10. a.b Addendum Jaarrekening 2023

Addendum Raadsvoorstel Onderwerp: Jaar/nummer: In behandeling bij:

Jaarrekening 2023 2024 Wethouder Wassink

Toevoeging na bespreking in de raadscommissie De jaarrekening is behandeld in de raadscommissie van 5 juni 2024. Hierbij zijn de volgende vragen gesteld over de jaarrekening 2023: PBT 1. Dec circulaire: is deze berekening door het rijk bevestig, blijft dit bij de € 550K Antwoord: BZK heeft in januari het volgende aan de gemeente verzonden: U ontvangt vandaag de betaalspecificatie voor de maand december. Hierin treft u, zoals gebruikelijk, een andere uitkeringsfactor aan dan opgenomen in de decembercirculaire. Echter, door een ongelukkige samenloop van omstandigheden, waarbij sprake is van een forse actualisatie op één van de grootste maatstaven (Huishoudens met een laag inkomen met drempel) uit het gemeentefonds, heeft de uitkeringsfactor van de betaalspecificatie tot gevolg dat u in de maand december teveel krijgt uitgekeerd. De berekening vanuit Pauw is juist en er zal geen grotere verrekening plaatsvinden dan in de jaarrekening is gecommuniceerd. 2. Als een vastte kracht op een project wordt gezet, valt deze dan uit de berekening. Antwoord: Als we mensen inzetten op projecten dan gebeurt dat tegen een vast tarief waardoor de formatie die ingezet wordt op het project vervangen kan worden. 3. Blijft inhuur als het wordt ingezet op een project altijd buiten de formatiecijfers. Antwoord: Ja, dit gaat rechtstreeks ten laste van het project. VVD 1.

Blz 35 wat doet de gemeente met de ov jaarkaart? Antwoord: Het wel of niet invoeren van de OV-jaarkaart is een zaak tussen de rederij en het ministerie. De gemeente gaat hier niet over. De gemeente kan alleen een verzoek doen aan partijen. 2. Wat is de stand van zaken met het IHP? Antwoord:

2

De uitvoeringsfase van het IHP is ten dele voorbereid. Stappen eerste fase (programma op hoofdlijnen, technische uitgangspunten, ruimtelijke inpassing, businesscase) zijn gedefinieerd. Projectteam gaat vanaf deze zomer van start met uitwerking. 3. Wachttijden kinderopvang, heeft het opnieuw inrichten van groepen geleid tot minder wachttijden? Antwoord: Er is extra capaciteit gecreëerd door de indeling van de groepen te wijzigen. Maar dat lost het wachtlijst probleem niet direct op. Er staan diverse acties uit bij Prokino: • Werving extra personeel • Zoeken en inrichten van een nieuwe (extra) ruimte • Samenwerking met TOV zoeken. Dit omdat TOV zelf initiatieven heeft genomen om aanvullende kinderopvang aan te bieden. Hiervoor wordt naar samenwerking gezocht, waarbij TOV mee kan denken bij zowel ruimte als de personele krapte.

4. Blz52 wat is de uitkomst van de evaluatie VTH? Antwoord: De evaluatie zelf komt naar de raad toe als ingekomen stuk. De pool is in opbouw, maar er zijn nog wel een aantal verbeterpunten. Deze verbeterpunten worden in 2024 opgepakt. 5. Blz52 Hogere kosten krachten personeel opleiding taakveld organisatie of is dit bekostigd vanuit taakveld 2.8? Antwoord: De opleidingskosten van het personeel vallen onder het taakveld organisatie. 6. Onderhoud kapitaal goederen riolering veel plannen en inventarisatie die is niet zichtbaar voor de bevolking. Hoe kan deze informatie wel voor een ieder duidelijk zijn? Antwoord: Het rioolbeheer en beheermethodiek wordt op dit moment onder de loep genomen en waar nodig opnieuw ingericht. Er zijn inspecties uitgevoerd en alle data is gebundeld in het beheerprogramma. Met deze data wordt als eerste stap een nieuw rioleringsplan opgesteld, daarin wordt het beleid, beheer en de uitvoeringsmaatregelen (werkzaamheden) voor de komende jaren opgenomen. Wanneer het rioleringsplan gereed is en is vastgesteld (januari 2025), wordt de volgende stap gezet in het structureel op orde krijgen van het rioolbeheer. Over grotere projecten communiceren we met de omgeving.

De samenhang in het rioolstelsel wordt geanalyseerd en verbeteringen en efficiencyslagen worden opgenomen in een nieuw te maken waterplan (voorheen BRP) beide plannen zijn in principe openbaar en inzichtelijk. 7. Mjop er zijn onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd aan de burgemeester woning aan onder andere zonnepanelen is dit niet wat snel? Antwoord: De noodzaak tot werkzaamheden aan de installaties is een gevolg van pech en gemaakte keuzes bij de aanschaf. Bij de bouw is de keuze gevallen op de toen

3

voordeligste installatie, deze blijkt na onafhankelijk onderzoek onder-gedimensioneerd te zijn voor deze woning. In het beheer en onderhoud is gebleken dat het niet eenvoudig is om onderdelen te verkrijgen en werkzaamheden aan deze installatie uit te voeren door ontbreken van specificaties en onbereidheid van de producent om gegevens te delen. Daarnaast is een deel ook gewoon pech, een in eerste instantie klein defect in de installatie voor de zonnepanelen heeft gezorgd voor een sneeuwbaleffect waardoor het merendeel van de zonnepanelen defect is geraakt. 8. Wsw en beschut werk waar worden deze kosten gemaakt. Antwoord: Dit zijn kosten die zijn gemaakt voor de groep inwoners waarbij de inspanningen zijn gericht op maatschappelijke participatie en niet (direct) arbeidsparticipatie. Het taakveld het WSW en beschut werken en dat doet wellicht vermoeden dat het gaat om inwoners die via Empatec werkzaam zijn. Dat is ook zo, maar dus niet alleen. 9. Blz 68 Reserve volkshuisvesting hoe gaan we dit geld inzetten. Antwoord: De raad heeft op 24/1/24 besloten € 100.000 uit de Reserve volkshuisvesting beschikbaar te stellen voor het verstrekken van startersleningen en dit gefaseerd te storten bij het SVn. Het resterende bedrag kan gebruikt worden voor tekorten op grondexploitaties of voor onverwachte uitgaven op het terrein van de volkshuisvesting. 10.

Blz 68 reserve budgetoverheveling, hoe wordt bewaakt dat hier in 2024 wel iets mee wordt gedaan. Antwoord: De organisatie probeert deze projecten zo goed mogelijk te laten verlopen 2024. Dat is geen garantie dat alle middelen in 2024 wel helemaal benut zullen worden. PVDA 1. Duurzaamheid blz 12, overgebleven gelden €134.000 beschikbaar blijven voor de post duurzaamheid, bijvoorbeeld extra subsidie mogelijkheid voor burgers. Antwoord: De subsidieregeling Isolatie wordt per 1/1/2025 verruimd. 2. Is deze subsidieregeling verwerkt in het uitvoeringsprogramma Terschelling Samen Duurzaam 2023-2026? Antwoord: Het budget voor duurzaamheid in 2023 bestond uit 3 onderdelen: (1) het bedrag door u in de begroting 2023 vastgesteld, (2) SpUk-geld vanuit het rijk om tijdelijke inhuur op het gebied van duurzaamheid te bekostigen en (3) SpUk-geld vanuit het rijk om energiearmoede te verminderen. 3. Zo ja, wat is dan de reden van het niet overhevelen van de ontvangen subsidie in 2023? Antwoord: Het geld voor personeel en dat voor energiearmoede komen voort uit een SpUk-regeling (Specifieke Uitkering) en dat geld mag aan niets anders worden uitgegeven. Wat we in een jaar niet uitgeven, betalen we terug aan het rijk.

4

4. Zo nee, krijgt de raad een geactualiseerd uitvoeringsprogramma voorgelegd? Antwoord: Het uitvoeringsprogramma Terschelling Samen Duurzaam 2023-2026 loopt tot en met 2026. Wij zien geen reden om het programma eerder bij te stellen. Het programma beschrijft de doelstellingen die we op het gebied van duurzaamheid willen behalen. Dat is niet gewijzigd. Wel wordt er momenteel gewerkt aan een nieuw jaarprogramma 20242025. We verwachten dat de stuurgroep dat in juli zal vaststellen. Daarin nemen we plannen op om in die periode uit te voeren en daarbij houden we rekening met het beschikbare budget. Voor 2024 is dat ruim voldoende om datgene te doen wat in tijd en menskracht mogelijk is. Het jaarprogramma wordt in principe elk jaar door de stuurgroep vastgesteld. Voor 2024 was er geen jaarprogramma opgesteld wegens beperkte capaciteit op de afdeling. Inmiddels zijn er 2 medewerkers duurzaamheid actief. Samen met u en alle andere eilanders zetten ze graag de schouders onder de uitvoering van het programma. 5. Masterplan Haven, waar is het geld aan uitgegeven Antwoord: In 2023 werd er in totaal € 641.000 aan inkomsten ontvangen. Dit bedrag bestond uit het jaarlijkse toegekende krediet van €500.000, verhoogd met de resterende €141.000 van het budget van 2022. De totale uitgaven voor het Masterplan haven in 2023 waren € 678.960.

Deze uitgaven zijn verdeeld over verschillende onderdelen: € 532.851 voor Project Schylgerhaven, € 100.051 voor het salaris van de projectdirecteur, € 31.749 voor Project consolidatie Haven, en € 14.309 voor resterende kosten van 2022. Meer details zijn te vinden in bijlage 1. 6. Weerstandscapaciteit, Nota reserves en voorzieningen gaan aanpassen met toevoeging recreatie voorziening aan het weerstandsvermogen Antwoord: Nota reserves en voorzieningen loopt tot 2024 en zal voor 2025 e.v. moeten worden vernieuwd. De planning is om de nota eind 2024 aan te bieden aan de raad. 7. Communicatie: wat is de stand van zaken met betrekking tot de aanbesteding? Antwoord: Dit is al schriftelijk beantwoord naar aanleiding van de informatieavond. ST 1. Jaarcijfers van de passantenhaven kunnen de jaarrekeningen van 2021, 2022 en 2023 worden aangeleverd. Antwoord: Op het moment van het op route brengen van de jaarrekening 2023 waren de cijfers van 2021/2022 en 2023 nog niet bekend. In de afgelopen periode hebben we de definitieve jaarrekening 2021, concept jaarrekening 2022 en voorlopige cijfers 2023. 2. Lasten taakveld 2.1 valt de veegwagen hieronder. Overgenomen door omrin, in eigen beheer kan het goedkoper als de bezetting op orde is. Antwoord: Ja, het machinaal vegen valt onder taakveld 2.1

5

3. Percentage inhuur grote schommelingen inzake inhuur. Loonkosten externe inhuur, Zitten reis en verblijf kosten hierbij in, heeft het college een idee wat hier wel in is geboekt. Antwoord: Dat is deels het geval. Reis- en verblijfkosten van medewerkers en personen die op payroll basis werkzaamheden verrichten worden op een aparte post geboekt. In het geval van inhuur, niet zijnde payroll, zitten deze kosten in de meeste gevallen verdisconteerd in het uurtarief. 4. Haven, groenbeheer, externe inhuur ingeboekt vallen deze kosten ook onder de externe inhuur of zijn deze kosten elders geboekt. Antwoord: Inhuur havenproject valt onder externe inhuur en heeft een eigen kostenpost in de financiële administratie. Het uitbesteden van groenonderhoud wordt geboekt op: Beheer en onderhoud openbaar groen – uitbestede werkzaamheden , 63031 – 43840 5. Accountant, waarstaatjegemeente, incompleet zonder indicatoren kan niet worden gezien dat de doelen zijn bereikt. Antwoord: Beleidsindicatoren zijn verplichte onderdelen. De accountant heeft tijdens de auditcommissie benadrukt dat de doelen/ speerpunten specifieker kunnen worden toegelicht in de teksten van de programma’s.

CDA 1. Kapitaal goederen is onvoldoende in het accountantsverslag, vraag hoe wordt hier in 2024 mee omgegaan en komt er een adequaat beheersplan. Antwoord: Team Techniek is druk bezig om alle beheerplannen op orde te krijgen, het gebouwenbeheerplan wordt aan de raad aangeboden in de raad van juli, het wegenbeheerplan staat aangemeld voor de raad van november, het rioolbeheerplan wordt aangeboden in eerste kwartaal 2025 en het groenbeheerplan wordt in de tweede helft van 2024 opgesteld. 2. Leemte in de onderbouwing boekwaarde Dellewal, blijft dit zo tot 2026 Antwoord: De ontwikkeling naar 13 nieuwe woningen is inderdaad gestopt. In 2024 wordt gewerkt aan een nieuw voorstel voor dit gebied. Uiterlijk 2025 wordt definitieve besluitvorming hieromtrent verwacht. 3. Punt 8 onderwijs moet nog invulling aan worden gegeven. RTV tast in het duister en lijdt dit tot eventuele financiële risico’s. 4. Wat is het werkelijk aantal fte’s en komt dit overeen met de % per 1.000. En zelfde vragen inzake inhuur als voorgaande partijen. Antwoord: 89,2 fte. Bepaald op 4898 inwoners. 5. Wat wordt ingehuurd en hoe wordt dit verantwoord? Antwoord:

6

Deze vraag is in de memo beantwoording vragen informatieavond jaarrekening 2023 beantwoord: Het percentage inhuur derden is opgebouwd uit inhuur derden (28%) en payroll medewerkers (11%). Het percentage Inhuur derden van 28% bestaat zowel uit inhuur binnen de organisatie (17%) als inhuur van derden voor projecten (11%). Dit staat als een gezamenlijk percentage van 39% weergegeven in de tabel op blz 22 van de jaarrekening 2023. Dit wordt verantwoord op factuurbasis binnen een facturatieproces met een budgetverantwoordelijke. Vervolgens wordt middels de P&C cyclus verantwoording afgelegd aan de raad door het college. 6. En hoeveel fte’s zijn ondergebracht bij projecten en wat wordt daarvoor uitgevoerd? Antwoord: Zie vorig antwoord. 7. Programma’s: bezetting in fte’s per 1000 inwoners daalt met 3. De externe inhuur stijgt met 5%. Is er een verband tussen deze weergaves en zo ja, wat is het verband? Antwoord: Er is geen direct aanwijsbaar verband. Wel kan een aanname gedaan worden op grond van de arbeidsmarkt: het is steeds lastiger vacatures te vervullen. Deze ontwikkeling heeft de volgende voornaamste oorzaken: • De vraag naar specifieke functies om de extra taken, bijvoorbeeld op het gebied van duurzaamheid, van gemeenten uit te voeren is via de reguliere wervingskanalen niet altijd te beantwoorden waardoor gebruik gemaakt wordt van detacheringsvormen.

• Krapte op de arbeidsmarkt. Er bieden zich voornamelijk zzp-ers aan op de markt. Veel medewerkers die normaliter in dienst waren, zijn zelfstandige geworden. Dit is vooral merkbaar bij financiële functies, functies voor de VTH-pool en functies op het gebied van het sociaal domein. 8. P 30 uit de opsomming blijkt dat klein onderhoud maar beperkt is uitgevoerd. Is het wegen onderhoud nog op orde of is er sprake van achterstallig onderhoud. Antwoord: In 2023 is er minder asfaltonderhoud uitgevoerd dan normaal, dit wordt in 2024 ingehaald. Er is geen achterstallig onderhoud, maar er zijn wel plekken die aandacht verdienen, een voorbeeld daarvan is het fietspad onder het duin langs. Het fietspadenbeheer wordt ook opgenomen in het nieuwe wegenbeheerplan dat in het 4e kwartaal aan de gemeenteraad wordt aangeboden. 9. Is er een lichtplan aanwezig inzake de openbare verlichting Antwoord: Het beheer van de openbare verlichting is op orde. Momenteel wordt er een samen met stakeholders een uitvoeringsplan opgesteld voor de verduurzaming van de openbare verlichting, waarin ook gekeken wordt of het huidige areaal verlichting aansluit bij de huidige wensen. 10. Haven voor de raadsbehandeling een nadere toelichting op de bestending van de kosten 638K Of er nog gelden over zijn en niet zijn besteed.

Antwoord: In reactie op de tweede vraag van de PvdA, willen we graag aanvullende informatie geven. De totale uitgaven die niet toebehoren aan het project zijn € 291.246,-.

7

Hiervan is er ná 10 mei 2023 aan € 145.137,- kosten gemaakt door het project. Meer details zijn te vinden in bijlage 1. 11. Blz 83 toeristenbelasting ten goede komen aan het toeristisch product. Hoe verhoudt dit zich op de kosten van de Haven. Antwoord: In bijlage 4 opbrengst en verdeling toeristenbelasting is opgenomen op welke wijze de toeristenbelasting kan worden toegerekend aan het toeristische product. Hierbij is het masterplan haven volledig opgenomen. 12. P 31 55K onderzoekskosten trillingen lies. Waarom de raad hier niet eerder in gekend, hebben onderzoeksresultaten geleid tot een consistent beeld voor het uitvoeren van de werkzaamheden. Antwoord: Om een investeringskrediet voor een project te kunnen aanvragen bij de gemeenteraad is een bepaalde hoeveelheid data over de op te lossen situatie vooraf noodzakelijk. De enige manier om deze data te vergaren is om onderzoek te doen. Dus om geld aan te vragen voor een project is geld nodig. Op dit moment is er in de begroting geen ruimte opgenomen voor de allereerste fase van projecten. De kwestie in Lies met de trilling problematiek is ingewikkeld, waardoor meer inzet en onderzoek dan gebruikelijk noodzakelijk is om tot een voorstel te komen, daardoor is er buiten het mandaat geld uitgegeven om tot een voorstel te komen.

De onderzoeksresultaten hebben geleid tot inzicht in de aanwezigheid van trillingen en in de sterkte / mate van overlast door de trillingen. De onderzoeksresultaten geven nog geen inzicht in de oplossingsrichting. Daar is een aanvullend bemand onderzoek voor nodig, zoals in de aan de raad aangeboden eerdere kredietaanvraag was opgenomen. 13. 48 rioolbeheer slechte staat constatering van 2023 en heeft dit al geleid tot actie in 2024. En wanneer kan de raad een voorstel verwachten? Antwoord: De uitkomsten van de rioolinspecties worden meegenomen in het nieuwe GRP welke in januari 2025 aan de raad wordt aangeboden. Voor urgente onderhoudsprojecten zoals Brandarisplein wordt een apart voorstel voorgelegd aan de raad. Voor het Brandarisplein wordt een voorstel aan de raad voorgelegd in het 4e kwartaal van 2024. 14. 55 Een voordeel leges overschot aanwenden om de degenen die in 2022 tussen wal en schip vielen te compenseren. Antwoord: Aanvragers die in 2021 een aanvraag omgevingsvergunning hebben ingediend en deze in 2022 vergund hebben gekregen, betalen het tarief zoals dat van toepassing was ten tijde van de aanvraag, dus 2021. Dit is de landelijk gebruikelijke werkwijze om het tarief te hanteren wat van toepassing was in het jaar van de aanvraag.

In 2022 zijn de legestarieven met terugwerkende kracht verlaagd naar aanleiding van een raadsmotie 2022-80, en zijn de reeds betaalde leges herberekend en is het teveel betaalde terug betaald. Deze raadsmotie was alleen van toepassing voor belastingjaar 2022. De kosten voor deze operatie bedroegen € 235.000 + € 11.000 kosten inhuur voor de uitvoer van deze werkzaamheden.

8

Het compenseren van een beperkte groep belastingplichtigen, zou een schending van het gelijkheidsbeginsel en het evenredigheidsbeginsel opleveren. Hier is sprake van indien er ten aanzien van een bepaalde groep belastingplichtigen een begunstigend beleid (gelijkheidsbeginsel) wordt gevoerd, doordat er slechts een klein deel van de aanvragers uit 2021, die hun vergunning pas vergund zagen in 2022, een financiële compensatie krijgen voor de betaalde leges op basis van de tarieven uit 2021. Er is geen kenmerkend verschil tussen alle aanvragers van een omgevingsvergunning in 2021. Een ieder die een aanvraag deed, dient dan ook op gelijke wijze belast te worden. Het zou tevens leiden tot onredelijke of willekeurige belastingheffing (zorgvuldigheidsbeginsel). Er is immers feitelijk geen verschil tussen de aanvragers van een omgevingsvergunning in 2021, slechts het tijdstip van de aanvraag en/of de complexiteit van de aanvraag is hier het criterium. Concluderend moet gesteld worden dat de gestelde vraag negatief beantwoord moet worden: het is niet mogelijk om alleen de aanvragers uit 2021, waarvan de vergunning pas werd verleend in 2022, te compenseren. 15. 71 erfpachtverplichting, op welke m2 prijs worden deze gemeentelijke erfpachtgronden getaxeerd? Antwoord: Er geldt geen vaste prijs per m2.

Voor de meeste gronden geldt dat de vrije verkoopwaarde is getaxeerd, waarbij 4% van dat bedrag als canon is opgevoerd. Deze worden vervolgens om de zoveel jaar geïndexeerd. 16. Communicatie p 19 160K en p 114/115 recent onderzoek. Op welke kengetallen is dit gebaseerd. Antwoord: Coosto is een van de programma’s die het meest gebruikt wordt om alles wat er online gebeurt te analyseren (dus bijvoorbeeld: hoeveel bezoekers heeft je website, hoeveel mensen hebben mijn digitale nieuwsbrief geopend). Het rapport wordt als bijlage toegevoegd. 17. P 115 intentie aanbesteding te starten inzake de inhuur van communicatiediensten, wat is de status hiervan? Antwoord: Dit is al schriftelijk beantwoord naar aanleiding van de informatieavond. 18. Stukken stichting passantenhaven, waarom zijn deze stukken niet meegenomen in de jaarrekening. Graag ontvangt de raad de jaarrekeningen van 2021 t/m 2023. Antwoord: Op het moment van het op route brengen van de jaarrekening 2023 waren de cijfers van 2021/2022 en 2023 nog niet bekend. In de afgelopen periode hebben we de definitieve jaarrekening 2021, concept jaarrekening 2022 en voorlopige cijfers 2023 ontvangen. Het voorstel gaat als bespreekstuk naar de gemeenteraad van 19 juni 2024.

9

Datum behandeling in B&W + ondertekening Terschelling, 11 juni 2024 Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Terschelling, H.M. de Jong, secretaris/directeur Bijlage 1: Overzicht uitgaven haven Bijlage 2: Coosto rapport

mr. R.S. Cazemier, wnd. Burgemeester