18.a. Raadsvoorstel Re-integratieverordening 2023 Terschelling

Raadsvoorstel Onderwerp:

Jaar/nummer: In behandeling bij:

Re-integratieverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ 2023 gemeente Terschelling 2023/ Wethouder Hoekstra - Sikkema

Voorstel

1. De raad wordt voorgesteld de Re-integratieverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ 2023 gemeente Terschelling vast te stellen en de verordening in werking te laten treden op de dag na bekendmaking met terugwerkende kracht tot en met 1 juli 2023.

Samenvatting

Bij brief van 7 september 2018 kondigde de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid het zogenaamd 'Breed Offensief' aan om meer mensen met een arbeidsbeperking aan het werk te helpen. Het ‘Breed offensief’ is bedoeld om werkgevers en mensen die afhankelijk zijn van het UWV en gemeenten voor hun re-integratie, meer duidelijkheid te bieden over rechten en voorzieningen. Daarvoor moet de reintegratieverordening aangepast worden. Het college stelt aan de gemeenteraad voor om de re-integratieverordening aan te passen naar aanleiding van de wetswijziging in de Participatiewet.

Toelichting Inleiding Bij brief van 7 september 2018 kondigde de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid het zogenaamd 'Breed Offensief' aan om meer mensen met een arbeidsbeperking aan het werk te helpen. Het ‘Breed offensief’ is bedoeld om werkgevers en mensen die afhankelijk zijn van het UWV en gemeenten voor hun re-integratie, meer duidelijkheid te bieden over rechten en voorzieningen. Dat betekent tevens dat het Rijk meer harmonisering van beleidskaders- en uitvoering verwacht tussen gemeenten. Voor een deel dwingt het rijk dit af met wetswijzigingen en voorgeschreven voorzieningen, een ander deel laat het rijk aan gemeenten over; zie de tabel “Algemene impact Breed offensief’. De Wet Uitvoeren Breed offensief betekent ook een aanpassing van de verordeningsplicht in de Participatiewet. Deze wijziging is op 1 juli 2023 van kracht. Dat betekent dat de gemeente de re-integratieverordening hierop moeten aanpassen. Algemene impact Breed offensief Intentie Rijk bij Breed offensief Wettelijke bepalingen n.a.v. Breed offensief Wat: Nieuwe vrijlatingsregeling maakt mogelijk Wat: De loonkostensubsidie op grond van dat het inkomen uit deeltijdwerk niet meer de Participatiewet is voor werkgevers volledig af gaat van de bijstandsuitkering van de makkelijker te krijgen werknemer die werkt met loonkostensubsidie

2

Hoe: Invoering preferent werkproces (vereenvoudiging van uitvoering) in NWF reeds in 2021 afgerond. Wat: Werkgevers en werknemers maken gebruik van voorzieningen Hoe: Zoveel mogelijk transparantie over de inhoud van de verschillende voorzieningen en de voorwaarden in gemeentelijke verordening per 1-7-2023

Hoe: Van rechtswege ingegaan per 1-1-2023 Wat: De kostendelersnorm is gewijzigd zodat jongeren tot 27 jaar niet meetellen als kostendeler voor hun huisgenoten Hoe: van rechtswege ingegaan per 1-1-2023 Wat: Het voor jongeren met een arbeidsbeperking mogelijk maken dat een aanvraag voor een bijstandsuitkering meteen wordt behandeld en dat zij zo snel mogelijk arbeidsondersteuning krijgen Hoe: De wettelijke zoektijd naar betaald werk van vier weken voordat de uitkeringsaanvraag in behandeling wordt genomen, vervalt voor kwetsbare jongeren per 1 juli 2023 Wat: Werkgevers en werknemers kunnen hulp op maat aanvragen bij re-integratie Hoe: in de Participatiewet wordt per 1-7-2023 expliciet de aanvraagmogelijkheid opgenomen. (Was voorheen een aanbod van het college)

Aanvullende lokale maatregelen per 1 januari 2024 Naast de wijzigingen in de verordening die wettelijk bepaald zijn, worden extra voorzieningen voorbereid. Dit zijn het Werkstartpakket en de Premie proefplaats. Beide zijn zogenaamde werkstimulerende maatregelen. Met het Werkstartpakket worden personen die vanuit de bijstand aan het werk gaan extra ondersteundom de stap richting werk te kunnen maken. Dit kan bestaan uit materiële voorzieningen en uit extra ondersteuning en / of nazorg om de stap richting werk te maken. Deze voorzieningen dragen eraan bij dat mensen duurzaam uitstromen richting werk. De proefplaats is een wettelijke voorziening vanuit het breed offensief en is dus opgenomen in de verordening. Met een proefplaats kan worden onderzocht wat nodig is om de koppeling tussen werkgever en aanstaande werknemer tot een duurzaam succes te maken. De premie voor de deelname aan de proefplaats (een tijdelijke financiële prikkel) wordt de persoon die de proefplaats heeft doorlopen beloond voor deze reguliere inzet in het arbeidsproces. Omdat beide werkstimulerende maatregelen financiële gevolgen hebben voor de gemeente worden deze maatregelen nog niet opgenomen in de verordening. Voor deze voorzieningen zal een separaat besluitvormingsproces volgen, waar ook een financieel besluit deel vanuit zal maken. De uitvoering van de beide voorzieningen wordt

3

geraamd op € 7.259 per jaar. Indien de gemeenteraad t.z.t. de invoering van deze voorzieningen honoreert zullen wij de beide maatregelen onder toepassing van de Innovatiebepaling in de verordening uitvoeren met ingang van 2024. De maatregelen kunnen daarna worden opgenomen onder artikel 11 en 12 van de verordening zodra er een volgende wijziging van de verordening wordt voorgesteld. Beoogd effect De verordening in overeenstemming brengen met de Wet Uitvoeren Breed offensief. De bedoeling van het rijk is dat door het Breed offensief meer mensen (met een arbeidsbeperking) regulier werk hebben. De verordening is op veel onderdelen aangepast. Dit betekent dat vrijwel alle artikelen zijn gewijzigd. Ook zijn er door de nieuwe verordeningsplicht enkele artikelen toegevoegd aan de verordening. De verordening Loonkostensubsidie kan vervallen omdat de bepalingen zijn opgenomen in de Participatiewet c.q. de nieuwe Re integratieverordening. Motivatie/argumenten eventuele alternatieven 1.1 De verordening wordt aangepast in overeenstemming met de wijziging van de Participatiewet. Door de Wet Uitvoeren Breed offensief moet ook de verordening worden aangepast per 1 juli 2023. 1.2 De verordening treedt in werking per 1 juli 2023. De wijziging van de Participatiewet treedt in werking per 1 juli 2023.

De vaststelling van de verordening vindt na deze datum plaats; en werkt om die reden terug tot 1 juli 2023. Kanttekeningen De verordening zoals die nu aan u wordt voorgelegd heeft niet tot gevolg dat het gemeentelijke voorzieningenpakket wordt uitgebreid (met uitzondering van de beide aanvullende lokale werkstimulerende maatregelen die mogelijk per 1 januari 2024 worden ingevoerd). Wel wordt voor de inwoners en werkgevers overzichtelijker gemaakt welke voorzieningen de gemeente kan bieden. Dit zou kunnen leiden tot een extra beroep op de voorzieningen. Dit gaan wij monitoren. Gelet op de doelstelling van het Breed offensief (eenheid leidt tot meer transparantie bij werkgevers en inwoners) is over de inhoud van de verordening afstemming gezocht met de overige Friese gemeenten en met name met de gemeenten in de regio Fryslân-West. De verordeningen zijn niet identiek, en dat is vanzelfsprekend gelet op de verschillende uitvoeringsstructuren, lokale kenmerken en -mogelijkheden. Implementatie en uitvoering Voor diverse voorzieningen zal het college nadere regels gaan vaststellen. Dit behoort tot het implementatieproces. Hiervoor wordt nauw samengewerkt met de Dienst NWF. Streven is zoveel mogelijk beleidsregels in de maand juli en september 2024 te laten vaststellen door het college.

Het college heeft de uitvoering van de taken in het kader van de Participatiewet gedelegeerd aan het bestuur van de Dienst NWF. Daaronder valt ook de uitvoering van deze verordening. De verordening is in nauwe samenspraak met de Dienst NWF voorbereid en opgesteld.

4

Financiën Het is de bedoeling dat tegenover mogelijk toegenomen gebruik van voorzieningen, meer uitstroom naar werk en deelname aan de arbeidsmarkt staat. Het Rijk stelt voor de uitvoering van de maatregelen in het kader van Breed offensief geen extra middelen beschikbaar. De uitzondering hierop zijn de kosten van de extra vrijlating en loonkostensubsidies; dit krijgen gemeenten gecompenseerd via de BUIG-budgetten (rijksbudget ter compensatie van uitkeringslasten). In de verordening is een innovatiebepaling opgenomen. Via deze bepaling worden extra lokale voorzieningen aangeboden naast de wettelijk genoemde voorzieningen. Dit betreft de premie proefplaats die beschikbaar komt voor een succesvol afgeronde proefplaats en de kosten van werkstartvoorzieningen. De voorzieningen en de extra kosten die hiermee gemoeid zijn (structureel € 7.259) worden via een separaat besluitvormingstraject aan het gemeentebestuur voorgelegd. Participatie, Juridisch, Communicatie & Publicatie De Adviesraad Sociaal domein NWF is betrokken bij de beleidsinhoudelijke afwegingen (bijlage 5) en heeft op deze afwegingen en de conceptverordening advies uitgebracht (bijlagen 4a en 4b). N.a.v. dit advies zijn aanpassingen gepleegd. Welke dat zijn leest u in de reactienota (bijlage 3). Na besluitvorming in de raad zal de verordening via de formele kanalen bekend worden gemaakt.

Procedure 1.Behandeling in de raad 2.Bekendmaking van de nieuwe verordening Bijlagen Bijlage 1: Re-integratieverordening Participatiewet concept Re-integratieverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ 2023 gemeente Terschelling Bijlage 2: Verordening Re-integratieverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ 2021 gemeente Terschelling Bijlage 3: Reactienota n.a.v. advies Adviesraad SD NWF Bijlage 4a en 4b: Advies resp. aanvullende vraag Adviesraad SD NWF Bijlage 5: Toelichting op de voorzieningen (t.b.v. voorbereidende bestuurlijke overleggen en adviesaanvraag Adviesraad SD NWF) Bijlage 6: Impactanalyse Breed offensief (beschikbaar gesteld aan colleges en raden in februari 2023) Bijlage 7: Vergelijking Re-integratieverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ 2021-2023

Datum behandeling in B&W + ondertekening Terschelling, 12 juni 2023

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Terschelling, H.M. de Jong, secretaris/directeur

C.M. van de Pol, burgemeester