Presentatie Zeeland 2050 zienswijze Terneuzen 12 mei RIB
Tekst van het document
Zeeland 2050 & gemeente Terneuzen Raadsinformatiebijeenkomst voor technische toelichting
12 mei 2026
Marieke Jakobsen en Daniël Rouw - strategisch adviseurs gemeente Terneuzen Kees Lambregtse - strategisch adviseur Overleg Zeeuwse Overheden/Zeeland 2050
Agenda Opening en inleiding • Uitdagingen in onze regio • Verbinding tussen de verschillende trajecten > Strategische regiovisie / Nationaal Programma Vitale Regio’s / Zeeland 2050 • Praktijkvoorbeeld Folkestone Wat is Zeeland 2050? • Aanleiding • Toekomstperspectief • Schets van de strategische agenda Zeeland 2050 Rijk-Regio • Vervolgproces Concept-zienswijze gemeente Terneuzen • Diverse visies van Terneuzen als basis voor positieve insteek • Suggesties voor vervolg/aanvullingen • Randvoorwaarden voor samenwerking
Uitdagingen in de regio Ontgroening en vergrijzing Ruimtelijke opgaven en transities • Woningvoorraad • Industrie • Natuur en Klimaat • Bereikbaarheid Basisvoorzieningen onder druk • Onderwijs • Toegang tot zorg Ontwikkelkansen voor inwoners • Arbeidsmarktkrapte • Laag inkomen, eenzaamheid • Gemeenschapszin staat onder druk Opgave: Voldoende schaal en draagkracht nodig voor voorzieningen, leefomgeving en werkgelegenheid te versterken Versterken brede welvaart
Elkaar opvolgende trajecten Strategische Regiovisie Zeeuws-Vlaanderen (2021) Adviesrapport ‘Elke Regio Telt’ (2023) Nationaal Programma Vitale Regio’s (2025) Regioplan NPVR Zeeuws-Vlaanderen (2026) Uitvoeringsagenda NPVR Zeeuws-Vlaanderen (2026-2045)
Strategische Regiovisie ZVL (2021)
Groeien naar 125.000 inwoners
Elkaar opvolgende trajecten Strategische Regiovisie Zeeuws-Vlaanderen (2021) Adviesrapport ‘Elke Regio Telt’ (2023) Nationaal Programma Vitale Regio’s (2025) Regioplan NPVR Zeeuws-Vlaanderen (2026) Uitvoeringsagenda NPVR Zeeuws-Vlaanderen (2026-2045)
Adviesrapport Elke Regio Telt (2023)
1. Herijk beleids- en investeringslogica van Rijk • Niet one size fits all • Maak bundeling van budgetten mogelijk 2. Investeer in langjarige programma’s voor regionale ontwikkeling • Ontwikkel kansenagenda’s • Langjarige investeringsbudgetten 3. Werk aan vitale relatie tussen regio’s en rijksoverheid • Vertegenwoordiging van regio’s op nationaal niveau
Elkaar opvolgende trajecten Strategische Regiovisie Zeeuws-Vlaanderen (2021) Adviesrapport ‘Elke Regio Telt’ (2023) Nationaal Programma Vitale Regio’s (2025) Regioplan NPVR Zeeuws-Vlaanderen (2026) Uitvoeringsagenda NPVR Zeeuws-Vlaanderen (2026-2045)
• Start 2025 • Langjarige gebiedsgerichte aanpak in 11 regio’s met een Plan voor de Regio en een Uitvoeringsagenda • Beleid- en investeringslogica: op basis van de opgaven in de regio’s en gesignaleerde knelpunten gaan departementen aan de slag met het herzien van bestaand beleid • Met als rode draad: samenwerking Rijk-regio verbeteren • Regioplan en Uitvoeringsagenda
Elkaar opvolgende trajecten Strategische Regiovisie Zeeuws-Vlaanderen (2021) Adviesrapport ‘Elke Regio Telt’ (2023) Nationaal Programma Vitale Regio’s (2025) Regioplan NPVR Zeeuws-Vlaanderen (2026) Uitvoeringsagenda NPVR Zeeuws-Vlaanderen (2026-2045)
Visies geven richting aan de toekomst
Strategie lange termijn in praktijk: Folkestone in Engeland
https://www.youtube.com/watch?v=EY2mY7ARq7E&feature=youtu.be
Inhoud 1. Rijk-regio traject Zeeland 2050 2. Inhoud strategische agenda 3. Proces
1. Rijk-regio traject
Een andere manier van samenwerken tussen Rijk & Regio Koers - Zeeland versterken om Nederland te versterken Agenda - Een integraal gezamenlijk verhaal. We koppelen onze agenda's aan de Rijksagenda's. We vinden elkaar op ambities en doelen, de eerste interventies en bijbehorende uitvoeringsafspraken. - Geen wensenlijst, maar een set aan afspraken die we jaar in jaar uit blijven bijwerken en laten aansluiten bij lopende akkoorden en programma’s. - Integraal denken en werken; verbinden van dossiers en beleidsterreinen.
Haakje in regeerakkoord “Samen met regio’s werken we met strategische agenda’s om grote opgaven in een gebied integraal en gezamenlijk te realiseren. Dit betekent dat we samenwerken om de kwaliteit van leven, wonen en werken van inwoners en ondernemers te verhogen.”
”
2. Inhoud strategische agenda
Inhoudsopgave Schets van de Strategische agenda Zeeland 2050 Rijk-regio • Het waarom van Zeeland 2050 • Wat willen Rijk en Regio met deze strategische agenda? • Waar we samen naartoe werken en waarom • Wat we samen gaan doen voor Zeeland 2050 • Het vervolg in 2026
21
Toekomstige welvaart en vestigingsklimaat Er zijn meer Zeeuwen nodig Niet als doel, maar als middel. Om het Zeeland te blijven dat we willen zijn. Met voorzieningen die onze provincie de mooiste plek maken om te leven, te wonen en te werken. En om de kansen te pakken die er zijn.
Clean energy port
Sterke dorpen en bruisende steden Magneet voor talent
Het fundament verstevigen
Wat we samen gaan doen voor Zeeland 2050 4.1. Sterke dorpen en bruisende steden
4.3. Clean energy port
4.2. Magneet voor talent
4.4. Het fundament verstevigen
Sterke dorpen en bruisende steden
→ Woningbouwambitie → Bereikbaarheid op peil → OV → Midden-Zeelandroute → Zorgaanbod → Gezondheid → Brede welvaart en voorzieningen
4.1 - Opgave 1: Sterke dorpen en bruisende steden Verleidelijk Zeeland •
Mensen verleiden om zich hier te vestigen
•
Sterke kernen en bruisende steden
•
Voldoende massa om voorzieningen te dragen
Gezamenlijke opgave: groei met draagkracht •
Zeeland: groei inwoners om voorzieningen in stand te houden
•
Rijk: groei draagt bij aan nationale opgaven
Clean energy port
Sterke dorpen en bruisende steden
Woningbouwagenda
Bereikbaarheidsagenda
Magneet voor talent
Gezondheidsagenda 26
Magneet voor talent
→ Onderwijs (MBO-HBO-WO) ook nucleair → Uitbouwen kennissysteem naar “Delta University” → Cultuur versterken
4.2 - Opgave 2: Magneet voor Talent Magneet voor talent • Motor voor economische, sociale en demografische ontwikkeling • Sterk en breed onderwijs – van mbo tot academisch niveau
Clean energy port
Magneet voor talent Bruisende dorpen en steden
• Goed cultureel aanbod Gezamenlijke opgave: talent vasthouden en aantrekkingskracht vergroten voor de groei van morgen • Kennisontwikkeling in de regio’s, landelijk ingezet • Cultuuragenda
Onderwijsagenda
Cultuuragenda 28
Clean Energy Port
→ Locatiekeuze en voorwaardenpakket kerncentrales → Innovatie SMR’s → Host nation support Defensie → Marinescheepsbouw/-reparatie → Aanwezigheid Defensie in Zeeland → Haven- en industrieontwikkeling → Energie-infrastructuur
4.3 - Opgave 3: Clean energy port Zeeland als krachtbron van toekomstbestendig Nederland • Nucleair- en duurzaam energieknooppunt • Sterke maritieme (maak)industrie en met kansen voor defensieontwikkeling Gezamenlijke opgave richting strategische relevantie en weerbaar Europa • Kennisontwikkeling rondom de energietransitie • Ruimtelijke kwaliteit borgen bij grootschalige energie- en industrieprojecten • Drie samenhangende agenda’s: de nucleaire agenda, haven en industrieagenda en defensieagenda
Bruisend e steden en dorpen
Clean energy port
Nucleaire agenda
Haven en industrieagenda
Magneet voor talent
Defensieagenda 30
Verstevigen van het fundament
→ Zoet water beschikbaarheid vergroten → Investeren in waterveiligheid en klimaat → Natuurherstel en van het “stikstof slot”
4.4 - Fundament: Versteviging van het fundament
Het fundament verstevigen
Basis op orde voor de Zeeuwse delta •
Uniek Zeeuwse deltalandschap
•
Rust, ruimte en natuur zijn troefkaarten van Zeeland
Fundament verstevigen • Drie samenhangende agenda’s die belangrijke voorwaarden vormen voor de andere ambities uit deze strategische agenda
Natuurherstelagenda
Klimaat- en waterveiligheidsagenda
Zoetwateragenda 32
Clean energ y port
Wat we samen gaan doen
Sterke dorpen en bruisen de steden
Agenda’s
Groeimotoren
Overzicht van groeimotoren, agenda’s, doelen en interventies/fiches.
Sterke dorpen en bruisende steden
A. Woningbouwagenda
Fiche/interventie
Doelen
1. Schaalsprong in de woningbouw | 75.000 woningen erbij richting 2050.
B. Bereikbaarheidsagenda
1. Bereikbaarheid over de weg versterken | Zeeland is minder kwetsbaar bij stremming en geschikt voor groei. 2. Betere bereikbaarheid per spoor en hoogwaardige OVverbindingen | Sneller en aantrekkelijker reizen; Randstad, Brabant en Vlaanderen. 3. Strategische positie in NoordZuid Europese corridor versterken | North Sea Port.
1a. Schaalsprong in de woningbouw: Sterke dorpen en bruisende steden 1b. Leefbaarheid en veiligheid
2a. Midden-Zeelandroute 2c. Oplossen (toekomstige) kwetsbaarheden A58 2d. Bereikbaarheid op Peil Zeeland 2b. Verbetering bereikbaarheid per spoor en HOV (4e trein) 2e. Goederenvervoer
Magneet voor talent
C. Gezondheidsagenda
1. Een passend zorgaanbod voor de Zeeuwen | Regionaal samenwerken, borging van functionaliteiten streekziekenhuizen en voldoende zorgpersoneel.
2. Gezondheidsbeleid dat (ook) aansluit op de Zeeuwse context | Thema gezondheid met wonen verbinden, Zeeland als landelijke voorbeeldregio. 3a. Eén Zeeuws Zorg& Gezondheidslandschap 2050 3b. Sterk onderwijs-, Arbeidsmarkt-, en Onderzoek infrastructuur Zorg/Gezondheid 3c. Gezondheid in alle beleidsopgaven (GiAB)
A. Onderwijsagenda
1. Vernieuwend kennissysteem op de sterktes van Zeeland (uitbouwen) | Met een sterke verbinding tussen onderwijs en onderzoek in de waaier mbo-hbo-wo.
2. Nucleair onderwijs (kennis, onderwijs, innovatie) verbeteren | Met herkenbaar knooppunt waar onderzoek, innovatie en praktijkleren samenkomen.
4a. Groeipad naar een Delta University 4b. Nuclear Academy
B. Cultuuragenda
1. Het Zeeuwse culturele ecosysteem versterken | Voor een rijker en aantrekkelijker cultureel aanbod met dragende voorzieningen, festivals en podia, aandacht voor makers en erfgoed en goede cultuureducatie.
5a. Aanjagen cultureel aanbod en erfgoed
Het fundament verstevigen
Clean energy port
A. Nucleaire agenda
B. Haven en industrieagenda
1. Nucleaire kennis en capaciteit vergroten | Voor de Nederlandse energie en autonomie.
1. Versterken van de Zeeuwse haven en (maritieme) maak- en procesindustrie | Voor het Nederlandse concurrerend vermogen. 2. Verbeteren van de elektriciteitsinfrastructuur | Elektriciteitsinfrastructuur is op orde zodat investeringen en verduurzaming kunnen opschalen.
6a. Ontwikkeling nieuwe kerncentrales 6b. SMRontwikkeling
7a. Nationaal cluster voor haven en industrie 7b. Maritieme maakindustrie: Werf van de toekomst 7c. Versnelling CO2, H2- en Einfrastructuur
Magne et voor talent
C. Defensieagenda
1. Versterken van de regionale (en daarmee nationale) defensieinfrastructuur en aanwezigheid | Met o.a. betrouwbare HNS-aanpak.
A. Natuurherstelagenda
1. Gezonde natuur en stikstofruimte | Herstel van natuur, Natura 2000-gebieden en benodigde vergunningsruimte.
B. Klimaat- en waterveiligheidsagenda
C. Zoetwateragenda
1. Klimaatrobuust Zeeland | Klimaatbestendige en veilige delta Voorbereid op zeespiegelstijging en weersextremen.
1. Voldoende zoet water | De zoet water beschikbaarheid voor landbouw, industrie en drinkwater betrouwbaar borgen.
2. Defensieinnovatie versnellen | Met dual-use inzet.
8a. Host Nation Support aanpak & infrastructuur Fiche 8b – Marinescheepsbouw/reparatie 8c. Aanwezigheid Defensie in Zeeland
9a. Een bloeiende natuur
9b. Een veilige delta
9c. Zoet water
8d. Innovatie
= sleutelproject
33
3. Proces
PROCESSCHEMA
Van schets naar definitieve agenda 1
2
3
4
Schets voorleggen
Zienswijzen
Gezamenlijke uitwerking
Definitieve SA
Q2 2026
Vóór zomer
Q2 2026
Q3 2026
GS / Colleges / DB
PS / Raden / AV
Voorleggen aan PS, raden, AV.
Zienswijze vaststellen.
Geen vaststelling, wel
OZO verzamelt en stemt af.
kaders meegeven.
Zeeuwse Delegatie + Rijk
PS / Raden / AV
Ambtelijke uitwerking.
Vaststelling door PS.
Bewindspersonenoverleg.
Behandeling door
Ministerraad.
raden/AV.
Zeeland 2050 - voorstel voor zienswijze Terneuzen Positieve zienswijze op agenda met steun voor Zeeland 2050 Mét aandachtspunten/randvoorwaarden in brief aan OZO
Zeeland 2050 sluit qua richting aan op groeiambitie Terneuzen/regio en bestaande visies Strategische regiovisie Zeeuws-Vlaanderen (2021)
Omgevingsvisie (2025)
Strategisch economisch beleidsplan (2025)
• Groei naar 125.000 inwoners in Zeeuws-Vlaanderen • Investeren in brede welvaart • Benutten economische mogelijkheden
• 5.000 woningen en groei inwoners met 10.000 (tot 2045) • Vergroenen/verduurzamen • Ruimtelijke uitgangspunten
• Terneuzen koploper in energie- en grondstoffentransitie • Diverse en innovatief bedrijfsleven • Talent aantrekken, onderwijs aansluiten op de praktijk.
Zeeland 2050 - voorstel voor zienswijze Terneuzen
Algemene thema’s: De grens als cruciale hefboom bij groei en versterking Terneuzen kiest voor fasegewijze groei Gezamenlijke groeistrategie met oog voor sociale cohesie en identiteit Inwoners betrekken bij het vervolg
Zeeland 2050 - voorstel voor zienswijze Terneuzen
Sterke dorpen en bruisende steden Bereikbaarheid verbeteren is cruciaal Rail Gent-Terneuzen voor personenvervoer Ziekenhuisaanbod in de regio Binnenstad Terneuzen als bruisend centrum Bredere aandacht voor kwetsbare wijken en inwoners
Zeeland 2050 - voorstel voor zienswijze Terneuzen Magneet voor Talent Brede aanpak op cultureel ecosysteem Focus op het hele onderwijsspectrum Clean Energy Port Randvoorwaarden voor verduurzamingsopgave Verduurzaming is ook in andere domeinen een belangrijke opgave Fundament Zoet water als sleutelproject binnen fundament Koppeling natuur en economie
Zeeland 2050 - voorstel voor zienswijze Terneuzen Randvoorwaarden voor het verdere proces Zeeland 2050 vervangt geen RijkRegio-trajecten zoals het Nationaal Programma Vitale Regio’s, maar vormt een verdere versterking van de samenwerking tussen Rijk en Regio. Neutraal standpunt Nucleair en apart proces Rijk-Regio-pakket.