Document · PDF

10.c Bijlage Jaarstukken 2022.pdf

Raadsvergadering 21 juni 2023, gemeente TerschellingBij agendapunt: (B) Jaarrekening gemeente Terschelling 202231.637 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Gemeente Terschelling Jaarstukken 2022 Jaarstukken 2022

West-Terschelling, 18 april 2023

Aan de leden van de raad van de gemeente Terschelling, Bijgaand treft u aan de jaarstukken 2022 van de gemeente Terschelling. Behandeling van de jaarstukken 2022 zal plaatsvinden in de vergadering van raadscommissie op 31 mei 2023 en in de raadsvergadering van 21 juni 2023. De audit-commissie is gepland op 30 mei 2023. Technische vragen over de jaarstukken 2022 kunt u tot en met 16 mei 2023 mailen aan: financien@terschelling.nl. Uw vragen zullen dan uiterlijk op 30 mei worden beantwoord.

Met vriendelijke groet, Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Terschelling,

Jaarstukken 2022

Inhoud Inleiding.................................................................................................................................. 4 1. Kaders en cijfers ................................................................................................................... 7 Over Terschelling ................................................................................................................. 7 Inwoners ............................................................................................................................. 7 Organogram ........................................................................................................................ 8 Planning- en controlcyclus 2022 ............................................................................................. 9 2.

Financiële resultaten ...........................................................................................................10 2.1 Resultaat en voorstel bestemming van het resultaat van de jaarrekening .............................10 2.2 Analyse resultaat jaarrekening.........................................................................................11 2.3 Mutaties in reserves .......................................................................................................12 2.4 Ontwikkeling van de eigenvermogenspositie, bij het volgen van het voorstel van de resultaatbestemming ...........................................................................................................13 2.5 Begrotingsrechtmatigheid exploitatie ...............................................................................14 2.6 Begrotingsrechtmatigheid investeringen...........................................................................15 2.7 Incidentele baten en lasten .............................................................................................16 3.

Jaarrekening .......................................................................................................................19 3.1 Balans ...........................................................................................................................19 3.2 Toelichting op de te onderscheiden posten op de balans per 31 december 2022...................23 3.3 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening (Programmarekening)...............................34 3.3 Paragrafen ....................................................................................................................36 3.4 Programmarekening en toelichting ..................................................................................76 4.

Controleverklaring van de accountant.................................................................................114 Bijlagen ...............................................................................................................................115 Bijlage 1 – Staat van reserves en voorzieningen ....................................................................116 Bijlage 2 – Staat van langlopende leningen ...........................................................................119 Bijlage 3 – Staat van gewaarborgde leningen ........................................................................120 Bijlage 4 – Opbrengst en verdeling toeristenbelasting ...........................................................121 Bijlage 5 – Jaarprogramma sociaal en maatschappelijk werk ..................................................122 Bijlage 6 – Verantwoording budget cofinanciering 2021.........................................................123 Bijlage 7 – Single Information Single Audit............................................................................125 Bijlage 9 – Begrippenlijst jaarrekening 2022 .........................................................................138

Jaarstukken 2022

Inleiding Dit jaar maakten we de eerste stappen in de uitvoering van het coalitieakkoord “koers naar de toekomst: Meedenken, Meepraten, Meedoen”. Het uitgangspunt is dat Terschelling ook in de toekomst een plek is waar fijn gewoond, gewerkt, gerecreëerd en geleefd wordt. Bij de uitvoering zijn we binnen de kaders van onze begroting gebleven. Het coalitieakkoord kwam tot stand na de verkiezingen op 22 maart 2022. De opkomst op Terschelling was met 64,7% hoger dan het landelijk gemiddelde van 55%. In 2022 zijn opnieuw de ontwikkelingen in de algemene uitkering zichtbaar. De mei- en septembercirculaire hebben een positief effect op de ontvangen gelden van de algemene uitkering. Dit positieve effect wordt veroorzaakt door de accressen die ten opzichte van de septembercirculaire 2021 flink zijn gestegen. De stijging van de accressen 2022-2025 bedraagt gemiddeld 6,75% per jaar. Het effect is toegelicht in de 2e bestuursrapportage 2022. Meer over ons beleid, uitvoering, dienstverlening en bedrijfsvoering vindt u per beleidsprogramma terug in deze jaarrekening 2022. Financieel sluiten we het jaar positief af, met een voordelig rekening resultaat van € 1,3 miljoen. Op het eerste oog fors, maar als je iets meer inzoomt heel begrijpelijk. Zoals hierboven genoemd had de mei- en septembercirculaire een positief effect op exploitatie, die is toegelicht in de 2e bestuursrapportage 2022.

Bovendien is de afrekening van de Fumo lager dan wat was gereserveerd. Dit zorgt voor een positieve vrijval van € 194.000 ten bate van de exploitatie. In 2022 bezochten meer toeristen Terschelling dan dat we hadden begroot. De extra opbrengst van de toeristenbelasting bedraagt € 235.000. De voorlopige jaarcijfers van de Dienst Noardwest Fryslân laten zien dat verschillen realisaties lager uitvallen dan van tevoren waren geraamd, wat voor een positief effect zorgt van € 362.000. Onze Algemene Reserve en daarmee onze weerstandscapaciteit staan er solide voor. En dat is belangrijk. Want we gaan onzekere tijden tegemoet. De oorlog in Oekraïne, inflatie, prijsstijgingen en de ontwikkelingen rondom de Algemene Uitkering; allemaal grote onzekerheden voor de komende bestuursperiode. Onzekerheden die stevige maatschappelijke en financiële effecten met zich mee kunnen brengen op Terschelling de komende jaren. Daarom is het goed dat wij onze financiële weerbaarheid koesteren.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van de gemeente Terschelling, De secretaris, de burgemeester, H.M. de Jong

Jaarstukken 2022

C.M. van de Pol

Leeswijzer De jaarstukken bestaan uit een jaarverslag en een jaarrekening. Om de leesbaarheid te vergroten, is bij de opbouw van deze jaarstukken afgeweken van de volgorde van indeling zoals opgenomen in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV)1. Deze werkwijze is afgestemd met de provincie en is toegestaan. Deze jaarstukken zijn als volgt opgedeeld: • Financiële resultaten • Jaarrekening • Jaarverslag • Controleverklaring van de accountant • Bijlagen De financiële resultaten De financiële resultaten laat het resultaat van het jaar 2022 van onze gemeente zien. In dit hoofdstuk presenteren wij een totaaloverzicht van onze baten en lasten. U vindt een meer gedetailleerd overzicht van de baten en lasten in de afzonderlijke programma’s. Jaarrekening De jaarrekening bestaat uit de balans met toelichting en een overzicht van de baten en lasten. Jaarverslag In het jaarverslag staan de paragrafen inclusief de kengetallen en de programmaverantwoording inclusief de beleidsindicatoren. Het doel van de paragrafen is dat onderwerpen die versnipperd in de begroting staan worden gebundeld in een kort overzicht. Het BBV bepaalt dat acht paragrafen (namelijk: lokale heffingen, weerstandsvermogen en risicobeheersing, onderhoud kapitaalgoederen, financiering, bedrijfsvoering, verbonden partijen en grondbeleid) verplicht zijn.

Daarnaast is na besluit van de raad een extra paragraaf toegevoegd (Personele lasten). De programmaverantwoording beschrijft de jaarverantwoording van 9 programma’s. De programma’s zijn opgedeeld in een aantal taakvelden en producten. De beschrijving bestaat uit verschillende onderdelen: • Wat wilden we bereiken? • Wat hebben we bereikt? • Wat hebben we daarvoor gedaan? • Wat heeft het gekost? (Financiële verantwoording) Controleverklaring van de accountant Het oordeel van de accountant is opgenomen in de controleverklaring van de account en toegelicht in het verslag van bevindingen. De controleverklaring 2022 is opgenomen in de jaarstukken 2022. Bijlagen Tot slot bestaat deze programmabegroting uit een aantal bijlagen: Bijlage 1 – Staat van reserves en voorzieningen Bijlage 2 – Staat van langlopende leningen Bijlage 3 – Staat van gewaarborgde leningen Bijlage 4 – Opbrengst en verdeling toeristenbelasting Bijlage 5 – Jaarprogramma sociaal en maatschappelijk werk 1 https://wetten.overheid.nl/BWBR0014606/2019-07-01 Hoofdstuk 4, artikel 24

Jaarstukken 2022

Bijlage 6 – Verantwoording budget cofinanciering Bijlage 7 – Single Information Single Audit Bijlage 8 – Overzicht van baten en lasten per taakveld Bijlage 9 – Begrippenlijst jaarstukken 2022

Jaarstukken 2022

1. Kaders en cijfers Over Terschelling Terschelling is met in totaal 67.400 hectare één van de grootste gemeenten van Nederland. Dit komt doordat een groot deel van de Waddenzee, en daarbij het vogeleiland Griend toebehoort aan de grond van gemeente Terschelling. Terschelling is met haar unieke sfeer, natuur en landschap erg in trek bij toeristen en daggasten. Naast een aantrekkelijke en veilige leefomgeving zijn de zee, toerisme en natuur belangrijke pijlers van het eiland.

Inwoners Aantal inwoners per dorp

Dorp

3 januari 2023

3 januari 2022

West-Terschelling

2.565

2.581

Midsland

1.006

1.038

Hoorn

479

480

Formerum

259

246

Lies

144

150

Oosterend

152

150

Baaiduinen

129

130

Landerum

Kinnum

Hee

Striep

Kaard

Totaal

4.924

4.961

Jaarstukken 2022

Organogram

Jaarstukken 2022

Planning- en controlcyclus 2022 De basis van de planning- en control cyclus is de vastgestelde Financiële Verordening. Op grond van deze verordening biedt het college van burgemeester en wethouders voor aanvang van het begrotingsjaar een overzicht aan de gemeenteraad. Hierin staan de data waarin de gemeenteraad de jaarstukken, Kadernota, tussentijdse rapportages en de begroting met de meerjarenraming. Onderstaande tabel (tabel 1) beschrijft de planning- en control cyclus van 2022. Deze cyclus is opgesteld aan de hand van de vergaderagenda van de gemeenteraad en houdt rekening met de wettelijke verplichte data van vaststelling van de begroting en de jaarstukken.

Planning- en controlcyclus 2022

De planning- en controlcyclus was in 2022 als volgt:

Programmabegroting 2022

De raad heeft op 11 november 2021 het beleid en de bijbehorende middelen voor het begrotingsjaar 2022 vastgesteld

▼

1-ste begrotingswijziging 2022 (= 1-ste Bestuursrapportage 2022)

De raad heeft op 13 juli 2022 de 1-ste begrotingswijziging van 2022 (= 1e Bestuursrapportage 2021) vastgesteld.

▼

2-de begrotingswijziging 2022 ( = 2-de Bestuursrapportage 2022)

De raad heeft op 21 december 2022 de 2-de begrotingswijziging van 2022 (= 2e Bestuursrapportage 2022) vastgesteld.

▼

Jaarrekening 2022

Het college legt op 21 juni 2023 verantwoording af aan de raad over het begrotingsjaar 2022

Jaarstukken 2022

2. Financiële resultaten 2.1 Resultaat en voorstel bestemming van het resultaat van de jaarrekening De gemeente Terschelling heeft over 2022 een positief resultaat behaald van € 1.302.016, alle bedragen zijn verder afgerond op € 1.000. Resultaat jaarrekening 2022 in € Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten

764.000

Reeds bestemd resultaat (mutaties in reserves)

538.000

Gerealiseerd resultaat

1.302.000 1.302.016

Het reeds bestemde resultaat bestaat uit toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves die bij de vaststelling van de begroting 2022 en gedurende het jaar via begrotingswijzigingen door de raad zijn goedgekeurd. Voor details met betrekking tot deze mutaties, verwijzen wij u naar hoofdstuk 3 Jaarrekening, onderdeel Programmarekening en toelichting. Onderstaande tabel geeft aan dat het jaarrekeningsaldo van de gemeente Terschelling een structureel evenwicht kent. Dit houdt in dat de structurele lasten gedekt kunnen worden door de structurele baten. Een toelichting van de incidentele baten en lasten is te vinden bij het onderdeel incidentele baten en lasten. Structureel jaarrekeningsaldo In €

2020

2021

2022

Saldo van baten en lasten

798.000

173.000

764.000

Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves

-264.000

308.000

538.000 1.302.000

Begrotingssaldo na bestemming

534.000

481.000

Waarvan incidentele baten en lasten (saldo)

-202.000

172.000

Structureel jaarrekeningsaldo

736.000

309.000

1.130.000

Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen beschrijft het vermogen van de gemeente om eventuele calamiteiten financieel op te vangen. Het weerstandsvermogen wordt bepaalde door de benodigde weerstandscapaciteit en de beschikbare weerstandscapaciteit. Tabel 4 beschrijft de opbouw van het weerstandsvermogen. Uit de tabel blijkt dat de algemene reserve voldoende capaciteit heeft om te voldoen aan de weerstandscapaciteit. Opbouw weerstandscapaciteit in €

31-12-2022 Stand algemene reserve

Jaarstukken 2022

4.489.000

Reserve recreatie

477.000

Gerealiseerd resultaat 2022

1.302.000

Beschikbare weerstandscapaciteit

6.268.000

Minimale weerstandscapaciteit

3.550.000

Overschot minimale weerstandscapaciteit per 1 januari 2023

2.718.000

2.2 Analyse resultaat jaarrekening Tabel 5 laat het resultaat per programma zien. Analyse van het rekeningresultaat in € Totaal saldo begroting

Werkelijk rekening saldo (incl. mutaties reserves)

Afwijking (- = nadelig)

-1.000

5.620.000

5.524.000

-96.000

-944.000

-939.000

5.000

-1.808.000

262.000

-1.546.000

-1.473.000

73.000

PROG 3 - Economie

3.650.000

89.000

3.739.000

4.025.000

286.000

PROG 4 - Onderwijs

-583.000

-560.000

23.000

PROG 5 - Sport, cultuur en recreatie

-1.456.000

-1.389.000

67.000

PROG 6 - Sociaal domein

-3.442.500

-3.081.000

361.500

PROG 7 - Volksgezondheid en milieu

-744.500

144.000

-600.500

-423.000

177.500

PROG 8 - VHROSV

-552.000

250.000

-302.000

-382.000

-80.000

-259.000

744.000

485.000

1.302.000

817.000

Saldo begroting exploitatie

Saldo begroting reserves

PROG 0 - Bestuur en ondersteuning

5.621.000

PROG 1 - Veiligheid

-944.000

PROG 2 - Verkeer, vervoer en waterstaat

Een gedetailleerd overzicht van de baten en lasten per kostenplaats is te vinden in bijlage 9. In het begrotingsjaar 2022 is de primitieve begroting vier keer aangepast. Deze wijzigingen zorgden ervoor dat het verwachte resultaat kon oplopen tot € 485.000. In tabel 6 is de opbouw van het begrotingssaldo te zien: Opbouw van het begrotingssaldo in €

Saldo begroting exploitatie

Saldo begroting reserves

Totaal saldo begroting -425.000

Primaire begroting

-531.000

106.000

1-ste Bestuursrapportage 2022

-764.000

638.000

-126.000

2e Bestuursrapportage 2022

1.238.000

1.238.000 -167.000

Amendement 2e bestuursrapportage 2022

-167.000

Raadsbesluit Cultureel erfgoed Terschelling - Dec 2022

-35.000

Begrotingssaldo 2022 per 21 december 2022

-259.000

744.000

485.000

In hoofdstuk 3.4, de programmarekening en toelichting, wordt per programma en product een uitgebreidere toelichting gegeven van afwijkingen groter of gelijk aan € 25.000.

Jaarstukken 2022

2.3 Mutaties in reserves In de begroting voor het jaar 2022 is door de Raad vastgesteld welke dekkingen vanuit de reserves plaats vinden. In tabel 7 worden de werkelijke mutaties in de reserves weergegeven. Mutaties in reserves in €

Begroot

Realisatie

Toevoeging reserves

-335.000

-575.000

Onttrekking reserves

1.079.000

1.113.000

744.000

538.000

Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves worden altijd als incidentele baten en lasten beschouwd, tenzij het (onder voorwaarde) om financierings- en dekkingsreserves gaat of onttrekkingen uit de daartoe toereikende (bestemmings)reserves voor minimaal 3 jaar met als doel structurele kosten te dekken. Toelichting op de belangrijkste afwijkingen in de mutaties in reserves Onderstaand lichten we de belangrijkste afwijkingen in de mutaties van de reserves toe. De tabel (tabel 8) met mutaties wordt weergeven op de volgende pagina. Reserve havenbedrijf De werkelijke onttrekking uit de reserve havenbedrijf valt hoger uit dan begroot, omdat het negatieve resultaat van het havenbedrijf in 2022 hoger was dan verwacht. Dit wordt veroorzaakt door lagere opbrengsten uit de havengelden dan begroot en hogere lasten voor personeel en onderhoud. Reserve recreatie In 2021 zou gestart worden met een SWOT-analyse van de Terschellinger winkelgebieden. Omdat deze analyse ook in 2022 nog niet is uitgevoerd is de onttrekking uit de reserve recreatie niet tot stand gekomen. Reserve J.W. van Dierenfonds In 2022 wordt enkel rente toegevoegd aan deze reserve, conform de nota reserves en voorzieningen. Reserve budgetoverheveling In 2022 wordt voorgesteld een bedrag van € 240.000 diverse niet-bestede budgetten over te hevelen naar 2023.

In alle gevallen zijn de genoemde budgetten niet benut in 2022 en blijven door deze budgetoverheveling alsnog beschikbaar in 2023. De toevoeging aan de reserve wordt middels instemming met deze jaarrekening bekrachtigd.

Jaarstukken 2022

Voorstel mutaties in reserves in € (toevoeging is -)

PROG

Begroot

Afwijking

Realisatie

Reserve haven Dotatie uit exploitatie

-334.000

Bijdrage exploitatie

416.000

475.000

59.000

82.000

141.000

59.000

25.000

-25.000

25.000

-25.000

-1.000

-141.000

Uitvoering project herziening toeristenbelasting Uitvoeringsbudget Tonnenloods

-50.000

-24.000

Uitvoeringsbudget Mantelzorg

-25.000

Restant budget Masterplan 2021

180.000

Uitvoering project herziening toeristenbelasting

64.000

Overhevelen restant budget Duurzaamheid

144.000

Invoering omgevingswet

108.000

Woonprogramma 135+

142.000

638.000

398.000

-240.000

744.000

538.000

-206.000

Reserve recreatie Ontwikkeling winkelgebied

Reserve Dr JW van Dierenfonds Rentetoevoeging Reserve budgetoverheveling Restant budget Masterplan 2022

Totaal mutaties reserves

2.4 Ontwikkeling van de eigenvermogenspositie, bij het volgen van het voorstel van de resultaatbestemming Eigen vermogenspositie In €

2020

2021

2022

Algemene reserve

3.847.000

4.157.000

4.489.000

Bestemmingsreserves

5.444.000

5.360.000

4.970.000

Resultaat

534.000

481.000

1.302.000

Totaal eigen vermogen

9.825.000

9.998.000

10.761.000 35.469.000

Totaal vermogen

31.276.000

31.039.000

Verhouding eigen vermogen / totaal vermogen

31,4%

32,2%

30,3%

Minimale weerstandscapaciteit per 31 december

3.395.000

3.446.000

3.498.000

Ten aanzien van de eigen vermogenspositie willen wij een aantal specifieke risico’s benoemen ten aanzien van een tweetal specifieke activa van onze gemeente: • Dellewal • Voormalige campusgebouwen In de risicoparagraaf gaan we hier verder op in.

Jaarstukken 2022

2.5 Begrotingsrechtmatigheid exploitatie Begrotingsrechtmatigheid exploitatie In €

Begrote lasten exploitatie

Begrote lasten reserves

Totaal begrote lasten

Werkelijke lasten

Afwijking (- = nadelig)

PROG 0 - Bestuur en ondersteuning

-8.471.000

-1.000

-8.472.000

-8.610.000

-138.000

PROG 1 - Veiligheid

-983.000

-1.026.000

-43.000

PROG 2 - Verkeer, vervoer en waterstaat

-2.700.000

-334.000

-3.034.000

-2.963.000

71.000

PROG 3 - Economie

-443.000

-352.000

91.000

PROG 4 - Onderwijs

-4.196.000

-4.661.000

-465.000

PROG 5 - Sport, cultuur en recreatie

-1.844.000

-1.863.000

-19.000

PROG 6 - Sociaal Domein

-3.925.500

-3.563.000

362.500

PROG 7 - Volksgezondheid en milieu

-2.531.500

-2.496.000

35.500

PROG 8 - VHROSV

-1.692.000

-1.978.000

-286.000

-26.786.000

-335.000

-27.121.000

-27.512.000

-391.000

*Afwijkingen b oven de € 25.000 worden toegelicht

Uitgaven die de begroting overschrijden of die gedaan zijn buiten de vastgestelde programma’s zijn formeel gezien onrechtmatig. Op basis van het Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden (BADO) hoeven deze begrotingsoverschrijdingen door de accountant niet te worden meegenomen bij de oordeelsvorming van de rechtmatigheid, indien en voor zover deze overschrijdingen passen binnen het beleid van de Raad. Hieronder geven we een korte toelichting van de overschrijdingen per programma. Het college is van mening dat de overschrijdingen passen binnen het beleid van de gemeente Terschelling, zoals vastgesteld door de Raad. Bij goedkeuring van de jaarstukken door de Raad worden deze overschrijdingen alsnog rechtmatig. Een uitgebreide toelichting op de afwijkingen per programma is terug te vinden in de programmarekening, hoofdstuk 3.4. Programma 0 – Bestuur en ondersteuning De hogere lasten in programma 0 worden met name veroorzaakt door hogere loonkosten van de Griffie en de ambtelijke organisatie. Daarnaast zijn er ook hogere lasten te zien op het onderdeel belastingen, veroorzaakt door een hoger aantal bezwaarschriften en de daar bijkomende kosten. Programma 1 – Veiligheid De hogere lasten in programma 1 worden met name veroorzaakt door de kosten die zijn gemaakt voor verschillende coronamaatregelen, welke begin 2022 nog van kracht waren.

Dit gaat onder andere om het plaatsen en schoonmaken van de mobiele toiletunits. Daarnaast is er in de zomermaanden extra inzet geweest van BOA’s ten behoeve van het uitgaansleven. Programma 2 – Verkeer, vervoer en waterstaat Programma 2 laat een positief saldo zien van € 71.000. Dit wordt veroorzaakt door een lagere realisatie voor onderhoud aan de bermen en overige kleine afwijkingen in de budgetten van onderhoud wegen, straatreiniging, gladheidsbestrijding en openbare verlichting. Programma 3 – Economie Er is budget overgebleven op het product bevordering toerisme. Het niet bestede budget betreft € 90.000. Dit overschot valt vrij ten gunste van de algemene middelen.

Jaarstukken 2022

Programma 4 – Onderwijs De personeelslasten van het onderwijs zijn hoger uitgevallen dan begroot, deze extra lasten worden gedekt door extra opbrengsten van het Rijk. Programma 6 – Sociaal Domein Programma 6, het sociaal domein, laat een positief saldo zien in de lasten van € 362.500. Dit saldo wordt veroorzaakt door verschillende realisaties die lager uitvallen dan van tevoren geraamd. Een uitzondering geldt voor het product Armoedebestrijding (6.3). Door de nagekomen lasten van de Energietoeslag laat dit product een tekort zien van € 156.000. Dit tekort wordt echter gecompenseerd door lagere lasten op andere producten. De toelichtingen hiervan worden gegeven in Hoofdstuk 3.4, programmarekening. Programma 7 – Volksgezondheid en milieu De lagere lasten op programma 7 worden veroorzaakt door een optelsom van lagere lasten op de verschillende producten binnen het programma. Een overzicht van de uitkomsten per product is terug te vinden in Hoofdstuk 3.4, programmarekening. Programma 8 – Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing Programma 8 laat hogere lasten zien dan begroot. Dit komt door een aantal incidentele gevallen. De kosten van de opvang van vluchtelingen zijn in de begroting opgenomen voor € 170.000, de werkelijk kosten bedragen € 267.000 (verschil € 97.000).

Daarnaast zijn er op het product volkshuisvesting ook hogere lasten te zien dan begroot (€ 89.000). Dit heeft te maken met de uitvoering van het woonprogramma 135+.

2.6 Begrotingsrechtmatigheid investeringen Begrotingsrechtmatigheid investeringen (boven € 50.000) In € Krediet

Investering Mutatie 2022 per 1-1-2022

Totaal investering 31-12-2022

Realisatie 2022

Riolering: vGRP2022

150.000

nee

Aanpassen openbaar vervoer

173.000

Verkeersveiligheid hoofdweg

390.000

nee

390.000

Fietspad Dellewal

80.000

ja ja

Verduurzaming openbare verlichting

150.000

nee

Tonnenloods

1.000.000

nee

Grond Tonnenloods

485.000

nee

Verduurzaming gemeentelijk vastgoed - gemeentehuis

150.000

94.000

Verduurzaming gemeentelijke vastgoed - driemaster

50.000

59.000

2.628.000

623.000

Wegen:

Gebouwen:

Verkeersmaatregelen Hoofdweg De werkzaamheden aan de kruisingen op de Hoofdweg zijn in het voorjaar van 2022 opgestart en aan het eind van de zomer afgerond. De totale investering is € 390.000. Het project is afgerond in 2022. Fietspad Dellewal Door gevolg van Storm Eunice op vrijdag 19 februari 2022 is er ernstige schade ontstaan aan het fietspad langs de jachthaven en Dellewal. De schade was van dermate omvang dat er direct een

Jaarstukken 2022

noodreparatie uitgevoerd is, waarbij er een stuk van 200 meter fietspad is vernieuwd. De totale kosten van de vernieuwing zijn € 80.000. Zonnepanelen Gemeentehuis en Driemaster In het voorjaar van 2022 zijn er zonnepanelen geplaatst op de daken van het gemeentehuis en de Driemaster (Brouwershoekweg). De economische levensduur van het hoge dak van het gemeentehuis is korter dan de economische levensduur van de zonnepanelen, daarom is ervoor gekozen om op het hoge dak geen nieuwe pv-panelen te plaatsen maar de oude te behouden. De totale kosten zijn € 153.000 en vallen lager uit dan het aangevraagde investeringsbudget van € 200.000.

2.7 Incidentele baten en lasten Op grond van artikel 189 Gemeentewet moet de gemeenteraad erop toe zien dat de begroting structureel in evenwicht is. In een begroting die in evenwicht is, worden de structurele lasten - over de gehele periode van vier jaar - gedekt door structurele baten. Om vast te stellen dat sprake is van structureel evenwicht is het belangrijk te begrijpen welk deel van de baten en lasten structureel zijn, en welke incidenteel. De onderstaande tabellen (tabel 12 en 13) beschrijven de incidentele baten en lasten in het jaarrekeningresultaat. Het onderscheid tussen incidenteel en structureel is niet altijd even duidelijk. Het BBV hanteert de richtlijn dat wanneer de tijdelijke baten of lasten ‘eindig’ zijn, zij een incidenteel karakter hebben. Onttrekkingen en toevoegingen van en aan reserves kunnen altijd als incidenteel worden aangemerkt. Incidentele baten Specificatie incidentele baten In € Eenmalige vrijval voorziening verplichtingen voormalig bestuurders

Taakveld 0.1

2022 115.000

Onttrekkingen aan de reserves

0.10

1.113.000

Meeropbrengst toeristen- en forensenbelasting

3.4

235.000

Energietoeslag 2022

6.3

212.000

Vluchtelingenopvang

8.3 8.3

312.000

Vrijval gereserveerde frictiekosten FUMO Totaal incidentele baten

194.000 1.872.000

Eenmalige vrijval uit voorziening verplichtingen voormalig bestuurders Jaarlijks vindt een actualisatie van de actuariële berekeningen van de pensioenen van onze voormalige bestuurders plaats. De rekenrente is toegenomen van 0,528% (2021) naar 2,475% (2022). Hoe hoger de rekenrente, hoe minder vermogen hoeft te worden aangehouden om de pensioenen in de toekomst te kunnen betalen. Door de stijging van de rekeningrente kan de voorziening worden verlaagd en valt eenmalig een bedrag vrij van € 115.000. Onttrekkingen aan de reserves Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves worden altijd als incidenteel beschouwd, tenzij het (onder voorwaarde) om financieringsreserves en dekkingsreserves gaat of onttrekkingen uit de daartoe toereikende (bestemmings)reserves voor minimaal 3 jaar met als doel structurele kosten te dekken.

Jaarstukken 2022

Een uitgebreid overzicht van de toevoegingen en onttrekkingen aan reserves, met toelichting, is terug te vinden bij het onderdeel ‘’Mutaties in reserves’’. Meeropbrengst toeristen- en forensenbelasting Afgelopen seizoen was het aanzienlijk drukker met toeristen op het eiland dan was ingeschat. Dit heeft geresulteerd in een meeropbrengst toeristen- en forensenbelasting. Deze meeropbrengst is eenmalig en heeft daarom een incidenteel karakter. Energietoeslag 2022 In 2022 is door de overheid besloten dat huishoudens met een lager inkomen een compensatie konden ontvangen voor de gestegen energiekosten. Gemeenten konden een uitkering verstrekken in de vorm van de Energietoeslag. Om deze toeslag uit te kunnen keren heeft de gemeente incidenteel een bedrag van € 212.000 ontvangen via de algemene uitkering. Deze compensatie is uitgekeerd door de gemeente Terschelling in de vorm van Energietoeslag. De toeslag zal alleen in 2022 en 2023 worden uitgekeerd en is daarmee incidenteel. Vluchtelingenopvang Oekraïners In februari 2022 brak er oorlog uit in Oekraïne. Een deel van de bevolking is als gevolg hiervan naar Nederland gevlucht. De gemeente Terschelling heeft in samenwerking met een door particulieren opgerichte stichting opvangplekken beschikbaar gesteld. Daarnaast heeft de gemeente leefgeld uitgekeerd aan de vluchtelingen die verbleven op het eiland.

Om de kosten rondom de opvang van vluchtelingen te dekken heeft de gemeente Terschelling een specifieke uitkering van het Rijk aangevraagd en ontvangen van € 312.000. Uit de SiSa-verantwoording blijkt dat we recht hebben op € 267.000. Het resterende bedrag moet worden terugbetaald aan het rijk. Het betreft een incidentele bate. Vrijval frictiekostenbudget Begin 2023 is de eindafrekening voor de frictiekosten met betrekking tot wegnemen van de BRIKStaken bij de FUMO is ontvangen. Uit deze afrekening blijkt dat de totale kosten gemoeid met de uittreding € 50.000 bedragen. Gezien hiervoor een bedrag gereserveerd was in 2022, is in overleg met de accountant de gebeurtenis verwerkt in de jaarrekening 2022. Het resterende gereserveerde bedrag van € 194.000 valt hiermee vrij in het rekeningresultaat van 2022. Incidentele lasten Specificatie incidentele lasten In € Toevoegingen aan de reserves

0.10

Taakveld

2022 -575.000

Uitbetalingen Energietoeslag 2022

6.3

-339.000

Implementatiekosten Omgevingswet

8.1

-174.000

Vluchtelingenopvang

8.3

-312.000

Project terugbetalen WABO-leges 2022

8.3

Totaal incidentele lasten

-300.000 -1.700.000

Toevoegingen aan de reserves Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves worden altijd als incidenteel beschouwd, tenzij het (onder voorwaarde) om financieringsreserves en dekkingsreserves gaat of onttrekkingen uit de daartoe toereikende (bestemmings)reserves voor minimaal drie jaar met als doel structurele kosten te dekken.

Jaarstukken 2022

Een uitgebreid overzicht van de toevoegingen en onttrekkingen aan reserves, met toelichting, is terug te vinden bij het onderdeel ‘’Mutaties in reserves’’. Uitbetalingen Energietoeslag 2022 In 2022 is door de overheid besloten dat huishoudens met een lager inkomen een compensatie konden ontvangen voor de gestegen energiekosten. Deze compensatie is uitgekeerd door de gemeente Terschelling in de vorm van Energietoeslag. De totale lasten van deze uitbetaling bedragen € 339.000 en zijn incidenteel. Implementatiekosten Omgevingswet Per 1 januari 2024 treedt de Omgevingswet in werking. Om de invoering hiervan te realiseren is een uitvoeringsbudget beschikbaar gesteld. Hoewel de Omgevingswet een structurele taak van de gemeente wordt, schrijft het BBV voor dat de kosten die gemaakt worden ter voorbereiding op de uitvoering van een nieuwe of gewijzigde structurele taak als incidenteel aangemerkt worden. Deze implementatiekosten zijn tijdelijk en vallen daarom niet onder de structurele lasten. Vluchtelingenopvang Oekraïners In februari 2022 brak er oorlog uit in Oekraïne. De gemeente Terschelling heeft in samenwerking met een door particulieren opgerichte stichting opvangplekken beschikbaar gesteld voor vluchtelingen uit Oekraïne, daarnaast is aan deze opgevangen mensen leefgeld uitgekeerd. We hebben hiervoor € 312.000 als voorschot aangevraagd en ontvangen.

Uit de SiSa-verantwoording blijkt dat we recht hebben op € 267.000. Het resterende bedrag moet worden terugbetaald aan het rijk. Project terugbetalen Wabo-leges Op 26 oktober 2023 is in de raad besloten de tarieven voor de Wabo-leges te verlagen. Hierbij is besloten dit met terugwerkende kracht in te laten gaan en alle reeds betaald Wabo-leges in 2022 te herzien. Dit zorgt voor een incidentele last in 2022 van € 300.000.

Jaarstukken 2022

3. Jaarrekening 3.1 Balans Balans per 31 december 2022 vóór voorgestelde resultaatsbestemming Activa

31-12-2022

31-12-2021

Vaste activa Materiële vaste activa Investeringen in: - een economisch nut - een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven - investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut Financiële vaste activa Kapitaalvertrekkingen aan: - gemeenschappelijke regelingen Leningen aan: - woningbouwcorporaties Overige langlopende leningen u/g Overige uitzettingen met een rentetypische looptijd van één jaar of langer

18.250.000

18.554.000

9.496.000

9.785.000

3.568.000

3.787.000

5.186.000

4.982.000

820.000

846.000

71.000

222.000 430.000

238.000 440.000

97.000

Totaal vaste activa

19.070.000

19.400.000

Vlottende activa Voorraden Onderhanden werk, gronden in exploitatie Onderhanden werk, panden in exploitatie Gereed product en handelsgoederen Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar Vorderingen op openbare lichamen Overige vorderingen Liquide middelen Bank- en girosaldi

5.437.000 2.483.000 2.949.000 5.000

1.793.000 1.655.000 138.000

2.608.000 1.902.000 706.000

6.083.000 6.083.000

748.000 748.000

Overlopende activa

3.086.000

2.846.000

Totaal vlottende activa

16.399.000

11.639.000

Totaal generaal

35.469.000

31.039.000

Jaarstukken 2022

Passiva

31-12-2022

31-12-2021

Vaste passiva Eigen vermogen Algemene reserve Bestemmingsreserves: - bestemmingsreserves met een door de raad bepaalde bestemming - bestemmingsreserves met een door derden bepaalde bestemming Nog te bestemmen resultaat Voorzieningen Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's Onderhoudsvoorzieningen Door derden beklemde middelen met een specifieke aanwendingsrichting Vaste schulden met een rentetypische looptijd van één jaar of langer Onderhandse leningen van: - binnenlandse banken en overige financiële instellingen - overige binnenlandse sectoren

10.760.000

9.997.000

4.487.000

4.157.000

4.950.000

5.339.000

21.000 1.302.000

20.000 481.000 4.663.000

4.961.000

1.451.000 2.052.000

1.621.000 2.073.000

1.160.000

1.267.000

10.440.000

10.440.000 -

Totaal vaste passiva

11.533.000

11.533.000 25.863.000

26.491.000

1.524.000

1.903.000

Vlottende passiva Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar - Bank en girosaldi - Overige schulden

1.000.000 524.000

1.000.000 903.000

Overlopende passiva

8.082.000

2.645.000

Totaal vlottende passiva

9.606.000

4.548.000

Totaal generaal 35.469.000 31.039.000 Het totaal van de niet uit de balans blijkende garantstellingen bedraagt per 31-12-2022 (zie bijlage 3) € 8.866.000

Jaarstukken 2022

Waarderingsgrondslagen Algemene grondslagen voor de opstelling van de jaarrekening De jaarrekening is opgesteld met inachtneming van het “Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten”. De waardering van activa en passiva en de bepaling van het resultaat vindt plaats op basis van historische kosten. Tenzij bij het desbetreffende balanshoofd anders wordt vermeld, worden de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarde. Baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop ze betrekking hebben. Winsten worden slechts opgenomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico's die hun oorsprong vinden voor het einde van het verslagjaar, worden in acht genomen als zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. Consolidatie Met ingang van het jaar 2006 wordt zowel door het Openbaar Primair Onderwijs Terschelling, als door het Openbaar Voortgezet Onderwijs Terschelling een separate jaarrekening opgesteld. De financiële jaarrekening is integraal onderdeel van de jaarrekening van de gemeente Terschelling. Materiële vaste activa De materiële vaste activa worden gewaardeerd op verkrijgingsprijs, in voorkomende gevallen verminderd met ontvangen subsidies of ten behoeve van bepaalde investeringen gevormde reserves.

De jaarlijkse afschrijvingen worden gebaseerd op de geschatte economische levensduur en worden berekend op basis van een vast percentage van de verkrijgingsprijs, rekening houdend met eventuele residuwaarde. Voor een beperkt aantal oudere investeringen geldt een afschrijving volgens de annuïtaire afschrijvingsmethode. De afschrijvingstermijnen van de materiële vaste activa zijn als volgt: - gronden en terreinen geen afschrijving - woonruimten tussen de 10 en 50 jaar - bedrijfsgebouwen tussen de 7 en 50 jaar - grond-, weg- en waterbouwkundige werken tussen de 10 en 25 jaar - vervoermiddelen tussen de 5 en 20 jaar - computers (automatisering) tussen de 4 en 5 jaar - machines, apparaten, installaties tussen de 5 en 25 jaar - overige materiële vaste activa tussen de 5 en 30 jaar Activa met een verkrijgingsprijs van minder dan € 10.000 worden niet geactiveerd. Financiële vaste activa Deelnemingen waarin geen invloed van betekenis op het zakelijke en financiële beleid wordt uitgeoefend, worden gewaardeerd op verkrijgingsprijs. Bij de waardering van deelnemingen wordt rekening gehouden met waardedalingen, indien deze duurzaam zijn. De leningen aan deelnemingen worden opgenomen tegen nominale waarde onder aftrek van noodzakelijk geachte voorzieningen. De overige vorderingen worden opgenomen tegen nominale waarde onder aftrek van de noodzakelijk geachte voorzieningen.

Voorraden Voorraden grond- en hulpstoffen worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijzen of lagere (directe) opbrengstwaarde/marktwaarde onder aftrek van een eventuele voorziening wegens incourantheid. Deze voorziening wordt bepaald door individuele beoordeling van de voorraden. De gronden die geen onderdeel uitmaken van een te ontwikkelen plangebied zijn gewaardeerd op verkrijgingsprijs, vermeerderd met de toe te rekenen kosten, en verminderd met de opbrengsten wegens verkoop en overige opbrengsten, dan wel tegen een lagere marktwaarde. De onderhanden zijnde werken Jaarstukken 2022

worden gewaardeerd op verkrijgingsprijs vermeerderd met de jaarlijkse lasten (rentebijschrijving, verwerving, bouwrijp maken e.d.) en verminderd met de jaarlijkse baten (verkopen, bijdragen e.d.). Indien de marktwaarde lager is, wordt gewaardeerd tegen deze lagere marktwaarde. Resultaten op grondexploitaties worden verantwoord naar rato van de voortgang van de exploitatie van een project en indien zekerheid bestaat over het resultaat. Vorderingen De vorderingen worden opgenomen tegen nominale waarde onder aftrek van de noodzakelijk geachte voorzieningen voor het risico van oninbaarheid. Deze voorzieningen worden bepaald op basis van individuele beoordeling. Eigen vermogen Binnen het eigen vermogen wordt een splitsing aangebracht in de bestemmingsreserves. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen de bestemmingsreserves met een door de gemeenteraad bepaalde bestemming en bestemmingsreserves die worden aangehouden in verband met verplichtingen ten aanzien van de bestemming die door derden is opgelegd. De eerste categorie kan door de gemeenteraad worden aangewend, de tweede categorie kent geen aanwendingsvrijheid van de gemeenteraad. Voorzieningen Per gevormde voorziening wordt het doel waarvoor de voorziening is gevormd uiteengezet.

Met ingang van het jaar 2003 wordt een onderscheid gemaakt tussen onderhoudsvoorzieningen, voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's en voorzieningen met een door derden beklemde, specifieke aanwendingsrichting. De onderhoudsvoorzieningen voor gemeentelijke wegen en paden en de gemeentelijke gebouwen worden bepaald op basis van een meerjarig onderhoudsgemiddelde. Onderhoudslasten worden uit de voorzieningen onttrokken, terwijl jaarlijks een dotatie plaatsvindt aan de voorziening op basis van een meerjarig gemiddelde. De overige voorzieningen worden bepaald op basis van de daadwerkelijke geschatte verplichtingen aan het einde van het boekjaar, waarbij de voorzieningen voor personele verplichtingen zijn berekend op basis van actuariële uitgangspunten. Vaste schulden met een rentetypische looptijd van één jaar of langer De schulden zijn gewaardeerd tegen nominale waarde.

Jaarstukken 2022

3.2 Toelichting op de te onderscheiden posten op de balans per 31 december 2022 VASTE ACTIVA Materiele vaste activa Het verloop van de materiële vaste activa in 2022 is als volgt: Materiele vaste activa In € Grond-, weg- en waterbouwkundige werken Gronden en terreinen in erfpacht Grond-, weg- en waterbouwk undige werk en EN Grond-, weg- en waterbouwk undige werk en MN Gronden en terreinen

Boekwaarde 1-1-2022

Vermeerdering

Vermindering

2.875.000 20.000 1.954.000 901.000 1.373.000

470.000 470.000 -

Woonruimten

494.000

Bedrijfsgebouwen

9.171.000

153.000

Vervoersmiddelen Automatisering

AfBoekwaarde schrijvingen 31-12-2022 226.000 161.000 65.000 -

3.119.000 20.000 2.263.000 836.000 1.373.000

14.000

480.000

446.000

8.878.000

31.000

7.000

24.000

4.000

Machines, apparaten en installaties

205.000

15.000

190.000 3.568.000

Overige materiele vaste activa

3.787.000

219.000

Overige materiele vaste activa onderwijs

614.000

4.000

618.000

Totaal

18.554.000

627.000

931.000

18.250.000

Realisatie 2022

Verwachte realisatie

De belangrijkste investeringen per activa soort zijn: Grond-, weg- en waterbouwkundige werken In €

Krediet

Boekwaarde 1-1-2022

Mutaties 2022

Boekwaarde 31-12-2022

Perceel 1: Groot onderhoud haven

567.000

506.000

NEE

2023

Verkeersveiligheid hoofdweg

390.000

2022

Parkeren West

70.000

NEE

2023

Aanpassen openbaar vervoer

300.000

149.000

NEE

2023

Verduurzaaming gemeentelijk vastgoed - gemeentehuis

150.000

94.000

2022

Verduurzaaming gemeentelijk vastgoed - driemaster

50.000

59.000

2022

Totaal

1.527.000

655.000

543.000

1.198.000

Bedrijfsgebouwen In €

Krediet Tonnenloods Grond Tonnenloods Totaal

1.000.000 485.000 1.485.000

Boekwaarde 1-1-2022 -

Mutaties 2022 -

Boekwaarde 31-12-2022 -

Realisatie 2022 NEE NEE

Verwachte realisatie 2023 2023

Overige materiële vaste activa In €

Krediet vGPR 2022 Totaal

Jaarstukken 2022

150.000 150.000

Boekwaarde 1-1-2022 -

Mutaties 2022 -

Boekwaarde 31-12-2022 -

Realisatie 2022 NEE

Verwachte realisatie 2023

Afschrijvingen De volgende afschrijvingstermijnen gelden: - gronden en terreinen - woonruimten - bedrijfsgebouwen - grond-, weg- en waterbouwkundige werken - vervoermiddelen - computers (automatisering) - machines, apparaten, installaties - overige materiële vaste activa

geen afschrijving 30 jaar 25 jaar 20 jaar 6 jaar 5 jaar 15 jaar 15 jaar

Financiële vaste activa Financiële vaste activa Boekwaarde 1-1-2022

Vermeerderingen

Verminderingen

Kapitaalverstrekkingen

71.000

Leningen woningbouwvereniging

238.000

16.000

222.000

Overige langlopende geldleningen u/g

440.000

10.000

430.000

Overige uitzettingen langer dan 1 jaar

97.000

Totaal

846.000

26.000

820.000

Vermeerderingen

Verminderingen

Boekwaarde 31-12-2022

in €

Aflossingen

Boekwaarde 31-12-2022

VLOTTENDE ACTIVA Voorraden Het verloop van de voorraden is in 2022 als volgt: Voorraden Boekwaarde 1-1-2022

in € Onderhanden werk Gronden in exploitatie Dellewal

2.217.000

KLU-locatie

266.000

2.217.000 266.000

2.949.000

Panden in exploitatie Campus Gereed product en handelsgoederen Voorraad winkel CNL

5.000 5.437.000

5.000 -

5.437.000

Dellewal en voormalige campus Het college en de raad zijn van mening dat onze eigen vermogenspositie de financiële risico’s die uit Dellewal en de voormalige campus kunnen voortvloeien niet kan opvangen. Het college en de raad zijn zich ervan bewust dat het realiseren van de nu in de balans opgenomen boekwaarde van de complexen noodzakelijk is om onze eigen vermogenspositie op het door uw raad geformuleerde minimale niveau te handhaven. Verliezen die eventueel zouden kunnen ontstaan uit hoofde van de hiervoor genoemde risico’s kunnen op dit moment niet ten laste van het eigen vermogen worden opgevangen zonder de financiële positie van onze gemeente te ondergraven, hetgeen we ons als zelfstandige gemeente niet kunnen veroorloven.

Jaarstukken 2022

KLU-locatie Deze locatie wordt in 2023 verkocht aan Woon Friesland, het verwachte resultaat op deze grondexploitatie is nihil. Uitzettingen met een looptijd korter dan één jaar Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar Balans 31-12-2022

In €

Balans 31-12-2021

Vorderingen op openbare lichamen BTW

-25.000

-35.000

BCF

1.671.000

1.742.000

Debiteuren

9.000

195.000

Totaal vorderingen op openbare lichamen

1.655.000

1.902.000

Algemene debiteuren

245.000

295.000

Af: voorziening voor dubieus

Subtotaal

245.000

-39.000 256.000

Belastingdebiteuren

227.000

962.000

Ontvangsten onderweg

-226.000

Overige vorderingen

Af: voorziening dubieus

-56.000

-17.000

Subtotaal

171.000

719.000 -288.000

Af te dragen loonheffing december

-302.000

Overige vorderingen (niet gespecificeerd)

24.000

19.000

Totaal overige vorderingen

138.000

706.000

Totaal uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar

1.793.000

2.608.000

Een ouderdomsanalyse van de debiteuren is per ultimo 2022 als volgt te geven: Ouderdomsanalyse debiteuren per 31-12-2022 in €

Aantal dagen openstaand x = < 30

30 < x > 60

60 < x > 90

x = > 90

Totaal

Algemene debiteuren en openbare lichamen

84.000

31.000

81.000

58.000

254.000

Belastingdebiteuren

98.000

17.000

39.000

73.000

227.000

182.000

48.000

120.000

131.000

481.000

Balans 31-12-2022

Balans 31-12-2021

ABN-AMRO

7.000

Liquide middelen Liquide middelen In €

Jaarstukken 2022

BNG

5.666.000

273.000

Rabobank

85.000

118.000

Kas

9.000

7.000

Liquide middelen onderwijs

316.000

343.000

Totaal liquide middelen

6.083.000

748.000

Overlopende activa Overlopende activa Balans 31-12-2022

In € Te ontvangen van Ministerie inzake SoZaWe

17.000

84.000

Nog te vorderen toeristenbelasting

2.469.000

2.310.000

Nog te vorderen precariobelasting

155.000

30.000

Nog te vorderen OZB 2022

121.000

BCF correctie Sozawe

Jaarstukken 2022

Balans 31-12-2021

124.000

Te vorderen bedragen onderwijs

38.000

51.000

Overige overlopende activa

286.000

247.000

Totaal overlopende activa

3.086.000

2.846.000

VASTE PASSIVA Eigen vermogen Het eigen vermogen bestaat uit de algemene reserve, de bestemmingsreserves en het saldo van baten en lasten (resultaat). In onderstaande tabellen worden deze categorieën nader gespecificeerd. Een totaaloverzicht van de reserves en voorzieningen gedurende het jaar 2022, is te zien bijlage 1, Staat reserves en voorzieningen. Eigen vermogen Balans 31-12-2022

Balans 31-12-2021

A - Algemene reserve

4.489.000

4.157.000

B - Bestemmingsreserves

4.970.000

5.359.000

Saldo van de rekening van baten en lasten

1.302.000

481.000

Totaal eigen vermogen

10.761.000

9.997.000

in €

Algemene reserve De algemene reserve wordt beschouwd als de belangrijkste component van het financiële weerstandsvermogen. De gemeente Terschelling heeft een deel van de algemene reserve geblokkeerd: dat deel dient als weerstandsvermogen. In 2022 was dit gedeelte € 3.498.000. A - Algemene reserve in € Stand per 1 januari 2022

4.157.000

Vermeerderingen: Resultaatbestemming 2021 Subtotaal

332.000 4.489.000

Verminderingen: Resultaatbestemming 2021 Stand per 31 december 2022

4.489.000

Reserve Recreatie Deze reserve wordt gevormd door meevallende opbrengsten toeristenbelasting. Alleen eenmalige kosten ten behoeve van het toeristisch product worden ten laste van de reserve gebracht. Een specificatie van de opbrengsten en de verdeling van de toeristenbelasting is te zien in bijlage 4 ‘’opbrengst en verdeling toeristenbelasting’’. B1 - Reserve recreatie in € Stand per 1 januari 2022

328.000

Vermeerderingen: Resultaatbestemming 2021

149.000

Subtotaal

477.000

Verminderingen Stand per 31 december 2022

Jaarstukken 2022

477.000

Exploitatiereserve museum ’t Behouden Huys In 2022 hebben er geen mutaties plaatsgevonden op deze reserve. B2 - Reserve exploitatie 't Behouden Huys in € Stand per 1 januari 2022

51.000

Verminderingen: Exploitatieresultaat 2022

Stand per 31 december 2022

51.000

Reserve Havenbedrijf Bij de overdracht van de havenexploitatie van het Rijk naar de gemeente heeft de gemeente een afkoopsom ontvangen voor toekomstige negatieve exploitatiekosten en onderhoudskosten. Deze afkoopsom is gestort in de reserve havenbedrijf. De totale lasten welke gemoeid zijn met de haven moeten uiteindelijk deel uit gaan maken van de gemeentelijke exploitatie. De reserve wordt in eerste instantie gebruikt als overbrugging van de tijd die nodig is om tot dat moment te komen. Daarna dient de reserve om schommelingen in de exploitatie op te vangen en een buffer te vormen voor grootschalige, niet voorziene, onderhoudslasten. B3 - Reserve havenbedrijf in € Stand per 1 januari 2022

4.098.000

Vermeerderingen: Jaarlijkse dotatie (volgens begroting) Subtotaal

334.000 4.432.000

Verminderingen: Dekking exploitatie havenbedrijf

-475.000

Stand per 31 december 2022

3.957.000

Reserve Volkshuisvesting In 2020 is de grondexploitatie West Aleta 4 met een positief resultaat afgesloten. Deze gelden zijn opgenomen in de reserve Volkshuisvesting en zullen voor dit doel worden ingezet. B4 - Reserve Volkshuisvesting in € Stand per 1 januari 2022

224.000

Vermeerderingen: Diverse Stand per 31 december 2022

Jaarstukken 2022

224.000

Reserve Budgetoverheveling Deze reserve is bedoeld om middelen die in 2022 niet besteed zijn en die voldoen aan de criteria voor budgetoverheveling mee te nemen naar 2023. In 2023 staan hier uitgaven tegenover met een vastgelegde bestedingsverplichting. B5 - Reserve budgetoverheveling in € Stand per 1 januari 2022

638.000

Vermeerderingen: Masterplan haven 2022

141.000

Mantelzorg 2022

25.000

Tonnenloods 2022

24.000

Inning toeristenbelasting 2022

50.000

Subtotaal

878.000

Verminderingen: Besteding overgehevelde middelen van 2021

-638.000

Stand per 31 december 2022

240.000

Reserve J.W. van Dierenfonds Deze reserve is bedoeld voor specifieke aankopen voor het museum ’t Behouden Huys. Aan de reserve wordt jaarlijks 5% rente toegevoegd. B6 - Reserve Dr. J.W. van Dierenfonds in € Stand per 1 januari 2022

20.000

Vermeerderingen: Bespaarde rente over eigen financieringsmiddelen

1.000

Stand per 31 december 2022

21.000

Voorzieningen Voorzieningen behoren tot het vreemd vermogen en bevatten voorziene lasten in verband met risico’s en verplichtingen waarvan het tijdstip van optreden onzeker is, maar de omvang redelijkerwijs is in te schatten. Voorzieningen kunnen ook betrekking hebben op verplichtingen van bepaalde kosten die in de tijd onregelmatig gespreid zijn. Voorzieningen Balans 31-12-2022

Balans 31-12-2021

C - Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's

1.451.000

1.621.000

D - Onderhoudsvoorzieningen

2.052.000

2.073.000

E - Door derden beklemde middelen met een specifieke aanwendingsrichting

1.160.000

1.267.000

Totaal voorzieningen

4.663.000

4.961.000

in €

Voorziening spaaruren personeel Enkele medewerkers hebben rechten opgebouwd om spaaruren op een bepaald moment om te zetten in verlof. De rechten worden in de balans opgenomen in deze voorziening. De opgebouwde rechten worden jaarlijks aangepast aan de loonontwikkeling. Een aantal jaren geleden zijn er met medewerkers afspraken gemaakt over het overschot aan verlofuren. Een aantal medewerkers heeft ervoor gekozen om dit verlof op te nemen bij het einde van het dienstverband. Deze lasten worden vanaf 2014 eveneens in de balans opgenomen in deze voorziening.

Jaarstukken 2022

C1 - Voorziening verlof- en spaaruren personeel in € Stand per 1 januari 2022

20.000

Verminderingen: Vrijval spaaruren

Stand per 31 december 2022

20.000

Voorziening verplichtingen voormalige bestuurders Bestuurders bouwen tijdens hun ambtsperiode wachtgeldrechten en pensioenrechten op. Als bestuurders op enig moment niet opnieuw worden benoemd of tussentijds hun functie neerleggen, kan aanspraak worden gemaakt op wachtgeld. Gewezen bestuurders hebben vanaf het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd recht op een pensioen. Omdat er sprake kan zijn van een aanzienlijke financiële verplichting jegens wethouders en hun partners, is besloten deze verplichtingen op te nemen in een voorziening. Voor aftredende bestuurders worden de rechten in de voorziening opgenomen op het moment van aftreden. De voorziening verplichting voormalig bestuurders wordt jaarlijks aangepast aan de op dat moment bekende rechten. De voorziening wordt actuarieel berekend, rekening houdend met een wettelijke rekenrente van 2,475% en actuele sterftetafels. C2 - Voorziening verplichtingen voormalige bestuurders in € Stand per 1 januari 2022

1.432.000

Vermeerderingen: Dotatie op basis van actuariële berekening Subtotaal

1.432.000

Verminderingen: vrijval op basis van actuariële berekening

-115.000

Betalingen aan voormalige bestuurders Stand per 31 december 2022

-50.000 1.267.000

Voorziening afkoopsommen graven Deze voorziening wordt gevormd in verband met de verplichtingen die de gemeente heeft in verband met het periodiek onderhoud aan graven op de begraafplaats van West-Terschelling. De van nabestaanden ontvangen afkoopsommen voor het onderhoud worden aan de voorziening toegevoegd. De lasten van onderhoud worden op de voorziening in mindering gebracht. C3 - Voorziening afkoopsommen graven in € Stand per 1 januari 2022

169.000

Vermeerderingen: Ontvangen afkoopsommen voor langdurig onderhoud

22.000

Subtotaal

191.000

Verminderingen: Vrijval ten gunste van de exploitatie

-27.000

Stand per 31 december 2022

164.000

Onderhoudsvoorzieningen De onderhoudsvoorzieningen voor gemeentelijke riolering, wegen en paden en de gemeentelijke gebouwen worden bepaald op basis van een meerjarig onderhoudsgemiddelde. Onderhoudslasten worden uit de voorzieningen onttrokken, terwijl jaarlijks een dotatie plaatsvindt aan de voorziening op basis van het betreffende beheersplan.

Jaarstukken 2022

D1 - Onderhoudsvoorziening riolering in € Stand per 1 januari 2022

992.000

Verminderingen: Saldo product riolering

-72.000

Stand per 31 december 2022

920.000

D2 - Onderhoudsvoorziening wegen en paden in € Stand per 1 januari 2022

442.000

Vermeerderingen: Dotatie op basis van het beheersplan

465.000

Subtotaal

907.000

Verminderingen: Onttrekking in verband met uitgevoerd onderhoud

-468.000

Stand per 31 december 2022

439.000

D3 - Onderhoudsvoorziening gemeentelijke gebouwen in € Stand per 1 januari 2022

639.000

Vermeerderingen: Dotatie op basis van het beheerplan

230.000

Subtotaal

869.000

Verminderingen: Onttrekking in verband met uitgevoerd onderhoud

-176.000

Stand per 31 december 2022

693.000

Door derden beklemde middelen – Voorziening onderwijs De voorziening onderwijs wordt gevormd door het verschil tussen de door het Rijk betaalde vergoedingen aan de gemeente Terschelling voor het openbaar onderwijs en de daaruit betaalde lasten. De gemeente fungeert hierin als bevoegd gezag. Door de invoering van de landelijke lumpsum financiering van het openbaar onderwijs heeft het openbaar onderwijs een zelfstandige jaarrekening opgesteld waarvan de activa en passiva en ook de baten en lasten in de gemeentelijke jaarrekening worden geconsolideerd. E1 - Voorziening onderwijs in € Stand per 1 januari 2022

1.267.000

Verminderingen: Mutatie in de voorziening volgens de jaarrekening 2021

-107.000

Stand per 31 december 2022

1.160.000

Vaste schulden met een rente typische looptijd van één jaar of langer Langlopende schulden Boekwaarde Opgenomen 1-1-2022 lening

in €

Jaarstukken 2022

Aflossingen

Boekwaarde 31-12-2022

Binnenlandse banken

11.533.000

1.093.000

10.440.000

Totaal

11.533.000

1.093.000

10.440.000

Bijlage 2 Langlopende geldleningen geeft een gedetailleerd overzicht van de mutaties in de geldleningen. De rentelast op de geldleningen bedroeg over 2022 € 100.000. VLOTTENDE PASSIVA Netto vlottende schulden met een rente typische looptijd korter dan één jaar. Liquide middelen Balans 31-12-2022

Balans 31-12-2021

Kasgeldlening

1.000.000

Totaal liquide middelen

1.000.000

Balans 31-12-2022

Balans 31-12-2021

In €

Overige schulden In € Crediteuren overheid

97.000

Crediteuren overig

801.000

554.000

Crediteuren onderwijs

252.000

Totaal overige schulden

1.053.000

903.000

Balans 31-12-2022

Balans 31-12-2021

Overlopende passiva In €

Jaarstukken 2022

Transitorische rente geldleningen

74.000

83.000

Groenfonds West Aleta fase 4

305.000

316.000

Ministerie Sociale Zaken

69.000

FUMO te verwachten afrekening dienstverlening/frictie

50.000

244.000

Vooruitontvangen huur Passantenhaven

359.000

392.000

Storting depot Passantenhaven incl. rente

88.000

Te verrekenen met de Passantenhaven

84.000

104.000 50.000

Belastingdienst

50.000

Nog te betalen kosten nieuw boekhoudpakket

70.000

Te betalen vennootschapsbelasting

52.000

Terug te betalen WABO-leges

300.000

Overige nog te betalen WABO-kosten

50.000

Terug te betalen TOZO

178.000

Nog uit te betalen SPUKIJZ 2020/2021

113.000

Reservering compensatie doelgroepwoningen

100.000

Afrekening balansposten SoZaWe

369.000

Nog te betalen Energietoeslag 2022

172.000

Nog te betalen Energietoeslag 2023

80.000

Terug te betalen diverse Specifieke Uitkeringen Rijk

339.000

SPUK versnelling woningbouw (Waddeneilanden)

4.842.000

Overige overlopende passiva

221.000

489.000

Totaal overlopende passiva

7.483.000

2.647.000

Niet uit de balans blijkende verplichtingen Gewaarborgde geldleningen De gemeente heeft waarborgen verstrekt tot een bedrag van € 8.866.000 voor nog uitstaande geldleningen van andere instellingen. In bijlage 3 Gewaarborgde geldleningen wordt een specificatie gegeven van dit bedrag naar de aard van deze gewaarborgde geldleningen. Het risico om voor deze waarborgen te worden aangesproken is overigens zeer gering omdat de leningen grotendeels voorafgaand zijn geborgd door het Waarborgfonds Sociale Woningbouw. Erfpachtverplichtingen De gemeente heeft jaarlijkse verplichtingen tot het betalen van erfpachten voor een bedrag van € 18.000.

Jaarstukken 2022

3.3 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening (Programmarekening) Programmarekening Lasten Programmarekening over het jaar 2022 Lasten

Rekening 2022

Lokale heffingen

Begroting 2022

163.000

Rekening 2021

161.000

151.000

Onroerende zaakbelasting

109.000

57.000

81.000

Toeristenbelasting

54.000

104.000

70.000

Forensenbelasting

Precariobelasting

Kostendekkende activiteiten

1.625.000

1.645.500

1.492.500

Riolering

750.000

783.500

768.500

Afval

875.000

862.000

724.000

Programma's

25.149.000

24.979.500

23.505.500

0: Bestuur en ondersteuning

8.500.000

8.414.000

7.313.000

1: Veiligheid

1.026.000

983.000

1.111.000

2: Verkeer, vervoer en waterstaat

2.320.000

2.488.000

2.700.000

3: Economie

248.000

339.000

298.000

4: Onderwijs

4.661.000

4.196.000

4.512.000

5: Sport, cultuur en recreatie

1.839.000

1.844.000

1.770.000

6: Sociaal domein

3.538.000

3.925.500

3.515.500

871.000

886.000

1.045.000

1.978.000

1.692.000

1.621.000

7: Volksgezondheid en milieu 8: VHROSV Subtotaal

26.937.000

Mutaties in de reserves Stortingen Saldo Vennootschapsbelasting

26.786.000

575.000 575.000

335.000 335.000

27.512.000 -

25.149.000 963.000 963.000

27.121.000

26.112.000

Nog te bestemmen resultaat

1.302.000

485.000

481.000

Totaal

28.814.000

27.606.000

26.593.000

Jaarstukken 2022

Programmarekening Baten Programmarekening over het jaar 2022 Baten

Rekening 2022

Belastingen

Begroting 2022

6.864.000

Rekening 2021

6.618.000

6.457.000

Onroerende zaakbelasting

2.426.000

2.400.000

2.186.000

Toeristenbelasting

3.511.000

3.276.000

3.397.000

Forensenbelasting

802.000

817.000

804.000

Precariobelasting

125.000

70.000

Kostendekkende activiteiten

1.715.000

1.720.000

1.679.000

Riolering

868.000

860.000

849.000

Afval

847.000

860.000

830.000

Algemene uitkering

11.029.000

10.984.000

9.584.000

Programma's

8.093.000

7.205.000

7.602.000

0: Bestuur en ondersteuning

554.000

583.000

1: Veiligheid

87.000

39.000

40.000

2: Verkeer, vervoer en waterstaat

835.000

892.000

838.000

3: Economie 4: Onderwijs

634.000

4.101.000

3.613.000

4.026.000

5: Sport, cultuur en recreatie

474.000

388.000

338.000

6: Sociaal domein

482.000

483.000

479.000

7: Volksgezondheid en milieu

214.000

67.000

144.000

1.346.000

1.140.000

1.103.000

8: VHROSV Subtotaal

27.701.000

Mutaties in de reserves Onttrekkingen Saldo Nog te bestemmen resultaat Totaal

Jaarstukken 2022

26.527.000

1.113.000 1.113.000

1.079.000 1.079.000

28.814.000 28.814.000

25.322.000 1.271.000 1.271.000

27.606.000 27.606.000

26.593.000 26.593.000

3.3 Paragrafen Paragraaf 1 – Lokale heffingen Inleiding Voor de uitvoering van gemeentelijke taken heeft de gemeente middelen nodig om de hiermee gepaard gaande kosten te dekken. Het innen van lokale heffingen behoort tot één van de mogelijkheden om deze middelen te verschaffen. In deze paragraaf volgt een overzicht van de lokale heffingen die in onze gemeente worden geheven. Verder worden de ontwikkelingen van de onroerendezaakbelasting (OZB), afvalstoffenheffing en rioolheffing weergeven. Heffingen kunnen worden onderverdeeld in belastingen en retributies. In onze gemeente worden de volgende heffingen opgelegd: Lokale heffingen Begrote inkomsten

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Terschelling&id=f7de3f63-3993-405c-9c2d-a48f928c1532