14.e. Jaarrekening NV 2019 vastgesteld 25-11-2020.pdf
Tekst van het document
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 1
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 2
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 3
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 4
Inhoudsopgave Het jaar 2019 in kerncijfers Inleiding Ontwikkelingen NV Empatec
6
Jaarverslag 2019 NV Empatec I Empatec in het kort
15
II Verslag Raad van Commissarissen
17
III Verslag van de directie
22
Bedrijven Empatec
24
Jaarrekening 2019 NV Empatec IV Geconsolideerde balans per 31 december 2019
34
V Geconsolideerde winst- en verliesrekening 2019
36
VI Geconsolideerd kasstroomoverzicht 2019
37
VII Grondslagen voor de financiële verslaglegging (geconsolideerd)
39
VIII Toelichting op de geconsolideerde balans per 31 december 2019
45
IX Toelichting op de geconsolideerde winst- en verliesrekening 2019
49
X Enkelvoudige balans per 31 december 2019 NV Empatec
53
XI Enkelvoudige winst- en verliesrekening 2019 NV Empatec
55
XII Toelichting op de enkelvoudige balans per 31 december 2019
56
XIII Toelichting op de enkelvoudige winst- en verliesrekening 2019
60
XIV Overige informatie
64
XV Overige gegevens
67
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 5
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 6
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 7
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 8
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 9
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 10
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 11
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 12
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 13
Jaarverslag 2019 NV Empatec
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 14
I Empatec in het kort Empatec, Pastiel en Wurkjouwer NV Empatec is de overkoepelende organisatie van Empatec en Pastiel. Deze twee bedrijven vormen een moderne, maatschappelijke onderneming en bieden, samen met zes gemeenten in Fryslân-West, een toegevoegde waarde voor mensen die via de participatiewet een beroep op ons doen. Daarnaast zijn wij een volwaardige partner voor alle opdrachtgevers door het leveren van producten en diensten die relevante waarde toevoegen. Wij geloven dat er voor alle mensen een plek is op de arbeidsmarkt. De gemeenten, onze mensen en onze klanten hebben een groot belang bij een economisch gezond bedrijf dat voor iedereen met een beperking werk, inkomen, groei, identiteit en zelfstandigheid betekent of kan betekenen. En dat is wat wij doen. Passie voor onze mensen • • •
We bestaan voor onze mensen en door onze mensen. We werken iedere dag met hart en ziel aan het verbeteren van de relaties met onze omgeving. We zijn trots op onze mensen en het werk dat ze leveren.
Empatec Empatec biedt een passende productieomgeving aan waarin mensen kunnen werken en groeien. Dit doen we door in gewone taal te spreken en dingen eenvoudig te houden. We zijn ons bewust van onze verantwoordelijkheid en gaan daarom duurzaam om met de mensen en de middelen waarmee wij werken. We streven hierbij naar de best haalbare kwaliteit van ons werk. Daarom werken we actief en met aandacht aan onze opdrachten en aan het goed volbrengen hiervan. Hierbij komen we onze afspraken en onze beloftes na, zowel naar elkaar als naar de klant. We zijn veelzijdig, doen zaken met eenvoud en zijn zorgvuldig. Onze opdrachtgevers zijn private en publieke uitbesteders van werk. We halen via deze weg omzet binnen. Dankzij onze mensen kunnen wij toegevoegde waarde leveren. Empatec biedt verschillende diensten en producten aan, deze werkzaamheden zijn onderverdeeld in de volgende bedrijven. Zij zetten zich met plezier in voor onze veelzijdige opdrachtgevers: • • • • • • •
Dienstverlenende bedrijven: Publieke Werken, Natuurbeheer, Hoveniers en Facilitaire Services Verpakken (food en non-food) Metaal (o.a. plaatbewerking en montage) Meubel (o.a. machinaal en handmatig) Tomatenkas (o.a. telen tomaten en detacheren in sector agrarisch, groenten en fruit) Detachering & Coaching Wurkjouwer
Pastiel Pastiel begeleidt zoveel mogelijk op maat mensen, die nu niet zelfstandig het minimumloon kunnen verdienen, naar regulier betaald werk. Hiervoor richten we onze energie op de toekomst en de mogelijkheden van mensen. We hebben aandacht voor de persoonlijke situatie van onze mensen en weten wat er speelt, thuis en op de werkvloer. Ook naar de werkgever toe tonen we interesse, zo weten we wat de situatie is en hoe de organisatie eruit ziet. Om dit goed te doen denken we in oplossingen die werken en bespreken we problemen als deze zich voordoen. Daarbij geven we helderheid en vragen we helderheid. We zijn continu in beweging, signaleren kansen in de markt en zijn loyaal. Met enthousiasme werken we aan de doelen die we hebben gesteld en zijn we gefocust op resultaat, zonder het belang van de ander uit het oog te verliezen. Dit doen we met de blik vooruit, praktisch en gedreven.
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 15
Wurkjouwer Kandidaten die nog niet voldoen aan de instroomeisen van Pastiel worden met diverse programma’s bij de Wurkjouwer voorbereid op het arbeidsproces. Bij de Wurkjouwer is aandacht voor de individuele ontwikkeling van de belangrijkste basisvaardigheden die noodzakelijk zijn om ‘arbeidsfit’ te worden. Tijdens het Wurkjouwer-traject vindt een nauwkeurige monitoring plaats van kandidaten. Gedurende dit traject wordt bepaald in welke mate kandidaten geschikt zijn te maken voor een reintegratietraject bij Pastiel. Bij kandidaten die helaas niet geschikt zijn te maken voor werk, heeft de Wurkjouwer een belangrijke doorverwijsfunctie. Doorverwijzing (via de gebiedsteams) naar een betere zorg, dagbesteding, onderwijs en vrijwilligerswerk behoort tot de mogelijkheden. Omdat Wurkjouwer ook regelmatig stages organiseert, komt het gelukkig ook voor dat kandidaten vanuit de Wurkjouwer rechtstreeks uitstromen naar de arbeidsmarkt. Juridische structuur De NV Empatec is statutair gevestigd te Sneek en geregistreerd onder KvK-nummer 01095065. De NV Empatec voert werkzaamheden uit in opdracht van de deelnemende gemeenten in de GR Fryslân-West in het kader van gesubsidieerde arbeid geregeld in de wet sociale werkvoorziening en de participatiewet. Alle aandelen NV Empatec worden gehouden door de Gemeenschappelijke Regeling Fryslân-West.
De NV Empatec is 100% eigenaar van de BV Empaselect en heeft sinds 2019 een belang van 24% in Grienskip BV (een samenwerking met Wetterskip Fryslân en Caparis). De BV Empaselect is statutair gevestigd te Sneek en geregistreerd onder KvK nummer 01106642. De BV Empaselect voert re-integratieactiviteiten uit in opdracht van de deelnemende gemeenten in de GR Fryslân-West.
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 16
II Verslag Raad van Commissarissen Wij geloven in werk! Daar draait het om bij Pastiel én Empatec. Beiden spelen ze een essentiële rol bij de sociale opdracht van het bedrijf. Pastiel helpt mensen in de bijstand aan betaald werk. Empatec biedt mensen met een chronische beperking een passende werkplek. Dit is van het grootste belang voor de toekomst van iedereen met een afstand tot de arbeidsmarkt in westelijk Fryslân. De sociale opdracht en missie van NV Empatec heeft onze volledige aandacht, mede gelet op de financiële uitdagingen waarmee we ons geconfronteerd zien, ook ten gevolge van de coronacrisis. Een uitdagende tijd die een grote inzet vraagt van directie, management en medewerkers met betrokken support van de Raad van Commissarissen en de bestuurders van de GR Fryslân-West. Samenstelling Raad van Commissarissen In 2019 is de samenstelling van de Raad niet gewijzigd. Een en ander leidt tot het volgende overzicht van de samenstelling van de Raad van Commissarissen van NV Empatec op 31 december 2019:
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 17
Diversiteit In 2019 bestond de directie van NV Empatec uit twee mannelijke directieleden, waarvan één statutair bestuurder. De Raad van Commissarissen bestaat uit drie mannelijke en twee vrouwelijke commissarissen. NV Empatec streeft naar een evenwichtige verdeling tussen mannelijke en vrouwelijke topfunctionarissen. Bij de werving en selectie van directieleden en commissarissen gaat bij gelijke geschiktheid de voorkeur uit naar vrouwen. Remuneratie Bestuur en Raad van Commissarissen De honorering van commissarissen is conform de statuten. NV Empatec valt niet onder de strekking van de Wet Normering bezoldiging Topfunctionarissen in de publieke en semipublieke sector (WNT). Gezien de aard van het bedrijf willen wij in de jaarrekening van NV Empatec transparant verantwoording afleggen over de beloning van de commissarissen en bestuurders binnen NV Empatec. De betalingen in 2019 zijn opgenomen in het overzicht ‘Samenstelling Raad van Commissarissen Empatec’ en in de jaarrekening. De Raad van Commissarissen past geen systeem van variabele beloning toe. Overige arbeidsvoorwaardelijke regelingen en kostenvergoedingen volgen de bepalingen uit de arbeidsvoorwaardenregeling Empatec NV en de Empatec bedrijfsregelingen. Aanstellingstermijn bestuurder De aanstelling van de bestuurder bij Empatec is voor onbepaalde tijd. De heer H. de Wit is sinds 1 mei 2017 in dienst bij Empatec.
Zijn opzegtermijn is een maand. Voor Empatec is de opzegtermijn één maand bij een dienstverband korter dan vijf jaar en voor elke volgende vijf jaar één maand extra. Hierbij geldt een maximum van vier maanden. Activiteiten Raad van Commissarissen De Raad van Commissarissen is, naast zijn plenaire vergaderingen, verschillende malen bij elkaar geweest, en wel in het kader van excursies, kennissessies en een zelfevaluatie. In haar vergaderingen heeft zij zich daarbij onder meer gericht op: • • • •
de realisatie van de doelstellingen van Empatec; de realisatie van haar sociale opgave voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt; de financiële verslaglegging; de naleving van wet- en regelgeving.
Daarnaast heeft de raad onder meer de volgende onderwerpen besproken of daar goedkeuring aan verleend: • • •
het jaarverslag inclusief de jaarrekening; de begroting 2020; verschillende governance aangelegenheden.
De vergaderingen van de Raad van Commissarissen en zijn vaste commissie zijn genotuleerd. Tevens zijn actie- en besluitenlijsten bijgehouden. De directeur heeft de Raad van Commissarissen zowel mondeling als schriftelijk regelmatig geïnformeerd over de externe ontwikkelingen, de beoogde doelen en behaalde resultaten. Bij de vergaderingen waren de directeur en de manager finance & control van Empatec aanwezig. Ook zijn in en buiten vergadering verschillende presentaties gegeven door medewerkers van Empatec of door experts uit het veld.
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 18
Overleg Raad van Commissarissen met stakeholders De Raad van Commissarissen heeft in 2019 regelmatig overleg gehad met de stakeholders van Empatec, zoals gemeenten (wethouders en ambtelijk). De raad deed dat tijdens themabijeenkomsten en regulier overleg. In dit overleg is onder meer besproken: • • • • •
de toekomst van het Empatec en de governance; de ontwikkelingen in de sector, het sociale domein en strategische ontwikkelingen; de kwaliteit van de dienstverlening; het jaarverslag 2018; de begroting 2020.
Overleg Raad van Commissarissen en de Ondernemingsraad Het contact met de Ondernemingsraad is open en constructief. Een afvaardiging van de Raad van Commissarissen heeft regelmatig afstemming met een afvaardiging van de ondernemingsraad en in 2019 heeft er ook een gezamenlijke bijeenkomst plaatsgevonden tussen Raad van Commissarissen, ondernemingsraad en directie. Het toekomstperspectief en de organisatieontwikkeling vormden in deze gesprekken de hoofdonderwerpen. Overleg Raad van Commissarissen en de accountant In 2019 heeft de Raad van Commissarissen met de accountant gesproken over de jaarrekening 2018. Overige activiteiten De leden van de Raad van Commissarissen zorgen ervoor voortdurend op de hoogte te blijven van de ontwikkelingen in de branche en de benodigde kennis en ervaring op te doen. Zo is Empatec lid van Cedris en ontvangen de leden de informatie vanuit dit netwerk. Commissarissen nemen tevens deel aan workshops en andere educatiebijeenkomsten. Verder houden de commissarissen vakliteratuur en de media bij. Daarnaast ontvangen de leden van de Raad van Commissarissen relevante en interessante informatie van de directeur. Zelfevaluatie In overeenstemming met de best practice van good governance en de Branchecode Cedris evalueert de Raad van Commissarissen zichzelf jaarlijks. De zelfevaluatie heeft in 2019 dan ook plaatsgevonden.
De resultaten en bevindingen zijn met de bestuurder gedeeld. Commissies Raad van Commissarissen De Raad van Commissarissen heeft twee commissies: de Auditcommissie en de Renumeratiecommissie. De Auditcommissie bereidt het toezicht van de Raad van Commissarissen voor op het gebied van de financiële informatieverschaffing, het systeem van interne beheersing en controle van risico’s, het controleproces van de accountant en de naleving van wet- en regelgeving. De Renumeratiecommissie adviseert de Raad over arbeidsvoorwaarden (waaronder de beloning) van de directeur/bestuurder en aanverwante onderwerpen. Auditcommissie In 2019 bestond de Auditcommissie uit de heer D. Plantinga en de heer H. Bouma. De vergaderingen van de Auditcommissie worden bijgewoond door de directeur. De accountant was eenmaal bij de vergadering aanwezig, namelijk bij het bespreken van het jaarverslag 2018. In de Auditcommissie kwamen de volgende onderwerpen aan bod: • • • • •
het jaarverslag 2018; managementrapportages 2019; de stuurinformatie; de begroting 2019; het overleg met externe toezichthouders. Jaarstukken NV Empatec 2019 - 19
Renumeratiecommissie In 2019 bestond de renumeratiecommissie uit de heer E. van der Sluis en mevrouw A. Hiemstra. In de renumeratiecommissie kwamen de volgende onderwerpen aan bod: • • •
De vaststelling van beoordelingscriteria van de bestuurder; het functioneren van de bestuurder; de ontwikkeling van de personeelsformatie.
Overige aandachtspunten voor de Raad van Commissarissen Financieel onderzoek In het najaar 2019 zijn boekhoudkundige omissies gesignaleerd in de begroting voor 2019. Bestuurder en Raad van Commissarissen van NV Empatec hebben hierin aanleiding gezien opdracht te geven tot een intern onderzoek naar de financiële functie door onderzoeksbureau Intobest. Uit dit onderzoek zijn verschillende aanbevelingen voor aanpassingen in de (financiële) bedrijfsvoering en planning & control cyclus voortgekomen. Deze aanbevelingen zijn deels in 2019 al doorgevoerd en zullen voor een ander deel in 2020 worden geïmplementeerd. Financiële randvoorwaarden voor continuïteit De Raad van Commissarissen heeft samen met de directie in 2019 herhaaldelijk intensief overleg gevoerd met de bestuurders van de GR Fryslân-West over de noodzaak dat betrokken gemeenten hun financiële bijdrage per SW-medewerker moesten verhogen. Dat heeft geleid tot de verhoging van die bijdrage per SW-er van € 500 naar € 2.000 per jaar. Daarnaast is herhaaldelijk aandacht gevraagd voor de nijpende liquiditeitspositie van de GR Fryslân-West waardoor ook de continuïteit van Empatec NV wordt geraakt. Sinds de invoering van de Participatiewet in 2015 is de Rijksbijdrage per SW-medewerker sterk afgebouwd. Daarnaast stegen de loonkosten per SW-medewerker. Dit ging zowel ten koste van de exploitatie als de liquiditeitspositie.
Daarvoor is in 2019 nog geen definitieve oplossing gevonden in afwachting van de uitkomsten van een onderzoek dat door de betrokken gemeenten is ingesteld. Ook de beleidskeuzes ten aanzien van de positionering van Empatec en te bedienen doelgroepen zijn door de gemeenten doorgeschoven naar 2020. De Raad van Commissarissen vindt het zorgelijk dat zij namens haar aandeelhouders taken moet uitoefenen zonder een duidelijke opdracht en beleidskaders die daarvoor houvast geven. Daarin moet in 2020 verandering komen omdat de Raad van Commissarissen zich anders genoodzaakt acht aanpassingen in de bedrijfsvoering te laten doorvoeren die geen basis vinden in strategische beleidsuitspraken van de aandeelhouders. Dat beschouwt de Raad als een ongewenste situatie en leidt tot een voortgezette inspanning in 2020 om die gewenste duidelijkheid op tal van vraagstukken in gemeenschappelijk overleg alsnog spoedig overeen te komen. Integriteit Empatec heeft een integriteitscode en regeling voor het melden van misstanden. Daarmee volgt Empatec de richtlijnen voor good governance. Integriteit en het voorkomen van fraude zijn ook onderwerpen in de functioneringsgesprekken. Tevens heeft Empatec een regeling voor ongewenst gedrag en zijn zeven vertrouwenspersonen benoemd. De Raad van Commissarissen heeft blijvende aandacht voor integriteit.
Naast de aanwezigheid van regelingen en protocollen krijgt daarbij ook uitdrukkelijk de ‘zachte kant’ van integriteit alle aandacht van de Raad van Commissarissen. De Raad onderkent het belang hiervan en stimuleert de daarbij passende cultuur en gedrag binnen Empatec. De bestuurder heeft in 2019 melding gemaakt van zijn voornemen om samen met de wethouder sociaal domein van de gemeente Súdwest-Fryslân een woning te kopen. Dit voornemen heeft geleid tot een integriteitsonderzoek naar het handelen van de wethouder. Uit dit onderzoek is gebleken dat er geen integriteitsnormen zijn overtreden. Ook de Raad van commissarissen heeft vastgesteld dat er geen sprake is van een tegenstrijdig belang. De aankoop werd door de Raad van Commissarissen beschouwd als een privéaangelegenheid. De Raad van Commissarissen stelt overigens ook vast dat zij in 2019 geen zaken heeft gesignaleerd die kunnen worden beschouwd als schendingen van integriteit of belangenverstrengelingen. Naast de integriteitscode zijn in het reglement voor de Raad van Commissarissen onafhankelijkheidscriteria opgenomen. De Raad van Commissarissen stelt vast dat in 2019 noch de directeur, noch leden van de Jaarstukken NV Empatec 2019 - 20
Raad van Commissarissen nevenfuncties vervullen welke onverenigbaar zijn met hun bestuursrespectievelijk hun toezichthoudende taak. Tot slot De Raad van Commissarissen is zich terdege bewust van zijn rol en verantwoordelijkheden: niet alleen binnen Empatec maar eveneens in maatschappelijk perspectief: nu en in de toekomst. Wij danken alle medewerkers, management en directie voor hun inzet en betrokkenheid bij de ontwikkeling van Empatec, haar mensen en haar stakeholders. Ook dit jaar was er weer een plezierige en constructieve samenwerking tussen Ondernemingsraad, bestuurder en RvC. Sneek, november 2020 Namens de Raad van Commissarissen van Empatec, Mr. Eise van der Sluis Voorzitter
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 21
III Verslag van de directie In 2019 bereikten zowel omzet als NTW een historische hoogtepunt. De ingeslagen weg naar een bedrijfsmatiger en een meer marktconforme aanpak werpen hun vruchten af. Deze stijging is bereikt ondanks dat het natuurlijk verloop hoger was dan de instroom van nieuwe doorgroepen. Helaas werd 2019 overschaduwd door een omissie in de begroting van de GR en vielen de transformatiekosten van de NV in 2019 hoger uit dan begroot. De volledige omvang van dit probleem bleek pas in oktober. Hierdoor kwamen NV en GR helaas negatief in het nieuws. In opdracht van RvC en directie is direct een extern onderzoek gestart naar de oorzaken van deze fout en hebben wij aanbevelingen gekregen waardoor dergelijke fouten in de toekomst moeten worden voorkomen. Vanaf 1 januari 2018 wordt er gewerkt met Exact als nieuw ERP-systeem. Vanaf 1 januari 2019 is de administratie opnieuw ingericht conform de nieuwe gedecentraliseerde structuur binnen Empatec. Mede hierdoor zijn we in staat onze bedrijven ook financieel te vergelijken met het reguliere bedrijfsleven en hebben we een beter inzicht gekregen in de integrale opbrengsten en kosten van door ons geproduceerde producten en diensten. Tot 2018 werden GR Fryslân-West en de NV Empatec zowel qua governance als financiën geconsolideerd.
Dit ging ten koste van een heldere financiële transparantie met als gevolg dat niet altijd duidelijk was welk gremium (bestuur van de GR óf statutair bestuurder van de NV Empatec) verantwoordelijk was. Om zowel een transparant beeld te krijgen van de diverse Empatec-bedrijven als van de NV Empatec en de GR Fryslân-West, is besloten om met terugwerkende kracht over 2018 de NV en GR financieel te ontvlechten. Als gevolg hiervan was de belasting op de medewerkers van de financiële afdeling bijzonder groot. Omdat sinds eind 2018 de nieuwe bedrijfsstructuur met een gedecentraliseerde integrale aansturing per bedrijf operationeel was, ontstond er binnen de diverse bedrijven extra behoefte aan financiële deskundigheid. Naarmate de financiële transparantie van de bedrijven en activiteiten groter werd, nam de behoefte aan extra financiële informatie en kennis binnen de bedrijven steeds verder toe. In deze dynamiek van veranderingen moesten de medewerkers van de afdeling Financiën hun werk doen. Achteraf moeten we vaststellen dat we met een te kleine groep medewerkers (waarvan ook nog een aanzienlijk deel nieuw was binnen ons bedrijf) een te grote ambitie wilden realiseren. Dit alles heeft ertoe geleid dat er bij de ontvlechting tussen NV en GR in de begroting van 2019 fouten zijn gemaakt.
Dat hierdoor destijds buiten en binnen de onderneming onrust is ontstaan is pijnlijk: juist een organisatie die gedeeltelijk wordt gefinancierd met publieke middelen en waar de medewerkers behoefte hebben aan structuur en regelmaat verdient en vereist stabiliteit en betrouwbaarheid. Visie en strategie Ingegeven door de nieuwe Participatiewet (2015) en door de financiële ontwikkelingen (teruglopende subsidies) wordt er sinds maart 2018 gewerkt vanuit een aangescherpte strategische visie, waarbij bedrijfsmatig werken en marktconformiteit belangrijke sleutelwoorden zijn. Het centrale thema van de nieuwe strategie is WAARDE. De waarde van: • • • •
onze medewerkers; werk in zijn algemeenheid en van werk voor onze medewerkers in het bijzonder; hetgeen wij leveren aan onze klanten; hetgeen wij leveren aan de bij ons betrokken gemeenten.
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 22
Om die waarde steeds verder te vergroten, zijn wij ons als bedrijf aan het ontwikkelen. Een bedrijf kan zich alleen ontwikkelen wanneer zij haar medewerkers in staat stelt zich te ontwikkelen. Een heldere visie en strategie draagt hieraan bij. De belangrijkste uitgangspunten van onze WAARDE-visie en -strategie zijn: • • • •
de permanente ontwikkeling van onze gesubsidieerde en ongesubsidieerde medewerkers. Wij onderschrijven de visie over de inclusieve arbeidsmarkt voor medewerkers en werkgevers die dat ook daadwerkelijk wensen en kunnen; waarde-creatie voor onze klanten die ook tot uitdrukking wordt gebracht in een marktconforme prijsstelling; een eenvoudige organisatiestructuur waardoor wij sneller reageren op veranderingen in de markt en de eenduidigheid van beslissingen en communicatie intern wordt vergroot; een gezonde financieel-economische aansturing van onze onderneming waardoor de financiële bijdrage van onze gemeenten betaalbaar blijft.
Nadat NV Empatec haar strategie in maart 2018 had opgeleverd, ontstond er bij de gemeenten behoefte om eerst voor zichzelf een visie te ontwikkelen op de uitvoering van de Participatiewet. De gemeenten hadden deze visie immers nodig om de nieuwe strategie van Empatec te kunnen beoordelen. Omdat de verliezen in de GR bleven stijgen bleef Empatec – vooruitlopend op de visieontwikkeling van de gemeenten – verder werken aan het verbeteren van haar resultaat. De volgende maatregelen werden reeds in 2018 geïmplementeerd: •
• • 1. 2. 3.
nieuwe bedrijfsstructuur: het bedrijf is gedecentraliseerd en de activiteiten zijn rond productmarkt-combinaties georganiseerd. Tevens zijn alle leidinggevenden nu integraal verantwoordelijk voor hun afdeling (medewerkers, klanten en financieel). Ieder gedecentraliseerd bedrijf beschikt nu over een eigen Management Team dat minimaal bestaat uit: Bedrijfsmanager, Accountmanager, een Business Controller en een HR Business Partner. Bij de grotere bedrijven vallen onder dit team ook de Afdelingsmanagers. investeren in klantgerichtheid, verkoop en externe communicatie. Het loskoppelen van de merken Pastiel en Empatec, de geleidelijke uitrol van onze nieuwe huisstijl en prominenter communiceren met de buitenwereld. er is een nieuwe prijsstructuur ontwikkeld vanuit onze filosofie dat subsidies alleen gebruikt worden ter dekking van: het niet-productieve deel van onze SW- medewerkers de extra noodzakelijke (bege)leiding omdat wij een SW-bedrijf zijn transformatiekosten
Op deze manier ontstaan marktconforme kostprijzen, wordt marktverstoring voorkomen en wordt recht gedaan aan de toegevoegde waarde die Empatec levert aan haar klanten. Ondanks dat wij afscheid hebben moeten nemen van een beperkt aantal klanten - die niet bereid waren marktconforme tarieven te betalen - heeft dit beleid geleid tot een verhoging van omzet en netto toegevoegde waarde (zowel absoluut als per fte). • •
Optimalisatie van bedrijfsprocessen en terugdringen van ziekteverzuim binnen de diverse bedrijven/ afdelingen waardoor de productiviteit wordt vergroot. Het aantrekken van een beperkt aantal vakkrachten waardoor de begeleiding van onze SWmedewerkers werd verbeterd en de productiviteit werd vergroot.
Ondernemingsraad 2019 stond voor ondernemingsraad Pastiel / Empatec in het teken van evaluaties, tussentijdse verkiezingen en de medezeggenschap. In 2018 is een groot aantal adviesaanvragen voor organisatiewijzigingen behandeld. In 2019 zetten de verschillende bedrijfsmanagers in een evaluatie de stand van zaken en de ontwikkelingen binnen de bedrijven uiteen. Daarnaast hield de algemeen Jaarstukken NV Empatec 2019 - 23
directeur een evaluatie over de kapstokadviesaanvraag en de ontwikkelingen binnen de centrale afdelingen. Naast de gebruikelijke adviesaanvragen en verzoeken tot instemming waren er in 2019 meerdere verzoeken tot instemming voor de benoeming van medewerkers als preventiemedewerker voor een bepaald bedrijfsonderdeel of locatie. Om een aantal ontstane vacatures binnen de ondernemingsraad opnieuw in te vullen zijn er in 2019 tussentijdse verkiezingen georganiseerd. Samen met de nieuwe OR-leden heeft de gehele OR gekeken of de huidige vorm van medezeggenschap nog aansluit bij de veranderende organisatie. Dit alles gericht op een zo goed mogelijke voorbereiding op de algemene verkiezingen voor ondernemingsraad Pastiel / Empatec in 2020. Ontwikkeling medewerkers Binnen het SW-bedrijf worden hoge eisen gesteld aan de leiderschapsvaardigheden van leidinggevenden en dan vooral op het laagste niveau. Immers, deze leidinggevenden begeleiden en ontwikkelen dagelijks onze SW-medewerkers. Ook in het licht van een transitie naar bedrijfsmatiger en marktconformer werken, is geld en tijd geïnvesteerd in een uitgebreid ontwikkelprogramma voor al onze leidinggevenden en staf.
Om een werkomgeving te creëren waarin medewerkers worden uitgedaagd en om hun nieuwe inzichten zoveel mogelijk in praktijk te brengen, is ervoor gekozen om zoveel mogelijk leidinggevenden in eenzelfde periode dit programma te laten doorlopen. Mede als gevolg van dit ontwikkelprogramma is er ook gekozen voor een nieuwe systematiek van functionerings- en beoordelingsgesprekken. Naast dit ontwikkelprogramma voor leiderschap, worden er ook binnen de diverse bedrijfsonderdelen nog afzonderlijke cursussen en trainingen gevolgd. Naast de ontwikkeling van social skills is er in 2019 ook aandacht besteed aan een aantal inhoudelijke thema’s. Zo zijn er ondermeer workshops gegeven over de volgende thema’s: Wet op de Ondernemingsraad, Ontslagrecht, en een workshop AVG. Voor een verdere toelichting op de ontwikkeling van het personeel en omzet verwijzen wij naar de algemene inleiding.
BEDRIJVEN EMPATEC Tomatenkas Wier Binnen de tomatenkas vinden een tweetal activiteiten plaats: de teelt van tomaten en het detacheren van medewerkers naar AGF-gerelateerde bedrijven (Aardappelen Groenten en Fruit) in de omgeving van Wier. Qua teelt werd 2019 gekenmerkt door een lange periode van extreme warmte en een tekort aan CO2. Dit heeft geleid tot een lagere opbrengst van tomaten. De hogere prijs voor de tomaten zorgde er echter voor dat de begrote omzet alsnog werd gerealiseerd. Met het reeds eerder in gang gazette residuvrijtelen van tomaten zijn we ook in 2019 verder gegaan. Dit is naar tevredenheid verlopen en had geen invloed op de opbrengst. Detacheringen vanuit de Kas De detacherings-activiteiten beleefden een zeer goed jaar. De begrote omzet werd ruimschoots behaald door het binnen halen van een nieuwe klant en door het reeds eerder in gang gezette nieuwe prijsbeleid. Verpakken Binnen Verpakken onderscheiden we een tweetal proposities: Verpakken WOL (=werken op locatie) en Verpakken Food. Het werken op locatie kan bij de klant op terrein, maar ook in onze eigen
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 24
vestiging in Sneek of Franeker. De aansturing van de locaties is in 2019 verbeterd. Iedere afdeling heeft een eigen Teamleider die integraal verantwoordelijk is voor de afdeling. Als gevolg van de decentralisatie is ook de financiële transparantie op klantniveau vergroot. Dit heeft binnen Verpakken geleid tot een kritische analyse van de bestaande klantportfolio en heeft in 2019 geleid tot aangepaste contracten, acquisitie van nieuwe klanten maar ook tot het vertrek van een paar klanten. Ook voor de betrokken SW-medewerkers hebben deze veranderingen impact. Daarom voeren wij dit soort veranderingen via de weg van de geleidelijkheid door. Meubel Eén van de grotere klanten van ons meubelbedrijf is in 2019 overgenomen. De nieuwe eigenaren van dit bedrijf hebben aanzienlijke groeiambities in binnen- en buitenland. Voor de vervaardiging en assemblage van houten meubels is het Meubelbedrijf van Empatec door deze klant aangemerkt als ‘prefered supplier’. Met deze klant is een meerjarige samenwerking overeengekomen en dit heeft onder andere ook geleid tot een investering in een nieuwe schuurmachine. Ook bij dit bedrijfsonderdeel hebben wij diverse energiebesparende maatregelen getroffen. Eind 2018 was het voorgenomen besluit om de Schaverij te sluiten.
Vervolgens hebben twee grote klanten van ons Meubelbedrijf Empatec benaderd om via een pilot te onderzoeken of een gezamenlijke exploitatie van de schaverij renderend was te maken. Helaas is eind 2019 vastgesteld dat dit niet is gelukt en is alsnog overgegaan tot het sluiten van de Schaverij. Metaal Bij het Metaalbedrijf stond 2019 in het teken van verdere professionalisering. Procesoptimalisatie en acquisitie stonden in 2019 hoog op de agenda. Hierbij is tijdelijk gebruik gemaakt van een interim manager die deze herinrichting ter hand heeft genomen. Helaas is de verdere professionalisering van dit bedrijfsonderdeel gepaard gegaan met het vertrek van een aantal collega’s. Zo is in 2019 een nieuw hoofd van het Bedrijfsbureau benoemd en is er een nieuwe Accountmanager aangetrokken. Het Metaalbedrijf heeft naast de vestiging op de hoofdlocatie in Sneek ook een eigen locatie bij Lankhorst in Sneek. Dit onderdeel was ook in 2019 bijzonder succesvol. Dienstverlenende bedrijven Empatec Dienstverlening is in 2019 getransformeerd tot een modern klantgericht bedrijf. De dienstverlenende activiteiten, die onder de merknamen: Empatec Facilitaire Services, Empatec Hoveniers, Empatec Publieke Werken en Empatec Natuurbeheer worden verricht, zijn inmiddels een begrip in de regionale markt. Klanten en medewerkers zijn vertrouwd geraakt met de nieuwe werkwijze.
De hoveniers, natuurbeheerders, stratenmakers, schilders, brugwachters en schoonmakers komen steeds meer in hun rol en zorgen voor een groene, schone en duurzame woon- en leefomgeving in de regio West Friesland. Samenwerking met Wetterskip Fryslân en Caparis Zowel Empatec als Caparis verzorgen al jarenlang in een groot deel van de provincie Friesland het onderhoud van de groenvoorziening op terreinen van Wetterskip Fryslân. Het Wetterskip heeft in 2018 aangegeven dat de wens bestaat om het onderhoud in geheel Friesland door Empatec en Caparis te laten verzorgen. Dit heeft geleid tot de oprichting van een gezamenlijk leerwerkbedrijf dat begin 2019 onder de naam Grienskip operationeel is geworden. In 2019 heeft dit bedrijf juridisch en organisatorisch vorm gekregen. Caparis en Empatec leveren arbeid aan Grienskip (in de vorm van detachering van medewerkers) en Wetterskip verstrekt aan Grienskip de opdrachten. In 2019 heeft een tijdelijke directie (op projectbasis) de basis gelegd voor de werkprocessen, de bemensing en de financiën. Naast de gebruikelijke opstartproblemen zijn alle partijen overtuigd van de toekomstige mogelijkheden van deze samenwerking. Het onderhoud van rioolwaterzuiveringen en rioolgemalen, de bestrijding van invasieve exoten in de watergangen en de bestrijding van berenklauw en distels op de zeedijken vindt sinds 2019 nu vanuit Grienskip plaats.
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 25
Nadat het reguliere werk op een juiste wijze binnen Grienskip is ingeregeld is het voornemen om vanaf 2021 te starten met het vormgeven van het Leerbedrijf. In navolging van het Grienskip-initiatief, onderzoeken Empatec en Caparis in de provincie een mogelijk vervolg met andere klanten/sectoren. Detachering en coaching Naast het 'werken op locatie' en detachering via de vakbedrijven, zijn er ongeveer 200 medewerkers via het bedrijfsonderdeel Detachering & Coaching in 2019 buiten Empatec aan de slag. Hiervoor zijn twee mogelijke opties. De medewerker blijft in dienst bij Empatec en de werkgever betaalt een tarief per uur. De andere optie is een begeleid werken constructie, dan gaat de medewerker in dienst van de werkgever. Omdat de meeste medewerkers van ons het liefste werken in de reguliere arbeidsmarkt, investeert Empatec veel in ‘werken op locatie’, detachering en ‘begeleid werken’. Onze jobcoaches begeleiden de medewerker en direct leidinggevende op de werkvloer. Er wordt gekeken wat er nodig is om zo optimaal mogelijk te functioneren. Door dit zorgvuldig te begeleiden resulteert dit vaak in duurzame plaatsingen die soms langer dan 10 jaar duren en waarbij onze medewerkers volledig en volwaardig onderdeel uitmaken van het bedrijf dat ze heeft ingehuurd.
Detachering & Coaching voert ook voor Pastiel coaching trajecten uit voor medewerkers met een BAB indicatie die in dienst zijn bij een werkgever. Tevens zetten wij coaching intern in om te zorgen dat medewerkers met een beschut werken indicatie zo goed mogelijk integreren op een werkplek binnen Empatec. Hierbij is aandacht voor de persoonlijke begeleidingsbehoefte en ontwikkeling.
PASTIEL De afgelopen jaren ontwikkelde de arbeidsmarkt zich positief. Ook in 2019 heeft deze trend zich voortgezet. Hierdoor zijn er veel vacatures en dit is voor de werkzoekende kandidaten van Pastiel gunstig. Steeds meer bijstandsgerechtigden hebben de afgelopen jaren een baan gevonden en stroomden uit de bijstand. Wel heeft de groep bijstandsgerechtigden die overblijft een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Onze kandidaten hebben daarom een langer traject nodig voordat zij duurzaam op de arbeidsmarkt geplaatst kunnen worden. Dat betekent een flinke uitdaging om onze kandidaten te plaatsen. Projecten Er zijn in 2019 verschillende projecten bij Pastiel ingezet met als doel om de kandidaten te plaatsen naar werk.
Hacklab In dit project worden kandidaten opgeleid in de ICT om vervolgens in deze sector aan het werk te gaan. Er zijn 9 kandidaten gestart. Hiervan zijn in 2019 al 3 kandidaten uitgestroomd naar betaald werk en het doel is dat ook de overige kandidaten in 2020 succesvol gaan uitstromen.
Grienskip Net als in 2018 hebben we ook in 2019 het project Grienskip gedaan. In dit project zijn een 10-tal kandidaten gestart bij het project distelsteken. Alle kandidaten zijn via dit project maximaal zes maanden uit de uitkering gestroomd.
Project afsluitdijk In 2018 is de gunning voor het versterken van de Afsluitdijk verstrekt aan Levvel. Pastiel maakt onderdeel uit van de regiegroep Afsluitdijk en krijgt rechtstreeks vacatures aangeleverd. In 2019 zijn vier kandidaten via dit project aan de slag gegaan.
Ingeschakeld In samenwerking met RMC, Stichting Ingeschakeld, Effectief Onderwijs en Pastiel zijn 22 jongeren
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 26
vanuit PRO/VSO gestart op verschillende woonvormen bij Patyna en Hof en Hiem. Ze hebben hier een opleiding met baangarantie gekregen. Werkgeversevenementen Naast de projecten heeft Pastiel in 2019 doorlopend diverse werkgeversevenementen georganiseerd. Deze evenementen zijn erop gericht om werkgevers en werknemers met elkaar in contact te brengen. Hierbij moet gedacht worden aan speeddates, bedrijfsbezoeken, Meet & Greets, inspiratietours (waarbij de kandidaat een dag met een touringcar langs verschillende werkgevers gaat), etc. Verder hebben we in 2019 voor het eerst een kennissessie BAB & Breakfast voor werkgevers georganiseerd. Het doel was om werkgevers op een informele wijze (in een ontbijtsessie) kennis te laten maken met de BAB-doelgroep (banen afspraak banen). Dit was erg geslaagd en zal in de toekomst vaker worden georganiseerd. Groepstrainingen In 2019 zijn we gestart met het verder uitwerken en professionaliseren van de groepstrainingen een belangrijk onderdeel van een traject. Wanneer de kandidaat start met een traject volgt hij eerst de groepstraining Op Weg naar Werk. Dit is een training van 5 bijeenkomsten waarbij de kandidaat wordt klaargestoomd voor het verdere traject. Daarna volgt de kandidaat het Jobcenter. Jobcenter is in principe géén training maar een reeks groepsbijeenkomsten met als doel de kandidaat actief te laten solliciteren.
De kandidaat wordt hierbij ondersteund door de trainer en de overige groepsleden. Ook wordt er vier keer per jaar de Powerpitch training georganiseerd waarbij de kandidaat helemaal wordt klaargestoomd om zichzelf succesvol aan een werkgever kan presenteren. In 2020 gaan we ook voor de statushouders en jongeren aparte groepstrainingen inrichten. In- en uitstroom Begin 2019 waren er 389 kandidaten bij Pastiel in traject. In 2019 zijn er in totaal 512 kandidaten ingestroomd. In Súdwest Fryslân en Noardwest Fryslân was de instroom een stuk lager dan was afgesproken en waarvoor financiering is verstrekt. Dit is een gemiste kans. We hebben daarom veel tijd geïnvesteerd om de instroom vanuit deze gemeenten (ook in de toekomst) te verhogen. Uitstroom In 2019 zijn 312 kandidaten door Pastiel geplaatst met als reden: werk bij een werkgever (fulltime of parttime), werk bij werkgever met loonkostensubsidie (LKS), werk als zelfstandige of start studie met studiefinanciering. Er zijn in totaal 283 trajecten (zonder plaatsing) beëindigd met als voornaamste reden dat de maximale trajectduur is bereikt, de zorgproblematiek is verergerd of dat er is ingezet op vrijwilligerswerk. Deze resultaten leveren een gemiddeld plaatsingspercentage op van 52%. Dat betekent dat meer dan de helft van de kandidaten succesvol is geplaatst. Hiervan is ook nog eens 72% bijstandsonafhankelijk.
Een prachtig resultaat in 2019. Trajectduur De kandidaten die geplaatst zijn naar werk zaten gemiddeld 7-8 maanden in traject. Voor de kandidaten waarvan het traject zonder plaatsing is beëindigd zaten was dit gemiddeld 9-10 maanden.
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 27
WURKJOUWER
Wurkjouwer De Fryske Marren (DFM) In 2019 zijn in de gemeente De Fryske Marren in totaal 335 deelnemers begeleid door de Wurkjouwer. Eind december zaten nog 188 deelnemers in een traject. Deze groep bestond voor 35% uit nieuwkomers. Totaal zijn 147 deelnemers uitgestroomd. Hiervan zijn 35 deelnemers terug gemeld naar de gemeente en 112 personen voldeden aan de participatiewet. We zien dat de instroom van statushouders langzaam aan het stagneren is, en juist deze groep vraagt veel begeleiding. De ontwikkeling van taal en vaktaal zijn bij deze groep van cruciaal belang om succesvol naar de arbeidsmarkt te kunnen uitstromen. Naast het geven van structuur en werkvaardigheden besteedt de Wurkjouwer dan ook veel aandacht aan de ontwikkeling van de Nederlandse taal. De Wurkjouwer werkt nauw samen met Pastiel; deelnemers krijgen vanuit de Wurkjouwer een warme overdracht naar Pastiel zodat de ontwikkeldoelstellingen en keuzes richting arbeidsmarkt goed op elkaar aansluiten. De samenwerking met de gemeente, de consulenten en het Sociaal wijkteam verlopen zeer goed. De interne scholing met het Friesland College, het Digitaal-huis en de plaatselijke bibliotheek zijn doeltreffende aanvullingen. Mede door al deze samenwerkingen weet de Wurkjouwer haar succesvolle resultaten te realiseren.
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 28
Wurkjouwer Súdwest-Fryslân In september 2017 is Wurkjouwer Sneek als pilot gestart omdat men in deze regio de nodige problemen ervaart met burgers met een (hele) grote afstand tot de maatschappij en de arbeidsmarkt. Het eerste jaar is succesvol afgesloten waarop is besloten om de pilot met een jaar te verlengen dit zou tot september 2019 zijn. Tussentijds is besloten om deze verlenging door te zetten tot 31 december 2019. De Wurkjouwer is gestart met verschillende werkzaamheden o.a. metaal, hout en groen en confectie werkzaamheden. Vorig jaar kwam daar nog op kleine schaal ict werk bij maar dat lijkt minder succesvol. Wel is gebleken dat er meer mensen richting metaalwerk kunnen/willen. Deze werkzaamheden willen wij voor het volgende jaar gaan uitbreiden.
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 29
Activiteiten De activiteiten bij Wurkjouwer Súdwest-Frysân bestaan uit diverse werkzaamheden en projecten zoals het fietsenproject. Fietsen worden ter beschikking gesteld aan deelnemers en eventueel andere partijen zoals bijvoorbeeld aan Limor, Mindup Friese Poort enzovoort. Verder is er een kleine metaalhoek en houtafdeling. Deelnemers hebben ook de mogelijkheid om creatief bezig te zijn, o.a. naailessen en pitrietwerkzaamheden. Naast deze activiteiten, willen we binnen Wurkjouwer Sneek ook bezig zijn met scholing in de breedste zin van het woord. Vooral voor deelnemers welke afkomstig zijn uit andere landen waar wij ook vooral een praktische aanpak hebben en veelal met foto’s kunnen laten zien wat de benaming is van bijvoorbeeld gereedschappen, machines en veiligheid.
De Wurkjouwer werkt circulair Wurkjouwer werkt mee aan een circulaire economie. Het heeft daarin ook een goede samenwerkingspartner gevonden, namelijk twee kringloopwinkels. Eén in Leeuwarden en de andere winkel was gevestigd in Sneek. Inderdaad was. Helaas is deze winkel halverwege juni 2020 in vlammen opgegaan; ineens was er geen winkel meer. Er is toen besloten dat enkele mensen zouden gaan werken in Leeuwarden en een achttal mensen konden hun uren maken bij de Wurkjouwer. Alvast weer wat spullen maken voor de nieuwe winkel en elke donderdagmiddag komen alle mensen van de kringloopwinkel bij de Wurkjouwer om wat zij noemen “bijkletsen”. Veel gebruikte goederen krijgen wij van verschillende bedrijven waaronder Alva Lafal, Glashandel Sneek, Empatec, Dox imagemakers en de kringloopwinkel Estafette. Hiernaast is de unieke tas te zien die gemaakt is van banners die gebruikt zijn in 2018 voor Culturele hoofdstad van Europa Leeuwarden (een collectoritem).
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 30
TOESTAND PER BALANSDATUM De gecombineerde omzet van het werkbedrijf Empatec, re-integratiebedrijf Pastiel en maatschappelijk participatiebedrijf Wurkjouwer was in 2019 met €21,78 miljoen. € 0,07 miljoen hoger dan in 2018 (€ 21,71 miljoen). De kosten voor materiaalgebruik en uitbesteed werk zijn € 5,3 miljoen en daarmee € 1,1 miljoen lager dan in 2018 (€ 6,4 miljoen). De netto toegevoegde waarde (omzet minus materiaalgebruik en uitbesteed werk) is in 2019 met € 1,2 miljoen gestegen naar €16,5 miljoen (2018: € 15,3 miljoen). Het nettoresultaat bedraagt voor 2019 € 792.000. In 2018 was dit € 735.000.
TOEKOMST- EN RISICOPARAGRAAF Toekomst De verwachtingen van Empatec voor het jaar 2020 zijn op hoofdlijnen de volgende: • •
•
Als gevolg van de reeds ingezette professionalisering binnen ons bedrijf, verwachten wij in de komende jaren een stijging van omzet, NTW en resultaat. Door verbetering van dit resultaat proberen wij de gemeentelijke bijdrage voor onze gemeenten betaalbaar te houden. Sinds de invoering van de Participatiewet (2015) is er geen nieuwe instroom van SWmedewerkers. Slechts mondjesmaat stromen medewerkers met de indicatie Beschut Werken en uit andere doelgroepen binnen. Door verder te investeren in de optimalisatie van de bestaande productieprocessen kan Empatec de bestaande productie met minder medewerkers realiseren. Door een kwaliteitsslag te maken in de Sales-organisatie zal de klantportfolio van de diverse bedrijven vergroot moeten worden.
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 31
•
Door marktontwikkeling en de ontwikkeling van nieuwe proposities, willen wij bevorderen dat zoveel mogelijk van onze medewerkers (bij wie dit aansluit op competenties en behoeften) bij reguliere werkgevers aan de slag gaat.
Risico’s Op het moment dat dit Jaarverslag wordt samengesteld is de Corona-crisis uitgebroken. Net zoals bij zoveel andere bedrijven, hadden wij een dergelijk risico nooit voorzien. Dit virus raakt als eerste onze medewerkers. Onder onze medewerkers is een grote groep met een medische beperking die extra kwetsbaar voor dit virus is. Allereerst zijn wij erop gericht om eventuele verspreiding van dit virus te voorkomen. Medewerkers die een verhoogd risico lopen mogen niet op het werk verschijnen en voor de medewerkers die wel op het werk verschijnen gelden strikte regels (conform RIVM). Ook financieel heeft dit virus grote gevolgen voor ons bedrijf: we hebben klanten die orders terugtrekken en we hebben een aantal bedrijven waar we onvoldoende medewerkers hebben om alle opdrachten uit te voeren. Daarnaast proberen we van de nood een deugd te maken, door met innovatieve producten op de markt te komen. Eén product is reeds geïntroduceerd: een deurkruk die met de onderarm wordt geopend. Gelukkig zijn het Rijk en de VNG voor de SW-bedrijven een compensatie overeen gekomen. NV Empatec en de GR Fryslân-West zijn al geruime tijd met elkaar in gesprek over de liquiditeitsproblemen die een aantal jaren geleden in de GR zijn ontstaan.
Wij gaan ervan uit dat eventuele belemmeringen die een oplossing in de weg staan zo spoedig mogelijk worden weggenomen zodat dit probleem duurzaam wordt opgelost. Daarnaast verwachten wij op korte termijn duidelijkheid vanuit de gemeenten over hun gezamenlijke visie op de uitvoering van de participatiewet en de rol die hierin is weggelegd voor Empatec, Pastiel en Wurkjouwer. De huidige en langdurige onzekerheid gaan ten koste van slagkracht in de samenwerking, maar gaat vooral ten koste van de mensen met afstand tot de arbeidsmarkt in onze regio. Het gemiddelde klantbestand per werkbedrijf is beperkt. De afhankelijkheid van deze klanten is dus groot (die over het algemeen bijzonder trouw zijn). Het eventueel wegvallen van een grote klant heeft grote financiële gevolgen. Door de klantenportefeuille te vergroten en door duurzame samenwerkingsverbanden met grote klanten aan te gaan, proberen wij de hieraan verbonden risico’s te beperken. Als gevolg van het stijgen van de gemiddelde leeftijd zien we een groep medewerkers ontstaan voor wie het steeds moeilijker is om de dagelijkse productie aan te kunnen. In 2020 wordt een onderzoek gestart hoe deze groep het meest waardevol kan worden ingezet.
Tot slot bedank ik graag al onze medewerkers voor hun harde werk en toewijding aan onze klanten van Empatec, onze kandidaten van Pastiel, onze cliënten van de Wurkjouwers en tot slot aan ons bedrijf.
Sneek, november 2020 Harry de Wit, Algemeen Directeur
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 32
JAARREKENING 2019 NV EMPATEC
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 33
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 34
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 35
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 36
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 37
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 38
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 39
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 40
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 41
Financiële vaste activa Deelnemingen waarin geen invloed van betekenis op het zakelijke en financiële beleid wordt uitgeoefend, worden gewaardeerd op verkrijgingsprijs en indien van toepassing onder aftrek van bijzondere waardeverminderingen. Deelnemingen waarin invloed van betekenis op het zakelijke en financiële beleid wordt uitgeoefend, worden gewaardeerd op netto vermogenswaarde. De overige financiële vaste activa worden gewaardeerd tegen reële waarde.
Voorraden Voorraden grond- en hulpstoffen en handelsgoederen worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs of lagere netto-opbrengstwaarde. Deze lagere netto opbrengstwaarde wordt bepaald door individuele beoordeling van de voorraden. De waardering van de voorraden grond- en hulpstoffen komt tot stand op basis van fifo (first in first out). Het onderhanden werk en de voorraden gereed product worden gewaardeerd tegen vervaardigingsprijs of lagere netto-opbrengstwaarde. Deze lagere netto opbrengstwaarde wordt bepaald door individuele beoordeling van de voorraden. De vervaardigingsprijs omvat het directe materiaalverbruik, de directe loon- en machinekosten en de overige kosten die rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend, en een opslag voor indirecte fabricagekosten. De netto opbrengstwaarde is gebaseerd op een verwachte verkoopprijs, onder aftrek van nog te maken kosten voor voltooiing en verkoop.
Handelsvorderingen en overige vorderingen Waardering geschiedt tegen nominale waarde. Voor het risico dat vorderingen niet invorderbaar of gedekt zijn, wordt een voorziening in mindering gebracht op de post.
Liquide middelen Deze zijn tegen nominale waarde gewaardeerd. De liquide middelen staan ter vrije beschikking van de NV Empatec.
Voorzieningen Er zijn langlopende voorzieningen getroffen voor: - personele verplichtingen; - onderhoud.
Personele verplichtingen Deze voorziening is gevormd voor: - overige langlopende personeelsbeloningen. Voor de voorziening voor langlopende personeelsbeloningen is de richtlijn 271 van toepassing. Deze heeft betrekking op de verantwoording van uitgestelde beloningen waaronder toekomstige tijdsevenredig opgebouwde jubileumuitkeringen. De opgenomen verplichtingen zijn de beste schattingen van de bedragen die noodzakelijk zijn om de desbetreffende verplichtingen per balansdatum af te wikkelen.
Onderhoud Dit betreft een voorziening voor de gelijkmatige verdeling van de onderhoudslasten voor groot onderhoud van de gebouwen. Deze voorziening wordt bepaald op basis van de te verwachten kosten over een reeks jaren. De voorziening wordt lineair opgebouwd. Het uitgevoerde onderhoud wordt ten laste van deze voorziening gebracht.
Leningen Deze leningen worden gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs. Het betreft schulden met een looptijd van langer dan een jaar.
Kortlopende schulden De kortlopende schulden worden gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs. Jaarstukken NV Empatec 2019 - 42
GRONDSLAGEN VOOR DE WINST-EN- VERLIESREKENING Omzet Onder netto-omzet wordt verstaan de opbrengst van de in het verslagjaar geleverde goederen en verleende diensten onder aftrek van kortingen en de over de omzet geheven belastingen. Opbrengsten voortvloeiend uit de verkoop van goederen worden verantwoord op het moment dat alle belangrijke rechten op economische voordelen alsmede alle belangrijke risico's zijn overgegaan op de koper. De kostprijs van deze goederen wordt aan dezelfde periode toegerekend. Opbrengsten van diensten worden opgenomen naar rato van de mate waarin de diensten zijn verricht, gebaseerd op de tot balansdatum in het kader van de dienstverlening gemaakte kosten in verhouding tot de geschatte kosten van de totaal te verrichten dienstverlening. De kostprijs van deze diensten wordt aan dezelfde periode toegerekend.
Kosten grond- en hulpstoffen / uitbesteed werk De kostprijs van de omzet omvat de kostprijs van de verkochte en geleverde goederen, bestaande uit het directe materiaalverbruik, de directe loon- en machinekosten en de overige directe en indirecte kosten die aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend. Voor de berekening van de netto toegevoegde waarde worden de kosten grond- en hulpstoffen/uitbesteed werk in mindering gebracht op de omzet.
Overige opbrengsten Hieronder zijn verantwoord de incidentele baten en overige inkomsten die niet direct aan een product of dienst zijn toe te rekenen.
Personeelskosten De loonkosten van het personeel in dienst van Empaselect BV en NV Empatec. NV Empatec heeft voor haar werknemers een toegezegde pensioenregeling. Hiervoor in aanmerking komende werknemers hebben op de pensioengerechtigde leeftijd recht op een pensioen dat is gebaseerd op het gemiddeld verdiende loon berekend over de jaren dat de werknemer pensioen heeft opgebouwd bij NV Empatec. De verplichtingen, die voortvloeien uit deze rechten van haar personeel, zijn ondergebracht bij het bedrijfstakpensioenfonds ABP. NV Empatec betaalt hiervoor premies waarvan 17,43% door de werkgever wordt betaald en 7,47% door de werknemer. De pensioenrechten worden jaarlijks geïndexeerd, indien en voor zover de dekkingsgraad van het pensioenfonds (het vermogen van het pensioenfonds gedeeld door haar financiële verplichtingen) dit toelaat. Op 31 december bedroeg de dekkingsgraad 97,8%. Empaselect BV heeft voor haar werknemers een toegezegde pensioenregeling. Hiervoor in aanmerking komende werknemers hebben op de pensioengerechtigde leeftijd recht op een pensioen dat is gebaseerd op het gemiddeld verdiende loon berekend over de jaren dat de werknemer pensioen heeft opgebouwd bij Empaselect BV. De verplichtingen, die voortvloeien uit deze rechten van haar personeel, zijn ondergebracht bij de verzekeraar Nationale Nederlanden.
Empaselect betaalt hiervoor premies voor de werkgever en werknemer, waarbij de inhouding is gebaseerd op de systematiek van het bedrijfstakpensioenfonds ABP. Nationale Nederlanden garandeert de pensioenen en publiceert geen dekkingsgraden.
Pensioenen De vennootschap heeft diverse pensioenregelingen. De regelingen worden gefinancierd door afdrachten aan bedrijfstakpensioenfondsen. De pensioenverplichtingen uit zowel de Nederlandse als de buitenlandse regelingen worden gewaardeerd volgens de 'Verplichting aan de pensioenuitvoerder benadering'. In deze benadering wordt de aan de pensioenuitvoerder te betalen premie als last in de winsten- verliesrekening verantwoord. Aan de hand van de uitvoeringsovereenkomst wordt beoordeeld of en zo ja welke verplichtingen naast de betaling van de jaarlijkse aan de pensioenuitvoerder verschuldigde premie op balansdatum bestaan. Deze additionele verplichtingen, waar onder eventuele verplichtingen uit herstelplannen van de Jaarstukken NV Empatec 2019 - 43
pensioenuitvoerder, leiden tot lasten voor de vennootschap en worden in de balans opgenomen in een voorziening. Bij eindloonregelingen wordt een verplichting (voorziening) voor (coming) backservice opgenomen indien toekomstige salarisverhogingen op balansdatum reeds zijn toegezegd. Ultimo 2019 waren er voor de groep geen pensioenvorderingen en geen verplichtingen naast de betaling van de jaarlijkse aan de pensioenuitvoerder verschuldigde premie.
Overige bedrijfskosten De overige bedrijfskosten zijn verantwoord tegen de werkelijk betaalde kosten en omvatten de algemene kosten welke niet direct zijn toe te rekenen aan benoemde activiteiten.
Belastingen De vennootschap is subjectief vrijgesteld voor de vennootschapsbelasting.
Bijdrage aan de GR Fryslân-West Dit betreft de bijdrage die de NV Empatec aan de GR betaalt. De bijdrage van de NV aan de GR beperkt zich tot het bedrag dat resteert na de toepassing van de financiële normen (Commissie van Gent) vastgesteld door de Raad van Commissarissen en de aandeelhouders op de resultaten van de NV Empatec.
GRONDSLAGEN VOOR HET KASSTROOMOVERZICHT Het kasstroomoverzicht wordt opgesteld volgens de indirecte methode. De geldmiddelen in het kasstroomoverzicht bestaan uit liquide middelen. Ontvangen interest wordt opgenomen onder de kasstroom uit operationele activiteiten. Betaalde interest wordt opgenomen onder de kasstroom uit financieringsactiviteiten.
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 44
VIII Toelichting op de geconsolideerde balans per 31 december 2019
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 45
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 46
Voorziening onderhoud Dit betreft een voorziening voor de gelijkmatige verdeling van de onderhoudslasten voor groot onderhoud van de gebouwen. Deze voorziening wordt bepaald op basis van de te verwachten kosten over een reeks jaren. De voorziening wordt lineair opgebouwd. Het uitgevoerde onderhoud wordt ten laste van deze voorziening gebracht.
Voorziening jubileumuitkering Voor de voorziening voor langlopende personeelsbeloningen is de richtlijn 271 van toepassing. Deze heeft betrekking op de verantwoording van uitgestelde beloningen waaronder toekomstige tijdsevenredig opgebouwde jubileumuitkeringen. De opgenomen verplichtingen zijn de beste schattingen van de bedragen die noodzakelijk zijn om de desbetreffende verplichtingen per balansdatum af te wikkelen. Deze verplichtingen hebben een langlopend karakter.
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 47
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 48
IX Toelichting op de geconsolideerde winst- en verliesrekening 2019
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 49
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 50
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 51
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 52
X Enkelvoudige balans per 31 december 2019 NV Empatec (vóór voorstel resultaatbestemming)
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 53
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 54
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 55
XII Toelichting op de enkelvoudige balans per 31 december 2019
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 56
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 57
Eigen vermogen Het eigen vermogen bestaat uit:
1. Geplaatst aandelenkapitaal Het maatschappelijk kapitaal van NV Empatec bedraagt € 20.000.000. Het door de Gemeenschappelijke Regeling Fryslân-West gestort en geplaatst aandelenkapitaal bedraagt 450.000 aandelen met een nominale waarde van € 10 per aandeel. Er is een agioreserve op de gestorte en geplaatste aandelen van € 38.000.
2. Statutaire reserve De statutaire reserve van NV Empatec, bedraagt maximaal 40% van het balanstotaal verminderd met de nominale waarde van de aandelen. Voor een nadere toelichting verwijzen wij naar artikel 30 lid 3 van de statuten.
3. Overige reserves Dit zijn de reserves boven de statutaire reserve.
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 58
Er zijn geen verplichtingen langer dan 5 jaar.
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 59
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 60
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 61
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 62
Ondertekening van de jaarrekening 2019 Sneek, 25 november 2020 Directie Harry de Wit Raad van Commissarissen: E. van der Sluis H. Bouma A. Hiemstra M. Vorster D. Plantinga
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 63
XIV Overige informatie WNT-verantwoording 2019 NV Empatec valt niet onder de strekking van de Wet Normering bezoldiging Topfunctionarissen in de publieke en semipublieke sector (WNT). Gezien de aard van het bedrijf willen wij in de jaarrekening van NV Empatec transparant verantwoording afleggen over de beloning van de commissarissen en bestuurders binnen NV Empatec. In de tabellen hierna is de bezoldiging van de commissarissen en bestuurders van NV Empatec over 2019 en 2018 weergegeven.
Bezoldiging topfunctionarissen 1a. Leidinggevende topfunctionarissen met dienstbetrekking en leidinggevende topfunctionarissen zonder dienstbetrekking vanaf de 13e maand van de functievervulling
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 64
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 65
* De bezoldiging van de heer Veenstra wordt uitgekeerd aan de gemeente waarvan hij burgermeester is.
** De verantwoorde bezoldiging van de toezichthouders bevat eveneens een deel van de, al dan niet gebruteerd, premie bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering naar rato van de duur van functievervulling. Overige rapportageverplichtingen op grond van de WNT Naast de hierboven vermelde topfunctionarissen zijn er geen overige functionarissen met een dienstbetrekking die in 2019 een bezoldiging boven het individueel toepasselijke drempelbedrag hebben ontvangen.
Jaarstukken NV Empatec 2019 - 66
XV Overige gegevens STATUTAIRE RESULTAATBESTEMMING In artikel 30 van de statuten van de vennootschap staat het volgende opgenomen betreffende de winstbestemming: 1. 2.
3.
4. 5.
6.
7.
8.
De winst staat ter beschikking van de Algemene Vergadering, met inachtneming van het hierna in dit artikel 2 bepaalde. De vennootschap kan aan de aandeelhouders en andere gerechtigden tot de voor uitkering vatbare winst slechts uitkeringen doen voor zover het eigen vermogen groter is dan het gestorte en opgevraagde deel van het kapitaal vermeerderd met de reserves die krachtens de wet of volgens lid 3 moeten worden aangehouden. Uitkering van winst geschiedt na de vaststelling van de jaarrekening waaruit blijkt dat zij geoorloofd is. Op aandelen wordt geen winst ten behoeve van de vennootschap uitgekeerd. De vordering van een aandeelhouder tot uitkering vervalt ten bate van de vennootschap door een tijdsverloop van vijf jaren na de betaalbaarstelling. Tenzij de Algemene Vergadering anders besluit, is het winstbedrag dat op ieder aandeel wordt uitgekeerd, betaalbaar een maand nadat het is vastgesteld. Bij de berekening van de winstverdeling tellen de aandelen die de vennootschap in haar eigen kapitaal houdt niet mede, tenzij deze aandelen belast zijn met een vruchtgebruik of daarvan met medewerking van de vennootschap certificaten zijn uitgegeven.