windturbines - Vogelslachtofferonderzoek

Memo

memonummer datum aan van plan projectnr. betreft

210531-0601 1 juni 2021 De heer R. Polderman Zeeuwind S.J.M.P. Halters Buijs Eco Consult B.V. Axelse vlakte 210531 Vogelslachtofferslachtoffers potentiële windturbinelocaties

Ecologische onderzoek In 2019 hebben diverse veldonderzoeken plaatsgevonden naar de aanwezigheid van vogels en vleermuizen nabij twee voorgenomen windturbinelocaties. Aanvullend heeft Zeeuwind de vraag gesteld tot op welke afstand vogels en vleermuizen (die onbedoeld slachtoffer kunnen worden van een windturbine) kunnen worden aangetroffen. Onderstaande memo geeft op deze vraag (op basis van enerzijds veldervaringen en anderzijds beschikbare literatuur) antwoord. De planlocatie voor twee voorgenomen windturbines is weergegeven in onderstaande figuur.

Figuur 1: Globale planlocatie in rode contour (Bron: opdrachtgever)

blad 1 van 10

Literatuurafstanden concreet vertaald naar de lokale situatie bij Axelse Vlakte Winkelman (1992a) en Grünkorn et al. (2005) hebben aangetoond dat de meeste aanvaringsslachtoffers binnen een straal van 0,75 – 1,1 maal de ashoogte van de turbine vallen. Wanneer dit concreet gemaakt wordt naar afstanden op basis van de voorgenomen afmetingen van de voorgenomen windturbines bij Axelse Vlakte (ashoogte ca. 120 m.) dan ligt het gebied waarbinnen aanvaringsslachtoffers kunnen vallen tot een straal van 90 à 132 m (respectievelijk 0.75*120 tot 1,1 *120 m). Krijgsveld et al. (2009) hebben voor hun onderzoek een iets ruimere marge aangehouden van 1,3-1,5 maal de ashoogte, ofwel 0,9-1,0 maal de tiphoogte. Zowel Grünkorn et al. (2005) als Everaert (2008) adviseren om bij monitoring van slachtofferonderzoek de tiphoogte als zoekcirkel aan te houden. De tiphoogte van de voorgenomen windturbines bij Axelse Vlakte bedragen maximaal 199,5 m, waardoor een zoekstraal van 199,5 m voor slachtoffermonitoring kan worden aangehouden. Om deze oppervlakten om te zetten in beeld zijn deze afstanden in onderstaande figuur weergegeven: de gele contour bedraagt de maximale straal (1,1 maal de ashoogte van de turbine =132 m) waarbinnen de meeste aanvaringsslachtoffers vallen.

De rode contour is gebaseerd op een zoekgebied voor slachtoffermonitoring van vogels waarbij de ruimere marge van de tiphoogte is aangehouden. Vleermuisslachtoffers worden minder waargenomen en op beperkter afstand gevonden (rondom de turbine voet 0-25 m; tot max 75 à 120 m afstand).

Figuur 2: In gele contour de straal (132 m) waarbinnen de meeste aanvaringsslachtoffers kunnen vallen. In rode contour de contour die de zoekstraal voor slachtoffers tot tiphoogte (van 199,5 m) weergeeft. Overigens kunnen vogels incidenteel ook daarbuiten worden gevonden, bijv. als gevolg van verslepen door predatoren (vos, roofvogels etc.). In de blauwe contour globaal een deel van het gebied dat volgens het bestemmingsplan is aangewezen voor glastuinbouw (zie figuur 3 voor de exacte plangrenzen). (bron ondergrond: Google Earth).

Veldervaringen Op basis van veldvondsten is het ook onze veldervaring dat veel vogelslachtoffers binnen een beperkte afstand (binnen de gele contour van figuur 2) van de mast worden gevonden. Incidenteel worden vogels op grotere afstand van een turbine gevonden. In de praktijk merken we dat dit vermoedelijk door predatoren wordt veroorzaakt; de resten van een vogel worden veelvuldig verplaatst waardoor de vindplaats van een vogel afwijkt van de valplaats.

blad 2 van 3

Figuur 3: Binnen rode contour gebied dat is aangewezen als glastuinbouw Kanaalzone 2017 (bron: www.ruimtelijkeplannen.nl)

Conclusie en resume Wanneer zekerheidshalve de rode contour van figuur 2 wordt aangehouden als mogelijke valcirkel van mogelijk aanvaringsslachtoffers dan liggen de valcontouren van beide voorgenomen windturbines volledig buiten de huidige aanwezige glastuinbouwcomplexen. En dit geldt ook voor eventuele uitbreidingen (gebieden die nu nog niet bebouwd zijn op figuur 2 maar binnen het bestemming glastuinbouw van het bestemmingplan Kanaalzone (zie figuur 3) behoort. Hieruit blijk dat ook al het uitbreidingsgebied van glastuinbouw volledig ligt buiten de beide contouren in figuur 2 liggen. De afstand van een turbine tot bestemd gebied voor glastuinbouw bedraagt ca. 400 meter dubbele afstand ten opzichte van de theoretische zoekstraal van 199,5 m voor vogelslachtoffers. Op basis van de beschikbare literatuur en veldervaring is het onaannemelijk dat als gevolg van vogel- en of vleermuis aanvaringsslachtoffers schade ontstaat aan zowel bestaande als toekomstige glastuinbouw binnen het huidige bestemmingsplangebied Glastuinbouw Kanaalzone herziening 2017.

Literatuur  Everaert, J. 2008. Effecten van windturbines op de fauna in Vlaanderen. Onderzoeksresultaten, discussie en aanbevelingen. INBO.R.2008.44. Instituut voor Natuurbehoud, Brussel.  Grünkorn T., A. Diederichs, B. Stahl, D. Poszig & G. Nehls 2005. Entwicklung einer Methode zur Abschätzung des Kollisionsrisikos von Vögeln an Windenergieanlagen. Unveröff. Gutachten Im Auftrag des Landesamtes für Natur und Umwelt Schleswig-Holstein  Krijgsveld K.L., R. Lensink, H. Schekkerman, P. Wiersma, M.J.M. Poot, E.H.W.G. Meesters & S. Dirksen 2005. Baseline studies North Sea wind farms: fluxes, flight paths and altitudes of flying birds 2003- 2004. Report 05041. Bureau Waardenburg bv, Culemborg en Alterra, Wageningen  Winkelman, J.E. 1992a. De invloed van de Sep-proefwindcentrale te Oosterbierum (Fr.) op vogels. 1 Aanvaringsslachtoffers. RIN-rapport 92per2, Rijksinstituut voor Natuurbeheer, Arnhem. Websites:  www.ruimtelijkeplannen.nl  www.zeeland.nl  www.zeeuwind.nl

blad 3 van 3