Document · PDF

12.c Begroting 2024 DEF 23102023

Raadsvergadering 8 november 2023, gemeente TerschellingBij agendapunt: STAKENDE STEMMEN Begroting 2024 (inclusief meerjarenraming 2025-2027)26.632 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

Kosten sociaal domein Een van de grootste risico’s voor onze gemeente zijn de kosten in het sociaal domein. Het open eindkarakter van de zorg voor jeugd en Wmo speelt hier een grote rol. Daarnaast worden deze kosten ook sterk beïnvloed door demografische factoren. Een stijging van het aantal ouderen in de gemeente kan een stijgend effect hebben op de kosten van Wmo. Bij het onderdeel Jeugd spelen andere factoren. De informatiestroom op dit gebied wordt nog steeds geoptimaliseerd, waardoor het mogelijk is dat niet alle kosten tijdig inzichtelijk zijn. Doordat de zorgbehoefte onder de jeugd niet duidelijk in beeld is, kan het zijn dat de gemeente ieder jaar weer met andere kosten geconfronteerd wordt. Hier zit een verbeterende lijn in, en we verwachten dat hier steeds meer grip op komt. Vanaf begrotingsjaar 2023 wordt er in de ramingen structureel rekening gehouden met € 100.000 onvoorzien, om eventuele schommelingen in de kosten van het sociaal domein op te vangen. Campus (Maritiem Instituut) In 2017 heeft de gemeente de gebouwen van de voormalige campus teruggekocht voor een waarde van 2,9 miljoen. De verwachting is dat deze gebouwen, gezien de huidige marktomstandigheden, verkocht of herontwikkeld kunnen worden, waarbij we de actuele boekwaarde kunnen terugverdienen. Hiermee schatten we het bijbehorende risico in op zeer klein.

Gewaarborgde leningen De gemeente staat garant voor een aantal leningen, zoals de leningen die door de woningcorporatie via het WSW (waarborgfonds sociale woningbouw) zijn aangetrokken en rechtstreekse leningen aan WoonFriesland. In totaal gaat het om een bedrag van 9,86 miljoen euro. De kans dat een beroep wordt gedaan op deze garantstellingen is zeer klein, maar in theorie wel aanwezig. Onderhoud kapitaalgoederen Door het ontbreken van een vastgesteld beheerplan voor het groenonderhoud kunnen we de financiële risico’s op dit moment niet goed inschatten. Daarnaast kunnen extreme weersomstandigheden zorgen voor een zwaardere belasting van de kapitaalgoederen. Dit geldt zeker op Terschelling. Hierdoor is er een risico op ongepland onderhoud. Verzekeringen tegen extreme weersomstandigheden zijn ook niet altijd mogelijk. Deze kosten worden bij calamiteiten voor een gedeelte gedekt uit de beschikbare voorzieningen, maar er blijft een kans dat deze niet toereikend zijn. Dit risico wordt echter geschat op zeer klein. De consequenties van bestaande en nieuwe bestemmingsplannen Het opstellen van ruimtelijke plannen wordt steeds complexer door de nieuwe wet- en regelgeving. Ook in de komende jaren gaat er veel veranderen met de invoering van de nieuwe Omgevingswet.

In het verleden is al gebleken dat Terschelling veel verschillende bestemmingsplannen kent, met allemaal hun eigen karakter. Dit maakt het risico groter dat bij wijzigingen in bestemmingsplannen ingewikkelde juridische procedures moeten worden gevolgd, die vaak tijd- en geldrovend zijn. Dit risico wordt vooralsnog ingeschat op klein, maar de ervaring is dat deze procedures wel sterk toenemen. Terugloop toerisme Gemeente Terschelling is voor een groot deel van haar inkomsten afhankelijk van de toeristenbelasting. Mocht de aanloop van toeristen om welke reden dan ook plotseling teruglopen, dan heeft dit grote gevolgen voor de financiële positie. Een dergelijke situatie deed zich voor in 2020, toen Nederland in een lockdown ging vanwege het coronavirus. Een gedeelte van de accommodaties moest sluiten en ook de veerdiensten voeren minder. Dit heeft ervoor gezorgd dat er minder toeristenbelasting binnen kwam. 69

In deze situatie werd er compensatie geboden vanuit het Rijk en bleek de werkelijke financiële schade gelukkig mee te vallen. Ook in de toekomst is niet uit te sluiten dat het toerisme nog eens terugloopt door onverwachte gebeurtenissen, al achten we de kans hierop klein en gaan we ervan uit dat het Rijk ons ook dan financieel zal ondersteunen. Verstrekte geldleningen Gemeente Terschelling heeft een viertal leningen verstrekt. De verstrekte leningen brengen als risico met zich mee dat deze, door eventuele financiële problemen bij de lenende partij, niet volledig kunnen worden afgelost. De kans dat hier een beroep op wordt gedaan is aanwezig, maar zeer klein, omdat de leningen worden gedekt door onderliggende hypothecaire rechten. Masterplan haven Op 23 september 2020 is het uitvoeringsplan Havenfront Terschelling vastgesteld door de gemeenteraad. Binnen het uitvoeringsplan zijn een aantal initiatieven en projecten gepland. De totale kosten van het plan worden voorlopig geraamd op € 15 miljoen. Deze kosten worden gedekt door investeringen door de gemeente. Door de omvang brengt het project risico’s met zich mee. Deze risico’s liggen voornamelijk op het gebied van aanbesteding en uitvoering van de werkzaamheden. Omdat we op dit moment nog weinig financiële verplichtingen zijn aangegaan, achten we het verantwoord om het risico op klein in te schatten.

Niet-gekwantificeerde risico's

De niet-gekwantificeerde risico’s hebben eveneens een (negatief) effect op de bedrijfsvoering en/of de financiële positie van gemeente Terschelling. Het effect hiervan is echter niet meetbaar te maken in euro’s. Hieronder hebben we een aantal risico’s en onzekerheden benoemd, zowel groot als klein en eenmalig of structureel. De volgorde van presentatie geeft geen indicatie van prioriteit of rangorde. Rijksbeleid Het beleid van het Rijk is van grote invloed op de gemeentelijke organisatie. Bezuinigingen, decentralisatie van taken en herijking van het gemeentefonds zijn actuele onderwerpen die tot onzekerheden in het (financieel) beleid leiden. We volgen het beleid van het Rijk nauwkeurig, zodat we een goede inschatting kunnen maken van eventuele gevolgen. Kosten juridische bijstand bij gegrond verklaarde bezwaren Inwoners hebben de mogelijkheid om bij de indiening van bezwaarschriften te verzoeken de kosten van juridische bijstand te vergoeden. De gemeente is verplicht deze kosten te vergoeden als een bezwaarschrift gegrond wordt verklaard en vaststaat dat het besluit waartegen de bezwaren zich richtten, onrechtmatig is genomen. Het is vooraf niet in te schatten hoeveel hiervan gebruik van zal worden gemaakt. Automatisering/ICT Alle afdelingen binnen gemeente Terschelling zijn voor een groot gedeelte afhankelijk van automatisering en ICT.

In de toekomst zal dit alleen maar groeien. Het is daarom van belang dat systemen up-to-date blijven en adequaat beveiligd. Uitval moet zo nodig opgevangen kunnen worden. Gemeente Terschelling heeft het beheer van onze ICT omgeving ondergebracht bij het shared service centrum Leeuwarden (SSC). De kwaliteitsafspraken en -eisen over onze ICT omgeving zijn opgenomen in een jaarlijks af te sluiten servicelevel agreement (SLA) en onderliggende afspraken en overeenkomsten. De navolging van deze afspraken en overeenkomsten wordt gezamenlijk in Waddenverband gedaan, waardoor ook dit risico beperkt wordt. Algemene risico's verbonden aan het subsidiëren van stichtingen en instellingen Gemeente Terschelling verstrekt jaarlijks vele subsidies. Deze variëren van enkele euro’s tot aan tonnen. Met behulp van deze subsidies kunnen stichtingen en instellingen voorzieningen voor burgers in stand houden. Veelal heeft de gemeente hierbij ook het belang dat deze voorzieningen van een bepaald niveau zijn. Naarmate de tijd verstrijkt, zal het steeds moeilijker worden om deze voorzieningen met de beschikbare middelen goed op peil te houden. Beschermd wonen Tot op heden worden de taken met betrekking tot Beschermd wonen uitgevoerd via centrumgemeenten, in ons geval Leeuwarden (Sociaal Domein Fryslân).

De doordecentralisatie van Beschermd wonen is opnieuw uitgesteld en het is nog onzeker of de decentralisatie in de toekomst doorgaat. Voor 2024 verwachten we geen financiële risico’s. De afgelopen jaren is er geen overschrijding geweest op dit onderdeel. De afgelopen jaren hebben we op rekeningbasis steeds geld terug ontvangen voor Beschermd wonen. We schatten de risico’s voor 2024 daarom in als gering: omdat Beschermd wonen trajecten duur zijn, is de financiële impact van een traject voor Terschelling best groot en de invloed die je op de indicatie kan uitoefenen nihil. We zijn op regionaal niveau bezig om Beschermd wonen zoveel mogelijk thuis of in de eigen omgeving aan te bieden, zodat inwoners gebruik kunnen blijven maken van hun eigen sociale netwerk. Deze ontwikkeling kan in de toekomst tot gevolg hebben 71

dat er meer gebruikgemaakt gaat worden van Ambulant Beschermd wonen op het eiland waar dat nu nog niet mogelijk is. Via de Dienst SoZaWe (sociale zaken en werkgelegenheid) Noardwest-Fryslân zijn we daarom ook voorbereidingen aan het treffen voor de inkoop (intensieve) ambulante Begeleiding en Dagactiviteiten. Hiermee willen we ‘het gat’ tussen ambulante (intensieve) begeleiding en beschermd wonen verkleinen, zodat inwoners zo lang mogelijk in hun eigen leefomgeving kunnen blijven participeren in de samenleving. Ziekteverzuim Als gevolg van de Wet verlenging loondoorbetalingverplichting bij ziekte (WVLBZ) is de loondoorbetalingperiode bij ziekte verlengd van één naar twee jaar. Het totale loon over deze periode mag niet meer bedragen dan 170% van het laatstverdiende loon. In de CAO gemeenten is bepaald dat een zieke medewerker gedurende de eerste 52 weken recht heeft op 100% doorbetaling. In het tweede ziektejaar is dit 70%. Hierna komt een zieke medewerker mogelijk in aanmerking voor een uitkering op grond van de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA) – voorheen WAO. Voor gedeeltelijk arbeidsongeschikten geldt met ingang van 1 januari 2024 geen “derde ziektejaar” meer. Als gemeentelijke werkgever wordt een actief preventief verzuimbeleid gevoerd. Dat betekent dat wij een gezonde leefstijl stimuleren en er preventief medisch onderzoek (periodiek) aangeboden wordt.

Om dit ziekteverzuim financieel op te kunnen vangen is er in de begroting een bedrag opgenomen voor de lasten voor eventuele vervanging bij ziekte. In extreme situaties kunnen de werkelijke kosten de geraamde budgetten overstijgen. De ziektekosten in geval van payroll zijn verzekerd. In dat geval is er dus geen sprake van extra lasten en kan budgetneutraal voorzien worden in vervanging. WW en bovenwettelijke WW Werkgevers in de sector Overheid en Onderwijs zijn verplicht eigenrisicodrager voor de Werkloosheidswet (WW). De gemeente is in geval van ontslag eigen risicodrager als het aankomt op WW en WW gerelateerde uitkeringen, ook wel bovenwettelijke en nawettelijke werkloosheidsuitkeringen genoemd. Ook is de gemeente eigenrisicodrager in geval van ziekte en reintegratie van medewerkers. In het bedrijfsleven, waar de premie betaald wordt aan het UWV, vangt het UWV dergelijke lasten op. Bij de overheid factureert het UWV (of een andere uitvoerende instantie voor het bovenwettelijke deel bij ontslag) aan de werkgever de maandelijkse kosten van de uitkering van de werknemer. Voor een overheidswerkgever of onderwijsinstelling kunnen dus aanzienlijke financiële kosten gepaard gaan met een ontslag- of ziektetraject dat recht geeft op een werkloosheids- of ziekteuitkering. Verbonden partijen Gemeente Terschelling neemt deel in een aantal verbonden partijen (zie paragraaf 6).

Deze partijen voeren veelal gemeentelijke taken uit in opdracht van gemeente Terschelling. Deelname aan deze verbonden partijen brengt een aantal risico’s mee voor gemeenten. Voorbeelden van risico’s zijn:   

Financiële tekorten bij verbonden partijen; Taken, doelstellingen en prestaties worden niet gerealiseerd; Er zijn onvoldoende sturingsmogelijkheden door de organisatievorm (verschil in inzicht door de verschillende deelnemers) Mochten deze risico’s zich voordoen, dan worden deze in de paragraaf verbonden partijen benoemd en eventueel toegelicht. Duidelijke afspraken en frequente rapportering met en door de verbonden partijen kan bijdragen aan het verkleinen van dit risico.

Weerstandscapaciteit en weerstandsvermogen Benodigde weerstandscapaciteit In onderstaande tabel is de totale financiële impact van alle gekwantificeerde risico’s weergeven. Deze financiële impact is nagenoeg gelijk aan de door de raad eerder gestelde minimale weerstandscapaciteit zoals we die al een aantal jaren hanteren. Benodigde weerstandscapaciteit Risico Kosten sociaal domein Campus (Maritiem Instituut) Gewaarborgde leningen Onderhoud kapitaalgoederen Bestemmingsplannen Terugloop toerisme Verstrekte geldleningen Masterplan haven Totaal

Max financieel risico €250.000

Kans Gemiddeld

Financiële impact €125.000

€ 2.900.000

Zeer klein

€ 145.000

€ 9.800.000

Zeer klein

€ 490.000

€ 1.000.000

Klein

€ 250.000

€ 500.000 € 4.000.000 €450.000 € 6.300.000 € 25.200.000

Zeer klein Klein Zeer klein Klein n.v.t.

€ 25.000 € 1.000.000 € 23.000 € 1.685.000 € 3.743.000

We verwachten dat de gestelde weerstandscapaciteit voldoende is om de hierboven geschetste risico's te kunnen ondervangen indien deze zich voordoen. Ratio weerstandsvermogen In de volgende tabel is te zien dat de ratio weerstandsvermogen uitstekend blijft. Ratio weerstandsvermogen

Beschikbare weerstandscapaciteit (totaal reserves) Benodigde weerstandscapaciteit Ratio weerstandsvermogen

2023

2024

2025

2026

2027

9.426.000

8.760.000

9.466.000

8.675.000

8.514.000

3.550.000

3.603.000

3.657.000

3.712.000

3.768.000

2,66

2,43

2,59

2,34

2,26

Het waarderingscijfer voor een ratio hoger of gelijk aan 2,0 is A en betekent uitstekend. Weerstandscapaciteit 73

In onderstaande tabellen is de weerstandscapaciteit nader uitgewerkt. Weerstandcapaciteit inclusief reserve recreatie per 31 december in € Algemene reserve Reserve recreatie Minimaal benodigde weerstandscapaciteit Totaal

2023 2.325.000 712.000

2024 2.171.000 712.000

2025 3.347.000 712.000

2026 3.026.000 712.000

2027 3.335.000 712.000

3.550.000

3.603.000

3.657.000

3.712.000

3.768.000

-513.000

-720.000

402.000

26.000

279.000

Uit te tabel valt af te lezen dat gemeente Terschelling in het jaar 2024 tijdelijk niet aan de door de raad geformuleerde weerstandsnorm voldoet.

Financiële kengetallen

In onderstaande tabel zijn de financiële kengetallen samengevat weergegeven. De kengetallen in dit overzicht zijn beoordeeld aan de hand van de in het ''GTK 2020 Gemeenten'' opgenomen signaleringswaarden. Hieronder lichten we de berekening en beoordeling per kengetal toe. Overzicht kengetallen 2024 Kengetal Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen Solvabiliteitsratio Kengetal grondexploitatie Structurele exploitatieruimte Belastingcapaciteit

2022 (t-2) 44%

2023 (t-1) 32%

2024 (t) 72%

2025 (t+1) 108%

2026 (t+2) 141%

2027 (t+3) 133%

46%

32%

72%

108%

141%

133%

34%

41%

25%

20%

15%

10%

7%6.66.

0,8%

0,7%

0,4%

1,3%

3,7%

85%

89%

88%

85%

83%

2024 21.924.000

2025 34.230.000

2026 42.145.000

2027 39.211.000

Netto schuldquote Netto schuldquote Hoe lager, hoe beter 2023 9.359.000

Vaste schulden + Netto vlottende schulden + Overlopende passiva + -62.000 148.000 -307.000 853.000 2.181.000 Financiële vaste activa 659.000 634.000 609.000. 584.000 559.000 Uitzettingen met looptijd korter dan 1 jaar Liquide middelen Overlopende activa Saldo = 8.638.000 21.438.000 33.314.000 42.414.000 402.833.000 Totaal baten 27.068.000 29.923.000 30.949.000 30.080.000 30.613.000 Netto schuldquote per 32% 72% 108% 141% 133% 31 december * In deze berekening is rekening gehouden met een gelijkblijvend werkkapitaal Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen 75

Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen Hoe lager, hoe beter 2023

2024

2025

2026

2027

Vaste schulden

9.359.000

21.924.000

34.230.000

42.145.000

39.211.000

Netto vlottende schulden

Overlopende passiva

-62.000

148.000

-307.000

853.000

3.181.000

Financiële vaste activa

492.000

466.000

440.000

414.000

388.000

Uitzettingen met looptijd korter dan 1 jaar

Liquide middelen

Overlopende activa

Saldo =

8.805.000

21.606.000

33.483.000

42.584.000

41.004.000

Totaal baten

27.068.000

29.923.000

30.949.000

30.080.000

30.613.000

32%

72%

108%

142%

134%

Netto schuldquote per 31 december

* In deze berekening is rekening gehouden met een gelijkblijvend werkkapitaal

Solvabiliteitsratio Solvabiliteitsratio Hoe hoger, hoe beter Eigen vermogen Totaal vermogen

2023 9.426.000 23.198.000 41%

2024 8.760.000 35.248.000 25%

2025 9.466.000 47.728.000 20%

2026 8.675.000 56.023.000 15%

2027 8.675.000 56.023.000 15%

2023

2024

2025

2026

2027

2.217.000

27.068.000 8%

29.923.000 7%

30.949.000 7%

30.080.000 7%

30.613.000 7%

Grondexploitatie Grondexploitatie Hoe lager, hoe beter NIEG (Niet In Exploitatie Genomen gronden) In Exploitatie Genomen gronden Totaal baten

Structurele exploitatieruimte Structurele exploitatieruimte Hoe hoger, hoe beter Totaal structurele lasten Totaal structurele baten Structurele toevoeging aan reserves Structurele onttrekking aan reserves Saldo = Totaal baten

2023

2024

2025

2026

2027

-24.169.000

-26.491.000

-26.901.000

-27.135.000

24.365.000

26.369.000

27.298.000

28.258.000

196.000 27.068.000 0,7%

-122.000 29.923.000 -0,4%

397.000 30.949.000 1,3%

1.123.000 30.080.000 3,7%

1.123.000 30.613.000 3,7%

2023

2024

2025

2026

2027

391

399

407

415

181

229

801

809

407

415

904

922

941

959

89%

88%

43%

Belastingcapaciteit Belastingcapaciteit Hoe lager, hoe beter OZB lasten voor gezin bij gemiddelde WOZ waarde Rioolheffing voor gezin Afvalstoffenheffing voor gezin Eventuele heffingskorting Totale woonlasten voor gezin Landelijk gem. woonlasten meerpersoons huishouden

* Bij deze berekening is rekening gehouden met een gemiddelde lastenstijging van 5,6% in 2023 (behalve op de rioolheffing) * Bij deze berekening is rekening gehouden met een gemiddelde lastenstijging van 2,0% in 2024-2026 (behalve op de rioolheffing)

3.3 Onderhoud kapitaalgoederen Inleiding

Gemeente Terschelling zorgt voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte en gebouwen. Voor veel activiteiten zijn kapitaalgoederen nodig, bijvoorbeeld openbare verlichting, straatmeubilair, openbaar groen, wegen, riolering, haven en gebouwen. De kwaliteit van de kapitaalgoederen en het onderhoud ervan zijn mede bepalend voor het voorzieningenniveau.

Openbaar groen Groenbeheerplan

Afgelopen jaar inventariseerden we alle groenvakken in de gemeente en voerden we ze in het beheerprogramma. In 2024 gaan we verder met het actualiseren van het groenbeheer. We stellen een nieuw groenbeheerplan op. Daarbij hebben we aandacht voor kwaliteitsniveaus en differentiatie in het openbaar groen. Ook boomveiligheid, exotenbestrijding en soortenrijkdom zijn belangrijke thema's. We leggen de adviezen ten opzichte van de beheerbudgetten na 2024 en noodzakelijke beleidsaanpassingen voor aan de gemeenteraad. Hieronder volgt een financieel overzicht van het saldo per kostenplaats van het taakveld openbaar groen: Openbaar groen en (openlucht)recreatie In €

2023

2024

2025

2026

2027

Eiland Griend

-2.000

Beheer en onderhoud openbaar groen

-140.000

Onderhoud begraafplaatsen

-19.000

Totaal openbaar groen en (openlucht)recreatie

-161.000

Beheer en onderhoud wegen Basisgegevens verder op orde brengen

In 2024 bouwen we verder aan ons beheersysteem en brengen we de basisgegevens voor het wegbeheer verder op orde. We actualiseren de wegenlegger. Daarnaast starten we met het in kaart brengen van de verkeersborden. Opstellen nieuw wegenbeheerplan In een wegenbeheerplan beschrijft de gemeente de maatregelen die genomen moeten worden om de wegen/fietspaden op het eiland van een goede kwaliteit te laten zijn. In het plan wordt ook beschreven welke financiële middelen hiervoor nodig zijn. Om de vijf jaar dient het bestaande wegenbeheerplan vernieuwd te worden. Het huidige plan loopt tot aan 2025. In 2024 gaan we een wegenbeheerplan opstellen voor de periode 2025-2029. Voorafgaand aan het maken van het wegenbeheerplan stellen we van alle wegen van de gemeente de wegcategorie volgens de landelijke normen van het CROW naar functie, gebruik, maatschappelijk en economisch belang vast. Ook wordt aan de gemeenteraad voorgelegd welke kwaliteitsniveaus, op basis van CROW-normering, de gemeente wil nastreven. Verkeerstrillingen Lies In 2023 deden we uitgebreid onderzoek naar de oorzaken van de trillingen in Lies. In 2024 wordt, voor het oplossen van de trillingen op basis van de onderzoeksresultaten het project verder uitgewerkt, krediet aangevraagd en indien mogelijk een start gemaakt met de uitvoering van de werkzaamheden. Beheer en onderhoud wegen In € Specifieke kleine gebruiksgoederen

2023

2024

2025

2026

2027

-13.000

Specifieke verbruiksgoederen

-1.000

Uitbestede werkzaamheden

-519.000

-530.000

-490.000

Onttrekking voorziening wegen, straten en pleinen

465.000

Betaalde leges en rechten

-17.000

-18.000

Overige diensten

-4.000

-29.000

-4.000

Inkomensoverdrachten

-2.000

Dotatie voorziening ten laste van exploitatie

-465.000

Afschrijvingen

-122.000

-138.000

Rente

-34.000

-33.000

Leges en andere rechten

1.000

Totaal beheer en onderhoud wegen, straten en pleinen

-711.000

-763.000

-698.000

Verloop onderhoudsvoorziening wegen en paden In €

2023

2024

2025

2026

2027

Stand per 1 januari

439.000

Onderhoud

-465.000

Storting

465.000

Stand per 31 december

439.000

Riolering Rioolbeheer

In 2023 starten we met het opstellen van een nieuw verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan (vGRP). In het eerste kwartaal bieden we het plan aan de gemeenteraad ter besluitvorming aan. In 2024 inspecteren we het laatste deel van de riolering en worden de ontbrekende inspecties in het beheerprogramma opgenomen. De inspectiegegevens worden vervolgens beoordeeld. We stellen een werkplan voor 2025 en de jaren daarna op. Om inzicht te krijgen in de waterstromen op het eiland, beginnen we in 2024 met het uitbreiden van de telemetrie. We maken gebruik van glasvezel om data te verkrijgen. Met die data kunnen we dan een betere aansturing van de vrijverval stelsels realiseren. We kunnen ook vragen van de provincie en Wetterskip gericht beantwoorden, waardoor een betere afstemming mogelijk wordt. We starten in 2024 met het opstellen van het Systeemoverzicht Stedelijk Water (SSW). Het SSW is de opvolger van het Basis Riolerings Plan (BRP). In de huidige zorgplichten voor afval, - hemel,- en grondwater zijn behalve de riolering ook de openbare ruimte en het oppervlaktewater betrokken. Met het opstellen van het SSW geven we inzicht in de samenhang van de diverse onderdelen en kunnen we beleidsaanpassingen en mogelijke systeemverbetering voorstellen. Torenstraat en Brandarisplein De herinrichting van de Torenstraat combineren we met de vervanging van de riolering in het Brandarisplein.

Door de werkzaamheden te combineren en de adviezen uit het rapport Winkelgebied West Terschelling (2019) te implementeren in het project, is het mogelijk de 1e fase Winkelgebied West Terschelling te realiseren. Eind 2023 werd de kredietaanvraag door de gemeenteraad behandeld. In 2024 werken we het ontwerp met de belanghebbenden verder uit. Daarna volgt de uitvoering.

Verloop onderhoudsvoorziening riolering In €

2023

2024

2025

2026

2027

Stand per 1 januari

920.000

830.000

771.000

725.000

677.000

Onttrekkingen

-90.000

-59.000

-46.000

-48.000

830.000

771.000

725.000

677.000

Storting Stand per 31 december

Gebouwen

De gemeente onderhoudt het gemeentelijk vastgoed volgens het in 2023 geactualiseerde concept beheerplan. De gemeente blijft inzetten op de wettelijke taak om de panden die in ons bezit zijn te verduurzamen. De doelstellingen daarvoor maken deel uit van het gebouwenbeheerplan. In 2024 werken we verder aan het plan voor de verduurzaming van, en het grote onderhoud aan, de gemeentewerf aan de Nieuwe Dijk. Daarnaast voeren we groot onderhoud uit aan de voormalig reddingbootschuur aan de Willem Barentszkade en de voormalig strandvonderijschuur aan de Duinweg Hoorn. Het havenkantoor aan de Willem Barentszkade is weer opgenomen in de onderhoudscyclus. Voor 2024 staan diverse onderhoudswerkzaamheden aan het pand op de agenda om uit te voeren, zodat het pand voldoet aan de kwaliteitseisen. We maken een start met de projectvoorbereiding voor de komende jaren. Het gaat onder andere om het gemeentehuis en de aanpak van de scholen en het groot onderhoud aan de gymzalen. In2024 starten we met de uitwerking van het in 2023 vastgestelde IHP, de aanpak van de scholen en de gymzalen zal in samenhang met de uitwerking van het IHP worden opgepakt. Overzicht onderhoud gebouwen volgens planning In €

2023

2024

2025

2026

2027

Musea

-9.000

15.000

67.000

11.000

Sportgebouwen

-123.000

89.000

64.000

167.000

12.000

Dorpshuizen

-22.000

25.000

76.000

10.000

9.000

Gemeentehuis

-85.000

283.000

82.000

37.000

174.000

Gemeentewerf

-63.000

184.000

15.000

16.000

Binnenhavens

-5.000

213.000

17.000

5.000

6.000

Woningen

-20.000

210.000

20.000

22.000

9.000

Overige gebouwen

-12.000

257.000

36.000

21.000

9.000

Totaal onderhoud gebouwen

-339.000

1.276.000

377.000

289.000

246.000

Verloop onderhoudsvoorziening gemeentelijke gebouwen in €

2023

2024

2025

2026

2027

693.000

649.000

703.000

726.000

839.000

Af: onderhoud

232.000

-1.244.000

-375.000

-285.000

-243.000

Bij: Storting

-276.000

1.298.000

398.000

Stand per 31 december

649.000

703.000

726.000

839.000

994.000

Stand per 1 januari

Haven

In mei 2023 heeft de raad besloten tot de financiering van het project Havenfront. Dit raadsbesluit, in combinatie met het kaderplan 2021, blijven daarbij uitgangspunt voor het project. Vooralsnog gaan wij ervan uit dat de uitvoering van de eerste onderdelen van het totale project, namelijk de aanpak van de Willem Barentszkade en de herinrichting van het veerhaventerrein, in het jaar 2025 kunnen worden uitgevoerd. De overige onderdelen van het totale project zijn in de jaren daarna aan de beurt. Economische haven en watergangen In € Salariskosten haven

2023

2024

2025

2026

2027

-181.000

-201.000

-204.000

-208.000

Specifieke kleine gebruiksgoederen

-2.000

Specifieke verbruiksgoederen

-109.000

Uitbestede werkzaamheden

-265.000

-320.000

-170.000

Onderhoud onroerende zaken

-5.000

Onttrekking voorziening

5.000

Verzekeringen

-2.000

Betaalde leges en rechten

-14.000

Overige diensten

-6.000

Inkomensoverdrachten

-8.000

Uitvoering masterplan haven

-500.000

Dotatie voorziening ten laste van exploitatie

-21.000

-40.000

Afschrijvingen

-35.000

Rente

-59.000

Verrekeningen

-5.000

Leges en andere rechten

270.000

275.000

Totaal beheer binnenhavens en watergangen

-937.000

-1.026.000

-879.000

-883.000

2023

2024

2025

2026

2027

Stand per 1 januari

3.957.000

1.002.000

939.000

1.033.000

1.127.000

Onttrekking

-3.299.000

-417.000

-270.000

Storting

344.000

354.000

364.000

Stand per 31 december

1.002.000

939.000

1.033.000

1.127.000

1.221.000

Verloop reserve havenbedrijf In €

3.4 Financiering Inleiding

Financiering gaat over de manier waarop de gemeente benodigde geldmiddelen aantrekt en (tijdelijke) overtollige geldmiddelen belegt. Treasury is het proces waarmee de financiering- en het kasstroommanagement (cashflow) geoptimaliseerd wordt. Het zorgt er ook voor dat voldaan wordt aan de verplichtingen richting schuldeisers. De uitvoering van Treasury vindt inmiddels plaats conform het door de raad vastgestelde Treasurystatuut van 26 oktober 2022 (geldig vanaf moment van publicatie, te weten 5 december 2022). Deze financieringsparagraaf is samen met het Treasurystatuut een belangrijk instrument voor het transparant maken en daarmee voor het sturen en beheersen van de financieringsfunctie.

Wet FIDO & Kasgeldlimiet Wet FIDO

De Wet FIDO (Financiering Decentrale Overheden) geeft verplichte richtlijnen voor de bewaking en beheersing van renterisico’s:  

Kasgeldlimiet: hoeveel geld mag de gemeente lenen voor een periode van maximaal één jaar; Renterisiconorm: hoeveel geld mag de gemeente maximaal lenen voor een periode langer dan één jaar;  Schatkistbankieren: het verplicht onderbrengen van overtollige geldmiddelen bij het Rijk;  Financieringspositie. Onder renterisico verstaan we de mate waarin het saldo van rentelasten en -baten verandert door wijzigingen in het rentepercentage voor zowel de korte als voor de lange financiering. Het is de bedoeling grote fluctuaties in de rentelasten, die mogelijk consequenties hebben voor de financiële positie, te vermijden. Kasgeldlimiet Juist voor korte financiering (tijdelijke liquiditeitstekorten voor lopende uitgaven opvangen) geldt dat het renterisico aanzienlijk kan zijn. Fluctuaties in de korte rente hebben direct een relatief grote impact op de rentelasten. Door middel van de kasgeldlimiet wordt een grens gesteld aan de mogelijkheid om lopende uitgaven kort te financieren, en daarmee wordt dan het risico beperkt. De kasgeldlimiet wordt bepaald op basis van een door het Rijk vastgesteld percentage (8,5%) van het begrotingstotaal.   

Kasgeldlimiet 2022: 2,1 miljoen Kasgeldlimiet 2023: 2,1 miljoen Kasgeldlimiet 2024: 2,6 miljoen

Netto vlottende schuld Netto vlottende schuld

Kasgeldlimiet

Ruimte (+) overschrijding (-)

Q3 2023

2.600.000

Q4 2023

2.600.000

Q1 2024

2.600.000

Q2 2024

2.600.000

in €

Renterisiconorm & leningportefeuille Renterisiconorm

Lange financiering vormt een integraal onderdeel van het lange termijn investeringsbeleid. Renterisico’s zijn van tevoren in te schatten en daarmee goed beheersbaar. Dit kan worden bereikt door informatie over rente en leningen actueel en transparant te krijgen. Verder is het van groot belang om een spreiding van looptijden in de lening portefeuille te realiseren. Het renterisico uit hoofde van renteherzieningen en herfinancieringen van leningen wordt dan in voldoende mate beperkt. Het volgende overzicht geeft inzicht in de samenstelling, grootte en rentegevoeligheid van de opgenomen geldleningen. Leningportefeuille 2024 in €

2023

2024

2025

2026

2027

Stand per 1 januari

-10.440.000

-9.359.000

-21.924.000

-34.230.000

-42.145.000

Reguliere aflossingen

1.081.000

1.016.000

1.469.000

2.081.000

3.326.000

Aantrekken geldlening

-13.581.000

-13.775.000

-9.996.000

-392.000

Stand per 31 december

-9.359.000

-21.924.000

-34.230.000

-42.145.000

-39.211.000

119.000

636.000

1.160.000

1.495.000

1.394.000

1,20%

4,07%

4,13%

3,92%

3,43%

Rentelast Gemiddelde rentevoet

De leningportefeuille bestaat uit een tiental leningen die allen een verschillende rentevaste periode hebben.

In het volgende overzicht worden de risico's van renteherzieningen en herfinanciering van leningen afgezet tegen de risiconorm van de vaste schuld. Het renterisico op de vaste schuld mag de renterisiconorm in beginsel niet overschrijden. Renterisiconorm in € 1. Begrotingstotaal

2023

2024

2025

2026

2027

27.151.000

30.589.000

30.243.000

30.871.000

30.774.000

2. Wettelijk percentage

20%

3. Renterisiconorm (1 x 2)

5.430.000

6.118.000

6.049.000

6.174.000

6.155.000

5. Aflossing

1.016.000

1.469.000

2.081.000

3.326.000

6. Renterisico (4 + 5)

1.016.000

1.469.000

2.081.000

3.326.000

7. Ruimte vs. Norm (3 - 6)

4.414.000

5.102.000

4.580.000

4.093.000

2.829.000

4. Renteherziening

Schatkistbankieren

In 2014 is het verplichte schatkistbankieren ingevoerd voor decentrale overheden. Schatkistbankieren houdt in dat tegoeden (liquide middelen) worden aangehouden in de Nederlandse schatkist. Over deze tegoeden wordt een rente vergoed die gelijk is aan de rentes die de Nederlandse Staat betaalt op leningen die ze op de markt aangaat. Het drempelbedrag voor schatkistbankieren bedraagt 2,0% van het begrotingstotaal ad. 24,37 miljoen euro: ongeveer 0,5 miljoen euro. Omdat het minimale drempelbedrag € 1.000.000 bedraagt, geldt dit als grens voor onze gemeente. Deelname aan schatkistbankieren draagt bij aan een lagere EMU-schuld van de collectieve sector (Rijk en decentrale overheden samen). Schatkistbankieren vermindert de externe financieringsbehoefte van het Rijk. Dit vertaalt zich in een lagere staatsschuld. Eind 2022 bedragen onze liquide middelen in totaal € 6.083.000. Dit betekent dat we het drempelbedrag overschrijden. De toename van de liquide middelen wordt veroorzaakt door de storting van de door het Rijk ontvangen gelden (€ 4,9 miljoen) voor de realisatie van 200 woningen op de Waddeneilanden. Terschelling is voor deze gelden penvoerder, omdat het Rijk de gelden niet kon storten aan de GR de Waddeneilanden. De regelementen van het schatkistbankieren geeft aan dat gelden die van derden zijn niet hoeven te worden meegenomen in de berekening van de toegestane tegoeden.

De overige overschrijding van de tegoeden was van korte duur, waardoor ultimo 2022 geen bedrag in schatkistbankieren is uitgezet.

Financieringspositie

Bij de berekening van de financieringspositie wordt de boekwaarde van de vaste activa en voorraad gronden afgezet tegen de beschikbare financieringsmiddelen (reserves, voorzieningen en langlopende leningen). Bij een financieringsoverschot zet de gemeente middelen weg. Bij een financieringstekort heeft de gemeente onvoldoende eigen financieringsmiddelen waardoor de gemeente geld moet aantrekken bij de Bank Nederlandse Gemeenten. In de begroting 2022 werd hiervoor een rentepercentage gehanteerd van 0%. Inmiddels is de rente op de kapitaalmarkt echter behoorlijk opgelopen, onder andere als gevolg van de oorlog in Oekraïne. In onderstaande tabel wordt het jaarlijks financieringstekort of -overschot berekend. Financieringspositie 2023-2027 In € per 1 januari

2023

2024

2025

2026

2027

Vaste activa*

22.770.000

20.981.000

33.031.000

45.511.000

53.806.000

Bouwgronden in exploitatie**

2.483.000

2.217.000

Totale boekwaarde

25.253.000

23.198.000

35.248.000

47.728.000

56.023.000

Stand van de reserves

8.702.000

9.426.000

8.760.000

9.466.000

8.675.000

Stand van de voorzieningen

4.760.000

4.475.000

4.416.000

4.339.000

4.345.000

Stand lang vreemd vermogen

10.440.000

9.359.000

21.924.000

34.230.000

42.145.000

Totaal vermogen

23.902.000

23.260.000

35.100.000

48.035.000

55.170.000

Financieringsoverschot/tekort

-1.351.000

62.000

-148.000

308.000

-853.000

Te financieren

Financieringsmiddelen

*Vaste activa zijn bezittingen die voor een lange tijd, sowieso langer dan een jaar, meegaan. **Betreft de grondexploitatie Dellewal

Omslagrente

De gemeente hanteert voor de rentetoerekening aan de taakvelden de methode van omslagrente. Deze methode is op grond van het BBV verplicht. De omslagrente wordt berekend door de aan de taakvelden toe te rekenen rente (in Euro’s) te delen door de boekwaarde per 1 januari van de vaste activa die integraal zijn gefinancierd. De omslagrente moet vervolgens op consistente en eenduidige wijze worden toegerekend aan de individuele activa. Het is niet toegestaan om per investering of taakveld te differentiëren in het toe te rekenen rentepercentage. Het bij de begroting (voor)gecalculeerde omslagrentepercentage mag binnen een marge van 0,5% worden afgerond. Renteschema

2024

a. externe rentelasten over de korte en de lange financiering - rente opgenomen langlopende leningen - rente kortlopende schulden b. externe rentebaten: -geldleningen woningbouw -hypothecaire geldleningen -overige geldleningen Totaal door te rekenen externe rente (1) c. -aan grondexploitatie door te belasten rente -rente van projectfinanciering door te belasten aan taakvelden Saldo door te rekenen rente (2)

636.000

636.000 -

d1. Rente over eigen vermogen (3) d2. Rente over voorzieningen (4) Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente (1+2+3+4)

636.000

e. werkelijk aan taakvelden toegerekende rente (=rente-omslag) f. Renteresultaat op het taakveld treasury

568.000 68.000

boekwaarden per 01-01

totale boekwaarde staat C

23.198.000

Correctie boekwaarde (verstrekte leningen) boekwaarde excl. Leningen 3'en

-492.000 22.706.000

berekende omslagrente

2,80%

Cf. BBV afgeronde omslagrente gemeente Terschelling

2,50%

3.5 Bedrijfsvoering Bedrijfsvoering

Het takenpakket binnen bedrijfsvoering bestaat uit de opdrachten die voortvloeien uit:    

het coalitieakkoord “Koers naar de toekomst: Meedenken, Meepraten, Meedoen”; de wettelijke- en niet wettelijke taken; de going-concern taken; de Regiodeal.

De bedrijfsvoering heeft als reikwijdte de gemeentelijke organisatie. Het gaat niet alleen om de ambtelijke organisatie, maar ook de bestuurlijke organisatie. De werkzaamheden van de gemeentelijke organisatie vallen onder (publieks)dienstverlening. De uitvoeringsagenda en langetermijnplanning Om de ambities van de coalitie uit te voeren, zetten we het coalitieakkoord om in een uitvoeringsagenda. In de uitvoeringsagenda namen we ook de Langetermijnplanning (LTP) op. Daarin zetten we de ambities om in taken. De LTP maakt duidelijk welke zaken eerst opgepakt worden, en welke hierna volgen. Het is hét planningsinstrument voor de raad. In de planning zorgden voor een evenwichtige verspreiding van de taken. Dat maakt de planning realistisch, en dus ook werkelijk haalbaar. De uitvoeringsagenda is een dynamisch werkdocument. Niet in beton gegoten, wel om het gesprek over acties en planning gaande te houden. In de toekomst kunnen er mogelijk nieuwe acties worden toegevoegd aan de Langetermijnplanning. Publieksdienstverlening Goede publieksdienstverlening staat hoog op onze agenda. Inwoners moet goed worden geïnformeerd en betrokken worden bij hetgeen wat er op het eiland speelt. We vinden het belangrijk om te weten hoe onze inwoners over belangrijke zaken denken. We willen een betrouwbare partner zijn én blijven.

Dat betekent ook dat we keuzes moeten maken in wat we wel of niet doen, en waar we meer of minder aandacht aan besteden. We blijven onze dienstverlening aanpassen aan de tijd van nu. Onze dienstverlening is klantgericht. Onze systemen zijn gebruikersvriendelijk, snel en helpen met de planning. Maar we zullen daardoor niet stoppen met het proberen. Soms moeten we de dienstverlening veranderen, direct gekoppeld aan nieuw beleid. Dat is bijvoorbeeld zo bij de invoering van de Omgevingswet. Ook de afgelopen jaren is de dienstverlening, communicatie en informatisering beter gemaakt. De samenleving vraagt nu dat op een nieuwe en vernieuwende manier gewerkt en gecommuniceerd wordt. Bijvoorbeeld: makkelijk daar kunnen werken waar en wanneer onze inwoners dat vragen. Daar hoort ook bij dat we eenvoudige, laagdrempelige vormen aanbieden om met ons te communiceren.

Communicatie We willen nog beter, begrijpelijker en meer proactief communiceren. De basis is het onderzoek dat we eind 2021 uitvoerden naar onze dienstverlening. Dit neemt ook een belangrijke plaats in binnen het coalitieakkoord. Wat gaan we doen en wat zijn de verwachte ontwikkelingen in de komende jaren? Op het gebied van communicatie zien we verschillende ontwikkelingen en trends:     

Het vertrouwen van mensen in overheden is al jaren aan het dalen. Het kantelpunt is vorig jaar bereikt: mensen hebben minder vertrouwen in overheden en in de reguliere media dan in bedrijven. Technologie blijft zich razendsnel ontwikkelen. Met nieuwe technologie is het steeds beter mogelijk om aan te sluiten bij individuele behoeften van mensen. Onlinekanalen zijn ontmoetingsplekken waar interactie plaatsvindt. Diversiteit is onvermijdelijk: kan iedereen wel meedoen? Dat gaat niet alleen over kleur, maar ook over achtergrond, milieu en opleiding. Het gaat bijvoorbeeld om begrijpelijke teksten voor laaggeletterden of een website die te gebruiken is voor slechtzienden. De huidige arbeidsmarkt staat zwaar onder druk, en dit zal de komende jaren alleen nog maar toenemen. Om nieuwe collega’s te werven én collega’s te behouden, is een duidelijke strategie op het gebied van arbeidsmarktcommunicatie nodig. De Omgevingswet gaat regels over de leefomgeving bundelen in één nieuwe wet. Bij de invoering van de wet is -om uit te leggen wat er verandert voor zowel inwoners als collega’sinzet van communicatie cruciaal.

De communicatiestrategie is gebaseerd op bovenstaande trends en de ambities in het coalitieakkoord. De communicatiestrategie focust zich onder andere op:      

Het benadrukken van het belang van communicatie. We schuiven proactief aan bij projecten en trainen collega’s in communicatie. We communiceren transparant en helder. Onze inwoners moeten informatie goed kunnen begrijpen. We focussen online op digitoegankelijkheid. We zetten de deuren van het gemeentehuis open en richten het gemeentehuis zo in dat inwoners en ondernemers zich er welkom voelen. We blijven onze dienstverlening constant verbeteren. We zien onze onlinekanalen als een extra plek om inwoners te ontmoeten. Onze online communicatie is interactief en persoonlijk. Dit jaar startten we met de inzet van Instagram om een extra doelgroep te bereiken. We werken samen met inwoners en ondernemers aan onze ambities. We maken gebruik van de kennis, krachten en ideeën die er op het eiland zijn. We werken aan het imago van de gemeente als werkgever. We zetten onze strategie voor arbeidsmarktcommunicatie voort.

Daarvoor wordt een beroep gedaan op vele soorten van communicatiediensten zoals communicatie advies & strategie, sociale mediawoordvoering en ontwikkeling, webdesign, marketing, grafische vormgeving, ontwikkeling van communicatiemiddelen, tekst redigeren, event planning, crisiscommunicatie en perswoordvoering. Het verbeteren van de klantcommunicatie doen we onder andere met de inzet van het digitale zaaksysteem Mozard. Daarbij maakten we dit jaar een directe koppeling met de langetermijnplanning voor de Raad. Met deze werkwijze gaan we het komende jaar verder. Zo zorgen we ervoor dat altijd de meest actuele stand van zaken inzichtelijk is. Ook werken we aan de herinrichting van het gemeentehuis. We maken het gemeentehuis toegankelijker. Het doel is om de publiekshal, de publieke (werk)ruimtes en de raadszaal een uitstraling te geven waar elke bezoeker zich thuis voelt. We creëren een verbinding tussen de publieksruimtes en het bestuurlijke gedeelte. Hier wordt in het gebouw ruimte geboden voor de samenwerking met de inwoners, andere organisaties en ondernemers en de samenwerking met in- en externe partijen. De herinrichting is van toepassing op het meubilair, wand- en vloerbekleding, verlichting, aanschaf van ICT-voorzieningen en bouwtechnische aanpassingen waar nodig, zowel voor de publiekshal, aanverwante ruimtes, de Raadszaal en backoffice.

Dit alles met duurzaamheid hoog in het vaandel. Aantrekkelijk werkgeverschap Niet alleen voor de coalitie is het belangrijk om als werkgever aantrekkelijk te zijn. Ook landelijk is door de vaststelling van een nieuwe cao geïnvesteerd in de koopkracht van medewerkers en is een impuls gegeven aan de positie van gemeentelijke werkgevers op de arbeidsmarkt. De gemeente is verplicht uitvoering te geven aan de cao. In deze cao zijn onder andere afspraken gemaakt over salarisverhogingen en verlof. Alleen met goede medewerkers kunnen we de ambities uit het coalitieakkoord vervullen en onze zelfstandigheid behouden. Daarnaast is het coalitieakkoord helder over onze rol: ‘De gemeente profileert zich als een aantrekkelijk werkgever’. De top 3 van meest belangrijke arbeidsvoorwaarden voor werknemers zijn volgens onderzoek: 1. Een pensioenregeling 2. Reiskostenvergoeding 3. Scholings- en studiefaciliteiten De huidige arbeidsmarkt staat zwaar onder druk. Dit zal de komende jaren alleen nog maar toenemen. Zaak dus voor een kleine werkgever als gemeente Terschelling om zich goed te kunnen profileren op de arbeidsmarkt. Door onze nieuwe aanpak in arbeidsmarktcommunicatie lukt het ons om nieuwe collega’s te vinden.

Om hen ook daadwerkelijk over te kunnen halen om voor gemeente Terschelling aan de slag te gaan zijn goede arbeidsvoorwaarden noodzaak en dan met name de top 3 arbeidsvoorwaarden die hierboven worden genoemd. Nieuwe medewerkers passen vaak goed bij de functie, maar in veel gevallen hebben zij extra kennis nodig om de functie goed uit te kunnen voeren. Hetzelfde geldt voor collega’s die al in dienst zijn van de gemeente. Zij worden op basis van hun talenten met het programma ‘Talent Centraal’ klaargestoomd voor een andere functie binnen de organisatie. 93

Dus om deze medewerkers goede opleidingen te kunnen bieden, om goede kwaliteit te blijven leveren, en om medewerkers aan ons te blijven binden is het belangrijk om te investeren in opleiding en ontwikkelingen. Het werken op afstand, ook wel hybride werken genoemd, is een belangrijke voorwaarde die eraan bijdraagt dat we bij gemeente Terschelling in deze arbeidsmarkt talenten kunnen werven. Ook dat blijkt uit de top 3 arbeidsvoorwaarden. Het betekent dat medewerkers kunnen blijven waar zij wonen, en dat als dat nodig is, zij naar Terschelling reizen. Verhuizen naar Terschelling kan alleen als iemand daar de mogelijkheden en de middelen voor heeft en dat ook wil. Omdat het geen noodzaak is, en men dus kan reizen, wordt het gezien als aanvullende arbeidsvoorwaarde. Dat maakt het werken voor Terschelling en haar inwoners extra aantrekkelijk. Op de post reis- en verblijfkosten worden op dit moment zowel de reiskosten geboekt van medewerkers die op het eiland wonen, evenals van medewerkers die aan de wal wonen maar regelmatig reizen en overnachten op Terschelling om hun werk te kunnen doen. De boot- en hotelkosten zijn de laatste jaren als gevolg van de Covid-19 pandemie, de daarmee toegenomen aantrekkelijkheid van Terschelling als vakantieoord en ten gevolge van de oorlog in Oekraïne, aanzienlijk gestegen. Hierdoor is een extra financiële impuls nodig.

Onderzoek top 10 arbeidsvoorwaarden

3.6 Verbonden partijen Verbonden partijen

In deze paragraaf wordt de beleidsmatige en financiële betrokkenheid van de gemeente bij verbonden partijen omschreven. De definitie van een verbonden partij is volgens het BBV: Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente bestuurlijk en financieel belang heeft. Bestuurlijk belang wil zeggen dat de gemeente zeggenschap, hetzij uit hoofde van vertegenwoordiging in het bestuur of uit hoofde van stemrecht, heeft bij de verbonden partij. Het financieel belang bestaat hoofdzakelijk uit het beschikbaar stellen van middelen, die in het geval van faillissement van de partij verloren gaan. Daarnaast kan het ook zo zijn dat de gemeente aansprakelijk is wanneer de verbonden partij haar verplichtingen niet kan nakomen. Gemeente Terschelling wil als eilandgemeenschap over haar eigen toekomst gaan. Met het oog op behoud van de gemeentelijke zelfstandigheid moet de gemeente in ieder geval financieel gezond zijn, publiekstaken adequaat uitvoeren en een goede basisdienstverlening in stand houden. Samen met de Waddeneilanden wil de gemeente aan duurzame oplossingen werken, waarbij ook nadrukkelijk andere gemeenten en organisaties in beeld zijn. Verbonden partijen zijn de andere organisaties die in beeld zijn om aan goede oplossingen te werken.

De gemeente kent zes publiekrechtelijke verbonden partijen en negen privaatrechtelijke verbonden partijen. Hieronder wordt per verbonden partij kort het doel, de bijdrage aan de gemeentelijke beleidsdoelstellingen en de eventuele relevante ontwikkelingen beschreven. Aan het eind van de paragraaf is een tabel opgenomen met de (minimale) financiële gegevens. Deze financiële gegevens bestaan zoveel mogelijk uit de gepubliceerde verwachte cijfers over 2022. In enkele gevallen kon er door het ontbreken van de cijfers niets worden ingevuld. Op deze plaatsen zijn de meest recent gepubliceerde cijfers ingevuld. Publiekrechtelijk verbonden partijen, de gemeenschappelijke regeling

Bestuurlijk vertegenwoordiger

Sociale Dienst Noard West Fryslân

wethouder J. Hoekstra

Centrumregeling Sociaal Domein Fryslân

wethouder G. van Essen

Fryske Utfieringstsjinst Miljeu en Omjouwing (FUMO)

wethouder J. Hoekstra

Veiligheidsregio Fryslân

burgemeester C.M. van de Pol

Gemeenschappelijke regeling De Waddeneilanden

burgemeester C.M. van de Pol (DB/AB)

Gemeenschappelijke regeling De Waddeneilanden

wethouder J. Hoekstra/ G van Essen (AB)

"Welstandszorg Hûs en Hiem"

wethouder G. van Essen

Privaatrechtelijk verbonden partijen

Bestuurlijk vertegenwoordiger

N.V. Afvalsturing Friesland (Omrin)

wethouder J. Hoekstra

N.V. Fryslân Miljeu Noardwest

wethouder J. Hoekstra

N.V. Gemeenschappelijke Kredietbank Friesland (Stichting Kredietbank Nederland) wethouder J. Hoekstra Coöperatie Openbare Verlichting en Energie Fryslân u.a.

wethouder G. van Essen

N.V. Bank Nederlandse Gemeenten

wethouder J. Hoekstra

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

burgemeester C.M. van de Pol

Vereniging van Friese Gemeenten, tevens afdeling van de VNG

burgemeester C.M. van de Pol

Stichting Passantenhaven Terschelling

wethouder J. Hoekstra

Stichting Beheer Schoolgebouwen Terschelling

wethouder J. Hoekstra

Dienst (SozaWe) Fryslân

De Dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid Noardwest Fryslân voert voor de gemeente Terschelling de taken uit op het gebied van sociale zekerheid, maatschappelijke zorg en gesubsidieerde arbeid. Vanaf januari 2021 is de Dienst omgevormd naar een bedrijfsvoering organisatie. De formele sturing en besluitvorming over beleid in het Sociaal Domein verschuift van het bestuur van de Dienst naar de colleges en raden van de gemeenten. De dienstverlening van de Dienst aan inwoners, gemeenten, gebiedsteams en overige partners blijft hetzelfde. Besluiten over beleid en begroting voor het Sociaal Domein worden niet meer door het bestuur van de Dienst, maar door de colleges en raden van Harlingen, Terschelling, Vlieland en Waadhoeke genomen. Daarom zijn er met ingang van 2021 geen openbare bestuursvergaderingen van de Dienst meer. Financiële gegevens Publiekrechtelijke verbonden partij

bedragen x € 1.000

Eigen Indeling risico

Sociale dienst NW Hoog Fryslan

Eigen

Vreemd

vermogen vermogen vermogen vermogen 31-122021

31-122022

31-122021

31-122022

655

5460

9479

Resultaat Resultaat Bijdrage Bijdrage 2021

2022

2023

2024

3.276 2.952*

*cijfers uit concept begroting 2024

Centrumregeling Sociaal Domein Friesland (SDF)

De centrumregeling sociaal domein Friesland doet de professionele inkoop en beleidsvoorbereiding van een aantal taken op het gebied van Wmo, Jeugdwet en participatiewet voor de gezamenlijke Friese gemeenten. Door middel van deze regeling kunnen deze taken doelmatig en hoogwaardig georganiseerd worden. Er is geen financieel belang van de gemeente Terschelling in deze regeling, waardoor er geen tabel met financiële gegevens wordt getoond.

Fryske Ufjieringstsjinst Miljeu & Omjouwing (FUMO)

De gemeenschappelijk regeling FUMO is opgezet met als doel een goede uitvoering van de uitbestede taken op het gebied van milieu- en omgevingswet. Het financieel belang van gemeente Terschelling in deze gemeenschappelijke regeling is fors. Dit is dan ook een risico. De evaluatie van de BRIKS-taken is nog niet geheel afgerond. Onze gemeente heeft de taken niet langer meer ondergebracht bij de FUMO. Financiële gegevens Publiekrechtelijke verbonden partij

bedragen x € 1.000

Eigen

Vreemd

Indeling vermogen vermogen vermogen vermogen risico 31-1231-1231-1231-122021 2022 2021 2022

Fryske Utfjieringstsjinst Miljeu en Gemiddeld Omjouwing (FUMO)

1.422

1.207

5280

3823

Resultaat Resultaat Bijdrage Bijdrage 2021

2022

2023

2024

121

171

198

Veiligheidsregio Fryslân

De Veiligheidsregio Fryslân behartigt de belangen van alle Friese gemeenten op de volgende terreinen:  Publieke gezondheidszorg  Brandweerzorg  Geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen  Rampenbestrijding en crisisbeheersing Hierbij wordt de multidisciplinaire samenwerking en coördinatie in de uitvoering van rampenbestrijding en crisisbeheersing bevorderd. Daarnaast wordt er een gemeenschappelijke meldkamer beheerd en in stand gehouden. De burgemeester van Terschelling neemt deel in het algemeen bestuur van de regio. Het bestuurlijk belang bestaat uit het waarborgen van de (brand- en gezondheids)veiligheid en een adequate rampenorganisatie. Financiële gegevens Publiekrechtelijke verbonden partij

bedragen x € 1.000

Eigen Indeling risico

Veiligheidsregio Gemiddeld Fryslân

Eigen

Vreemd

vermogen vermogen vermogen vermogen 31-122021

31-122022

31-122021

31-122022

9.753

9.527

87.724

81.044

Resultaat Resultaat Bijdrage Bijdrage 2021

2022

2023

2024

985

894

860

1.018

De Waddeneilanden

De gemeenschappelijke regeling de Waddeneilanden is er om de gemeenschappelijke belangen van de Waddeneilanden te behartigen. Gemeenschappelijke standpunten van de deelnemende gemeenten kunnen hiermee sterker worden uitgedragen zodat er meer invloed uitgeoefend kan worden op instanties en andere overheden. Daarnaast worden taken gezamenlijk opgepakt waardoor er kostenefficiëntie ontstaat en een gemeenschappelijk beleidskader. Het algemeen bestuur van de GR de Waddeneilanden bestaat uit de colleges van alle deelnemende gemeenten. Financiële gegevens Publiekrechtelijke verbonden partij

Eigen Indeling risico

bedragen x € 1.000 Gemeenschappelijke regeling

Gemiddeld

Eigen

Vreemd

vermogen vermogen vermogen vermogen 31-122021

31-122022

31-122021

31-122022

268

345

414

332

Resultaat Resultaat Bijdrage Bijdrage 2021

2022

2023

2024

-131

256

211

de Waddeneilanden

Welstandszorg Hûs en Hiem

Deze gemeenschappelijke regeling behartigt de belangen op het gebied van de bouwkundige, stedenbouwkundige en landschappelijke schoonheid in de provincie Fryslân. Het financiële belang van deze regeling is afhankelijk van de werkzaamheden/opdrachten die in opdracht van de gemeente worden uitgevoerd. De kosten worden hierbij doorbelast aan de aanvragers van vergunningen. Financiële gegevens Publiekrechtelijke verbonden partij

bedragen x € 1.000 Welstandszorg Hûs en Hiem

Indeling risico

Gemiddeld

Eigen

Vreemd

vermogen vermogen vermogen vermogen 31-12-2021 31-12-2022 31-12-2021 31-12-2022

455

338

136

483

Resultaat

2021

2022

-109

100

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Terschelling&id=d974fbd0-759b-4f60-af1b-d7bbf3882243