15.f. Bijlage 4 Memo Verkenning invoering parkeergelden voor autoverkeer naar Terschelling_incl begroting

Memo Aan

:

College van Burgemeester en Wethouders

Datum

:

1 juli 2025

Afzender

:

Programmamanagement Mobiliteit

Onderwerp

:

Bijlage(n)

:

Verkenning invoering parkeergelden voor autoverkeer naar Terschelling 1

1. Aanleiding De gemeente Terschelling ziet zich geconfronteerd met stijgende druk op de openbare ruimte, met name tijdens het toeristisch hoogseizoen. Tegelijkertijd bestaat er behoefte aan het structureel versterken van de gemeentelijke inkomsten. Voorliggende memo beoogt een verkenning te geven van de mogelijkheden en financiële potentie van het invoeren van parkeergelden voor voertuigen die per veerdienst naar Terschelling reizen. Hierbij is het bestaande parkeerbeleid op Texel als referentie genomen, aangezien daar met succes een kenteken- en tariefsysteem is ingevoerd dat zowel toeristische sturing als financiële opbrengsten oplevert.

BNG 28.50.08.285 Burg.v. Heusdenweg 10A 8881 EB West-Terschelling Postbus 14 8880 AA West-Terschelling telefoon: 0562-446244 telefax: 0562-446299 www. terschelling.nl

gemeente Terschelling

2. Autoverkeer naar Terschelling Op basis van de “Marktanalyse Friese Waddeneilanden” (december 2023, uitgevoerd door Ecorys in opdracht van het Ministerie van IenW en de Provincie Fryslân) blijkt dat in 2022 in totaal 57.790 voertuigen per veerdienst Harlingen–Terschelling zijn vervoerd. Ter vergelijking: in 2019, vóór de coronapandemie, vervoerde rederij Doeksen circa 48.432 voertuigen, waarvan het merendeel (ca. 34.805) toeristisch was van aard. De overige 13.627 voertuigen betroffen voertuigen van bewoners van het eiland (bron: Marktanalyse Friese Waddeneilanden, 2023). Uitgaande van een beperkte jaarlijkse toename en fluctuaties als gevolg van seizoeninvloeden, wordt in deze verkenning gerekend met een bandbreedte van 50.000 tot 65.000 voertuigen per jaar die Terschelling per veerdienst bereiken. 3. Referentiemodel: Parkeerbeleid Texel Texel hanteert sinds enkele jaren een geïntegreerd digitaal parkeersysteem op basis van kentekenregistratie. Dit systeem maakt het mogelijk om op een laagdrempelige en controleerbare manier parkeergelden te innen.

De gehanteerde tarieven (bron: Gemeente Texel, www.texel.nl en VVV Texel) zijn als volgt:  €5,00 per uur (kort parkeren)  €20,00 per dagkaart  €30,00 weekkaart  €40,00 jaarkaart (alleen Texelaars) Voor deze analyse is gerekend met een vast dagtarief van €20,00, zoals dit gangbaar is voor toeristen die langer dan enkele uren op het

2 eiland verblijven. De gemiddelde verblijfsduur van autogebruikers wordt voor deze berekening gesteld op drie tot vijf dagen. Het Texelse model kenmerkt zich door gebruiksgemak, digitale handhaving en ruime acceptatie onder bezoekers, mede dankzij heldere communicatie en vrije toegang voor bewoners. 4. Scenarioanalyse potentiële parkeergelden Om een reëel beeld te geven van de mogelijke opbrengsten uit parkeergelden op Terschelling, is een scenarioanalyse uitgevoerd. Deze gaat uit van een inschatting van het aantal voertuigen dat jaarlijks het eiland bereikt, de betalingsbereidheid onder deze groep, en de gemiddelde verblijfsduur waarvoor parkeergeld verschuldigd zou zijn. Ter referentie is het dagtarief van Texel gehanteerd (€20 per voertuig per dag). De analyse is opgebouwd uit drie kernscenario’s (conservatief, gemiddeld en optimistisch) en wordt aangevuld met een minimumberekening en een maximumscenario om de volledige bandbreedte in kaart te brengen. 4.1 Kernparameters Voor de berekening zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: Parameter

Waarde

Toelichting

Aantal voertuigen per jaar

50.000 – 65.000

Gebaseerd op marktanalyses (2019– 2023)

Betalingsgraad

70 %

Realistisch inschatting, cf. Texelse praktijk

Gem. verblijfsduur (dagen)

3-5

Gemiddelde overdag- en meerdaags bezoek

Dagtarief parkeren

€ 20

Afgeleid van Texel-tarieven (bron: texel.nl)

4.2 Scenario 1 – Conservatief In dit scenario wordt uitgegaan van het laagste volume aan voertuigen en een standaard betalingsgraad van 70%. De gemiddelde verblijfsduur bedraagt twee dagen.  Aantal voertuigen: 50.000  Betalende voertuigen: 70% → 35.000  Gem. verblijfsduur: 3 dagen  Dagtarief: €20 Totale opbrengst: 35.000 × 3 × €20 = € 2.100.000 per jaar Deze variant is relevant in het geval van teruglopend toerisme of beperkte naleving van het parkeersysteem. 4.3 Scenario 2 – Gemiddeld Dit scenario wordt beschouwd als het meest waarschijnlijke, op basis van actuele vervoersdata (2022–2023) en inschattingen van verblijfsgedrag.  Aantal voertuigen: 58.000  Betalende voertuigen: 70% → 40.600

3 

Gem. verblijfsduur: 4 dagen Totale opbrengst: 40.600 × 4 × €20 = € 3.248.000 per jaar Hierbij wordt aangenomen dat het merendeel van de toeristen minimaal twee dagen op het eiland verblijft en het parkeersysteem voldoende effectief wordt ingevoerd. 4.4 Scenario 3 – Optimistisch Het optimistisch scenario gaat uit van een verder stijgend toerisme en een maximale benutting van het parkeersysteem.  Aantal voertuigen: 65.000  Betalende voertuigen: 70% → 45.500  Gem. verblijfsduur: 5 dagen Totale opbrengst: 45.500 × 5 × €20 = € 4.550.000 per jaar Bij dit scenario speelt ook mee dat het systeem goed ingeburgerd raakt, mogelijk digitaal gekoppeld wordt aan de veerboeking, en dat bezoekers bereid zijn te betalen. 4.5 Bandbreedte-inschatting (min/max) Om de uiterste marges te verkennen, is ook een minimum- en maximumscenario opgesteld: Minimumvariant:  50.000 voertuigen × 30% betaling × 3 dagen × €20 = € 900.000 per jaar → Relevante ondergrens bij laag draagvlak en korte verblijven Maximumvariant:  65.000 voertuigen × 90% betaling × 5 dagen × €20 = € 5.850.000 per jaar → Mogelijke bovengrens bij brede acceptatie en lang verblijf 4.6 Opbrengsten per jaar Scenario Conservatief Gemiddeld Optimistisch Minimumvariant Maximumvariant

Aantal voertuigen 50.000 58.000 65.000 50.000 65.000

Betalingsgraad

Verblijfsduur

70% 70% 70% 30% 90%

3 dagen 4 dagen 5 dagen 3 dagen 5 dagen

Totale opbrengst € 2.100.000 € 3.248.000 € 4.550.000 € 900.000 € 5.850.000

4.7 Conclusie De scenarioanalyse laat zien dat bij een reële invoering van parkeergelden op basis van het Texelse model, de gemeente Terschelling mag rekenen op een structurele meeropbrengst van €2,1 tot €4,5 miljoen per jaar (exclusief eenmalige en jaarlijkse onderhoudskosten, zie bijlage 1). Deze opbrengst kan bijdragen aan het dekken van infrastructuurkosten, verduurzaming van mobiliteit en behoud van de leefkwaliteit op het eiland. De bandbreedte benadrukt daarbij het belang van zorgvuldige invoering, goede communicatie en een effectief systeem voor inning en handhaving.

4 5. Beleidsmatige overwegingen A. Sturing op mobiliteit De invoering van parkeergelden stelt de gemeente in staat om niet alleen inkomsten te genereren, maar ook gedragssturing toe te passen. Door tarieven in te zetten als beleidsinstrument, kan druk op infrastructuur en natuur tijdens piekperiodes worden beperkt. B. Sociale acceptatie en duidelijkheid Net als op Texel kan gekozen worden voor een vrijstellingsbeleid voor eilandbewoners en eventueel voor zakelijke gebruikers of zorgvervoer. Hierdoor blijft de maatregel gericht op toeristisch verkeer. C. Gebruik digitale systemen Een kentekenherkenningssysteem biedt het voordeel van lage personele inzet en hoge betrouwbaarheid. Dit systeem is schaalbaar en sluit aan op bestaande infrastructuur (zoals de kentekenregistratie bij de veerhaven Harlingen). D. Noodzaak tot heldere communicatie Invoering vereist transparantie richting bezoekers, ondernemers en inwoners. Een voorlichtingscampagne en goede koppeling met de boeking van de overtocht zullen bijdragen aan acceptatie en naleving.

6. Résume De invoering van parkeergelden voor voertuigen op Terschelling biedt een realistisch meerjarig opbrengstpotentieel van €2,1 tot €4,5 miljoen per jaar (exclusief eenmalige en jaarlijkse onderhoudskosten, zie bijlage 1), met scenario’s die bij bredere participatie aanzienlijk hoger kunnen uitvallen. Naast de financiële meerwaarde vormt het een beleidsmatig instrument om duurzaam verkeer en verblijf op het eiland te reguleren. Aanbeveling: Het college wordt geadviseerd om opdracht te geven tot een verdiepende haalbaarheidsstudie, waarin juridische kaders, systeeminrichting, uitvoeringskosten en invoeringsscenario’s worden uitgewerkt. Hierbij kan ervaring worden meegenomen van collegagemeenten op de Waddeneilanden.

Bronnen    

Marktanalyse Friese Waddeneilanden, Ecorys (in opdracht van IenW en Provincie Fryslân), december 2023 Bezoekersonderzoek Terschelling 2018–2019, bureau Cuatro Gemeente Texel – parkeerbeleid en tarieven: www.texel.nl / www.krim.nl Officiële bekendmaking BLG-952291 – vervoer en verkeer Terschelling

5 Bijlage 1 – Mogelijke investeringskosten en jaarlijkse kosten betaald parkeren Investeringskosten betaald parkeren Terschelling Kostenpost

Volledig digitaal systeem (€)

Hybride systeem (digitaal + automaten) (€)

Kentekenregistratie + softwarelicentie

50.000 – 100.000

50.000 – 100.000

Koppeling aan veerdienst / apps

15.000 – 50.000

15.000 – 50.000

Betaalsysteem online

10.000 – 25.000

10.000 – 25.000

Platform voor online betalen en administratie

Parkeerautomaten (5–10 stuks)

—

25.000 – 70.000

Hardwarekosten + installatie parkeerautomaten

Fysieke plaatsing & elektra

—

10.000 – 30.000

Bebording en markering

10.000 – 20.000

10.000 – 25.000

Cameratoezicht / kentekenscanners

25.000 – 50.000

25.000 – 50.000

Camerasystemen ter handhaving en controle

Communicatiecampagne + participatie

10.000 – 30.000

10.000 – 30.000

Informatievoorziening aan inwoners en toeristen

Juridische en projectvoorbereiding

20.000 – 40.000

20.000 – 40.000

Advies, vergunningen en voorbereidingskosten

Totaal eenmalig

130.000 – 200.000

200.000 – 350.000

Toelichting Systeem voor kentekenherkenning en parkeerbeheer software Integratie met boekingssystemen en mobiele apps

Installatiekosten voor parkeerautomaten en stroomvoorziening Bewegwijzering, informatieborden en wegmarkeringen

Jaarlijkse kosten betaald parkeren Terschelling Volledig digitaal systeem (€)

Hybride systeem (€)

15.000 – 30.000

15.000 – 30.000

Voor parkeerbeheerplatform en kentekenherkenning

—

5.000 – 10.000

Alleen bij fysieke automaten

Handhaving & administratie

40.000 – 80.000

50.000 – 100.000

Communicatie & voorlichting

5.000 – 10.000

5.000 – 10.000

Operationele overhead

5.000 – 10.000

5.000 – 10.000

Totaal jaarlijkse kosten

65.000 – 140.000

75.000 – 160.000

Kostenpost Systeemlicentie & softwareonderhoud Onderhoud parkeerautomaten

Toelichting

Personeelskosten en afhandeling bezwaren Informatieverstrekking aan gebruikers Verzekering, afschrijving, klein onderhoud