Bestuursakkoord 2026-2030 Terneuzen

Koersvast vooruit

Duurzame groei in een grensregio vol kansen Bestuursakkoord 2026 – 2030

Inleiding De wereld is in beweging

die in onze veelzijdige gemeente opgroeit of oud

overheden, maatschappelijke organisaties voor

We leven in een dynamische tijd. Veel verandert en

wordt, woont of leert, werkt of recreëert, onder-

onderwijs en zorg en met andere partners. In de

verandert tegelijk. Internationale ontwikkelingen,

neemt of verblijft.

grensregio, in Zeeland en landelijk waar we met

economische verschuivingen, technologische

het Rijk sterkere relaties hebben opgebouwd. En

innovatie. De opgaven rond bijvoorbeeld klimaat en

bovenal met onze inwoner. Want onze inwoner staat

leefbaarheid zijn in ons dagelijks leven merkbaar.

Gelukkig samen leven

Veel mensen ervaren daardoor dat zekerheden

Wij streven gelukkig samen leven in Terneuzen na.

Dat betekent dat we onze inwoners via participatie

minder vanzelfsprekend zijn. Ook in Terneuzen zien

Daarvoor is meer nodig dan materiële welvaart of

meer en vaker actief betrekken, open staan voor

we de invloed van deze ontwikkelingen. Inwoners,

economische voorspoed. Het gaat om leven in volle

ideeën en dat we benaderbaar zijn voor vragen.

ondernemers en maatschappelijke organisaties

breedte, om de ‘brede welvaart’. Dit omvat alles wat

merken dat de samenleving volop in beweging is.

voor onze inwoners van waarde is, zoals gezondheid,

Tegelijkertijd kan onze gemeente haar veerkracht

onderwijs, milieu en leefomgeving, sociale samen-

Aan de slag

laten zien. Want in tijden van verandering kunnen

hang, persoonlijke ontplooiing en veiligheid.

Met dit akkoord kiezen wij voor samenwerking,

we nieuwe oplossingen vinden, initiatieven

We kijken hierbij zowel naar effecten op korte als

duidelijkheid en realisme. We beseffen dat niet alles

ontplooien en samen sterker staan.

lange termijn, als naar wat de impact van onze

maakbaar is, maar geloven dat we samen het verschil

keuzes is op onze brede omgeving. Leefbaarheid en

kunnen maken voor Terneuzen en onze inwoners.

goede voorzieningen zijn voor gelukkig samen leven

We doen dit met een uitgestoken hand naar alle

Wij zijn Terneuzen

centraal in alles waar we aan werken en voor werken.

in onze gemeente cruciaal. Om de basis voor die

partijen in de gemeenteraad van Terneuzen. Laten we

Juist in deze tijd is een sterke, betrouwbare

voorzieningen sterk te houden, streven we naar een

schouder aan schouder samen werken aan gelukkig

lokale overheid van grote waarde. Een overheid

gestage groei van het aantal inwoners. Die nieuwe

samen leven in Terneuzen!

die rust biedt en duidelijke keuzes maakt. Die

inwoners zijn nodig om onze voorzieningen robuust

luistert en oog heeft voor wat mensen echt nodig

te houden en de potentie van onze regio te blijven

hebben. Met dit bestuursakkoord laten wij zien

benutten.

hoe wij als gemeentebestuur van Terneuzen verantwoordelijkheid nemen en met vertrouwen vooruitkijken. Wij zijn trots op onze mooie gemeente.

Samen voorwaarts

Wij zijn positieve doorpakkers en houden onze rug

Wij willen ten volle de verantwoordelijkheid nemen

recht, ook als het even tegenzit. We richten ons

voor alle thema’s waarop wij als gemeente direct

op wat we samen kunnen bereiken: een veilige,

of indirect invloed hebben. We bouwen voort op

zorgzame, weerbare en toekomstgerichte gemeente.

vastgestelde gemeentelijke en regionale visies.

Eén waarin we naar elkaar omkijken en samen

We bundelen nadrukkelijk de krachten met anderen,

bouwen aan vertrouwen en stabiliteit. Voor iedereen

want samen bereiken we meer. Met bedrijven,

2 | Bestuursakkoord 2026-2030 | Inleiding

Hoofdlijnen en thema’s We kiezen bewust voor een akkoord op hoofdlijnen, waarbij flexibiliteit en ruimte blijft voor nadere

wonen en leefbaarheid

uitwerking. Met dit bestuursakkoord geven we een logisch vervolg aan de ingezette koers van de vorige bestuursperiode; bestaand beleid en effectieve aanpakken ontwikkelen we door. We geven extra

goed bestuur

aandacht aan een aantal onderwerpen voor de

bestuurlijke opgaven

komende periode. Deze accenten leest u terug in dit document. In de uitwerking van de thema’s geven we aan waar we aan en voor werken in de komende 4 jaar. Doordat de wereld om ons heen continu in beweging is, en er in 4 jaar veel kan veranderen, evalueren wij dit bestuursakkoord halverwege

zorg en gezondheid

economie en arbeidsmarkt

jeugd en onderwijs

klimaat en duurzaamheid

de bestuursperiode samen met de gemeenteraad. Waar nodig kunnen we dan bijstellen en aanvullen. Zo anticiperen we op nieuwe trends en ontwikkelingen. Inhoudsopgave thema wonen en leefbaarheid. ..................................... 4 thema zorg en gezondheid. ......................................... 10 thema jeugd en onderwijs. .................................... ...... 14 thema klimaat en duurzaamheid. .......................... ...... 18 thema economie en arbeidsmarkt. ............................ 22 thema goed bestuur.................................................... 26

Bestuursakkoord 2026-2030 | Inleiding | 3

thema

wonen en leefbaarheid Terneuzen wil groeien door inwoners een aantrekkelijke en fijne woonplek en woonomgeving te bieden. Een passende en betaalbare woning is een belangrijke voorwaarde om inwoners te behouden en nieuwe inwoners aan te trekken. De grootste uitdaging op de woningmarkt is dat vraag en aanbod onvoldoende op elkaar aansluiten. Hierdoor vinden starters, gezinnen, senioren en werknemers moeilijk een passende woning. Om de leefbaarheid te verbeteren, is het nodig om te investeren in bereikbaarheid en voorzieningen, zoals onderwijs, cultuur, sport en zorg. Maar ook sociale samenhang in een wijk, veiligheid en een groene omgeving zijn belangrijk.

4 | Bestuursakkoord 2026-2030 | wonen en leefbaarheid

Ambitie We stimuleren versneld bouwen, gericht op starters, gezinnen en senioren. We versterken de leefbaarheid in alle kernen en ondersteunen inwoners bij het betaalbaar verduurzamen van hun woning. We stimuleren een leefomgeving die groen, veilig en bereikbaar is. Onze Omgevingsvisie ‘Terneuzen stroomopwaarts’ vormt een richtinggevend kader voor diverse ontwikkelingen binnen onze gemeente. Een belangrijke ambitie binnen dit thema is de uitvoering van het Totaalplan Binnenstad. Op terrein van gebiedsontwikkeling is verdere uitvoering en doorontwikkeling van de binnenstad noodzakelijk. Een vitale gemeente vraagt om een aantrekkelijk en toekomstbestendig (stads)centrum waarvan alle kernen kunnen profiteren. In samenwerking met onder andere woningcorporaties en ontwikkelaars willen we hierin versneld stappen zetten. Natuurlijk zetten we ons naast een bruisende binnenstad ook in voor sterke kernen in onze veelzijdige gemeente.

Veiligheid We vinden het belangrijk dat onze inwoners veilig zijn en zich veilig voelen. Daarbij gaat het om uiteenlopende onderwerpen, bijvoorbeeld overlast op straat en het voorkomen van criminaliteit. Ook hebben we nadrukkelijk aandacht voor veiligheid van vrouwen in het algemeen en het bestrijden van femicide in het bijzonder. Zo geven we de komende bestuursperiode uitvoering aan de in december

Bestuursakkoord 2026-2030 | wonen en leefbaarheid | 5

2025 aangenomen motie in de gemeenteraad die

van senioren en het kunnen blijven wonen in de

oproept tot het verbeteren van de veiligheid voor

eigen kern.

vrouwen. Grotere bewustwording en betere openbare verlichting zijn daarbij belangrijke pijlers.

Subsidiemogelijkheden en rijksinkomsten, zoals de Realisatiestimulans, komen direct ten

Maar veiligheid kent ook andere kanten, zoals veilig-

goede aan (nieuwe) woningbouwinitiatieven.

heid in de haven, rond industrie en de toenemende

De prestatieafspraken met de corporaties en

zorgen over ondermijning. Daarbij maken criminelen

de samenwerkingsafspraken met ontwikkelaars

voor illegale activiteiten gebruik van legale bedrijven

scherpen we waar mogelijk aan om sterker te

en diensten. Hierdoor vervagen normen en neemt het

sturen op de realisatie van betaalbare en sociale

gevoel van veiligheid en leefbaarheid af. Geopolitieke

woningbouw. Huisvesten van arbeidsmigranten

spanningen zorgen voor cyberaanvallen en digitale

doen we op centrale locaties, bij voorkeur nabij

risico’s. Daarnaast hebben we te maken met

het bedrijf (op bedrijfsgrond). We onderzoeken

nieuwe fenomenen, zoals verdacht droneverkeer.

de mogelijkheden voor een brede, duurzame,

Dit alles vraagt om een samenleving die weerbaar

woonvoorziening voor verschillende doelgroepen ten

en voorbereid is. Op alle aspecten van veiligheid

zuiden van Othene. We zetten ons ingezette beleid

willen we onze verantwoordelijkheid nemen en

op de huisvesting van arbeidsmigranten voort en

ons hier actief met onze partners voor inzetten en

voorkomen daarmee verdringing op de woningmarkt.

maatregelen voor nemen. We zetten in op een actievere grondpolitiek op

Wonen

strategische locaties. Dit betreft zowel de aankoop van gronden als van gebouwen. Door als gemeente

Het maken van scherpe keuzes op het gebied van

hierbij meer initiatief te nemen, vergroot dit de

woningbouw en grondposities is noodzakelijk om

mogelijkheden tot gemeentelijke regie. We gebruiken

te voorzien in de toekomstige woonbehoeften.

hiervoor de al bestaande bestemmingsreserve, die

Dit doen we in nauwe samenwerking met ontwikke-

werkt als een speciaal fonds (revolverend fonds).

laars en woningcorporaties. We werken mee aan

Dat fonds werkt op zo’n manier dat we inkomsten

de uitbreiding van de wijk Othene en Axel-Noord

weer inzetten voor nieuwe aankopen. Op deze

en ondersteunen realistische initiatieven in alle

wijze lopen we geen grote financiële risico’s.

kernen. In nieuwe wijken en straten zorgen we

Nieuwe ontwikkelingen, bijvoorbeeld rondom het

voor voldoende groen en groene buffers.

Stationsgebied in Terneuzen, pakken we voort-

Bijzondere aandacht hebben we voor de huisvesting

varend aan.

6 | Bestuursakkoord 2026-2030 | wonen en leefbaarheid

Het verduurzamen van de bestaande woningvoorraad

De basis is gelegd; nu is het tijd om door te pakken

Leefbaarheid

blijft een belangrijk aandachtspunt. Waar mogelijk

en plannen verder zichtbaar te maken in straten,

Terneuzen werkt in regioverband met het Rijk verder

ondersteunen we inwoners bij verduurzaming.

pleinen en projecten. Zo willen we met onze inzet en

aan het Nationaal Programma Vitale Regio’s waar het

Uitgangspunt hierbij is haalbaarheid en betaalbaar-

investeringen bijdragen aan meer bezoekers, meer

versterken van leefbaarheid een van de prioriteiten is.

heid. Via onze wijkgerichte aanpakken, onze

bewoners en een aantrekkelijk vestigingsklimaat.

energievouchers en onze bespaarstudio bieden we

Hiervoor is blijvende bestuurlijke focus nodig, evenals

We versterken de aantrekkelijkheid en leefbaarheid

onze inwoners energiebespaarboxen, energiescans

scherpe prioritering, samenwerking met partners

van onze kernen door te investeren in sterke,

voor hun woning, subsidie en informatie over

en het benutten van subsidies en cofinanciering.

herkenbare dorpscentra met ruimte voor recreatie,

energiebesparing en verduurzaming van hun huis.

Zo maken we van de binnenstad van Terneuzen een

toerisme en lokaal ondernemerschap. Voor toeris-

plek waar mensen graag komen, verblijven, wonen

tische trekpleisters in onze steden en dorpen

en trots op zijn.

stimuleren we samenwerking tussen ondernemers,

Totaalplan Binnenstad We kiezen vol overtuiging voor een binnenstad die

dorpsraden en gemeente om kwaliteit, verblijf en beleving te versterken.

bruist, verbindt en uitnodigt om er te wonen, te

Opvang

ondernemen en te genieten. De binnenstad moet

Wij hechten aan duidelijke en bindende afspraken

Sport, bewegen en cultuur dragen eveneens bij aan

weer het kloppend hart worden: compact, levendig,

over de opvang van asielzoekers, conform landelijke

het versterken van de leefbaarheid. We gaan door

groen en aantrekkelijk voor inwoners, bezoekers en

wetgeving en de eerder gemaakte Zeeuwsbrede

op de ingezette koers. Preventie, sociale samenhang

ondernemers. Daarom zetten we de komende jaren

afspraken. Met het realiseren van een regionale

en gemeenschapszin zijn hierin centrale begrippen.

stevig in op de vernieuwing van het Cultuurkwartier,

opvanglocatie voor een periode van 10 jaar nemen wij

Een aansprekend evenementen- en horecabeleid

Noordstraat-Havenstraat, de Raadsledenbuurt en de

onze verantwoordelijkheid voor duurzame en stabiele

werken we uit.

Oostelijke Kanaalarm.

opvang. Een actuele bestuursovereenkomst met het

We pakken leegstand en verpaupering aan en

Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) moet

Om iedereen mee te kunnen laten doen moeten

passend zijn voor de inzet vanuit Terneuzen.

voorzieningen, informatie en dienstverlening

maken ruimte voor nieuwe woningen, voorzieningen,

toegankelijk zijn voor mensen met en zonder

ondernemerschap en ontmoeting. Zo bouwen we aan

Dit vraagt om een zorgvuldige procedurele afronding

een binnenstad waar starters, gezinnen, senioren en

van het dossier Handelspoort 1, waarbij transparantie

nieuwe inwoners een plek kunnen vinden. Met meer

en duidelijke communicatie met alle betrokkenen

We werken actief aan het vergroenen en verbeteren

groen en vernieuwing van de openbare ruimte maken

en goede besluitvorming voorop staan. Wij zijn ons

van onze openbare ruimte. Dat nodigt uit tot ont-

we de stad niet alleen mooier, maar ook gezonder en

bewust van het sentiment in de samenleving en

moeten, sporten, bewegen en ontspanning. In bestaan-

klimaatbestendig. We geven voetgangers, fietsers en

hebben daarom nadrukkelijk oog voor afspraken over

de wijken kijken we waar verdere vergroening

openbaar vervoer meer ruimte en zorgen tegelijk voor

de leefbaarheid en veiligheid in de directe omgeving

mogelijk is; vrijkomende ruimte benutten we hiervoor.

een gastvrije en goed bereikbare binnenstad.

van de opvanglocatie én de gemeente als geheel.

beperking.

Bestuursakkoord 2026-2030 | wonen en leefbaarheid | 7

Onderhoud aan wegen en voetpaden geven we extra

onze hoofdwegenstructuur en fietssnelpaden in de

We versterken de regionale samenwerking, ook

aandacht. Het waarborgen van de toegankelijkheid

grensoverstijgende Kanaalzone. In afwachting van

grensoverstijgend, en zetten in op een cultureel

hiervan, alsook van openbare gebouwen, is een

een treinverbinding onderzoeken we de mogelijkheid

programma met partners in het North Sea Port

belangrijk aandachtspunt. Het Rondje Kreek ronden

van een watertaxi naar Gent als alternatief.

District ter versterking van het vestigingsklimaat.

we zo snel mogelijk af. We verruimen de strandjes

De viering van 200 jaar Kanaal Gent-Terneuzen in

rondom de Otheense Kreek en realiseren een

Ook de bereikbaarheid van, én verkeersveiligheid

2027 is een belangrijke mijlpaal in onze grens-

openbaar toilet.

binnen, onze woonkernen heeft onze aandacht.

overstijgende samenwerking.

We breiden de 30-kilometer zones binnen kernen uit Wij onderzoeken de komende periode een nieuwe

en passen de weginrichting daarop aan. De fietser

We stimuleren samenwerking tussen culturele

subsidiesystematiek voor zowel sport- als andere

en voetganger in de bebouwde kom staan voor ons

organisaties en onderwijsinstellingen om persoonlijke

verenigingen. Hiermee geven we onder andere een

op 1. Ook een goed openbaar vervoer, aangevuld

ontwikkeling bij diverse doelgroepen te bevorderen

impuls aan onze (sport)accommodaties in de kernen.

met een fijnmazig netwerk van flexvervoer, waar

en talent van de toekomst aan te trekken en te

we als Terneuzen de afgelopen jaren hard voor

behouden. We promoten de moderne bibliotheek.

We blijven ons inzetten voor een goede invulling van

hebben gepleit en wat nu in werking is, verdient onze

We onderzoeken komende bestuursperiode hoe

het huisvestingsvraagstuk van de scoutinggroepen

blijvende steun. We willen een gastvrije gemeente zijn

we cultuureducatie meer Zeeuws-Vlaams kunnen

in Terneuzen. Hiervoor zien wij kansen in eventueel

waar inwoners, werknemers en toeristen zich welkom

organiseren. Cultuur kan ook een preventieve

vrijkomende locaties.

voelen. Een initiatief voor een beheerde parkeerplaats

werking hebben in het sociaal domein. We onder-

voor vrachtwagens ondersteunen wij van harte.

zoeken concrete mogelijkheden om dit zichtbaar

Initiatieven van jongeren die bijdragen aan de leefbaarheid in hun kern waarderen we met een

te maken.

Kunst, cultuur en erfgoed

Cultureel erfgoed bevat archeologische, agrarische

We zetten kunst en cultuur in als krachtige motor

en industriële elementen en geeft onze gemeente

voor participatie, innovatie, talentontwikkeling,

een eigen gezicht en verbindt verleden, heden en

leefbaarheid en verbetering van de brede welvaart.

toekomst. We koesteren monumenten, verhalen en

Om aantrekkelijk te zijn voor gezinnen, bedrijven

We versterken de culturele infrastructuur structureel,

tradities en maken ze waar mogelijk zichtbaar en

en jongeren en om voorzieningen bereikbaar te

met een duidelijke agenda en een strategische

beleefbaar voor iedereen. Samen met inwoners,

houden, is het noodzakelijk dat Terneuzen beter

rol voor Nesse en ArtBase als sleutelconcepten

verenigingen en ondernemers zorgen we dat erf-

verbonden wordt met de rest van Nederland en

binnen onze cultuurketen. Het Scheldetheater,

goed levend blijft en bijdraagt aan trots en identiteit

Vlaanderen. Hiervoor is een duurzame gemeente-

Toonbeeld, Porgy & Bess / PIT en onze musea zijn

en kansen biedt voor toerisme, recreatie en

en grensoverstijgende infrastructuur noodzakelijk.

belangrijke pilaren voor het culturele aanbod in onze

lokale economie.

Het gaat dan onder andere om een verbinding voor

gemeente. We ondersteunen onderzoek naar nieuwe

personen- en goederenvervoer per trein richting

ontwikkelingen in het gebouw van de bioscoop in

Gent, snelle busverbindingen, een verbetering van

Terneuzen.

financiële bijdrage.

Mobiliteit en bereikbaarheid

8 | Bestuursakkoord 2026-2030 | wonen en leefbaarheid

Belangrijkste speerpunten 2026-2030 • Stimuleren van voldoende en passende woonruimte voor alle doelgroepen in nauwe samenwerking met ontwikkelaars en woningcorporaties. • Uitbreiding van de wijk Othene en Axel-Noord en ondersteunen van andere initiatieven in onze kernen. • Meer regie nemen op ruimtelijke ontwikkelingen door strategische aankopen van gronden en gebouwen. • Vol inzetten op een binnenstad in Terneuzen die bruist, verbindt en uitnodigt. • Werken aan een veilige en weerbare gemeente. Met nadrukkelijk aandacht voor vrouwenveiligheid en nieuwe veiligheidsrisico’s. • Het realiseren van een regionale opvanglocatie voor duurzame en stabiele opvang. • Ondernemers en inwoners stimuleren tot en bij verduurzaming. • Mobiliteit en bereikbaarheid versterken: meer 30-km zones, snelle busverbindingen, verbetering van wegen en fietspaden en een beheerde parkeerplaats voor vrachtwagens. • Vieren van 200 jaar Kanaal Gent-Terneuzen in 2027 als belangrijke mijlpaal voor onze grensoverstijgende samenwerking.

Bestuursakkoord 2026-2030 | wonen en leefbaarheid | 9

thema

zorg en gezondheid Gezonde inwoners zijn gelukkige inwoners. De bevolking vergrijst snel en er is sprake van ontgroening (lager aantal en aandeel jongeren), omdat er minder jongeren zijn en jongeren wegtrekken. Dat zorgt voor meer en complexere zorgvragen, terwijl het aantal zorgmedewerkers afneemt. Tegelijkertijd is het verbeteren van gezondheid niet alleen een kwestie van inzetten van zorg; ook het stimuleren van sociale contacten, een prettige en groene omgeving en een fijn woonklimaat dragen bij aan het voorkomen van gezondheidsachterstanden.

10 | Bestuursakkoord 2026-2030 | zorg en gezondheid

Ambitie We zetten in op toegankelijke zorg dicht bij huis, versterken preventie, ondersteunen mantelzorgers en ontwikkelen een toekomstbestendige ouderenzorg met passende woonvormen. We werken regionaal samen om zorg beschikbaar en betaalbaar te houden, met aandacht voor gezondheid van inwoners én de leefomgeving.

Preventie We zetten de huidige lijn met inzet op preventie door, bijvoorbeeld door het stimuleren van een gezonde leefomgeving. We verkleinen gezondheidsachterstanden en hebben oog voor gezondheid in alle gemeentelijke beleidsterreinen. We bouwen aan een sterke sociale basis. We stimuleren en helpen inwoners om goed te zorgen voor zichzelf en elkaar. We ondersteunen mantelzorgers en vrijwilligers, als belangrijke steunpilaren van onze samenleving. Welzijnsaccommodaties en ontmoetingsplekken zijn een belangrijke voorziening in iedere kern van enige omvang.

Sport en bewegen Sport speelt een belangrijke rol in onze gemeente. Het zorgt ervoor dat inwoners gezonder en fitter blijven. Door samen te sporten, leren mensen elkaar kennen en ontstaat er meer verbinding tussen inwoners. Dit versterkt het gevoel van samenleven.

Bestuursakkoord 2026-2030 | zorg en gezondheid | 11

Daarnaast biedt sport een zinvolle vrijetijdsbesteding

noemen we hier ook voortzetting van de programma’s

voor jong en oud. Ook kan sport een positief effect

‘Een tegen Eenzaamheid’ en ‘Dementievriendelijke

hebben op het welzijn en de mentale gezondheid.

gemeente’.

Wij vinden het daarom belangrijk om sport te stimuleren, bijvoorbeeld met goede sportvelden en accommodaties, onze buitenzwembaden en vitale

Ziekenhuiszorg

verenigingen. In deze bestuursperiode vernieuwen

We zetten ons als belangenbehartiger voor onze

we in elk geval de atletiekbaan in Terneuzen,

regio actief in voor het behoud van een volwaardig

verbeteren we de voetbalaccommodatie van HSV

ziekenhuis in Zeeuws-Vlaanderen. Samenwerking

Hoek en moderniseren we sporthal ’t Sportuus in

met andere ziekenhuizen, ook grensoverstijgend,

Axel. We staan open voor de komst van grootschalige

onder andere met UZ Gent, is wenselijk en

sportevenementen.

noodzakelijk om behoud te realiseren.

Zorg en ondersteuning We bevorderen het langer zelfstandig thuis wonen via wijkgerichte zorg. Voor senioren stimuleren we nieuwe woon-zorgvormen onder andere in de wijk Zeldenrust, dicht bij het ziekenhuis. We streven ernaar om de toegankelijkheid tot de voorzieningen uit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) op een aanvaardbaar peil te houden. De Wmo dient ook op langere termijn beschikbaar en betaalbaar te zijn, zowel voor de meest kwetsbare inwoners als voor ons als gemeente. We zetten verschillende maatregelen in om hier grip op te houden. We hebben oog voor onze medemens en blijven de meest kwetsbare inwoners ondersteunen. We hebben een stevig en robuust minimabeleid en houden dit vast. Het bereiken van de mensen die ondersteuning nodig hebben, blijft ons uitgangspunt. In het bijzonder

12 | Bestuursakkoord 2026-2030 | zorg en gezondheid

Belangrijkste speerpunten 2026-2030 • Regionaal samenwerken om zorg beschikbaar en betaalbaar te houden. • Actief inzetten voor behoud van een volwaardig ziekenhuis in Zeeuws-Vlaanderen. • Versterken van preventie en ondersteunen van mantelzorgers. • Meest kwetsbare inwoners blijven ondersteunen. • Stimuleren van sport en bewegen met goede sportvelden en accommodaties en vitale verenigingen. • Vernieuwen atletiekbaan in Terneuzen, verbeteren voetbalaccommodatie van HSV Hoek en moderniseren we sporthal ’t Sportuus in Axel. • Ruimte bieden aan de organisatie van grootschalige sportevenementen, die bijdragen aan de vitaliteit en uitstraling van onze gemeente.

Bestuursakkoord 2026-2030 | zorg en gezondheid | 13

thema

jeugd en onderwijs Het welzijn en behouden van jongeren is belangrijk voor de groei en toekomst van onze gemeente. Kansrijk opgroeien doen we door kinderen en ouders al vroeg te ondersteunen, maar ook door voorzieningen aan te bieden waardoor jongeren graag in de regio blijven. Op dit moment staat het onderwijs in Zeeland onder druk door ontgroening en lange reisafstanden. Tegelijkertijd zijn er kansen door goede samenwerking tussen onderwijs, bedrijven en overheid.

14 | Bestuursakkoord 2026-2030 | jeugd en onderwijs

Ambitie We investeren in kwalitatief en bereikbaar onderwijs, versterken kansen voor jongeren via samenwerking tussen onderwijs en arbeidsmarkt. We bouwen aan een sterke preventieve basis die mentale gezondheid, veiligheid en kansengelijkheid centraal stelt. De ontwikkeling van Campus Terneuzen zetten we met volle kracht door. We vinden dat realisatie hiervan noodzakelijk is voor de toekomst van de jeugd in onze gemeente en de leefbaarheid van onze regio.

Campus Terneuzen Campus Terneuzen wordt een plek waar onderwijs, ontwikkeling en samenleving samenkomen en elkaar versterken. Via een ‘rijke schooldag’ is er naast onderwijs ook extra aanbod op de campus, waardoor jongeren zich breed en optimaal kunnen ontplooien. Met de ontwikkeling van de campus investeren we in een toekomstbestendig onderwijslandschap en een aantrekkelijk woon-, werk- en leefklimaat. De campus verbindt voortgezet onderwijs (Lodewijk College), voortgezet speciaal onderwijs en praktijkonderwijs (De Argo, De Sprong en De Wingerd), middelbaar beroepsonderwijs (Scalda) en het Centrum voor Top Techniek met elkaar. Op de campus komt ruimte voor levensecht leren in nauwe samenwerking met het bedrijfsleven. Zo versterken we de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt en vergroten we de kansen voor jongeren en inwoners om zich blijvend te ontwikkelen. Door gezamen-

Bestuursakkoord 2026-2030 | jeugd en onderwijs | 15

lijke inspanningen van de betrokken partijen ligt

geven we vrij. We gaan uit van een plafondbedrag

een goede voorziening voor kinderopvang en een

er inmiddels een stevig fundament. Samen met

van € 175 miljoen vanuit de gemeente voor

kwalitatieve voor- en vroegschoolse educatie dragen

de onderwijspartners werken we de komende tijd

de realisatie van Campus Terneuzen, met

bij aan kansengelijkheid en gezond en evenwichtig

plannen verder uit. De contouren van het ontwerp

uitzondering van onvoorziene prijspeilstijgingen

opgroeien. We versterken, stimuleren en faciliteren

worden zichtbaar en we starten met aanbesteding

en bouwkostenontwikkelingen. Scholen dragen

de samenwerking tussen onder andere scholen,

van de bouw. Hierbij betrekken we ook de omgeving

- conform Integraal Huisvestingsplan (IHP) - een

kinderopvangorganisaties, GGD, aan-z en partners.

en toekomstige gebruikers. We onderzoeken de

deel bij om de kwaliteit te verhogen. Voor Scalda

Kansengelijkheid en armoedebestrijding houden een

herontwikkeling van de vrijgekomen locaties, waarbij

en het Centrum voor Top Techniek verwachten we

stevige plek, onder andere door het voortzetten van

woningbouw onze voorkeur heeft.

de benodigde investeringen van 48 miljoen terug te

de meedoeregeling en het ondersteunen van het

verdienen via huurinkomsten. We ramen middelen

Jeugdeducatiefonds.

Campus Terneuzen sluit aan op het aangrenzende

voor noodzakelijke aanpassingen in de omgeving,

sportpark Vliegende Vaart. Het geheel wordt meer

zoals toeleidende infrastructuur en inrichting

Wij voeren de scenario’s uit het IHP 2024-2028 uit.

dan een onderwijsplek; het wordt een groene,

openbare ruimte.

Dit betreffen de scenario’s voor IKC de Vlaswiek

prettige ontmoetingsplek voor alle inwoners.

in Koewacht, De Regenboog, de Prins Willem van

Bij het ontwerp houden we rekening met veiligheid

Oranjeschool en toekomstige onderwijshuisvesting

van verkeersstromen (zoals voor toeleveranciers

Primair onderwijs en kinderopvang

en leerlingen). Een goede bereikbaarheid is een

De gemeente Terneuzen kiest voor sterk,

Zaamslag. Wij sturen bij waar nodig. In 2027 bereiden

belangrijke randvoorwaarde voor het succes van

toekomstgericht primair onderwijs waarin ieder

wij de herijking voor, zodat de gemeenteraad in

de campus.

kind zich optimaal kan ontwikkelen. Kindcentra

2028 een actueel en toekomstbestendig IHP kan

(KC’s) zijn daarbij het streven: onderwijs, opvang

vaststellen voor de periode 2028-2032.

en bereikbaarheid, bijvoorbeeld bij het scheiden

in Othene in Terneuzen, een totaalaanpak voor onderwijshuisvesting in Axel en de Torenberg in

In de tweede helft van dit jaar bepalen we de

en ontwikkeling vormen één samenhangend

uitgewerkte planning voor de bouw en realisatie van

geheel. Deze samenwerking leidt tot een veilige

de campus. Deze planning blijft echter afhankelijk

ontwikkelomgeving, vroegtijdige signalering en

Jeugdhulp

van een groot aantal (externe) factoren en overleg

een soepele overgang naar school. We stimuleren

Onze ambitie is dat jongeren gezond en veilig

met de onderwijspartners. Kwaliteit gaat voor ons

ruimte voor innovatie, zoals kindcentrum-plus en

opgroeien en zich optimaal ontwikkelen. Het beroep

boven snelheid. Onze ambitie is dat de Campus per

een verlengde schooldag. We ondersteunen de

op jeugdhulp in Terneuzen is bovengemiddeld hoog.

ingang van schooljaar 2031-2032 in gebruik genomen

kinderopvang en het onderwijs op hun route richting

In lijn met de Hervormingsagenda Jeugd zetten we

kan worden.

meer inclusie.

in op duurzame oplossingen, zodat de jeugdhulp

De budgetten voor de realisatie van de campus

Vroegsignalering en een goede mentale gezondheid

degenen die dit echt nodig hebben. Ons motto hier-

zijn gereserveerd in de begroting. Deze budgetten

van jongeren zijn investeringen in de toekomst. Ook

bij is ‘normaliseren in plaats van problematiseren’.

ook in de toekomst beschikbaar is en blijft voor

16 | Bestuursakkoord 2026-2030 | jeugd en onderwijs

We werken aan de versterking van de sociale basis, preventie en vroegsignalering. Een belangrijk instrument hiervoor is een toekomstbestendig Stevig

Belangrijkste speerpunten 2026-2030

Lokaal Team (SLT) dat dichtbij inwoners staat en

• Investeren in kwalitatief en bereikbaar onderwijs.

vroegtijdig zelf ondersteuning biedt. We hebben

• Ontwikkelen van Campus Terneuzen als kans voor

aandacht voor goede samenwerking tussen eersteen tweedelijns zorg.

onze jongeren en een impuls van de leefbaarheid. • Uitvoering geven aan bestaande plannen voor huisvesting primair onderwijs en herijking plannen

Bij problemen of uitdagingen kijken we eerst wat

voor periode na 2028.

inwoners zelfstandig of met hulp van hun omgeving

• Streven naar kindcentra vanwege de meerwaarde

(ouders, school, netwerk) kunnen oplossen. Hiermee

door nauwe samenwerking tussen onderwijs en

voorkomen we problemen en verminderen we de instroom in de specialistische jeugdhulp die anders als een zware last op de financiële huishouding van onze gemeente drukt. Als bij complexe problematiek toch jeugdhulp nodig is, voeren we regie en zorgen

opvang • Stimuleren en faciliteren van samenwerking rond kinderen en jongeren. • Zorgen dat jongeren gezond en veilig opgroeien en zich optimaal kunnen ontwikkelen.

we ervoor dat de jeugdhulp effectief en doelmatig is. Het momentum van de transformatie naar een krachtig SLT benutten we om scherpe (beleids-) keuzes te maken en gerichte beheersmaatregelen toe te passen. We werken hiervoor aan een integrale aanpak om de jeugdhulp toekomstgericht te organiseren. Dit doen we onder andere met doelmatige inkoop, zorgvuldig gebruik en monitoring van zorggelden en datagedreven sturing. Een goede grip op de kosten en financiering geldt overigens niet alleen voor jeugdhulp, maar voor het gehele sociale domein.

Bestuursakkoord 2026-2030 | jeugd en onderwijs | 17

thema

klimaat en duurzaamheid Onze regio speelt een grote rol in de energietransitie. Tegelijk is het gebied gevoelig voor klimaatverandering. Er zijn grote vraagstukken rond het verduurzamen van de industrie in onze Kanaalzone, maar ook in het klimaatbestendig maken van onze woonwijken. Dit vraagt om keuzes in ruimtegebruik.

18 | Bestuursakkoord 2026-2030 | klimaat en duurzaamheid

Ambitie We kiezen voor haalbare en betaalbare verduurzaming, versterken klimaatbestendigheid en investeren in energie-infrastructuur. Duurzame energie vormt dé krachtige motor voor onze toekomst. Wij stimuleren en bevorderen - vanuit onze rol en verantwoordelijkheid - dat Terneuzen koploper wordt in de transitie naar die duurzame toekomst. We willen dat onze gemeente toonaangevend is en met een innovatief karakter aantrekkelijk kan zijn voor nieuw talent.

Onze inzet op de Rijksenergieprojecten Voor ons gebied spelen opgaven van nationaal belang, waaronder kernenergie, de uitbreiding van het 380 kV-net en het programma VAWOZ. Besluitvorming hierover heeft grote impact. Dit vergt een zorgvuldige ruimtelijke puzzel en integrale afweging. Wij lopen als lokale overheid niet weg voor onze verantwoordelijkheid bij deze ontwikkelingen en stellen daarbij als uitdrukkelijke voorwaarde dat hierover met het Rijk meerjarige en bindende bestuursafspraken worden gemaakt. Daarbij geldt als uitgangspunt dat bestaande haven- en industriële locaties, in het bijzonder de Mosselbanken, primair in aanmerking komen voor ruimtelijke inpassing. Voorafgaand aan onomkeerbare besluiten wordt een integraal ruimtelijk masterplan opgesteld, waarin de ruimtelijke inpassing, bouwlogistiek, kabel- en leidinginfrastructuur,

Bestuursakkoord 2026-2030 | klimaat en duurzaamheid | 19

natuur- en wateropgaven, landschappelijke buffering,

Nationaal Programma Vitale Regio’s (NPVR) en

stimuleren van de aanleg van geveltuintjes en het

woon- en werklocaties en het toekomstig gebruik

Zeeland 2050. Vanuit de positie van Terneuzen als

vergroenen van particuliere tuinen. Waterbergingen

na de bouwfase in onderlinge samenhang worden

vestigingsgemeente wordt hieraan invulling gegeven

zijn vast onderdeel van onze planvorming.

uitgewerkt en bestuurlijk worden verankerd.

in nauwe samenwerking met regiogemeenten,

Indien nationale opgaven beslag leggen op

de provincie, onderwijsinstellingen en overige

Een gezonde, diverse natuur verbetert water, bodem

bestaande economische ruimte, zetten wij in op

betrokken partners.

en lucht. Groen draagt ook bij aan gezondheid,

het in samenhang verduurzamen en versneld ontwikkelen van vervangende locaties. Hierbij noemen we concreet de Westelijke Kanaaloever, de Koegorspolder en Axelse Vlakte III.

ontmoeting, beweging en mentale vitaliteit van

Een schone, duurzame en klimaatrobuuste leefomgeving

inwoners. Gezien de vele positieve effecten van groen en natuur, zetten wij met de bosvisie in op het vergroten van het bosareaal. Door uitvoering te

We werken verder aan de energietransitie,

geven aan deze visie ontstaat strategisch gelegen

Wij verbinden aan de medewerking aan deze

klimaatadaptatie en verduurzaming. Dit doen we

natuur die zowel mens als dier ten goede komt.

nationale opgaven de totstandkoming van een

samen met andere overheden in de RES Zeeland

De kernen worden hiermee voorzien van groene

integraal en meerjarig gebiedsprogramma, inclusief

en met TenneT, Stedin, Gasunie, Evides en Impuls

zones die ruimte bieden voor recreatie en tegelijker-

aanvullende investeringen in wonen, bereikbaarheid,

Zeeland. We werken aan wijkuitvoeringsplannen

tijd een buffer vormen tussen industriële ontwikke-

leefbaarheid, zorg, veiligheid, onderwijs, arbeidsmarkt

en aan het warmteprogramma. Ook werken we aan

lingen en woonplekken. Dit kan hierdoor bijdragen

en economische structuurversterking. Waarbij

netcongestie, duurzame bedrijventerreinen en energy

aan de groei van zowel welzijn als welvaart.

wij inzetten op versnelling van de woningbouw,

hubs, onder andere in het project VerBeTer met VNO

Daarnaast verbinden we bestaande natuurgebieden

verduurzaming van de bestaande woningvoorraad,

NCW. Waterstoffabrieken zijn nodig om de industrie

en watergangen, met als doel een veerkrachtige en

tijdelijke en structurele huisvestingsoplossingen,

te verduurzamen. Hiervoor moet er voldoende

robuuste groen-blauwe dooradering te realiseren die

verbetering van infrastructuur en openbaar vervoer,

elektriciteit en netwerkcapaciteit beschikbaar zijn.

de lokale flora en fauna versterkt.

en de ontwikkeling van een samenhangende

We faciliteren de energie-infrastructuur die nodig is

kennis-, onderwijs- en campusagenda die aansluit

om waterstoffabrieken te kunnen bouwen.

bij de toekomstige arbeidsmarktvraag. Het college

Een goede leefomgeving is ook een schone leefomgeving. Via de uitvoering van maatregelen uit het

hanteert daarbij als leidend uitgangspunt dat de

We willen onze koppositie als het gaat om

randvoorwaarden en opbrengsten voor gemeente,

klimaatadaptatie behouden en verder uitbreiden.

inwoners en regio in evenwicht dienen te zijn, dat

We ontwikkelen digitale datasystemen voor

het door de Adviesgroep in februari 2026 opgestelde

klimaatadaptatie en onze labelsystematiek, onder

Afval

voorwaardenpakket een wezenlijke basis vormt

meer voor de robuuste inrichting van de openbare

We zetten in op het actualiseren en moderniseren van

voor het overleg met het Rijk, en dat nieuwe

ruimte op het niveau van klimaatlabel B. We voeren

het bestaande afval- en grondstoffenbeleid. Daarmee

investeringen aanvullend dienen te zijn op bestaande

campagnes uit om de bewustwording van de

kunnen we de verdere stijging van de kosten

en toekomstige regionale programma’s, zoals het

klimaatopgave bij inwoners te vergroten, zoals het

beperken, voor zowel de inwoners als de gemeente.

20 | Bestuursakkoord 2026-2030 | klimaat en duurzaamheid

Schone Luchtakkoord geven we hier invulling aan.

We beginnen met bronscheiding, waarbij inwoners thuis al afval gaan scheiden. We kijken daarnaast ook naar de mogelijkheden van diftar (verschillende tarieven). Daarbij onderzoeken we een eerlijke tarievenstructuur die inwoners stimuleert om afval beter te scheiden en bijdraagt aan onze circulaire

Belangrijkste speerpunten 2026-2030 • Stimuleren en bevorderen van de energietransitie naar een duurzame toekomst. • Bindende bestuursafspraken baseren op de

doelen. Voor de binnenstad van Terneuzen en

voorwaarden van de Adviesgroep bij opgaven van

specifieke doelgroepen, zoals mensen met medische

nationaal belang, waaronder kernenergie en de

indicatie en bestaande hoogbouw werken we gericht

uitbreiding van het 380 kV-net.

beleid uit. In de Zeeuwse samenwerking voor afval (OLAZ-samenwerkingsverband) en samen met Hulst en Sluis werken we aan de ontwikkeling van het Circulair Ambachtscentrum Zeeuws-Vlaanderen in Terneuzen.

• Verder werken aan klimaatadaptatie en verduurzaming samen met de betrokken partners. • Inzetten op meer groene gebieden in woonwijken, rondom kernen en bedrijventerreinen. • Verder uitvoering geven aan het Schone Luchtakkoord. • Verbeteren van afvalscheiding en daarmee het verlagen van de kosten voor afvalinzameling.

Bestuursakkoord 2026-2030 | klimaat en duurzaamheid | 21

thema

economie en arbeidsmarkt De economie ontwikkelt zich en veel bedrijven ervaren een groeiend tekort aan gekwalificeerd personeel. De overgang naar een duurzame economie vraagt om nieuwe vaardigheden, innovatie en samenwerking. Terneuzen heeft met de Kanaalzone een krachtige economische motor. De strategische positie van de haven wordt internationaal verder versterkt door de komst van de Schelde-Seine verbinding tot aan Parijs. Deze ontwikkeling biedt nieuwe kansen voor logistiek, industrie, internationale handel en vestiging van bedrijven. Het behouden en aantrekken van talent, het versterken van innovatie en het creëren van ruimte voor ondernemerschap zijn essentieel om deze economische kansen te benutten. Verduurzaming, voldoende arbeidskrachten, een innovatief klimaat en faciliterend onderwijs voor de hele sector zijn belangrijk om te vergroten en te benutten.

22 | Bestuursakkoord 2026-2030 | economie en arbeidsmarkt

Ambitie We streven naar een sterke, grensverleggende positie in Europa in 2035. We willen een gemeente zijn waar wonen, werken en recreëren in balans zijn met een toekomstbestendige industrie. Wij willen koploper zijn in de energieen grondstoffentransitie met als doel een CO2-neutrale economie in 2050 en een divers, innovatief bedrijfsleven. We versterken de economische kracht van Terneuzen, zorgen voor een betrouwbaar ondernemingsklimaat en zetten gericht in op innovatie en het voorkomen van personeelskrapte. Ook hebben we aandacht voor mensen die een grotere afstand hebben tot de arbeidsmarkt. We benutten de kansen van AI/ kunstmatige intelligentie, maar hebben daarbij oog voor de effecten op banen in de diverse sectoren. We combineren economische groei met aandacht voor gezondheid, leefomgeving en brede welvaart.

Economie Onze huidige economie steunt sterk op industrie, logistiek en landbouw en de beschikbare uitbreidings-/ontwikkelruimte op bedrijventerreinen is beperkt. Hierdoor zijn we kwetsbaar als het economisch minder gaat. We willen daarom inzetten op meer diversiteit van bedrijven We werken aan nieuwe bedrijventerreinen (onder andere in de Koegorspolder) en verbeteren de bestaande. We zetten in op een actiever grondbeleid. Ook ontwikkelen we een (selectief ) toekomstgericht

Bestuursakkoord 2026-2030 | economie en arbeidsmarkt | 23

afwegingskader waarmee we regelen welke bedrijven

We benadrukken dat we in ons gebied geen ruimte

We onderzoeken voor innovatieplekken ook de

of functies zich op specifieke locaties mogen

willen bieden aan grootschalige datacentra.

verbinding met de nieuwe onderwijscampus en onze

vestigen. Tot slot stimuleren we de verruiming van het zakelijk hotelaanbod. Met deze inzet versterken we:

creatieve broedplaats Nesse. We faciliteren met deze

• Toekomstbestendigheid van de lokale economie

Ondernemers als fundament

• Ruimte voor nieuwe innovatieve sectoren

Lokale ondernemers zijn onmisbaar voor onze

(waterstof, circulair, eiwittransitie) • Balans tussen economische groei, landschap en leefbaarheid • Aantrekkelijkheid voor talent, mkb en kennisintensieve bedrijven.

Haven en industrie

initiatieven de samenwerking tussen ondernemers en onderwijsinstellingen om zo talent te behouden en aan te trekken.

economie, werkgelegenheid en leefbare kernen. Daarom versterken we het ondernemersklimaat door ondersteuning te bieden aan initiatief,

Aandacht voor landbouw

innovatie en samenwerking. We ondersteunen het

We zien de landbouwsector als volwaardige partner

mkb om bedrijven concurrerend, wendbaar en

in ruimtelijke en maatschappelijke vraagstukken.

toekomstbestendig te houden. We denken mee

Samenwerking is nodig bij het creëren van een

over passende huisvesting en faciliteiten voor

leefbaar platteland, waarbij natuur en landbouw

arbeidsmigranten.

samenhangen. We blijven actief in gesprek met

De haven- en industriële bedrijven in de Kanaalzone

de sector en haar belangenorganisatie ZLTO

zijn van groot belang voor de werkgelegenheid,

We luisteren naar de suggesties van ondernemers

en betrekken hen in een vroeg stadium bij

welvaart en economische kracht van Terneuzen.

onder meer via onze bedrijfscontactfunctionarissen

ontwikkelingen en uitvoering van opgaven die ze

Wij ondersteunen de verduurzaming en toekomst-

en verminderen regeldruk waar dat kan. We zetten

direct raken. Op basis van onze omgevingsvisie

bestendigheid van deze sectoren en zetten ons

ons eigen ondernemersloket voort waarbij we zowel

betrekken we de sector bij de uitwerking van plannen

in voor voortvarende besluitvorming hierover.

digitaal als fysiek bereikbaar zijn voor vragen over

en gebiedsontwikkelingen.

Waar bevoegdheden bij provincie of Rijk liggen,

bijvoorbeeld plannen en vergunningen. We hebben

voeren we een actieve lobby voor duidelijke kaders

nadrukkelijk aandacht voor hulp aan startende

We bieden toekomstperspectief met ruimte en

en snelle procedures.

ondernemers.

maatwerk voor de landbouwsector en veehouderij

Wij onderschrijven de ontwikkelstrategie van

We willen stimuleren dat ondernemers via

en duurzaamheid. In het buitengebied creëren we

North Sea Port binnen de uitgangspunten van de

kennisnetwerken elkaar kunnen vinden en

ruimte voor landbouw en nieuwe economische

gemeentelijke Omgevingsvisie en het te ontwikkelen

samenwerken. We zetten onder meer in op

dragers. Agrarische ondernemers krijgen de ruimte

afwegingskader. Daarbij blijven de ontwikkeling

gezamenlijke werk- en innovatieplekken als

voor nevenactiviteiten op het gebied van recreatie,

van de Westelijke Kanaaloever en de uitbreiding

broedplaatsen voor mkb en voor start-ups en scale-

toerisme en natuurbeheer. Natuurcompensatie op

van de Axelse Vlakte belangrijke speerpunten voor

ups. Specifiek werken we aan een initiatief in en rond

landbouwgrond is nooit een doel op zich en kan

economische groei en duurzame werkgelegenheid.

de CO3-campus om een baanbrekende Innovatiehub

bij voorkeur alleen in overeenstemming met de

voor Techniek en Veiligheid (ITV) te realiseren.

grondeigenaar.

in onze gemeente, juist om te komen tot innovatie

24 | Bestuursakkoord 2026-2030 | economie en arbeidsmarkt

City- en regiomarketing Met een goede city- en regiomarketing zorgen we ervoor dat we als aantrekkelijke gemeente op de kaart staan. Hierin blijven we structureel investeren en bouwen voort op onze professionele aanpak. We werken ook in Zeeuws verband samen. We versterken onze positie als gemeente waar nieuwe inwoners en bezoekers naartoe komen en huidige inwoners graag blijven. Een nieuwe strategie voor citymarketing is momenteel in ontwikkeling. Hierin staat hoe we de marketingactiviteiten blijven organiseren vanuit de gemeentelijke organisatie.

Belangrijkste speerpunten 2026-2030 • Streven naar een sterke, grensverleggende positie in Europa. • Zorgen voor toekomstbestendige industrie, landbouw en logistiek waarbij wonen, werken en leven in balans zijn. • Inzetten op aantrekkelijkheid regio voor talent, mkb en kennisintensieve bedrijven. • Ontwikkelen van de Westelijke Kanaaloever en uitbreiding van de Axelse Vlakte voor economische groei en duurzame werkgelegenheid. • Ondersteunen van ondernemers door het versterken van innovatie en samenwerking, onder meer via broedplaatsen en innovatienetwerken. • Faciliteren van samenwerking tussen ondernemers en onderwijsinstellingen om talent te behouden en aan te trekken. • Toekomstperspectief bieden voor de landbouwsector en veehouderij. • Strategisch blijven inzetten op citymarketing voor nieuwe en bestaande inwoners en bezoekers.

Bestuursakkoord 2026-2030 | economie en arbeidsmarkt | 25

thema

goed bestuur Gemeenten krijgen steeds meer taken. Ze hebben te maken met digitalisering/AI, veiligheidsvraagstukken en groeiende maatschappelijke onrust. Tegelijkertijd staan de gemeentelijke financiën onder druk, waardoor scherpe keuzes noodzakelijk zijn. Samenwerking, zowel in de regio, nationaal en over de grens wordt steeds belangrijker. Sterk (bestuurlijk) leiderschap is nodig om keuzes te bepalen en de juiste koers te kiezen.

26 | Bestuursakkoord 2026-2030 | goed bestuur

Ambitie We werken aan een voorspelbaar en stabiel bestuur dat duidelijke keuzes maakt, inzet op sterke regionale samenwerking en een robuust financieel beleid voert. We communiceren helder, zowel via online media als via persoonlijk contact. Participatie organiseren we transparant en realistisch, met respect voor democratische legitimiteit en de menselijke maat.

Participatie en communicatie We informeren inwoners actief over ontwikkelingen in hun leefomgeving met passende communicatiemiddelen. De gemeente werkt volgens de participatieverordening. Bij alle Omgevingswet-projecten moeten initiatiefnemers tijdige participatie toepassen. We zorgen voor voldoende capaciteit en investeren in moderne digitale en fysieke participatievormen. Ook zorgen we ervoor dat iedereen mee kan doen en kan zien wat er met hun bijdrage gebeurt. We willen toe naar een nieuwe manier van samenwerken met kernen wijkraden. We zetten ons specifiek in om jongeren actief te betrekken bij hun leefomgeving en bij besluitvorming. Jongeren zijn essentieel voor de toekomst van onze regio en hun betrokkenheid draagt bij aan een sterke en verbonden samenleving. We zoeken daarbij naar passende vormen zoals digitale participatie, onderwijsgerichte trajecten en communityvorming.

Bestuursakkoord 2026-2030 | goed bestuur | 27

Inclusie en anti-discriminatie

als Rijksmonument. De komende jaren geven we

North Sea Port District (NSPD). Uitgangspunt bij

We zetten in op een samenleving waarin iedereen

het stadhuis een metamorfose op gebied van

bestuurlijke samenwerking is dat we dit effectief en

mee kan doen en gelijke kansen heeft. We richten ons

verduurzaming, renovatie en gebruiksmogelijkheden.

efficiënt organiseren.

op het wegnemen van drempels die inwoners ervaren

Eind 2028 heropenen wij feestelijk ons stadhuis als

in het dagelijks leven, bijvoorbeeld op het gebied van

‘Huiskamer van de Stad’.

Binnen het Nationaal Programma Vitale Regio’s

toegankelijkheid, participatie, gezondheid, inkomen

werken we samen met onze buurgemeenten,

en sociale veiligheid. We geven uitvoering aan de

de provincie en het Rijk aan de leefbaarheid

Lokale Inclusie Agenda en het Deltaplan tegen

Toegang tot het recht

discriminatie en werken samen met maatschappelijke

Het is belangrijk dat inwoners met juridische vragen

uitvoeringsagenda’s zetten we in op het verbeteren

partners. We zetten ons actief in voor de acceptatie,

of problemen makkelijk en op tijd hulp kunnen

van de leefbaarheid. In de Zeeuwse samenwerking

veiligheid en zichtbaarheid van LHBTIQ+-inwoners.

krijgen. We versterken de toegang tot recht door

zien we het Overleg Zeeuwse Overheden als een

Dit doen we door het tegengaan van discriminatie,

te investeren in vroegtijdige en laagdrempelige

belangrijk platform. Met Zeeuwse overheden zetten

het vergroten van bewustwording en het onder-

rechtshulp. Zo kunnen inwoners sneller duidelijkheid

we in op een gezamenlijk geluid aan de hand van

steunen van initiatieven uit de samenleving. De focus

krijgen en gaan problemen minder vaak escaleren.

het perspectief Zeeland 2050 en een Zeeuwse

ligt op het versterken van de uitvoering, onder andere

Door deze inzet bevorderen we vertrouwen en

samenwerkingsagenda. We trekken samen op

in onderwijs, zorg en de openbare ruimte.

zelfredzaamheid in onze gemeenschap en beperken

met gemeenten in de VNG en met middelgrote

we onnodige hindernissen

gemeenten via de M50.

Onze rol als gemeentelijke overheid

Bestuurlijke samenwerking

Lobby en fondsenwerving

We zijn een transparante en integere overheid.

Onze gemeente kiest voor bestuurlijke

We zetten in op een sterke lobby naar Den Haag en

Voor onze dienstverlening geldt: digitaal waar het

samenwerking en neemt daar initiatief in. De

Brussel om onze belangen optimaal te behartigen.

kan, persoonlijk waar het moet. We waarborgen de

maatschappelijke opgaven waar we voor staan - op

We werken samen in meerdere verbanden om

privacy conform de geldende wet- en regelgeving

het gebied van wonen, duurzaamheid, leefbaarheid,

onze doelen te bereiken en fondsen aan te trekken.

en zorgen voor een hoge mate van (digitale)

onderwijs, economie en zorg - overstijgen

Terneuzen werkt met een proactieve EU-aanpak

informatieveiligheid. We voeren hier interne en

onze gemeentegrenzen. Daarom investeren wij

en neemt deel aan Europese samenwerking.

externe controles (audits) op uit

in duurzame, gelijkwaardige en transparante

We wisselen kennis uit en maken optimaal gebruik

samenwerkingen met buurgemeenten, regionale

van beschikbare fondsen om gemeentelijke projecten

samenwerkingsverbanden, maatschappelijke

te realiseren.

Huiskamer van de stad

organisaties, de provincie en het Rijk. We versterken

We zijn trots op het brutalistische stadhuis van

de contacten en de samenwerking met onze Vlaamse

Terneuzen. We vieren de aanwijzing van het gebouw

buurgemeenten en spelen een actieve rol in het

28 | Bestuursakkoord 2026-2030 | goed bestuur

in onze gemeente. Met het regioplan en via

Belangrijkste speerpunten 2026-2030 • Participatie via passende vormen inzetten om (jonge) inwoners en organisaties actief te betrekken bij gemeentelijk beleid. • Bevorderen dat iedereen mee kan doen en tegengaan van discriminatie. • Ontwikkelen van het stadhuis als ‘Huiskamer van de Stad’. • Investeren in duurzame, gelijkwaardige en transparante samenwerkingen met buurgemeenten, regionale samenwerkingsverbanden, maatschappelijke organisaties, de provincie en het Rijk. • Het Nationaal Programma Vitale Regio’s benutten als instrument om de leefbaarheid te versterken. • Meewerken met Zeeuwse partners aan Zeeland 2050. • Optimaal gebruikmaken van beschikbare fondsen om gemeentelijke projecten te realiseren. • Inzetten op proactieve EU-aanpak en deelname aan Europese samenwerking. • Zorgen voor een solide financieel beleid door gebruik van het financieel kompas.

Bestuursakkoord 2026-2030 | goed bestuur | 29

Financiën We staan de komende jaren voor belangrijke

Wij vinden een solide financieel beleid belangrijk.

Financieel kompas

financiële keuzes. Vanaf 2026 ontvangt de

Dit zorgt voor stabiliteit, duidelijkheid en een

Dit bestuursakkoord vormt de komende jaren het

gemeente minder geld van het Rijk. Een deel van

goede basis om plannen uit te voeren. Een gezond

financiële kompas. Dit kompas kent vier richtingen.

deze verlaging is uitgesteld tot 2028, maar de

financieel beleid betekent dat de begroting in

inkomsten blijven structureel lager. Tegelijkertijd

balans is, dat we duidelijke keuzes maken en dat

nemen de uitgaven toe, vooral in het sociaal

er voldoende geld achter de hand is om tegenvallers

domein. Hierdoor komt de begroting onder druk

op te vangen.

te staan. In 2027 is de begroting nog in evenwicht,

Noord Budget bestuursperiode 2026–2030

maar vanaf 2028 wordt een tekort verwacht.

Deze richting gaat over de financiële kaders voor de komende bestuursperiode. Het gaat om wat we willen bereiken, wat dit kost en hoe we dit betalen. De financiële situatie vraagt om zorgvuldige afwegingen en soms moeilijke keuzes. Tegelijk vinden we het belangrijk om te investeren in de leefbaarheid

noord

van de gemeente. We willen dat dorpen en wijken

budget bestuursperiode 2026-2030

bezoekers zich welkom voelen.

oost

west inkomsten en uitgaven in balans

sterk blijven en dat inwoners, ondernemers en

Financieel kompas

zuid

koers uitzetten

algemene reserve en weerstandsvermogen

Voor de uitvoering van dit bestuursakkoord vormen we een werkbudget in de vorm van een bestemmingsreserve. Deze reserve vullen we met geld uit de algemene reserve. Zo hoeven we geen extra structureel geld uit de begroting te gebruiken en voorkomen we dat de jaarlijkse lasten stijgen. Bovendien ontstaat er ruimte om het huidige begrotingstekort verder te verkleinen. Dit werkbudget vormt het maximum budget voor de uitvoering van onze ambities en plannen in 2026– 2030. Dit zorgt voor duidelijkheid en helpt om keuzes

30 | Bestuursakkoord 2026-2030 | Financiën

te maken. Wij gebruiken dit werkbudget voor: • nieuw beleid dat voortkomt uit het bestuursakkoord; • uitbreidingen van bestaand beleid; • nieuwe investeringen; • uitbreidingen van bestaande investeringen.

• we kiezen voor een evenwichtig en voorspelbaar tarievenbeleid; • we laten de lokale belastingen stijgen met een vast percentage van 2,5 %; • we handhaven de hondenbelasting, maar kiezen voortaan voor één vast bedrag per hond; • we verhogen de parkeerbelasting en toeristen-/

Daarnaast maken wij indien nodig gebruik van de surplusregeling. Dit doen wij in afstemming met onze toezichthouder. Deze regeling maakt het mogelijk om onder voorwaarden tijdelijke tekorten te dekken vanuit de algemene reserve. Wij passen deze regeling terughoudend en zorgvuldig toe. De surplusregeling functioneert als een ‘revolving fund’: onttrekkingen

Kosten zoals indexeringen en volumewijzigingen

forensenbelasting met een hoger percentage dan

zijn tijdelijk en vullen we in latere jaren weer aan.

(bijvoorbeeld in de jeugdzorg) horen hier niet bij.

2,5 % in lijn met regionale ontwikkelingen;

Dit vraagt om discipline, terughoudendheid en een

Die worden verwerkt in de reguliere begroting of eenmalig gedekt uit de algemene reserve.

• we kiezen voor een 100% kostendekkendheid voor

zorgvuldige afweging bij nieuwe initiatieven.

de riool-en afvalstoffenheffing.

Voor de omvang van dit werkbudget vinden wij

Hierdoor verschuift onze focus van het benutten

€ 15 miljoen een passend uitgangspunt.

van budgetten naar het borgen van duurzame

West Inkomsten en uitgaven in balans

Oost Algemene reserve en weerstandsvermogen

financiële houdbaarheid. Wij vinden dat deze werkwijze bijdraagt aan het behoud van een solide en toekomstbestendige financiële positie.

Deze richting gaat over de financiële robuustheid van

Deze richting gaat over een sluitende begroting.

onze gemeente. De algemene reserve is nodig om

Wij willen dat de structurele uitgaven worden

risico’s en tegenvallers op te vangen. Wij zetten in op

betaald met structurele inkomsten. We vinden het

het versterken en op peil houden van deze reserve,

Zuid Koers uitzetten

belangrijk dat inwoners zich zo min mogelijk zorgen

met als doel een solide weerstandsvermogen. Om dit

Deze richting gaat over vooruitkijken en bijsturen.

hoeven te maken over hun maandelijkse lasten. We

te realiseren voegen wij een deel van de dividenden

Wij spelen aankomende bestuursperiode tijdig in

zetten daarom in op een zorgvuldig en verantwoord

van de Zeeuwse Energie Houdstermaatschappij N.V.

op veranderingen en passen waar nodig het beleid

financieel beleid. Betaalbaarheid staat hierbij

(ZEH) toe aan de algemene reserve. Dit helpt om

aan. Dit betekent dat we strategische keuzes

centraal. We streven ernaar de lasten zo laag en

financieel sterk te blijven, ook in de toekomst.

maken, ontwikkelingen signaleren en waar nodig

beheerst mogelijk te houden. Wij maken hiervoor de volgende keuzes: • we besparen gericht waar dat mogelijk en verantwoord is; • we voegen extra geld van het Rijk toe aan het begrotingsresultaat;

bijsturen. Door bewust te anticiperen op toekomstige Wij hanteren als uitgangspunt dat de ondergrens

maatschappelijke en financiële uitdagingen, zorgen

van de algemene reserve minimaal 15% van het

we ervoor dat de gemeente Terneuzen gericht

begrotingstotaal bedraagt. Dit waarborgt voldoende

kan blijven investeren in de opgaven die voor

financiële ruimte en flexibiliteit.

ons liggen. Dit financieel kompas helpt ons om duurzaam te werken aan een sterke, leefbare en toekomstbestendige gemeente.

Bestuursakkoord 2026-2030 | Financiën | 31

Bijlage toelichting Rijksenergieprojecten Nationale opgaven

dan het inzetten van landbouwgronden. In lijn met

ruimtelijk masterplan nodig. In dat masterplan

De gemeente Terneuzen is nadrukkelijk in beeld

de motie-Flach zien wij inzet van industrieterreinen

moeten de bereikbaarheid van de terreinen, de

als mogelijke locatie voor opgaven van nationaal

voor de Rijksenergieprojecten daarom primair als de

bouwterreinen, logistiek, kabels en leidingen,

belang, waaronder kernenergie, de uitbreiding

vestigingslocatie voor een kerncentrale en de 380 kV-

groenblauwe structuren, werk- en woonlocaties,

van het 380 kV-net en programma VAWOZ. Wij

infrastructuur. Concreet kijken we hiervoor naar de

landschappelijke overgangszones en het gebruik

onderkennen het belang van deze ontwikkelingen

Mosselbanken.

na de bouwfase in samenhang worden uitgewerkt.

voor de leveringszekerheid, de verduurzaming van

Ook lokale randvoorwaarden ten aanzien van

het energiesysteem en de economische positie

Tegelijkertijd erkennen wij dat inzet van deze

onder meer landschappelijke inpassing, natuur,

van Nederland.

locatie gevolgen heeft voor de beschikbaarheid van

water, bovengrondse verbindingen en andere

haven- en industriegrond en het ecosysteem van

omgevingsaspecten dienen daarin bestuurlijk

De inpassing en realisatie van deze opgaven hebben

Dow Chemical. Daarom achten wij het noodzakelijk

te worden geborgd.

echter ingrijpende ruimtelijke, economische en

om gezamenlijk met het Rijk en andere partners

maatschappelijke gevolgen voor onze gemeente

andere terreinen versneld tot (her)ontwikkeling te

Wij zien dit masterplan als de opmaat naar een

en haar leefomgeving. Wij lopen als lokale overheid

brengen. Concreet noemen we hier de ontwikkeling

langjarig integraal gebiedsprogramma, gericht op

niet weg voor onze verantwoordelijkheid bij deze

van de Westelijke Kanaaloever, de Koegorspolder

structurele (sociaal-)economische ontwikkeling en

ontwikkelingen en stellen daarbij als uitdrukkelijke

en Axelse Vlakte III. Wij zien dat er schaarste

de daarbij behorende investeringen in onder meer

voorwaarde dat hierover met het Rijk meerjarige en

ontstaat aan ruimte en belangen gaan botsen.

woningbouw en voorzieningen. Goede huisvesting is

bindende bestuursafspraken worden gemaakt.

We zoeken hierin naar balans tussen de lusten

immers een essentiële voorwaarde om werknemers

en de lasten. Indien de beschikbare ruimte op de

en nieuwe inwoners duurzaam aan de regio te

Het accommoderen van nationale energie- en

Mosselbanken ontoereikend blijkt, is voorstelbaar

binden. Evenals het kunnen bieden van volwaardige

infrastructuuropgaven vraagt naar ons oordeel om

dat ook de Paulinapolder geheel of gedeeltelijk in

zorg, goed onderwijs en een veilige leefomgeving.

meer dan alleen projectrealisatie. Het vraagt om

beeld komt voor (tijdelijke) functies gedurende de

een structureel partnerschap tussen Rijk, regio,

bouwfase, zoals logistieke en bouwondersteunende

Daarom willen wij inzetten op versnelling van de

bedrijfsleven en onderwijsinstellingen, waarbij

voorzieningen. Na afronding van de bouw kan dit

woningbouw voor verschillende doelgroepen, met