3.3a Aanbiedingsbrief Programmabegroting 2026 (geanonimiseerd)
Tekst van het document
d Zeeland
Uw
kenmerk
Uw
brief van
Ons kenmerk
:
20250411/BAVJGae
Aan: College van Burgemeesters Wethouders van de 13 Zeeuwse
Datum
:
29
gemeenten
Onderwerp
:
Een stap naar voren: GGD 2026 en de jaren erna
Geacht
zer
college
regeling
2025
burgemeester
van
Hierbij ontvangt
april
en
Zeeland
en
in
wethouders,
de ontwerpbegroting 2026-2029 van Gemeenschappelijke Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland (GR). u
Verzoek om zienswijze Conform artikel 24 van de
begroting gemeenten.
ter
Toelichting
zienswijze
op de
gemeenschappelijke regeling
voor
te
leggen
aan
de raden
van
vragen wij u deze de deelnemende
ontwerpbegroting 2026-2029
Algemeen Een goede publieke gezondheid en veiligheid is van essentieel belang voor de Zeeuwse inwoners, Daarom zet de GGD, samen met de Zeeuwse gemeenten, in op een sterke publieke gezondheid. Om de taken op het gebied van de publieke gezondheid en veiligheid blijvend goed te kunnen uitvoeren is een gezonde financiële bedrijfsvoering noodzakelijk. N
Het jaar 2026 staat bekend als een jaar van financiële uitdagingen voor gemeenten en betrokken partijen (waaronder gemeenschappelijke regelingen). Ook de Gemeenschappelijke Regeling Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland (GR) ziet en erkent de uitdagingen die hiermee gepaard gaan. In Zeeland is door de Vereniging Zeeuwse Gemeenten (VZG) voor het jaar 2026 een uniforme bezuinigingsrichtlijn voor gemeenschappelijke regelingen opgesteld van 2,2 % en een uniforme indexeringsrichtlijn van 0%. Deze laatste richtlijn van 0% betekent eveneens een bezuiniging, gezien verwachte loon- en prijs inflatiecijfers vanuit macro economische verkenning 2026 van gemiddeld 2,1%. Inmiddels wordt een CAO SGO voorgelegd aan de bonden (nog niet definitief). Uiteraard is de GR bezig om te bezien welke impact hieruit voortkomt voor de organisatie. Vooralsnog lijkt een eerste inschatting aan te geven dat de gevolgen van de CAO doorrekening binnen de begroting 2026 kunnen worden opgelost. Indien een positief resultaat resteert, wordt dit jaar nog een begrotingswijziging 2026 aan de gemeenten aangeboden. Basis op Orde De afgelopen jaren hebben we met het programma Basis op Orde ingezet op het op orde brengen van de GGD. Uit de externe evaluatie (Lysias advies, november 2024) blijkt dat we op de goede weg zijn, maar dat er nog verdere inzet nodig is.
Bezoekadres
Westwal 37 8461 CM Goes onns-249 400
Postadres
Postbus 345 4460 AS Goes
ggdzeeland.nl
GO N
De basis
de
en ondersteuning aan de primaire is versterkt. Het is echter goed op te merken dat deze basis processen bieden, in beginsel kwetsbaar blijft. GGD Zeeland heeft namelijk een smalle basis qua capaciteit. Zeeland telt relatief weinig inwoners en bedient een groot verzorgingsgebied. Hierdoor bestaat een zeker ‘schaalnadeel’. om
noodzakelijke sturing
te
Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland (IJZ) Eind 2024 heeft het OZO ingestemd met een onderzoek naar de governance van het sociaal domein in Zeeland. In het eerste halfjaar 2025 wordt de voortgang hiervan besproken in het OZO. De uitkomst hiervan kan zijn dat IJZ op of omstreeks 1 januari 2027 onderdeel gaat worden van een andere gemeenschappelijke regeling. Vanwege dit mogelijk toekomstperspectief zijn de aangevraagde begrotingswijzigingen van IJZ als incidenteel opgegeven.
Samenwerking
GGD-VRZ-RUD VRZ op In 2025 en 2026 vervolgen we het proces van de samenwerking GGD basis van de voorgenomen besluitvorming in het AB van april 2025. Er ligt een vervolgopdracht om te komen tot het samenvoegen van de bedrijfsvoeringstaken van GGD en VRZ, het oprichten van één gemeenschappelijke regeling GGD en —
VRZ
en
om
aan
gezamenlijke huisvesting. Aan de RUD wordt de mogelijkheid geboden te haken bij de gezamenlijke huisvesting.
De stukken AB
van
april
behorend 2025
bij het voorgenomen besluit zijn u separaat toegezonden.
en
verdere opdracht
van
het
Consequenties VZG -richtlijnen op de ontwerpbegroting 2026-2029 De GGD heeft, na consultatie van de ambtelijke adviescommissie, op verzoek van het DB de consequenties inzichtelijk gemaakt van de VZG-richtlijnen, zoals die voor de GR zijn gesteld. Tijdens het AB van 11 april zijn op basis van deze inzichten bestuurlijke keuzes gemaakt. De consequenties van deze keuzes zijn daarna verwerkt in de voorliggende begroting 2026 2029. —
Op hoofdlijnen zijn deze «
e
keuzes: Voor het realiseren van de financiële bezuinigingsopgaven wordt een combinatie van verschillende kansrijke scenario’s uitgevoerd tot een bedrag van 445K structureel. van het oorspronkelijk tekort van 1.123,5K resteert na verwerking van de kansrijke scenario's 678,5K. Het AB heeft besloten voor te stellen voor dit bedrag de VZG-richtlijnen niet toe te passen. Hierbij weegt mee dat de Personeel/Materieel verhouding in de begroting 83% personeel en 17% materieel is en minder mogelijkheden biedt om beide VZG-richtlijnen te volgen, daar bezuinigingen grotendeels op inzet van personeel terugvallen. Dit betekent concreet dat voor het bedrag van 678,5K wordt voorgesteld de gemeentelijke bijdragen voor 2026 te verhogen (zie bijlage 1 en 2 in de ontwerpbegroting voor de totale gemeentelijke bijdragen).
Toelichting Bij bezuinigingen
maatschappelijke
Zeeland is het van belang om de impact goed te begrijpen, vooral voor kwetsbare groepen.
op
de GR
GGD
ggdzeeland.nl
d Zeeland
niet voor het gelijk verdelen van bezuinigingen over de omdat dat leidt tot verschraling van de dienstverlening zonder gehele GR, strategische afweging. Hierbij valt te denken aan het sluiten van consultatiebureaus, het bezuinigen op preventieve programma’s voor kwetsbare groepen of op de capaciteit bij Veilig Thuis. Hierbij is een belangrijke overweging dat het bezuinigen op de diensten van de GR GGD Zeeland grote effecten kent op We kiezen
de
nadrukkelijk
gezondheid
van
Zeeuwse
burgers,
voor
langere termijn. Immers,
bezuinigingen preventieve zorg zoals vaccinaties, mentale gezondheidsondersteuning en vroegtijdige interventie bij risicogroepen. Dit kan zorgen voor ongelijkheid in de gezondheidszorg en vergroot de kans op toekomstige gezondheidsproblemen en sociale uitsluiting. hebben
direct effect op de toegang tot
Ook het stellen van een algehele vacaturestop behoort niet tot de mogelijkheden, het leidt namelijk tot willekeurige personele krimp, die niet gebaseerd is op inhoudelijke of strategische afwegingen, de uitstroom van personeel betreft voor het merendeel het primaire proces. Hiermee kan essentiële expertise verloren gaan, wat de continuïteit van cruciale diensten bedreigt. van het bedrag van 445K zetten we in op vier kansrijke verhogen de opbrengsten door meer projectsubsidies te realiseren markttaken uit te breiden. Dit kansrijke scenario sluit direct aan bij onze
Voor het realiseren scenario's. en
onze
ambitie
We
‘een stap
om
naar
voren
te willen zetten’ en ons verder te ontwikkelen
als
kennispartner. We stoten specifieke taken af, zoals o.a. het stoppen met de Verwijsindex Risicojongeren (bij AB besluit van 11 april 2025). Daarnaast brengen WMO onder in het takenpakket toezichthouders domein, waardoor dit niet hoeft te leiden tot extra kosten voor de 13 Zeeuwse gemeenten. Als derde houden we vacatures weloverwogen open voor twee maanden, tenzij de continuïteit van de cruciale dienstverlening en/of goed werkgeverschap in het gedrang komt. Tenslotte maken we gebruik van inzet van het vrij besteedbare deel (surplus) binnen het algemeen reserve conform het Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader (GTK). Deze maatregelen gezamenlijk leveren voor 2026 een (geschatte) bezuiniging op van 445K. we
het Calamiteiten Toezicht
sociaal
De
ontwikkeling van
sterke lokale teams, mede in het licht van de hervormingsagenda, vraagt om behoud én versterking van preventieve zorgstructuren, waar GGD actief uitvoering aan geeft in alle 13 gemeenten. van
stijgende (zorg)kosten jeugdbescherming en de kosten lange termijn te beperken. belang
om
jeugdhulp de
de
en
—
-
in het
bijzonder
voor
in de
Dit is
specialistische
de Zeeuwse samenleving op
op bedrijfsvoering leiden indirect tot suboptimale (minder efficiënte) dienstverlening vanuit het primair proces en tot een nog hogere werkdruk bij de al beperkte bezetting van zowel primair proces als bedrijfsvoering. Op de wijze voorgesteld in de kansrijke scenario's blijft personeel
Bezuinigingen
behouden
voor
Tot slot De urgentie
kerntaken.
als GGD een stap naar voren te zetten, wordt onderstreept door de huidige situatie in de Zeeuwse zorg. Zoals recente berichtgeving aantoont, piept en kraakt de zorg in onze provincie. Wachttijden lopen op, er zijn personeelstekorten, en er wordt voorspeld dat Zeeland in 2030 zo'n 7500 om
ggdzeeland.nl
zorgmedewerkers
tekort komt.
Deze
problemen
vragen
om
een
fundamenteel
andere aanpak. De GGD
is met
haar data
preventie van grote waarde bij het zoals: aanpakken complexe vraagstukken „ De dubbele vergrijzing in onze regio, die vraagt om nieuwe vormen van preventie en verbinding tussen het sociaal en medisch domein « De toenemende vraag naar jeugdzorg en de mentale gezondheid van en
kennis
van
van
jongeren De stijgende zorgkosten en het acute tekort aan zorgpersoneel De invloed van de leefomgeving op de gezondheid van inwoners
e e
De GGD
Zeeland
levert een bijdrage aan de noodzakelijke transformatie van zorg gezondheid, zoals de Zeeuwse Zorg Coalitie benadrukt. Door onze brede expertise, preventieve taken en Veilig Thuis kunnen wij een belangrijke schakelfunctie vervullen tussen gemeenten, zorginstellingen en inwoners. Samenwerking met gemeenten, met zorg- en welzijn is hierbij het sleutelwoord. Uit een inventarisatie in 2024 van de behoeften van onze gemeenten omtrent de kennis- en adviesfunctie van de GGD worden we aangemoedigd en uitgenodigd om in de advisering van gemeenten een andere rol en houding aan te nemen. Door in adviezen meer richting aan te geven en als een partner en niet als opdrachtnemer proactief te helpen zoeken naar oplossingen. De verbeteringen worden gezocht in een betere ontsluiting van kennis en expertise en de toepasbaarheid hiervan in de (lokale) praktijk. naar
Wij
gaan graag met de gemeenten in gesprek hoe we deze andere rol en houding actief kunnen vervullen om optimaal bij te dragen aan de maatschappelijke opgaven en uitdagingen waar Zeeland voor staat. In deze begrotingsbrief geven
wij graag
een
Per 1 maart
eerste
aanzet.
is mevrouw
Ouweneel
voorliggende ontwerpbegroting proces
om
te komen
Vertrouwende Met
u
tot
en
gestart als directeur, zij onderschrijft de heeft als
een
haar eerste activiteiten het
van
bezuinigingsscenario geleid.
hiermee voldoende geïnformeerd te hebben.
vriendelijke groet,
Het dagelijks bestuur Gemeenschappelijke Regeling Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland, Mevr.
S.
Suij
Mevr.
(geanonimiseerd) (geanonimiseerd)
J. Gaemers
(geanonimiseerd)
Bijlages: 1. AB Notitie 2. 3.
Ontwerpbegroting 2026-2029 Ontwerpbegroting 2026-2029 Begrotingswijziging 2026-1 IJZ
ggdzeeland.nl