12.g. Memo beantwoording technische vragen VVD

Memo Aan

:

Gemeenteraad

Datum

:

7 oktober 2025

Afzender

:

College van burgemeester en wethouders

Onderwerp

:

Beantwoording schriftelijke vragen begroting 2026 VVD

Bijlage(n)

:

Over de begroting 2026 heeft de fractie van de VVD een aantal schriftelijke technische vragen gesteld. Hierbij ontvangt u de vragen en de antwoorden daarop. Vragen: Vragen van de VVD-fractie Blz. 11 Nieuwe Natura 2000 beheerplannen Hier staat vermeld: Wij zullen ons in eerste instantie richten op het leveren van een goede, actieve bijdrage aan het opstellen van de nieuwe Natura 2000beheerplannen voor de Noorzeekustzone (NZKZ) en de Waddenzee (WZ) door de Rijksoverheid. Vraag: wanneer wordt de gemeenteraad hier bij betrokken? Antwoord: Zoals aangegeven in de memo Voortgang N2000 beheerplanprojecten WZ en NZKZ op de Wadden van RWS (bijlage bij onze memo van 1 juli 2025 over dit onderwerp) organiseert Rijkswaterstaat dit najaar in dit kader een inloopbijeenkomst op elk eiland. RWS gaat dan in gesprek met belanghebbenden en andere geïnteresseerden. Vanaf september 2025 start de informatiecampagne om de bewoners, ondernemers en organisaties te informeren. Wij zullen de raad op de hoogte houden van de voortgang van het proces en geen zienswijze formuleren dan nadat we e.e.a. met de raad hebben besproken. Blz. 18 Regiodeal In 2029 staat een zeer hoog bedrag als bijdrage aan de regiodeal genoteerd. Dan zou het goed zijn ontvangsten voor Terschellinger projecten in de begroting weer te geven. Antwoord: Per 1 januari 2028 loopt de Regiodeal af.

Dan is ook de onttrekking van de reserve waddenprogramma verantwoord, omdat dan ook de afrekeningen zullen volgen. Vraag: wanneer is hierover duidelijkheid? Antwoord: In ieder geval bij afloop van het project Regiodeal en jaarlijks via verantwoording door de Regiodeal.

2

Blz. 19 en blz. 20 Dit buitengewone onderhoud was aangekondigd als een veel geld vragend project. Opmerking en vraag: De bedragen vallen in dit verband mee: €302.000 en €131000. Zie tabel. Vraag: Of zijn er meer kosten?

Antwoord: De kosten lopen door na 2030. Daarnaast kunnen de kapitaalslasten toenemen. Dit is afhankelijk van de uitkomsten van de onderzoeken in 2026 en 2027.

Blz. 20 Handhaving Vraag: Kunnen de gemeentelijke prioriteiten op het gebied van leefbaarheid, veiligheid en openbare orde nader worden geduid? Antwoord: Het Integraal Veiligheidsplan moet nog worden opgesteld. In dit plan zal nadere duiding plaatsvinden. Blz. 21 Bijdrage Sociaal Domein: Vraag: Is hier een schatting mogelijk? Antwoord: Het is ons niet geheel duidelijk waar deze vraag over gaat. Als het gaat over de Eigen bijdrage sociaal domein is het antwoord als volgt: Er is op dit moment geen exacte schatting beschikbaar van wat de invoering van de inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage van de gemeente Terschelling financieel zal gaan betekenen. Blz. 22, tabel. Representatiekosten Vraag: waarom zien we hier geen specificaties weergegeven? Van de burgemeester van Parijs weten we dit wel. Antwoord: Het gaat hier om een optelsom van een grotere reeks kleinere uitgaven die zien op vertegenwoordiging van de gemeente. Daaronder vallen ook kosten voor maatschappelijke initatieven Rattenbestrijding Vraag: Wat is de staat van de rattenbestrijding? Antwoord: De opgeleide schutters zijn actief in onze openbare ruimte, de polder en de waddendijk (niet ons terrein). Met regelmaat worden in dit gebied nog steeds enkele ratten geschoten. Het afgelopen jaar zijn in totaal ongeveer 700 ratten geschoten. De schutters zijn recent van nieuwe

3 materialen voorzien (vangkooien etc.) wat de bestrijding optimaliseert. De rattenschutters hebben aangegeven dat de situatie onder controle is. Zwembad. In tegenstelling tot de representatiekosten krijgen we wel een specificering van de chemische stoffen die in het zwembad worden gemeten. Vraag: Wat is hiervoor de reden? Antwoord: Dit is een kwestie die op korte termijn speelt. Door veranderde regelgeving zijn de eisen voor het zwemwater hoger komen te liggen. Om te voorkomen dat het zwembad gesloten zou kunnen worden doordat die eisen niet gehaald worden, is het noodzakelijk om installaties te vervangen door nieuwe, die de kwaliteit van het zwemwater beter kunnen reguleren.

Blz. 25 Tabel

Vraag: Is een transparante laagdrempelige communicatie alleen in 2026 aan de orde? Antwoord: In 2024 is besloten eenmalig een extra impuls te geven aan het uitvoeren van het coalitieakkoord op het vlak van communicatie. Hiervoor is in dat jaar een budget beschikbaar gesteld van € 150.000 voor 2026. In praktijk wordt de uitvoering van het coalitieakkoord echter binnen de lopende budgetten voor communicatie opgevangen en kan het extra eenmalig beschikbaar budget van € 150.000 vrijvallen. Wanneer zeken goed voor medewerkers geregeld zijn kan dit geïnterpreteerd worden dat de gemeente een goed werkgever is. Vraag: Waarom dan nog €50.000 voor extra profilering: wat is dit dan? Antwoord: Als kleine gemeente is het moeilijk om goede medewerkers te vinden. De arbeidsmarkt is krap: er zijn veel vacatures, maar weinig mensen die werk zoeken. Grote steden en organisaties hebben vaak meer geld en bekendheid. Daardoor kiezen werkzoekenden sneller voor hen. Om als kleine gemeente toch aantrekkelijk te zijn, moeten we ons beter laten zien. Dat noemen we profilering. We willen laten zien wat we te bieden hebben: een fijne werksfeer, betrokken collega’s, en werk dat echt verschil maakt voor inwoners. Maar goede profilering kost geld. Denk aan het maken van wervende teksten, filmpjes, en het plaatsen van vacatures op populaire websites.

Ook willen we aanwezig zijn op banenmarkten en sociale media. Daarvoor hebben we extra budget nodig. Met dit budget kunnen we meer mensen bereiken en laten zien waarom werken bij onze gemeente een goede keuze is. Zo vergroten we de kans dat we de juiste mensen vinden én behouden. Vraag: Is voor een initiatief voor vervolgopleidingen €30.000 nodig? Antwoord: In het Coalitieakkoord staat over onderwijs: Iedere eilander verdient goed onderwijs en dat houdt niet op na de basisschool. Ook het vervolgonderwijs verdient meer aandacht.

4

Hoe willen we dat bereiken? • Onderzoeken van de mogelijkheden voor het samengaan van het primair onderwijs en het voortgezet onderwijs in Midsland, het Zweedse model • In de kernen West Terschelling, Midsland en Hoorn is minimaal één voorziening voor primair onderwijs • Initiatieven op het gebied van vervolgopleidingen, zoals MBO worden gestimuleerd. • De aanwezigheid van het MIWB is van grote waarde. Voor het stimuleren van initiatieven op het gebied van vervolgopleidingen is € 30.000 gereserveerd in 2026. Blz. 28 Vraag: zien deze cijfers er voor 2025 en voor 2026 anders uit? Antwoord: Dit is de begroting 2026. Er staan geen cijfers 2025 op deze bladzijde genoemd. Blz. 34 tabel Vraag: waarom n.b.? Antwoord: Gegevens niet zichtbaar via www.waarstaatjegemeente.nl Blz. 36 mobiliteitsvisie Vraag: wanneer kunnen we kennis nemen van voorstellen inzake wegenstructuur polderpaden en mogelijke oplossingen/alternatieven voor de polderfietspaden en inzicht in wegen voor zwaar verkeer? Dit is problematiek die al lang bestaat, een oplossing voor de lange baan is geen optie. Antwoord: In 2026 wordt gewerkt aan de mobiliteitsvisie. De mobiliteitsvisie zal ter besluitvorming aan de gemeenteraad worden voorgelegd. In de mobiliteitsvisie zal o.a. aandacht zijn voor de genoemde thema’s.

Pas na het vaststellen van de mobiliteitsvisie door de raad worden er concrete uitwerkingen gemaakt van de oplossingen/alternatieven. Blz. 37 verbeteren oppervlaktesysteem (buitengewoon onderhoud). Vraag: zijn de kosten die op deze blz. worden weergegeven al genoemd in de tabel op blz. 19? Antwoord: Ja Blz. 37, 53, 54, 55, 60 Op deze bladzijden worden veel kwalificaties weergegeven die door de VVD-fractie al eerder zijn benoemd. Veel activiteiten die niet overal vertaald worden in kosten en benodigde fte. Kwalificaties: sluiten aan bij, onder de aandacht brengen, inzetten op, stimuleren we, doorontwikkeling van, uitvoering geven aan, samenwerken met….. Zijn deze kwalificaties met inzet van fte en €€ niet weergegeven in de begroting onder verzamelstaat x of y? Antwoord: Helaas niet Blz. 38 Havenproject

5 Vraag: is het havenproject door de gemeentebestuur van Terschelling op adequate wijze aangekaart in het Plan van Eisen concessie Friese waddenveren, inclusief de financiering van het project? Dit is o.i. toch een majeure ontwikkeling. In de brief van 26-09-2025 van de GR De Waddeneilanden wordt dit project wel genoemd, maar in de context van de grote aandacht voor Ameland m.b.t. het MIRT-traject. Antwoord: Wij delen deze opvatting. Vandaar het opnemen van de passage in de brief van GR de Wadden. Blz. 39 Mobiliteit Vraag: waar zien we de bedragen van €100.000 en €75.000 in de begroting terug? Antwoord: Deze zijn terug te vinden in programma 2. Blz. 40 Recreatieve havens. Vraag: waarom zien we ook hier we de begrote bedragen niet expliciet in de Financiën tabel? Antwoord: Het betreft hier een programmabegroting welke dus tot en met het taakveldniveau gaat. Een diepere presentatie met grootboeknummers en kostensoorten erbij is een productenbegroting. Deze wordt al tijden niet meer aan de raad voorgelegd dan wel vervaardigd voor intern gebruik. Taakveld 2.4 Economische havens en waterwegen Vraag: waarom wijken de hier genoemde getallen af van die in de tabel op blz. 19? Antwoord: Op blz 19 staan de wijzigingen na de kadernota en op pagina 40 staat het totaal overzicht. Blz.

40 onttrekkingen reserves Vraag: waarom zien we in de tabel €270.000 genoemd en in de tekst €250.000? Antwoord: Dat is helaas een inconsistentie. Dit moet € 270.000 zijn. Blz. 42 Tabel beleidsindicatoren Economie Vraag: waarom zien we hier geen resultaat voor 2024 en elders in tabellen wel? B.v. tabel op blz. 49. Antwoord: Deze gegevens zijn aangeleverd, maar naar verluidt worden die later verwerkt en zichtbaar op www.waarstaatjegemeente.nl Vraag: zijn er geen gegevens omtrent dit item voor Nederland? Antwoord: Die zijn er zeker, maar wij vermelden alleen die van Terschelling. Blz. 43 Onderwijs Vraag: op welke wijze wordt krimp tegengegaan? Antwoord: De krimp kan tegen worden gegaan door in het onderwijsprogramma en het op peil houden van het aanbod en de instandhouding van de voorzieningen. Het aanbod op ’t Schylger Jouw wordt in dat kader uitgebreid.

6 Blz. 44 Onderwijs Voor een onderwijsvisie wordt €20.000 en voor de uitwerking naar uitvoering wordt €15.000 gereserveerd. Vraag: waar zien we deze bedragen in de begroting terug? Antwoord: Deze zijn terug te vinden in programma 4, onderwijs 4.3 onderwijsbeleid en leerlingzaken. Blz. 46 Subsidies, onder kopje Cultuur & recreatie Vraag: het onder de aandacht brengen van subsidies bij de sportcoach betreft vast alleen die subsidies die met sport te maken hebben? Antwoord: Via de sportcoach en de buurtsportcoach worden subsidies die een raakvlak met hun expertise hebben onder de aandacht gebracht, dus sport, bewegen, gezondheid en preventieve gezondheid. Blz. 48 Green destinations Vraag: hebben de kosten die hier zijn vermeld betrekking op onze gemeente? Toch een klein begin als compensatie. Antwoord: De opstartfase is het meest intensief, omdat er veel data en inzicht verzameld moet worden. De kosten van het Engagement Pakket bedragen €2.400. Om deze eerste fase succesvol te kunnen doorlopen is er een gezamenlijk traject met de andere Friese Waddeneilanden opgestart, inclusief extra begeleiding van een Green Destinations coach. Deze kosten bedragen €1.600. De kosten van het Engagement pakket en het gezamenlijke traject worden gefinancierd vanuit de Regiodeal.

Als gemeente Terschelling na het Engagement Pakket verder wil met Green Destinations, zijn de jaarlijkse kosten van €2.300 exclusief BTW en voor eigen rekening. Hiervoor is ruimte binnen de bestaande budgetten voor Bevordering toerisme. Blz. 51 Ontwikkelingen Sociaal Domein Vraag: hebben we een in onze gemeente een stevig lokaal gebiedsteam= eilandteam? Antwoord: Jazeker, al jaren. Blz. 52 Participatie Er is sprake van algemene termen. Vraag: over welke aantallen spreken we? Antwoord: Deze informatie komt van de landelijke website www.waarstaatjegemeente.nl . Deze is voor een ieder te raadplegen.

Blz. 55 Tabel Er is sprake van een vergelijking van 2023 en 2024. Vraag: is er ook een vergelijking met Nederland en Friesland? Antwoord: Deze informatie komt van de landelijke website www.waarstaatjegemeente.nl . Deze is voor een ieder te raadplegen. Blz. 57 Begeleiding WMO, tabel. Vraag: Is er een relatie weer te geven van aantallen versus kosten? Antwoord:

7 Ja, dat is mogelijk. Hiervoor dient echter eerst een uitvraag te worden gedaan bij De Dienst, wat enige tijd in beslag kan nemen. Blz. 58 en 59: Volksgezondheid en milieu: in algemene termen, alleen voor 1 fte is een bedrag ad. €100.00 weergegeven. Vraag: welke incidentele en structurele middelen zijn nodig voor LIA? Antwoord: Incidenteel voor de planvorming. Structureel voor de meerjarige uitvoering en onderhoud.

Blz. 65 woningbouw op Terschelling Vraag: Is het niet opportuun om voor de activiteiten in relatie tot woningbouw voor 2026 gelden te begroten? Zie onder Omgevingswet. Antwoord: Niet geheel helder welke relatie hier gelegd wordt. Voor beide onderwerpen zijn middelen begroot.

Blz. 67 Tabel Financiën. Vraag: Onder de baten “wonen en bouwen” is een post van €600.000 (niet expliciet zichtbaar) opgenomen voor de opbrengst van gemeentelijke accommodaties: welke? Antwoord: Dit is de inschatting van te verkopen gemeentelijk onroerend goed, zoals eerder gecommuniceerd aan de raad.

Blz. 73 en 74 Rioolheffing Een uitgebreide uiteenzetting over het tot stand komen van de rioolheffingen. Toch een paar onduidelijkheden m.b.t. het tot stand komen van de bovenste tabel op blz. 74. Vraag: de rioolheffing eigenaar neemt vanaf 2026 per jaar met €0,50 toe. Waarom? Antwoord: De tabel is niet correct.

Vraag: in de onderste tabel is voor zowel lasten als baten een aanzienlijk hoger bedrag in 2026 dan in 2025 en 2027 t/m 2029. Zijn de hogere exploitatielasten (tabel onderaan blz. 74 /bovenaan blz. 75) hiervoor de verklaring? Antwoord: Nee, dit wordt veroorzaakt door de voorgestelde wijziging in financieringsmethode. In 2026 kan hierdoor een grote investering uit de voorziening worden gefinancierd.

In de tekst wordt niet vermeld waarom de exploitatiekosten voor 2026 zo hoog zijn. Wel zien we op blz. 105 in de tabel Beheer en onderhoud een bedrag van €1.766.000 voor kapitaallasten opgenomen die resulteren in een totale lasten voor de riolering van €2.794.000. Vraag: kan hier uitleg over worden gegeven? Antwoord: Zie antwoord op vorige vraag. Blz. 77 leges De leges van hoofdstukken 1, 2 en zijn niet kostendekkend.

8 Vraag: hoe gaan we nu hier mee om en hoe kunnen we er in de toekomst mee omgaan. Antwoord: Het algemene uitgangspunt is dat de tarieven kostendekkend zijn. Om de tarieven in de toekomst te verhogen zal er meer dan CPI dienen te stijgen om richting kostendekkendheid van 100% te komen. Blz. 79 Afvalstoffenheffing Tabel midden. Hier wordt afgesloten met een dekkingspercentage van 100%, waarschijnlijk met toepassing van het 1-tarief (=indexatie Omrin met 6%). In de onderste tabel zien we een kostendekkendheid van 87%. Hier is de opbrengst heffingen niet kostendekkend. Vraag: waarom is het Omrin toegestaan een indexatie van 6% te gebruiken en niet die van het CPI? Antwoord: Het algemene uitgangspunt is dat de tarieven kostendekkend zijn. Vandaar dat wij deze bepalen en laten zien. Daarnaast is het huidige tarief rekening houdend met de uitgangspunten coalitieakkoord berekend. Dat is het tarief waar het 87% kostendekkend is. Dus nog ruimte van 13% naar maximaal kostendekkend. Omrin is een NV en bepaalt op basis van alle interne en externe invloeden opnieuw haar tarieven. Hieruit komt de indexatie van 6% op uit. Die indexering is gebaseerd op de landelijk vastgestelde kostenontwikkeling in de afvalbranche en geaccordeerd door de aandeelhouders van Omrin.

Vraag: als dat aan Omrin is toegestaan waarom zou dit dan niet kunnen worden doorgevoerd voor het berekenen van de tarieven? Antwoord: In het coalitieakkoord staat beschreven dat de tarieven van de gemeente Terschelling met de geldende CPI mogen stijgen. Dat is hiermee gemaximeerd. Dit veroorzaakt jaarlijks een verschil tussen de kosten die aan de gemeente in rekening worden gebracht en de baten die de gemeente zelf verkrijgt.