Bijlage 3a. Overzicht zienswijzen gemeente Terneuzen - GR'en en BGTS aan-z definitief

Bijlage 3a. Overzicht zienswijzen gemeente Terneuzen op ontwerpbegrotingen 2026, jaarstukken 2024 en begrotingswijzigingen gemeenschappelijke regelingen en BGTS aan-z

Regeling 1 SaBeWa Zeeland

Zienswijze We volgen het advies van de Samenstellingscommissie van de Vereniging van Zeeuwse Gemeenten (VZG). Resultaatverdeling jaarstukken 2024 We geven een positieve zienswijze op de voorgestelde resultaatverdeling uit de jaarstukken 2024. Door de toevoeging aan de bestemmingsreserve kan Sabewa Zeeland de verschuiving van extra kosten van 2024 naar 2025 opvangen. De bestemmingsreserve zorgt voor een overschrijding van de VZG-reserverichtlijn. Bij het vaststellen van de 2e begrotingswijziging 2024 en de 1e begrotingswijziging 2025 besloot het Algemeen Bestuur dat Sabewa Zeeland in 2024 een uitzonderingspositie mag innemen op de VZG-richtlijn van de reservevorming. Wij kunnen instemmen met de verdeling van het positieve rekeningresultaat 2024. Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029 We geven een positieve zienswijze op de programmabegroting 2026. De begroting geeft samen met de notitie uitgangspunten begroting 2025 een goed beeld van de activiteiten en benodigde financiën van Sabewa Zeeland. Daarnaast voldoet de begroting aan de gestelde VZG-richtlijn van -2,2%. Wij kunnen instemmen met de programmabegroting 2026.

1

Regeling 2 Veiligheidsregio Zeeland (VRZ)

Zienswijze We volgen het advies van de Samenstellingscommissie van de Vereniging van Zeeuwse Gemeenten (VZG) voor de Jaarstukken 2024 van de VRZ. We wijken af van het advies van de Samenstellingscommissie over de ontwerpbegroting 2026. De Samenstellingscommissie baseert haar advies op het advies van de Begeleidingscommissie. Maar dat advies gaat over een eerste conceptstuk. Dat gaat niet over de ontwerpbegroting zoals de VRZ die uiteindelijk opstuurde voor zienswijze. Daarom vindt u het advies van de Begeleidingscommissie niet bij de bijlagen. Programmabegroting 2026 De voorgelegde conceptbegroting 2026 is niet sluitend. De begroting kent een tekort van €1.539.540. De VRZ legt een oplossingsrichting voor, waarmee wordt afgeweken van de in VZG-verband afgesproken richtlijnen. De VRZ stelt voor: • de VZG-indicatierichtlijn van 0% te heroverwegen en een compensatie van 2,1% (betreft een bedrag van € 751.838) beschikbaar te stellen; • voor de dekking van de VZG-bezuinigingsrichtlijn van 2,2% (€ 787.672) in 2026 een incidentele gemeentelijke bijdrage beschikbaar te stellen. Vanaf 2027 wordt voor dit bedrag een taakstelling ingeboekt. Zienswijze De VRZ geeft in de aanbiedingsbrief aan dat ze weinig mogelijkheden meer ziet om te bezuinigen. En op diverse onderdelen reeds op het minimale niveau zit. Hoewel we begrip hebben voor deze situatie, baart het ook serieuze zorgen.

Zowel financieel als inhoudelijk. Voor de komende jaren staan immers nog diverse omvangrijke onderwerpen op de agenda met naar verwachting aanzienlijke consequenties. Wij denken hierbij aan de fors oplopende kapitaallasten in verband met de vervanging van brandweermaterieel en grote inhoudelijke opgaven.

2

Regeling

Zienswijze We vragen de VRZ daarom: • steeds zeer kritisch te blijven kijken naar taken en werkzaamheden en de bijbehorende uitgaven. Vooruitlopend op de taakstelling in 2027 ook reeds in 2026; • op basis van een analyse van de jaarrekeningen van voorgaande jaren na te gaan waar nog eventuele bezuinigingsmogelijkheden zijn; • de gemeenteraad regelmatig te informeren over de (financiële) stand van zaken, inclusief de te realiseren taakstelling vanaf 2027.

3 GGD Zeeland

We volgen het advies van de Samenstellingscommissie van de Vereniging van Zeeuwse Gemeenten (VZG). Dat betekent dat we een positieve zienswijze geven op de begroting 2026-2029 GGD Zeeland en de 1e begrotingswijziging 2026 GGD Zeeland (IJZ). GGD Zeeland heeft voor de begroting 2026 – 2029 afdoende onderzocht en onderbouwd waarom de gemeenschappelijke regeling niet geheel kan voldoen aan de bezuinigingstaakstelling, voortkomend uit de VZG-richtlijn voor 2026. We nemen kennis van de ontwikkelingen die zeer waarschijnlijk van grote invloed zijn op de organisatie van de GGD de komende jaren. Dit gaat dan vooral over de mogelijke samenwerking en gezamenlijke huisvesting van GGD Zeeland met de Veiligheidsregio Zeeland. Daarnaast werken we in Zeeland aan een nieuwe gemeenschappelijke regeling voor de inkoop van jeugdhulp, beschermd wonen en maatschappelijke en veilige opvang. Beide ontwikkelingen zullen leiden tot het herzien van de begroting.

4 RUD Zeeland

Jaarstukken 2024 Uit de stukken van de resultaatbestemming 2024 blijkt dat het tekort (€ 661.021) wordt gedekt door hogere deelnemersbijdragen. Dit hoewel er voldoende middelen voor de dekking van het tekort in de reserves beschikbaar zijn om dit te dekken. Gezien de onzekerheden in het kader van het robuust worden, is het inzetten van de reserve niet wenselijk. De raad van de gemeente Terneuzen dient hierop een positieve zienswijze in. We volgen hiermee het advies van de VZG-samenstellingscommissie.

3

Regeling

Zienswijze Programmabegroting 2026 De begeleidingscommissie van de RUD en de Samenstellingscommissie van de Vereniging van Zeeuwse Gemeenten brachten advies uit op de ontwerpbegroting 2026. Mede naar aanleiding daarvan geven wij in onze zienswijze onze kanttekeningen en opmerkingen. Kanttekeningen 1. Er wordt niet voldaan aan de VZG-indexatierichtlijn en bezuinigingsrichtlijn 2. De keuzes in het plan van aanpak liggen boven de vastgestelde minimale KPI’s van het Rijk. De gemeenten hebben in 2026 te maken met een bezuiniging in het gemeentefonds. Voor de GR'en geldt daarom de VZG-indexatie en bezuinigingsrichtlijn. We zijn van mening dat hier in het implementatieplan rekening mee gehouden moet worden. 3. In de eerste begrotingswijziging 2025 zijn de middelen gemaximeerd op 16,5 miljoen euro (prijspeil 2023). In de ontwerpbegroting 2026 staat dat deze maximering niet meer aan de orde is. Hierover heeft nog geen besluitvorming plaatsgevonden. Geen duidelijkheid Daarnaast hebben wij op de volgende punten geen duidelijkheid hoe de stand van zaken is. 4. Op pagina 4 van de ontwerpbegroting staat dat er een implementatieplan Robuuste RUD ligt. Volgens dat plan vond in maart en april de uitwerking van het respectievelijk organisatieontwerp en formatieplan plaats. Deze stukken zijn nog niet aanwezig.

Dit heeft direct een relatie met het hoofdstuk 7 "Financiële effecten" van het plan van aanpak Robuuste RUD. Hier staat dat de opgenomen bedragen, inschattingen van de kosten zijn gebaseerd op de informatie die op het moment van opstellen van het plan van aanpak beschikbaar was. Bij nadere uitwerking en implementatie van het plan geeft dit een concreter beeld. 5. Generieke taken worden begroot op circa 1/3e deel van de deelnemersbijdrage. Aangegeven wordt dat de generieke kosten voor 2026 hoog uitvallen. De basis voor de ontwerpbegroting is het destijds opgestelde ingroeimodel. Aangegeven wordt dat het ingroeimodel onlangs is geactualiseerd. Van deze actualisatie hebben wij helaas nog geen stukken mogen ontvangen. 6. Aangegeven wordt dat de nadere uitwerking van het ingroeimodel tijdens het implementatietraject om te komen tot een robuuste RUD plaatsvindt in 2025. In 4

Regeling

Zienswijze

7.

8.

afwachting van deze nadere prioritering staan nog niet geprioriteerde functies in een 'vergaarbak' en zijn in totaliteit opgenomen in het onderdeel generiek. Na prioritering worden deze functies uiteindelijk ondergebracht bij de producten waar ze betrekking op hebben. Dit kan gevolgen hebben op de deelnemersbijdrage per deelnemer, maar niet op de totale deelnemersbijdrage. In 2025 wordt een plan voorgelegd voor de inzet van generieke taken in 2026. We hebben geen inzicht omdat dit nog niet aanwezig is. Volgens het Plan van aanpak Robuuste RUD wordt 43,6 fte aangetrokken. Het werven hiervan start pas in augustus 2025. Het is de vraag of het realistisch te noemen is dat in 2026 al dit personeel kan worden aangetrokken. Enerzijds door tijdspad en capaciteit voor inwerken, anderzijds door de schaarste op de arbeidsmarkt. Ook is het plan voor deze werving en selectie ons niet bekend. Omdat we verwachten dat in 2026 niet alle fte’s gevuld zijn willen we hiervoor realistische bedragen opgenomen zien in de begroting 2026. Gelijktijdig met de begroting 2026 is een voorstel aangeboden voor zienswijze rond de overdracht van de VTH archieftaken. Hier zat geen begrotingswijziging bij. De financiële consequenties voor de deelnemers zijn niet duidelijk en niet verwerkt in de begroting 2026.

Naar aanleiding van de genoemde kanttekeningen en onduidelijkheden vragen wij met klem deze te overwegen en/of ons van informatie te voorzien. Wij willen inzicht in het tijdspad en voortgang en structurele informatievoorziening om op de hoogte te zijn hoe het staat. Ook vragen wij een financieel realistische begroting op te stellen die past bij wat daadwerkelijk kan worden uitgevoerd. Verdere overwegingen Gelopen traject Gezien de loop van het traject de afgelopen tijd willen we niet dat door tijdsdruk (1 april 2026) processen onzorgvuldig lopen of niet gelopen kunnen worden. Onzorgvuldigheid zorgt weer voor onrust, onbegrip en minder vertrouwen. Door het niet op tijd afronden van processen zijn de benodigde maatregelen voor een robuuste RUD niet op tijd te nemen. Wat dan? Geen RUD Zeeland meer of een gedwongen fusie?

5

Regeling

Zienswijze Dit willen wij niet. Wij willen een schoon en veilig Zeeland. We zien het belang van een Robuuste RUD en staan daar positief tegenover. Wij vragen dan ook dit bij de staatssecretaris kenbaar te maken. Daarnaast met het dringende verzoek de deadline van 1 april 2026 te herzien. Financiële middelen Rijk Eerder dienden we als Zeeuws-Vlaamse gemeenten een zienswijze in waarin we aangeven dat het Rijk extra financiële middelen beschikbaar moet stellen om te komen tot een robuuste omgevingsdienst Zeeland. Deze zienswijze stuurden wij ook in afschrift naar de staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat. De Provincie Zeeland en daarmee het werkgebied van de RUD, heeft het tweede grootste risicoprofiel van heel Nederland. Het is daarom niet reëel om de steeds stijgende kosten neer te blijven leggen bij de deelnemers terwijl de bijdrage van het Rijk achter blijft. Zeker in het kader van het Nationaal Programma Vitale Regio's mag niet verwacht worden dat de deelnemersbijdrage blijft stijgen, zonder extra bijdrage van het Rijk. Zienswijze We vragen de RUD in deze zienswijze nogmaals met klem: • Verstrek ons de bij bovenstaande punten gevraagde informatie. • Geef inzicht over tijdspad en voortgang. • Stel een financieel realistische begroting op die past bij wat daadwerkelijk kan worden uitgevoerd.

5 O.L.A.Z.

We geven een positieve zienswijze op de programmabegroting 2026 en op de begrotingswijziging 2025. We vragen het bestuur van O.L.A.Z. om in de begroting een striktere scheiding aan te brengen tussen de apparaatskosten en de overige (directe) kosten. We volgen dus het advies van de Samenstellingscommissie van de Vereniging van Zeeuwse Gemeenten (VZG).

6 Dethon

De Samenstellingscommissie kon geen advies uitbrengen, omdat de stukken van Dethon niet compleet waren. We stemden af met Hulst en Sluis over de zienswijze. We geven een positieve zienswijze op de jaarstukken 2024. En een zienswijze op de programmabegroting 2026.

6

Regeling

Zienswijze Jaarrekening 2024 De jaarrekening 2024 sluit met een negatief resultaat. We gaan akkoord met het in rekening brengen van dit tekort bij de deelnemende gemeenten. Voor de toekomst vragen we Dethon om relevante afwijkingen tijdig aan te geven. Dit zodat we, met een advies van de begeleidingscommissie, de noodzaak van een begrotingswijziging kunnen overwegen. Ontwerpbegroting 2026 We zijn blij met de ingeslagen weg van Dethon op basis van het koersplan 2023-2025. Het realiseren van extra leerlijnen voor de ontwikkeling van de doelgroep om te ontdekken of ze buiten de ‘muren’ van Dethon kunnen werken, past in onze visie. Daarnaast herkennen we de uitdagingen die Dethon noemt. We delen de zorgen over het financiële meerjarenperspectief. We maken hier via de begeleidingscommissie graag een diepere analyse op. De resultaten kan Dethon gebruiken in de doorontwikkeling van het huidige koersplan en het opstellen van een beleidsrijkere begroting. Een realistische meerjarenbegroting met periodieke voortgangsinformatie via het door Dethon genoemde dashboard is een uitgangspunt. We vragen hierbij om gerichter te reflecteren op de vastgestelde VZG richtlijnen.

7 Samenwerkingsverband Collectief Vervoer Zeeuws-Vlaanderen (CVV)

We geven een positieve zienswijze op de programmabegroting 2026 en op de begrotingswijziging 2025. We volgen dus het advies van de Samenstellingscommissie van de Vereniging van Zeeuwse Gemeenten (VZG).

8 BGTS aan-z

Eerste begrotingswijziging 2025 aan-z bood de eerste begrotingswijziging 2025 samen aan met de meerjarenbegroting. De eerste begrotingswijziging gaat over het verwerken van een aantal college- en raadsbesluiten in de begroting, zoals de JOP’s (jongerenontmoetingsplekken) en het borgen van de aanpak procesregie. De eerste begrotingswijziging betekent een extra bijdrage van gemeente Terneuzen voor 2025 van € 240.014. Dit bedrag verwerken wij in het 12de voorschot. Wij staan positief tegenover deze begrotingswijziging.

7

Regeling

Zienswijze Begroting 2026 Gezien de daling in het gemeentefonds spraken de Zeeuwse gemeenten samen af de VZG-norm van -2,2% te hanteren. aan-z laat zien in de begroting dat ze hieraan niet kan voldoen en uitkomt op -1%. Toch kunnen wij ons vinden in de begroting 2026-2029. Een verdere bezuiniging zou een te grote invloed hebben op de kwaliteit van de dienstverlening, waar de inwoners direct last van zouden hebben, door bijvoorbeeld langere wachttijden. aan-z heeft laten zien dat zij door bepaalde efficiëntieslagen kan besparen. Dit waarderen wij. Wij houden voor 2025 en 2026 rekening met de bijdragen die in hoofdstuk 8 van de begroting genoemd staan.

8