12.e.College B&W - Reactienota ... de gevraagde en ongevraagde adviezen van de ASD
Tekst van het document
REACTIENOTA van het college van B&W van Terschelling naar aanleiding van de gevraagde en ongevraagde adviezen van de Adviesraad Sociaal domein bij het Beleid Bestaanszekerheid 2024-2028 Betreft: Concept uitgangspuntennotitie bestaanszekerheid 2024-2028, Beleid Bestaanszekerheid 2024-2028 Advies of vraag ASD Reactie college Advies inzake het concept Beleid Bestaanszekerheid 2024-2028 1 De ASD onderschrijft het belang van Maatwerk en het creëren van vertrouwen tussen de maatwerk en vertrouwen, zoals verwoord overheid, ervaringsdeskundigen en burgers staan voorop in het voorliggende beleid. in het nieuwe beleid. Het is essentieel dat individuele behoeften centraal staan en dat er vertrouwen is in onze dienstverlening en ondersteuning. 2 De ASD onderschrijft de noodzaak, zoals Vereenvoudigen is een belangrijk begrip in het nieuwe verwoord in het voorliggende beleid, dat er beleid. Hiermee bedoelen we zowel het dichterbij centrale plekken dichtbij de inwoners brengen van onze ondersteuning en dienstverlening als ingericht moeten worden om de het vereenvoudigen van de aanvraagprocedures. ondersteuning dichterbij te brengen en de aanvraagprocedures te vereenvoudigen 3 De ASD onderschrijft het voornemen, zoals We erkennen dat het versterken van de positie van verwoord in het voorliggende beleid, de kinderen en jongeren van cruciaal belang is.
Deze positie van kinderen en jongeren te doelgroep is niet altijd makkelijk te bereiken, dit vraagt versterken. om creatieve oplossingen (denk aan video’s, influencers en apps). Hierbij is ook de inzet van het onderwijs in de gemeente belangrijk. 4 De ASD onderschrijf het belang van werk We vinden dat werk kansen moet bieden en dat nazorg en nazorg, zoals verwoord in het een cruciale voorwaarde is voor duurzame voorliggende beleid. ondersteuning. 5 De ASD onderschrijft het voornemen om Het vereenvoudigen van regelingen vraagt om een regelingen te vereenvoudigen en rechten zorgvuldige aanpak, waar regelingen verdwijnen zullen begrijpelijk te maken, zoals verwoord in het passende voorzieningen ingericht moeten worden. voorliggende beleid.
1
Verwerking in beleidskader Behoeft geen verdere verwerking
Behoeft geen verdere verwerking
Behoeft geen verdere verwerking
Behoeft geen verdere verwerking
Behoeft geen verdere verwerking
6
7
8
De ASD onderschrijft de noodzaak om professionals te ondersteunen bij het centraal stellen van het persoonlijke verhaal van mensen. De ASD is voorstander van het ontwikkelen van een regionale maatwerkmethode en het gebruik van de doorbraakmethode waar nodig. Beide zaken zijn verwoord in het voorliggende beleid. Daarbij benoemt de ASD dat er door professionals belemmeringen ervaren worden in de uitvoering van de diverse uitbestede regelingen. Voor verdere context wordt verwezen naar een eerder uitgebracht advies getiteld “vertrouwen geven is vertrouwen krijgen”. De ASD onderschrijft het voornemen om te toetsen op basis van besteedbaar inkomen voor mensen met een middeninkomen, zoals verwoord in het voorliggende beleid.
De ASD onderschrijft het belang van het in gesprek blijven met partners.
Maatwerk en het doorbreken van complexe vraagstukken zullen onze dienstverlening en ondersteuning verder doen versterken. Daarbij verdienen onze professionals passende ondersteuning, hiervoor ontwikkelen we, samen met deze professionals, een maatwerkmethode.
In de bijgevoegde procesomschrijving is meer informatie te vinden over de uitvoering van het beleid.
Als gemeente gaan wij werkbare kaders opstellen voor de uitvoering. Waar bestaande kaders te beperkend zijn zullen deze aangepast moeten worden. Om inzichtelijk te maken welke belemmeringen ervaren worden zullen we in gesprek gaan met onze uitvoering. Per regeling zal gekeken moeten worden waar aanpassing gewenst is, daarbij is de verwachting dat ook de inzet van de Doorbraakmethode knelpunten bloot zal leggen.
Als onderdeel van de uitvoering van het beleid gaan we de mogelijkheden onderzoeken om ook de “werkende armen” passende ondersteuning aan te kunnen bieden. Hiervoor moet een nieuwe/extra toetsingsroute ontwikkeld worden, waarin het inkomen bijvoorbeeld vermindert wordt met openstaande schulden of bijzonder hoge huurprijzen. Hierin is maatwerk heel belangrijk. Partners spelen een belangrijke rol in de bestaanszekerheid van onze inwoners. Wij stellen ons op als gesprekspartner voor hen en geven via ons beleid invulling aan de gezamenlijke opgave. Door het sluiten van een Bestaanszekerheid Pact zoeken wij actief de samenwerking verder op. Daarbij gaan we ook in gesprek over waar voor hen de specifieke behoeften liggen om zo inwoners nog beter te kunnen helpen. 2
Behoeft geen verdere verwerking
Behoeft geen verdere verwerking
9
De ASD onderschrijft het voornemen om ervaringsdeskundigen en eigen inwoners te betrekken bij het ontwikkelen en verder uitwerken van het beleid, zoals verwoord in het voorliggende beleid. 10 Om te beginnen wijzen wij u op het rechter kader op pagina 26, waar het gaat over het verbeteren van de toegang tot bijzondere bijstand. In dat kader worden het vereenvoudigen van procedures en het verbeteren van de informatieverstrekking genoemd. Wij missen hier het woord vertrouwen, en verwijzen daarbij naar de woorden op pagina 14: ‘wanneer inwoners aankloppen komt dat voort uit noodzaak’. Ons adagium is dus om met name het indienen van bewijsstukken drastisch omlaag te brengen, zoals wij ook in ons eerder genoemde initiatiefvoorstel hebben bepleit. 11 Op de pagina’s 17 en 18 wordt genoemd dat veel mensen zich ervoor schamen om met de financiële problemen naar buiten te komen. Globaal worden hier een aantal maatregelen genoemd die dit probleem zouden kunnen tackelen, maar wij betwijfelen of een zo’n hardnekkig probleem daarmee opgelost kan worden.
12 In het kader op pagina 23 wordt onder andere genoemd dat een gesprek met bewindvoerders zal volgen. Het is ons niet
De inbreng van ervaringsdeskundigen is cruciaal geweest in de totstandkoming van dit beleid. Ook in de uitvoering zullen zij een belangrijke rol vervullen. In welke vorm dit zal zijn moet verder uitgezocht worden.
In de bijgevoegde procesomschrijving is meer informatie te vinden over de uitvoering van het beleid.
Het belang van vertrouwen tussen de overheid en haar burgers, zoals verwoord in de uitgangspunten, staat centraal in het gehele beleid. Het verminderen van de bewijslast bij de aanvraag van onze regelingen kan bijdragen aan het versterken van dit vertrouwen. Wij zullen de mogelijkheden tot het verlagen van de bewijslast onderzoeken als onderdeel van het harmoniseren van de minimaregelingen.
In de bijgevoegde procesomschrijving is meer informatie te vinden over de uitvoering van het beleid.
We erkennen dat schaamte een diepgeworteld probleem is, dit belemmert ons in het bieden van de juiste ondersteuning aan onze inwoners. Het is daarom belangrijk dat mensen zich 'normaal voelen' en niet als slachtoffer behandeld worden. Dit doen wij door te vragen wat iemand zelf denkt nodig te hebben en door te zorgen dat ze zelf keuzes kunnen blijven maken. Initiatieven zoals het beleefhuis van het Burger Collectief Armoede Bestrijding zijn duidelijke voorbeelden van hoe bestaansonzekerheid genormaliseerd kan worden. De uitkomsten van evaluatie zal zorgen voor meer duidelijkheid over de voorgenomen gesprekken met bewindvoerders en het inzetten van het adviesrecht. Het
In de uitvoering wordt een haalbaarheidsstudie gedaan waarbij het verminderen van schaamte centraal staat.
3
Genoteerd als aandachtspunt voor de uitvoering
duidelijk waar dat gesprek over zou moeten gaan. Daarnaast wordt gesproken over het vaker inzetten van het adviesrecht. Ook hier gaan we graag meer duidelijkheid over.
doel van deze acties zal helder worden gecommuniceerd en we zullen ervoor zorgen dat de Adviesraad hierover tijdig wordt geïnformeerd.
Onze invloed op de bewindvoering is beperkt, daarom zullen bewindvoerders betrekken bij het te sluiten van een Bestaanszekerheid Pact. Wij verwachten hier in Q3 2024 meer duidelijkheid over te hebben en daar zullen wij u over informeren. 13 Op pagina 25 wordt betoogd dat het Het verminderen van het aantal regelingen is geen gebruik van inkomensondersteunende voorgenomen doel, wel zal er kritisch gekeken worden regelingen moet worden gestimuleerd. Dat naar de doeltreffendheid en het bereik van bestaande daarbij onder andere genoemd wordt dat regelingen. Als onderdeel van het harmoniseren van het aantal regelingen moet worden minimaregelingen, zoals benoemd in het beleid en nader verminderd vraagt wat ons betreft om een toegelicht in de bijgevoegde procesomschrijving, zal per nadere uitleg. regeling een evaluatie uitgevoerd worden. Hierover houden wij u op de hoogte. 14 Tot slot vinden wij het van belang dat het Het beleid bestaanszekerheid kan opgedeeld worden in beleid bestaanszekerheid ingekaderd wordt twee onderdelen: dienstverlening en ondersteuning. in een bredere context, zoals het sociaalDienstverlening heeft van nature betrekking op meerdere economisch beleid en het domeinen, omdat de uitvoering daarvan integraal belegd inclusiviteitsbeleid. is bij onze gebiedsteams en de Dienst Noardwest Fryslân.
In de ondersteuning speelt ook het sociaal-economisch beleid een rol, hierin zoeken we bijvoorbeeld aansluiting bij het initiatief “de ondernemersschool”. Vanuit de afdeling Samenleving is gewerkt aan een Lokale Inclusie Agenda, waarbij ook andere onderlenen naast financiële bestaanszekerheid aandacht krijgen. Reactie ASD NWF op concept uitgangspuntennotitie beleid bestaanszekerheid 15 De ASD constateert de verbinding van de We onderschrijven dat een consistente lijn tussen ons uitgangspunten met de ontwikkelingen op voorgesteld beleid en het rijksbeleid belangrijk is, we Rijksniveau. Daarbij sluiten de kijken ook nu al vooruit naar de op ons afkomende wijzigingen in wet- en regelgeving. Daarbij zijn wij ook 4
Met opmerkingen [FM1]: Aanscherpen. Wat gaan we doen. Evaluatie en daarin de driesporen, mee nemen in pact
In de bijgevoegde procesomschrijving is meer informatie te vinden over de uitvoering van het beleid.
In de procesomschrijving is een toelichting te vinden op de onderdelen dienstverlening en ondersteuning.
In het beleid wordt het rijksbeleid gezien als vertrekpunt. In afwachting van ontwikkelen zoals de Participatiewet in
uitgangspunten goed aan bij de adviezen van de ASD. 16 De ASD benoemt de uitgangspunten als ambitieus, getuigen van lef en betrokkenheid bij de doelgroepen 17 Hoewel terecht is gesteld dat momenteel ook al een actief armoedebeleid wordt gevoerd en het nieuwe beleid een uitbouw hiervan behelst te zijn, vraagt de uitvoering van het nieuwe beleid om een cultuuromslag.
kritisch op de aanpak van het Rijk en nemen wij verantwoordelijkheid in ons eigen beleid. Wij vinden dat de door u benoemde eigenschappen cruciaal zijn voor het realiseren van effectieve maatregelen ten behoeve van de doelgroep. Met het voorliggende beleid slaan we een nieuwe weg in op het gebied van armoedebeleid. Zowel het interactieve proces om te komen tot uitgangspunten en het hier voorliggende beleid zijn daar de eerste stappen in. De lessen vanuit voorgaande jaren nemen we mee, maar er wordt bewust gekozen voor een andere benadering. De uitvoering wordt opgedeeld in verschillende onderdelen waardoor veranderingen gecontroleerd doorgevoerd kunnen worden. Dit betekent ook dat niet alles vooraf ingevuld kan worden, de door u benoemde eigenschappen zoals ambitie, lef en betrokkenheid spelen in het gehele proces een belangrijke rol. We onderschrijven het belang van het betrekken van inwoners/gebruikers belangrijk is in de vereenvoudiging en toegankelijkheid. Onze uitvoerder maakt ook nu al gebruik van inwonerpanels. Het betrekken van ervaringsdeskundigen, zoals ook onderdeel van het proces om te komen tot het voorliggende beleid, is een belangrijk onderdeel van de uitvoering.
18 Tenslotte juichen we zeer toe dat in het nieuwe beleid sprake is van vereenvoudiging en toegankelijkheid. Waar deze vorm krijgt in een betere leesbaarheid van formulieren, folders en andere informatie bepleiten we de veranderingen eerst voor te leggen aan een panel dat bestaat uit personen die gebruik maken van een uitkering of een voorziening. Ook vereenvoudigde en toegankelijkere (digitale) procedures zouden eerst door een gebruikerspanel moeten worden getest op bruikbaarheid. Advies inzake het pro-actief benaderen van inwoners met een laag inkomen
5
Balans, worden ook nu al veranderingen voorgesteld. De eigenschappen ambitie, lef en betrokkenheid zijn ook in het voorliggende beleid meegenomen. In de bijgevoegde procesomschrijving is meer informatie te vinden over de uitvoering van het beleid.
Onderdeel van de uitvoering onder haalbaarheidsstudie “borging ervaringsdeskundigen”.
19 De ASD adviseert het proactief benaderen van inwoners met een laag inkomen voor (extra) ondersteuning, waaronder inwoners die in beeld zijn bij de gemeente omdat zij een uitkering ontvangen, gebruik maken van de AV Frieso, dan wel over een voorziening in het kader van de Wmo of Jeugdwet kunnen beschikken, of gebruik hebben gemaakt van de energietoeslag.
Als gemeente realiseren we ons dat er in onze samenleving mensen zijn met lage inkomens die mogelijk geen gebruik maken van alle beschikbare ondersteuning vanuit zowel de gemeente als de rijksoverheid, waar zij wel recht op hebben. We zijn ons bewust van het bestaan van 'verborgen armoede' en gaan daar als gemeente beter op inspelen. Daarom zijn we van plan om de komende periode actief op zoek te gaan naar effectieve manieren om deze groep mensen te bereiken en de nodige ondersteuning te bieden.
Pro-actief benaderen opgenomen als haalbaarheidsstudie in de uitvoering, zie ook het bijgevoegde procesvoorstel.
Deze benadering vereist niet alleen het koppelen van verschillende databestanden, maar ook een zorgvuldige afweging van de privacy van onze inwoners en het respecteren van hun zelfstandigheid. We erkennen het belang van het waarborgen van privacy en autonomie bij het uitvoeren van deze taak.
20 De ASD adviseert navolging van succesvolle aanpakken in andere gemeenten
Tevens onderschrijven wij het idee om ook de nieuw geïdentificeerde doelgroep van de energietoeslag op een passende manier te benaderen en te ondersteunen. De voorgestelde aanpak vraagt een zorgvuldige afweging, daarbij kunnen andere gemeenten als inspiratie dienen. Dit neemt niet weg dat deze afweging binnen de eigen situatie gemaakt moet worden.
6
Advies overgenomen