12.d. Memo beantwoording technische vragen PvdA

Memo Aan

:

Gemeenteraad

Datum

:

7 oktober 2025

Afzender

:

College van burgemeester en wethouders

Onderwerp

:

Beantwoording schriftelijke vragen begroting 2026 PvdA

Bijlage(n)

:

Over de begroting 2026 heeft de fractie van de PvdA een aantal schriftelijke technische vragen gesteld. Hierbij ontvangt u de vragen en de antwoorden daarop. Vragen: 1. Waarom wordt in de inleiding niets gezegd over de verhoging van de Toeristenbelasting? Antwoord: Gelet op de discussie in de raad over de hoogte van het tarief in juli achtten wij het, ondanks de weinig florissante financiële positie niet verstand de raad nu een verder verhoging van het tarief voor te stellen. 2. Pagina 10: Het college heeft nog geen afspraken gemaakt met de landbouw over het gebruik en het onderhoud van de (polder)wegen en het gemeentelijke maaibeleid. Het maken van afspraken wordt doorgeschoven naar 2026. Waarom zijn deze afspraken nog niet gemaakt, wat zijn de inhoudelijke discussiepunten en waarom wordt dit niet in 2025 verder opgepakt? Antwoord: Met LTO en ABT zijn dit voorjaar afspraken gemaakt over het maaibeheer van de polderbermen. Door de gemeente is conform deze afspraken gehandeld, zie hiervoor de onlangs beantwoorde raadsvragen van CDA op 16-09. In het Onderhoudsplan groen is opgenomen dat dit op dezelfde wijze in de volgende jaren wordt uitgevoerd. In het in september 2025 aangenomen wegenbeheerplan is opgenomen er in 2026 onderhoud gepleegd zal gaan worden aan de onverharde wegen op Terschelling. In de voorbereiding van deze werkzaamheden wordt afgestemd met de belanghebbenden.

3. Pagina 10: Waarom zijn er nog geen afspraken met voetbalclub AVV over de mogelijkheden om de accommodatie te verbeteren? Antwoord:

2 Er wordt op dit moment gewerkt aan het opstarten van de voorbereidingen om de accommodatie te verduurzamen of te vernieuwen. Volgend jaar (2026) zal dit proces, volgens de planning uit het vastgestelde gebouwenbeheerplan, gaan lopen. 4. Pagina 11: De strandnotitie wordt voorlopig niet herzien, ondanks toezeggingen daarover, ingezet wordt op het leveren van een bijdrage aan het opstellen van de nieuwe Natura 2000 – beheerplannen voor Noordzeekust en Waddenkust. Welke inhoudelijk inbreng gaat u daar dan leveren? En welke inbreng kunnen inwoners daarin geven? Antwoord: Belangrijk in onze bijdrage bij het opstellen van de nieuwe beheerplannen is de waarborging van het bestaand gebruik van het strand. Er worden door Rijkswaterstaat publieksbijeenkomsten georganiseerd waar inwoners hun inbreng kunnen geven.

5. Pagina 15: Baten en Lasten Programma Bestuur en ondersteuning, verklaring stijging van de lasten, van 11.938 naar 14.324 euro? Antwoord: De reden voor de stijging is de onttrekking (lasten) van het deel gemeente Terschelling van de Regiodeal aan de reserve Waddenprogramma. 6. Pagina 16: Resultaten begroting 2026 – 2029: wat is de verklaring voor de incidentele baten en lasten in 2028 (552). Antwoord: Op pagina 23 en verder staat een uitgebreid overzicht van de incidentele baten en lasten. Het saldo tussen die beide staat gepresenteerd op pagina 16 in het aangehaalde overzicht. 7. Wanneer is het plan gereed voor het (buitengewoon) onderhoud oppervlaktesystemen? Waar zijn de in de begroting genoemde bedragen op gebaseerd? Antwoord: Het plan voor het (buitengewoon) onderhoud oppervlaktesystemen stond op de agenda van de agendacommissie van 2 oktober. De onderbouwing van de bedragen is verschillend: • Investering duikers: globale standaard raming. • Inventarisatie duikerareaal: inschatting op basis van een aanbieding van een adviesbureau. • Wegwerken achterstallig onderhoud: inschatting, kosten zijn sterk afhankelijk van de mate van vervuiling van de grond. • Herontwerp oppervlaktewatersysteem: inschatting op basis van de inhuur van een adviesbureau voor 2 kernen, bewonerssessies en een bijdrage aan de werkzaamheden.

• Integraal waterplan: inschatting van de gemeentelijke bijdrage. 8. Pagina 27: Hoe gaat u het omgevingsbewustzijn van onze organisatie vergroten? En valt bij u onder omgevingsbewustzijn?

3 Antwoord: Omgevingsbewustzijn binnen onze organisatie betekent dat medewerkers zich bewust zijn van de fysieke leefomgeving, de maatschappelijke context waarin de gemeente opereert, en de invloed die zij hierop kunnen uitoefenen. Het gaat om inzicht in relevante ontwikkelingen, belangen van inwoners en stakeholders, en het vermogen om hierop adequaat te anticiperen. Wat valt onder omgevingsbewustzijn? Dit is onder andere: • Kennis van ruimtelijke, sociale en economische ontwikkelingen in de gemeente • Inzicht in belangen en behoeften van inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties • Bewustzijn van de impact van gemeentelijk beleid en uitvoering op de leefomgeving • Vermogen om samen te werken en te communiceren met externe partijen Hoe vergroten wij het omgevingsbewustzijn? • Participatie versterken: Door inwoners en stakeholders waar mogelijk vroegtijdig en actief te betrekken bij beleidsvorming en projecten. • Dialoog en co-creatie: Organiseren van sessies waarin medewerkers samen met externe partijen plannen ontwikkelen. • Training en bewustwording: Bijvoorbeeld kennistafels over de Omgevingswet, participatie en maatschappelijke trends. • Digitale hulpmiddelen: Gebruik van interactieve platforms en dashboards die inzicht geven in omgevingsdata. • Transparantie en terugkoppeling: Duidelijk communiceren wat er met input van inwoners gebeurt.

• Ondersteuning van lokale initiatieven: Medewerkers stimuleren om samen te werken met bewoners aan concrete verbeteringen in de leefomgeving. 9. Pagina 28: het percentage inhuur is 39% en blijft 39%, wat is het effect van het project Talent Lokaal op het percentage externe inhuur? Antwoord: De geldende regeling volgens het BBV schrijft voor dat deze beleidsindicator (inhuur percentage) gepresenteerd moet worden aan de hand van de laats bekende gegevens. En dat is de jaarrekening 2024. Als wij deze beleidsindicator voor de begroting 2026 berekenen dan is dat circa 30% (begrote kosten inhuur / totaal begrote loonsom). Op dit moment leidt het programma Talent Lokaal Centraal nog niet tot een directe verlaging van het percentage externe inhuur. Het programma is ingericht als werk- en opleidingstraject, waarbij de deelnemers in de startfase bewust boventallig zijn ingezet om ruimte te krijgen om te leren en ervaring op te doen. De externe inhuur betreft in hoofdzaak specialistische functies en expertise die de projectmedewerkers nog niet zelfstandig kunnen vervullen. Inmiddels zijn de medewerkers van het projectbureau TLC enkele maanden actief en werken zij mee aan opdrachten uit onder

4 andere de Lange Termijn Agenda, het coalitieakkoord en de Regiodeal. Daarmee bouwen zij stap voor stap de ervaring op die nodig is om in de toekomst zelfstandig taken over te nemen. Op termijn wordt hiermee een belangrijke bijdrage geleverd aan het structureel versterken van de interne capaciteit en het verminderen van de afhankelijkheid van externe inhuur. 10. Pagina 27: wat wordt toegerekend aan de overhead? Antwoord: De overhead omvat kosten van functies, systemen en bijbehorende lasten en baten die niet direct zijn toe te rekenen aan een specifiek taakveld, maar die wel nodig zijn om het primaire proces te ondersteunen. Denk hierbij aan: • Leidinggevenden van medewerkers in het primaire proces • Ondersteunende afdelingen, zoals: o Personeel & Organisatie (HRM) o Informatievoorziening & Automatisering (ICT) o Financiën en Control o Juridisch Control o Inkoop o Facilitaire zaken & huisvesting o Communicatie o Concern control o Afdelingsondersteuning Voor een nadere inzicht verwijzen wij naar paragraaf 3.10 Personele lasten. 11. Pagina 30: 150.000 euro incidenteel opgenomen voor communicatie, terwijl in de paragraaf Hoofdlijnen wordt aangegeven dat dit geschrapt wordt? Graag een verklaring? Antwoord: Dit klopt inderdaad.

De tekstuele aanpassingen is laat in het proces van het opstellen van de begroting tot stand gekomen waardoor aanpassing van de tabel niet meer mogelijk was. 12. Pagina 33: Wat is de beschikbare formatie voor handhaving en hoe ziet de piketregeling eruit? Antwoord: De vaste formatie voor toezicht en handhaving is de afgelopen jaren ongewijzigd gebleven op 1,2 fte. Er geldt geen piketregeling voor de inzet van handhaving 13. Pagina 37: In Hoorn en Oosterend is al enige last van wateroverlast, maatregelen worden niet verwacht voor 2027, waarom is dit niet eerder opgepakt? Antwoord: De grondwateroverlast is een complex probleem zowel qua oorzaak en oplossing als qua verantwoordelijkheid. Het was moeilijk in te schatten hoe kort of lang de grondwateroverlast zou aanhouden. Omdat er sprake was van een uitzonderlijke situatie is eerst aangekeken of de

5 problemen zouden verdwijnen bij het dalen van de waterstanden. Omdat dit langzaam gaat en omdat extreme neerslag in de toekomst vaker kan voorkomen is een voorstel gemaakt om de problemen aan te pakken. 14. BBlz 42: wat wil 'functiemenging' zeggen in dit geval? Antwoord: De functiemenging weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen. Dit is een vereiste vanuit de beleidsindicatoren (waarstaatjegemeente.nl)

15. Pagina 48: Deelname Green Destinations: heeft hier overleg over plaatsgevonden met de sector, wil de sector dit? En welke bezwaren zijn er? Antwoord: Een nieuwe organisatie of bestemming is verplicht om te beginnen met het Engagement Pakket van Green Destinations. De opstartfase is namelijk het meest intensief, omdat er veel data en inzicht verzameld moeten worden. De kosten van het Engagement Pakket bedragen €2.400. Om deze eerste fase succesvol te kunnen doorlopen is een gezamenlijk traject met de andere Friese Waddeneilanden opgestart, inclusief extra begeleiding van een Green Destinations coach. Deze kosten bedragen €1.600. De kosten van het Engagement pakket en het gezamenlijke traject worden gefinancierd vanuit de Regiodeal. Als gemeente Terschelling na het Engagement Pakket verder wil met Green Destinations, zijn de jaarlijkse kosten van €2.300 exclusief BTW en voor eigen rekening. Hiervoor is ruimte binnen de bestaande budgetten voor Bevordering toerisme. 16. Pagina 64: Wat is de impact na twee jaar werken met de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging? Antwoord: De vraag naar de impact van 2 jaar omgevingswet en kwaliteitsborging is niet zomaar te beantwoorden. In de praktijk is het zoeken naar de optimale manier van werken in deze nieuwe context. Het RO proces gaat vooralsnog niet sneller of beter, zo is de ervaring.

Maar nogmaals, een precies antwoord op deze vraag zou onderzoek en evaluatie vergen bij diverse organisatie onderdelen en externe partijen. 17. Pagina 64 en 65: wordt het bouwrijp maken van woningbouwlocaties gestart voor de afronding van de planologische procedures? Antwoord: Wordt er gestart met bouwrijp maken, terwijl de planologische procedure nog niet is afgerond? In principe is de volgorde: eerst een omgevingsvergunning en dan bouwrijp maken van de kavel. Sommige werkzaamheden zijn echter niet vergunningsplichtig en kunnen wel alvast worden uitgevoerd. 18. Blz 88: hoe groot is risico haven? Bij de andere zaken staat allemaal vermeld dat het risico beperkt is maar bij de haven staat niets. Antwoord: In paragraaf 3.2 Weerstandvermogen en risicobeheersing staat onder gekwantificeerde risico’s het Masterplan haven genoemd en

6 beschreven. De risico’s zijn nog niet specifiek beschreven, maar wel is benoemd aan welke risico’s gedacht moet worden. Later in het jaar zal de raad om een keuze voor een variant gevraagd worden. Daar zal een uitgebreide risicoanalyse aan ten grondslag liggen. Hierin zullen de risico’s nader gedefinieerd en uiteengezet worden.

19. Blz 94: Schuldquote groeit exponentieel, zijn er nog knoppen waar we aan kunnen draaien? Welke risico's brengt de groeiende schuldquote met zich mee? Antwoord: De groeiende schuldquote is het gevolg van de voorgenomen investeringen (genomen besluit of nog te nemen besluit(en)). De groeiende schuldquote heeft ook invloed op de solvabiliteitspositie en de structurele exploitatieruimte (zie overzicht solvabiliteitsratio en de structurele exploitatieruimte).