Presentatie Raadsinformatiebijeenkomst Terneuzen Definitief
Tekst van het document
Kerkenvisie Terneuzen Raadsinformatiebijeenkomst
4 April 2024 04/04/2024
1
Programma • Inleiding wethouder de Buck • Kerkenvisie algemeen
• Kerkenvisie Terneuzen • Fase 1: Inventarisatie • Fase 2: Participatie • Fase 3: Conclusies en aanbevelingen • Planning
• Vragen 04/04/2024
Inleiding wethouder de Buck
04/04/2024
3
Kerkenvisie Algemeen
04/04/2024
4
Wat en waaromvan een Kerkenvisie
04/04/2024
5
Eigenaarschap Gemeente is geen eigenaar van kerkgebouwen, maar heeft veel invloed op het behoud en gebruik van een kerkgebouw: ▪ Bestemming (maatschappelijk) ▪ Vergunningen (verduurzaming, restauratie, verbouwing, meervoudig gebruik) ▪ Monumentale bescherming (sloopverbod) ▪ Subsidies (instandhouding , verduurzaming, projecten)
04/04/2024
6
Landelijke gegevens Gebruik
Beschermde status
04/04/2024
In religieus gebruik
5289 (74%)
25% Rooms-Katholiek 40% Protestants 35% Overig
Herbestemd
1530 (26%)
25% Rooms Katholiek 70% Protestants 5% Overig
In transitie
295 (5%)
Totaal
7.110
Rijksmonument
2.350 (33%)
Gemeentelijk Monument
785 (11%)
Geen beschermde status
3.975 (56%)
Totaal
7.110
7
Transformatie-ladder
04/04/2024
8
Transformatieladder 1. Religieus gebruik
04/04/2024
9
Transformatieladder 2. Meervoudig gebruik
Grote Kerk, Terneuzen Gebruik als buurthuis in de Sint-Pieter-in-Bandenkerk, (maatschappelijk, cultureel en religieus gebruik) Oudenaken 04/04/2024
10
Transformatieladder 3. Publiek gebruik
Dominicanen-kerk (Maastricht), Boekenwinkel 04/04/2024
Markt 4, Sas van Gent (horeca, retail, markt, kantoor) 11
Transformatieladder 4. Privaat gebruik
Gereformeerde kerk, Hoek
04/04/2024
Kantoor in Sint-Henricuskerk, Amersfoort
12
Transformatieladder 5. Tijdelijk gebruik
Annakerk (Amstelveen). Cultureel centrum, evenementenlocatie, brouwerij en proeflokaal 04/04/2024
13
Transformatieladder 6. Leegstand – Sloop - Nieuwbouw
Protestantse kerk De Ark, Sluiskil. Woningbouw
04/04/2024
14
Kerkenvisie Terneuzen Fase 1: Inventarisatie Fase 2: Participatie Fase 3: rapportage, conclusies en aanbevelingen
04/04/2024
15
Fase 1: Inventarisatie 1. Algemene Startbijeenkomst kerkeigenaren (8 mei 2023) 2. Gesprekken kerkeigenaren (juni-juli-aug 2023) 3. Opstellen kerkenpaspoorten en Cultuurhistorische analyse (september 2023) 4. Analyse gegevens (september 2023) 5. Bouwhistorisch opname Monumentenwacht Zeeland
04/04/2024
16
Kerkenpaspoorten
04/04/2024
17
Opbrengst inventarisatie GEBRUIK Leegstand 3
Herbestemd 17
overig 3
DENOMINATIE Rooms Katholiek 5
Religieus 23
BESCHERMING Rijksmonument 5
Gereformeerd 8
Protestantse Kerk 8
Geen 22 Gemeentelijk 16
04/04/2024
18
Kaartjes: • Gebruik • Monumentale status • Denominaties
04/04/2024
19
Toekomstperspectief 50 45
1
1
1
13
12
12
40 35
17
gesloopt herbestemd
30 25
1 3
in transitie
7 11
onzeker 15
20
religieus gebruik onbekend
15 10
16 12
23
9
5 6
6
6
2028
2033
2038
0 2023
04/04/2024
20
Urgentie-tabel
04/04/2024
21
Fase 2: Participatie Informeren en betrekken van de samenleving: 1. Persberichten 2. Filmpje 3. Enquête (Hoplr) Organisatie bijeenkomsten: 1. Workshop Ambtelijke organisatie (2 November) 2. Bijeenkomst Kerkeigenaren (2 April) 3. Gemeenteraad (4 April)
04/04/2024
22
Persberichten
04/04/2024
23
Filmpje ‘Kerkenvisie Terneuzen’
Kerkenvisie versie 2 (youtube.com) 04/04/2024
24
Uitkomsten enquête
04/04/2024
599 deelnemers (23 november ‘23 tm 23 maart ‘24)
25
Fase 3: Conclusies en aanbevelingen
04/04/2024
26
Fase 3: Conclusies en aanbevelingen 1. Conclusie:
Bedreiging van het religieus erfgoed in Terneuzen neemt toe Aanbevelingen: • Kerkbesturen die kampen met krimp van de gemeenschap, en waarvan de toekomst binnen het huidige gebruik onzeker is, gaan pro-actief aan de slag met een toekomstvisie, en betrekken de gemeente bij hun toekomstplannen (K).
•
Voor kerkeigenaren die willen toewerken naar een multifunctioneel gebruik of een herbestemming kan een Haalbaarheidsonderzoek Herbestemming een interessante eerste stap zijn. Start dat traject tijdig! (K)
04/04/2024
27
Fase 3: Conclusies en aanbevelingen
2. Conclusie:
Kerken hebben een belangrijke sociaal-maatschappelijke functie Aanbevelingen: •
Maak gebruik van de transformatieladder bij herbestemmingsvragen en planontwikkeling, waarbij behoud van de maatschappelijke bestemming en publiekstoegankelijkheid uitgangspunt zijn, maar geen dogma (G).
•
De gemeente inventariseert per buurt of dorpskern welke behoeften er zijn aan sociaal-maatschappelijke en culturele instellingen, en neemt daarbij de mogelijkheden van het gebruik van een kerk of kerkelijk bijgebouw als optie mee (G).
•
Bij het zoeken naar huisvesting van sociaal-maatschappelijke (buurthuizen, zorginstellingen) en culturele functies (concerten, lezingen, bijeenkomsten) wordt het gebruik van een kerkgebouw door de gemeente overwogen, en actief gezocht naar mogelijkheden (G).
04/04/2024
28
Fase 3: Conclusies en aanbevelingen 3. Conclusie:
Kerken vertegenwoordigen een hoge cultuurhistorische waarde Aanbevelingen: •
De gemeente houdt vast aan langdurig behoud en bescherming van monumentale gebedshuizen (G).
•
Onderzoek samen met het Museum Catharijne Convent of en hoe waardevolle kerkinterieurs en roerend religieus erfgoed geregistreerd en gewaardeerd kunnen worden of up-to-date gebracht kunnen worden (K).
04/04/2024
29
Fase 3: Conclusies en aanbevelingen 4. Conclusie:
Weinig kerken in religieus gebruik worden multifunctioneel ingezet Aanbevelingen: •
Start tijdig met een onderzoek naar neven- of herbestemmingsmogelijkheden voor de op korte of middellange termijn bedreigde kerken. Een traject tot multifunctioneel gebruik of een herbestemming duurt vaak jaren (K). o Betrek de gemeente bij deze zoektocht. o Maak gebruik van de faciliteiten van de Provincie Zeeland, waaronder de Loods Herbestemming. o Maak gebruik van de subsidie Herbestemming van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.
•
Wanneer een kerkgebouw wordt herbestemd of multifunctioneel wordt ingezet ten behoeve van maatschappelijk of cultureel gebruik, werkt de gemeente pro-actief mee om dit mogelijk te maken (G).
04/04/2024
30
Fase 3: Conclusies en aanbevelingen 5. Conclusie:
Een goede samenwerking tussen kerkeigenaren en gemeente is van belang Aanbevelingen: •
De gemeente organiseert twee maal per jaar een bijeenkomst tussen kerkeigenaren en de gemeente, waarmee de contacten warm worden gehouden en waarbij informatie en ervaringen worden uitgewisseld (K, G).
•
De gemeente stelt een ambtenaar aan die het centrale contactpunt vormt voor kerkeigenaren, en (hulp)vragen verder de organisatie in helpt. (G)
•
Bij het leegkomen van beschermde en karakteristieke kerkgebouwen worden de verschillende disciplines (erfgoed, sociaal domein, duurzaamheid, ruimtelijke ontwikkeling, vergunningen, vastgoed) betrokken, voor een integrale aanpak en afstemming (G).
•
Kerkbesturen waarbij sluiting van het kerkgebouw een reële optie is, treden in een vroeg stadium in contact met de gemeente, zodat in goed overleg kan worden gezocht naar mogelijkheden, kansen en behoeften. (K)
04/04/2024
31
Planning Done: 8 mei ‘23: Juni - augustus ‘23: 3e kwartaal ‘23: 4e kwartaal ‘23: 4e + 1e kwartaal ‘24 : 2 november ‘23: 1e kwartaal ‘24: 2 april ’24: 4 april ‘24:
Startbijeenkomst kerkeigenaren Gesprekken kerkeigenaren Opstellen kerkenpaspoorten, cultuurhistorische analyse, infographics Erfgoed Zeeland – Bouwtechnische inspectie kerkgebouwen Participatie inwoners (persbericht, enquête, filmpje) Bijeenkomst ambtelijke organisatie Opstellen rapportage, afstemmen conclusies en aanbevelingen Bijeenkomst kerkeigenaren Raadsinformatiebijeenkomst gemeenteraad
To do: 2e kwartaal ’24: 2e kwartaal ‘24: 9 september ‘24: 14 november ‘24:
Verwerken input bijeenkomsten en vormgeving rapportage Meelezen kerkeigenaren en gemeente (4 weken) en feedback verwerken Aanleveren definitieve rapportage Vaststellen Kerkenvisie gemeenteraad
04/04/2024
32
Vragen?
04/04/2024
Workshop Kerkenvisie Terneuzen
33
contact
Click to edit Master title style
Willemijn Paijmans / Henk Jan Lekkerkerk Urban Producers Willemijn@coup-group.com / Henkjan@coup-group.com
COUP BV Professor Snijdersstraat 2 2628 RA Delft www.coup-group.com
04/04/2024
34