doelstellingen in 2019 kwam er door twee jaar lang corona geen gelegenheid om een degelijke evaluatie met daarop opvolging aan te geven in het jaarlijks uitvoeringsplan. In 2022 hebben we draad weer op kunnen pakken. We kunnen spreken van een mooi 0 punt meting voor de komende jaren en bouwen hierop door. Het is een mooie aanbeveling en nemen deze aanbeveling over. 2. Beperk daarbij vooral vanwege de beschikbare capaciteit het aantal toezichts- en handhavingsonderwerpen met een hoge prioriteit (bijvoorbeeld maximaal 3-4), zodat deze onderwerpen in de praktijk ook daadwerkelijk allemaal een hoge prioriteit kunnen krijgen. —

—

3 Terschelling is als voorzitter van driehoek bezig geweest met het inrichten van een jaarwerkplansessie. Hieruit volgt beter inzicht !prioritering die we verder door kunnen voeren! mee kunnen nemen in onze gemeentelijke uitvoeringsplannen (00V). Vanuit het Toezicht en Handhavingstraject pakken we ook de prioriteiten van VTH op. 3. Voer als gemeenteraad en college een principiële discussie over het veiligheidsbeleid en hoeveel overlast getolereerd kan worden. IVP loopt 2022 af door het opstellen van een startnotie wil de gemeente Terschelling starten met het opstellen van een integraal veiligheidsplan dat van college, raad en inwoners van Terschelling is, zo vergoten we het draagvlak en de uitwerking van ons IVP 4. Stel een preventie- en handhavingsplan op voor alcohol- en drugsgebruik onder jongeren en evalueer het plan 2018-2 021 (en benut de evaluatie voor het nieuwe plan). Deze hebben we opgesteld genaamd Helder Terschelling. 5. Evalueer in de jaarverslagen de doeltreffendheid op basis van de SMARTgeformuleerde doelstellingen. Daar zijn we in 2022 mee gestart, de resultaten worden begin 2023 verwacht. Deze aanbeveling pakken we op. 6. Overweeg de eigen capaciteit voor toezicht en handhaving structureel uit te breiden in plaats van capaciteitsproblemen op te lossen door extern in te huren. Dit versterkt de eigen organisatie (met name in verband met kennisopbouw).

Dit punt zal worden meegenomen in de jaarlijkse evaluatie, vooralsnog zien we een enorme piek in hoogseizoen, deze vangen we op met externe capaciteit, wanneer we met bezoekers te maken hebben is preventief inzetten bijzonder lastig gebleken. Wat communiceer je naar wie en welke bereik hebben we door het grensoverschrijdende karakter met Toerisme. Met toerisme is het vaak repressief optreden. De piekbelasting van 00V en VTH wordt in de zomer door inhuur opgevangen. 7. In de beleidsnota Helder handhaven wordt gesteld dat naast handhaving een goede voorlichting belangrijk is. Zet in op goede voorlichting zoals in de nota is opgenomen of motiveer waarom daarvan wordt afgeweken. Deze vaststelling is in 2022 uitgevoerd door communicatie Terschelling. De communicatiestrategie is in samenwerking met onze handhavingspartners opgepakt hierbij hebben we gewerkt met drie prioriteiten uit de beleidsnota helder handhaven. Deze aanbeveling pakken we op.

Uw rekenkamercommissie komt tot de volgende zeven gezamenlijke aanbevelingen: 1. Het gezamenlijk ontwikkelen van een format voor de verschillende onderdelen van de beleidscyclus (zoals het beleidsplan, het uitvoeringsplan en het jaarverslag), dat per gemeente wordt ingevuld. Nu hanteert elke gemeente een eigen vorm, waarbij in feite steeds opnieuw het wiel wordt uitgevonden. 2. Betrek de gemeenteraad in het bepalen van de prioriteiten, en informeer de raad jaarlijks over de uitvoering en de realisatie van de doelen. 3. Het gezamenlijk ontwikkelen van een preventie- en handhavingsplan alcohol- en drugsgebruik onder jongeren en het benutten van de evaluaties voor een nieuw plan. 4. Het gezamenlijk projectmatig plannen en inrichten van toezicht op het oneigenlijk gebruik van woningen, waarbij Terschelling als voorbeeld kan dienen. 5. Het verkennen van het ontwikkelen van gerichte voorlichting, waarbij Terschelling als voorbeeld kan dienen. 6. Investeer in samenwerking. Op Vlieland heeft de werkgroep handhaving (lx per maand bijeen) de samenwerking met de politie geïntensiveerd.

4 7. Voor juridische handhaving is in meerdere Waddengemeenten onvoldoende capaciteit beschikbaar. Anders dan bij de toezichts- en handhavingswerkzaamheden in de dagelijkse praktijk hoeft de Juridische handhaving niet op elk van de eilanden zelf plaats te vinden. Overwogen kan worden gezamenlijk (door alle of een deel van de eilanden) juridische handhavers aan te stellen die voor meerdere gemeenten werkzaamheden verrichten. Op deze gezamenlijke aanbevelingen geven wij per punt de volgende bestuurlijke reactie: 1. Het gezamenlijk ontwikkelen van een format voor de verschillende onderdelen van de beleidscyclus (zoals het beleidsplan, het uitvoeringsplan en het jaarverslag), dat per gemeente wordt ingevuld. Nu hanteert elke gemeente een eigen vorm, waarbij in feite steeds opnieuw het wiel wordt uitgevonden. Standaardisatie is hierbij niet het doel. We stemmen goed af met de eilander collega’s maar het lokale moeten we niet uit het oog verliezen waarbij maatwerk essentieel is. 2. Betrek de gemeenteraad in het bepalen van de prioriteiten, en informeer de raad jaarlijks over de uitvoering en de realisatie van de doelen. Op diverse momenten heeft de raad blijk gegeven van de prioritering en wordt de raad actief geïnformeerd. 3.

Het gezamenlijk ontwikkelen van een preventie- en handhavingsplan alcohol- en drugsgebruik onder jongeren en het benutten van de evaluaties voor een nieuw plan. Bij de totstandkoming van deze plannen wordt er afstemming gezocht met de (Friese) Wadden eilanden. 4. Het gezamenlijk projectmatig plannen en inrichten van toezicht op het oneigenlijk gebruik van woningen, waarbij Terschelling als voorbeeld kan dienen. Er is altijd ruimte om goede ervaringen met elkaar te delen maar de lokale situatie vraagt vaak om maatwerk. Daarom wel kennis delen maar altijd met een lokale blik. 5. Het verkennen van het ontwikkelen van gerichte voorlichting, waarbij Terschelling als voorbeeld kan dienen. De beantwoording luidt hier hetzelfde als punt 4. 6. Investeer in samenwerking. Op Vlieland heeft de werkgroep handhaving (lx per maand bijeen) de samenwerking met de politie geïntensiveerd. We investeren altijd op samenwerking. Integraliteit staat hoog in het vaandel. We hebben structureel handhavingsoverleg met de verschillende partners. Dit doen we vanuit 00V en VTH. 7. Voor Juridische handhaving is in meerdere Waddengemeenten onvoldoende capaciteit beschikbaar. Anders dan bij de toezichts- en handhavingswerkzaamheden in de dagelijkse praktijk hoeft de Juridische handhaving niet op elk van de eilanden zelf plaats te vinden.

Overwogen kan worden gezamenlijk (door alle of een deel van de eilanden) Juridische handha vers aan te stellen die voor meerdere gemeenten werkzaamheden verrichten. Dit kunnen we nader onderzoeken met zowel de Waddencollega’s of binnen het BT.

-v

J

Rekenkamercommissie

De Waddeneilanden Nawoord Terschelling Het concept-onderzoeksrapport over handhaving en toezicht is kort na de zomervakantie – conform de procedure die daarover is afgesproken – aan het college aangeboden voor een bestuurlijke reactie op de conclusies en aanbevelingen. Eerder (voor de vakantie) was al ambtelijk wederhoor (feitencheck) gevraagd en gekregen. De rekenkamercommissie heeft op 18 oktober de bestuurlijke reactie ontvangen, zoals die op 17 oktober is vastgesteld in het college (de brief heeft als datum 28 september). De rapporten van alle 5 gemeenten worden tegelijkertijd aan de raden aangeboden omdat in het rapport ook bevindingen en aanbevelingen zijn opgenomen die alle vijf gemeenten aangaan. De rekenkamercommissie geeft in dit nawoord nog een toelichting of verduidelijking naar aanleiding van de reactie van het college. Het college geeft een reactie op een deel van de conclusies. T.a.v. het Preventie- en handhavingsplan Alcohol De Friese Waddeneilanden 2018-2021 moet op basis van aanvullende informatie (verkregen nadat de onderzoekswerkzaamheden waren afgerond) inderdaad de conclusie zijn dat het oude plan actueel was en er inmiddels ook een nieuw plan was (‘Helder Terschelling’) • Het college geeft aan dat het aantal overlastmeldingen in 2022 terug te dringen (cijfers van politie en gemeente).

Het college geeft aan dat dat onder meer komt door een goede samenwerking en inzetten op heldere doelstellingen/prioriteiten. De rekenkamercommissie onderschrijft nog eens het belang van samenwerking en heldere prioritering. • Op de conclusie dat er te veel onderwerpen met een hoge prioriteit zijn, gegeven de beschikbare capaciteit, geeft het college de reactie dat in de praktijk handhavers zich binnen 2 projecten, per project met niet meer dan 3 prioriteiten bezig houden, en dat daarmee geborgd is dat prioriteiten niet verloren gaan. De rekenkamercommissie acht het op basis van haar bevindingen desondanks toch raadzaam om te kijken naar het aantal prioriteiten in relatie tot de benodigde capaciteit. • Op de conclusie dat de actieve voorlichting beperkt is, geeft het college de reactie dat actieve voorlichting plaatsvindt bij controlebezoeken en ook als een toezichthouder rondloopt en zaken worden geconstateerd die niet helemaal in orde zijn. De rekenkamercommissie ziet dat meer als reactief. In het onderzoek is een beperkte actieve voorlichting geconstateerd.

•

Het verheugt de rekenkamercommissie dat het college op basis van de Terschelling-specifieke aanbevelingen een aantal acties benoemd die worden ingezet of al zijn ingezet, zoals: • een overleg structuur om gericht te kunnen acteren op overlast tijdens het hoogseizoen; • evaluatie en uitvoeringsplan; • met de inrichting van een jaarwerkplansessie beter inzicht in prioritering t.b.v. gemeentelijke uitvoeringsplannen; • het evalueren op basis van de doeltreffendheid en de SMARTgeformuleerde doelen (resultaten worden begin 2023 verwacht) • communicatie en voorlichting op basis van ene communicatiestrategie T.a.v. de aanbeveling om als gemeenteraad en college een discussie te voeren over het veiligheidsbeleid en hoeveel overlast getolereerd kan worden, is door het college aangegeven dat in dat verband een startnotie ten aanzien van een integraal veiligheidsplan zal worden opgesteld. De rekenkamercommissie beveelt aan om in dat proces duidelijk ruimte te bieden voor draagvlak en gesprek met raad en inwoners. De aanbeveling de eigen capaciteit voor toezicht en handhaving structureel uit te breiden (i.p.v. externe inhuur) wordt door het college niet overgenomen. Het punt dat de rekenkamercommissie daarbij wil maken betreft met name het ontberen van kennisopbouw bij externe inhuur. Om als het college kiest voor externe inhuur zou dat punt meer aandacht verdienen.

Het college geeft ook een reactie op aanbevelingen voor gezamenlijkheid (samen met de andere eilandgemeenten). Het college ziet bij een aantal van die aanbevelingen geen meerwaarde In het gezamenlijk optrekken. De rekenkamercommissie beveelt zeker geen extra ingewikkelde gezamenlijke processen aan die veel tijd zouden kosten, maar vindt dat ‘leren van elkaar’ wel vaker en meer structureel plaats zou moeten krijgen in de beleidscyclus. Onder meer het gedeelde eilandkarakter met relatief veel toeristen geeft aanleiding om te leren van de overeenkomsten die er zijn. T.a.v. de aanbeveling de raad meer te betrekken bij prioritering, geeft het college aan dat de raad al wordt geïnformeerd over prioritering. De rekenkamercommissie vindt heldere informatievoorziening over prioritering zowel ex ante (bij de beleidsvorming) als in de controlerende (ex post) rol van de raad van belang. De rekenkamercommissie pleit niet voor tijdrovende processen, maar acht het logisch en zinvol de raad meer te betrekken en actief te informeren. De rekenkamercommissie