2026-06-18-Presentatie RIB Kaderbrief en financiële verordening
Tekst van het document
Raadsinformatiebijeenkomst Wijzigingen Financiële verordening Actualisatie Financieel meerjarenperspectief
Raadszaal - 18 juni 2026 van 19.30 uur - 20.15 uur
Agenda Toelichting wijzigingen Financiële verordening Actualisatie financieel meerjarenperspectief • Kaderbrief 2027-2030 • Meicirculaire Gemeentefonds 2026
Toelichting wijzigingen Financiële verordening
Financiële verordening Elke gemeente heeft een Financiele Verordening. Dit staat in artikel 212 van de Gemeentewet. Aanleiding wijzigingen: • eenvoudiger, duidelijker en deregulering • technische verbeteringen
Welke artikelen stellen wij voor te wijzigen? Artikel 7, 10, 12 en 16
Wijzigingen Financiële Verordening
Artikel 7 Tussentijdse rapportage Dit artikel bepaalt in welke frequentie en vorm, rekening houdend met de genoemde grensbedragen, het college de raad tussentijds informeert ten behoeve van de controlerende taak van de raad. Financiële verordening 2025 – artikel 7 lid 2
Financiële verordening 2026 – artikel 7 lid 2
2.a.1. Autorisatie door de raad via een apart voorstel aan de raad
2.a.1. Autorisatie door de raad via een apart voorstel aan de raad
2.a.2. Autorisatie door de raad via perioderapportage met een apart besluitpunt
2.a.2. Autorisatie door de raad via de perioderapportage 2.a.3. Autorisatie door de raad via de perioderapportage
2.a.4. Informatievoorziening door het college aan de raad waartoe het college bevoegd is
2.a.3. Informatievoorziening door het college aan de raad waartoe het college bevoegd is
Toevoeging Wijziging Geen wijziging
2.a.1 Autorisatie via apart raadsvoorstel
Financiële verordening 2025
Financiële verordening 2026
Indien sprake is van politiek gevoelige mutaties
Indien sprake is van politiek gevoelige mutaties
Dekking ten laste van het voorlopig begrotingsresultaat met een meerjarige impact vanaf € 1.000.000
Dekking ten laste van het voorlopig begrotingsresultaat met een meerjarige impact vanaf € 1.000.000
Mutaties in de algemene reserve (+/-)
Mutaties in de algemene reserve vanaf € 250.000 (tenzij sprake is van een systeembesluit)
Wijzigingen 2026 versus 2025
In de Financiële verordening 2026 is een drempelbedrag geïntroduceerd. Mutaties in de algemene reserve vanaf € 250.000 blijven raadsbevoegd en worden via een apart raadsvoorstel voorgelegd, tenzij sprake is van een eerder vastgesteld systeembesluit.
Het vormen dan wel opheffen van een bestemmingsreserve
Het vormen dan wel opheffen van een bestemmingsreserve
Wijziging
Hoger bedrag bestaande investering vanaf 5% of € 250.000
Een hoger bedrag op een bestaande investering vanaf € 250.000
Nieuwe investeringen zonder financiële dekking (gedekt vanuit het begrotingsresultaat)
Nieuwe investeringen zonder financiële dekking (gedekt vanuit het begrotingsresultaat)
Toevoeging
Financiële verordening 2026
Geen wijziging
2.a.1 Autorisatie via apart raadsvoorstel
Financiële verordening 2025
Wijzigingen 2026 versus 2025
In de Financiële verordening 2025 werd gewerkt met een combinatie van een percentage en een bedrag. In de Financiële verordening 2026 is gekozen voor één duidelijke grens.
Financiële verordening 2026 Dekking ten laste van het voorlopig begrotingsresultaat met een meerjarige financiële impact tot €1.000.000
Toevoeging Wijziging Geen wijziging
2.a.2. Autorisatie via perioderapportage
Financiële verordening 2025
Toevoegingen aan het begrotingsresultaat
Wijzigingen 2026 versus 2025 In verband met de samenvoeging van categorie 2 en 3. Dit is een bestaande bepaling in de verordening.
Toevoegingen aan het begrotingsresultaat
Mutaties in de algemene reserve tot € 250.000 (tenzij sprake is van een systeembesluit)
Een toevoeging in verband met het drempelbedrag in categorie 1.
Dekking ten laste van onvoorzien vanaf € 25.000 tot maximaal het bedrag in onvoorzien aanwezig.
In verband met de samenvoeging van categorie 2 en 3. Dit is een bestaande bepaling in de verordening.
Toevoeging Wijziging Geen wijziging
2.a.2. Autorisatie via perioderapportage
Financiële verordening 2025
Financiële verordening 2026
Wijzigingen 2026 versus 2025
Beschikken over bestemmingsreserves (tenzij sprake is van een systeembesluit)
In verband met de samenvoeging van categorie 2 en 3. Hierbij is het drempelbedrag van € 50.000 verwijderd en de bepaling over het systeembesluit toegevoegd.
Nieuwe investeringen met financiële dekking (niet gedekt vanuit het begrotingsresultaat) of wijziging doel van een investering.
In verband met de samenvoeging van categorie 2 en 3. Hierbij is het drempelbedrag van € 50.000 bij de wijziging van het doel van de investering verwijderd.
Hoger bedrag bestaande investering tot € 250.000.
Investeringen die gedekt worden door reserves kapitaallasten investeringen met economisch/maatschappelijk nut
In verband met de samenvoeging van categorie 2 en 3. In de Financiële verordening 2025 werd gewerkt met een combinatie van een percentage en een bedrag. In de Financiële verordening 2026 is gekozen voor één duidelijke grens. In verband met de samenvoeging van categorie 2 en 3. Dit is een bestaande bepaling in de verordening.
Toevoeging Wijziging Geen wijziging
2.a.2. Autorisatie via perioderapportage
Financiële verordening 2025
Financiële verordening 2026
Mutaties over de programma’s (uitgezonderd de mutaties benoemd onder 4)
Mutaties over de programma’s (uitgezonderd de mutaties benoemd onder 3)
Mutaties waarbij zowel de lasten als de baten worden aangepast vanaf € 50.000.
Mutaties waarbij zowel de lasten als de baten worden aangepast vanaf € 100.000.
Verwerking circulaire gemeentefonds.
Verwerking circulaire gemeentefonds.
Wijzigingen 2026 versus 2025
Een aanpassing van het drempelbedrag van € 50.000 naar € 100.000.
Financiële verordening 2026 Mutaties waarbij zowel de lasten als de baten worden aangepast tot € 100.000
Toevoeging Wijziging Geen wijziging
2.a.3 raad aanraad collegeaan doorcollege Informatievoorzieningdoor 2.c:Informatievoorziening 2.b/ /2.c: 2.a.3/ /2.b waartoe waartoecollege collegebevoegd bevoegdisis
Financiële verordening 2025
Budgettair neutrale en administratieve mutaties binnen hetzelfde programma.
Budgettair neutrale en administratieve mutaties binnen hetzelfde programma.
Budgettair neutrale salaris gerelateerde mutaties.
Budgettair neutrale salaris gerelateerde mutaties.
Budgettair neutrale kosten- en salarisverdelingen.
Budgettair neutrale kosten- en salarisverdelingen.
Wijzigingen 2026 versus 2025 Een aanpassing van het drempelbedrag van € 50.000 naar € 100.000 in categorie 2 en voor de volledigheid ook opgenomen in categorie 3.
Toevoeging Wijziging Geen wijziging
2.a.3 raad aanraad collegeaan doorcollege Informatievoorzieningdoor 2.c:Informatievoorziening 2.b/ /2.c: 2.a.3/ /2.b waartoe waartoecollege collegebevoegd bevoegdisis
Financiële verordening 2025
Financiële verordening 2026
Verschuivingen tussen jaarlijks terugkerende investeringskredieten.
Verschuivingen tussen jaarlijks terugkerende investeringskredieten.
Benutting van bestemmingsreserves waarbij in het verleden al reeds een besluit over de bestedingssystematiek heeft plaatsgevonden (zogenaamde systeembesluiten).
Benutting van bestemmingsreserves waarbij in het verleden al reeds een besluit over de bestedingssystematiek heeft plaatsgevonden (zogenaamde systeembesluiten).
Inzet van stelposten.
Inzet van stelposten.
Alle overige tussentijdse budgetwijzigingen die niet vallen onder categorie 1, 2 of 3.
Alle overige tussentijdse budgetwijzigingen die niet vallen onder categorie 1, 2 of 3.
Wijzigingen 2026 versus 2025
Wijzigingen Financiële Verordening
Artikel 10 Verantwoordings- en rapportagegrens rechtmatigheidsverantwoording Dit artikel bepaalt de verantwoordings- en rapportagegrens voor de rechtmatigheidsverantwoording. Lid 3 hebben we aangepast.
Financiële verordening 2025 – artikel 10 Lid 3. In de paragraaf bedrijfsvoering worden de geconstateerde afwijkingen (fouten of onduidelijkheden) groter dan € 100.000 nader toegelicht.
Financiële verordening 2026 – artikel 10 Lid 3. In de paragraaf bedrijfsvoering lichten we de afwijkingen toe (fouten of onduidelijkheden) die niet acceptabel zijn en groter zijn dan € 100.000.
Wijzigingen 2026 versus 2025 In de paragraaf bedrijfsvoering lichten we nu uitsluitend nog de afwijkingen toe die groter zijn dan € 100.000 welke niet acceptabel zijn. In artikel 12, lid 4 hebben we situaties opgenomen wanneer afwijkingen ten opzichte van de begroting als acceptabel aangemerkt worden.
Artikel 12 Begrotingscriterium Wijzigingen Financiële Verordening
Dit artikel bepaalt de regels voor de omgang van de raad met begrotingsonrechtmatigheden. Lid 4a hebben we aangepast.
Financiële verordening 2025 – artikel 12 Lid 4a. Uitgangspunt is dat iedere afwijking van de begroting als onrechtmatig wordt beschouwd. Hierop zijn de volgende bepalingen van toepassing: a. Overschrijding van lasten worden als acceptabel aangemerkt in de volgende situaties: 1. Er is sprake van een overschrijding van lasten waarbij direct gerelateerde inkomsten de overschrijding compenseren. 2. Er is sprake van een overschrijding van lasten op een open-einde regeling. 3. De overschrijding van de lasten past binnen het bestaande beleid van de raad. 4. De overschrijding is geautoriseerd door middel van de vaststelling van een tussentijdse rapportage.
Financiële verordening 2026 – artikel 12 Lid 4a. Uitgangspunt is dat iedere afwijking van de begroting als onrechtmatig wordt beschouwd. Hierop zijn de volgende bepalingen van toepassing: a. Afwijkingen van de begroting worden als acceptabel aangemerkt in de volgende situaties: 1. Er is sprake van een overschrijding van lasten waarbij direct gerelateerde inkomsten de overschrijding compenseren. 2. Er is sprake van een overschrijding van lasten op een open-einde regeling. 3. De overschrijding van de lasten past binnen het bestaande beleid van de raad. 4. De overschrijding is geautoriseerd door middel van de vaststelling van een tussentijdse rapportage. 5. De overschrijding is het gevolg van het naleven van het BBV. 6. De overschrijding op een individueel investeringskredietniveau is lager dan € 10.000.
Wijzigingen 2026 versus 2025
We voegen 2 subartikelen toe voor acceptabele overschrijdingen van de begroting. Omdat we aan wettelijke verslaggevingsvoorschriften moeten voldoen zijn overschrijdingen als gevolg van het naleven van het BBV aangemerkt als acceptabel. We willen verder voorkomen dat relatief kleine verschillen leiden tot een niet acceptabele begrotingsonrechtmatigheid. Daarom is onder sub 6 opgenomen dat overschrijdingen op investeringskredieten tot € 10.000 aangemerkt wordt als acceptabele overschrijding.
Artikel 16 Kostprijsberekening Wijzigingen Financiële Verordening
Dit artikel bepaalt de regels voor de kostprijsberekening. Lid 1 en lid 5 zijn aangepast.
Financiële verordening 2025 – artikel 16
Financiële verordening 2026 – artikel 16
Wijzigingen 2026 versus 2025
Lid 1. Voor het bepalen van de integrale kostprijs van rechten en heffingen waarmee kosten in rekening worden gebracht, en van goederen, werken en diensten die worden geleverd aan overheidsbedrijven en derden, gebruikt de gemeente een extracomptabel stelsel van kostentoerekening. Bij deze kostentoerekening betrekt de gemeente naast de directe kosten, de overheadkosten en de rente van de inzet van vreemd vermogen, reserves en voorzieningen voor de financiering van de in gebruik zijnde activa.
Lid 1. Voor het bepalen van de integrale kostprijs van rechten en heffingen waarmee kosten in rekening worden gebracht, en van goederen, werken en diensten die worden geleverd aan overheidsbedrijven en derden, gebruikt de gemeente een extracomptabel stelsel van kostentoerekening. Bij deze kostentoerekening betrekt de gemeente naast de directe kosten, de overheadkosten en de rente van de inzet van vreemd vermogen, de algemene reserve voor de financiering van de in gebruik zijnde activa.
Waar in 2025 nog rente werd toegerekend over alle reserves en voorzieningen, is dit in 2026 beperkt tot uitsluitend de algemene reserve. De aanpassing beoogt een meer zuivere en beter onderbouwde rentetoerekening, doordat alleen vrij aanwendbare middelen (de algemene reserve) worden aangemerkt als financieringsbron. Dit sluit aan bij het BBV-uitgangspunt dat kostentoerekening dient aan te sluiten bij de feitelijke en realistische financiering van activa.
Lid 5. Bij de extracomptabele kostentoerekening gebruikt de gemeente het percentage van de omslagrente uit de paragraaf financiering van de begroting, waarbij de gemeente ook rekening houdt met rente over de reserves en voorzieningen. Het rentepercentage voor reserves en voorzieningen bepaalt de gemeente door de in de begroting geraamde rentekosten te delen door de som van de opgenomen langlopende leningen, kortlopende leningen en kredieten.
Lid 5. Bij de extracomptabele kostentoerekening gebruikt de gemeente het percentage van de omslagrente uit de paragraaf financiering van de begroting, waarbij de gemeente ook rekening houdt met rente over de reserves en voorzieningen. Het rentepercentage voor de algemene reserve bepaalt de gemeente door de in de begroting geraamde rentekosten te delen door de som van de opgenomen langlopende leningen, kortlopende leningen en kredieten.
Zie toelichting op lid 1. De berekeningssystematiek zelf blijft daarbij ongewijzigd: het rentepercentage wordt, evenals voorheen, bepaald door de in de begroting geraamde rentekosten te delen door de som van de opgenomen langlopende leningen, kortlopende leningen en kredieten.
Wijzigingen Financiële Verordening
Impact lagere rentetoerekening lokale heffingen De rioolheffing en afvalstoffenheffing zijn maximaal 100% kostendekkend. • Dit is een plafond, geen verplichting: de gemeente mag niet meer opbrengsten genereren, maar wel minder. • Door het extracomptabel toerekenen van rente over het eigen vermogen ligt het plafond tot 100% kostendekkendheid hoger.
Door het aanscherpen van de rentetoerekening in deze geactualiseerde Financiële verordening, daalt het plafond. • Dit geeft aan de ene kant het effect dat de tarieven minder hard hoeven te stijgen om 100% kostendekkend te zijn. • Aan de andere kant realiseren we minder belastingopbrengsten. • Dit geeft een negatief effect op het begrotingsresultaat.
De berekening en afweging van de tariefstijging vindt plaats bij het opstellen van de begroting 2027. • De gemeenteraad besluit hierover bij het vaststellen van de begroting 2027 en belastingverordeningen 2027.
Impact lagere rentetoerekening lokale heffingen Wijzigingen Financiële Verordening
Hieronder werken we een voorbeeld uit met de cijfers van de begroting 2026. Financiële verordening 2026
Financiële verordening 2025 De grondslag voor de berekening zijn de reserves en voorzieningen (per 1 januari 2026): € 194.099.969
De grondslag voor de berekening is de algemene reserve (per 1 januari 2026): € 79.056.512
De berekening rente over reserves en voorzieningen taakveld riolering komt op: € 1.600.000
De berekening rente over de algemene reserve taakveld riolering komt op: € 600.000. Hierdoor daalt de extracomptabele rentetoerekening met € 1.000.000.
Dekkingspercentage rioolheffing: Kosten: Opbrengsten:
Impact:
De rioolheffing is maximaal 100% kostendekkend. Door de aangepaste rentetoerekening dalen de toegerekende kosten in dit voorbeeld met ca. € 1.000.000.
92% € 8.300.000 € 7.650.000
Hierdoor daalt het maximale opbrengstenplafond (100% kostendekkendheid) naar ca. € 7.300.000.
Dekkingspercentage rioolheffing: Kosten (- € 1.000.000): Opbrengsten (- € 350.000):
Dit leidt tot ca. € 350.000 lagere opbrengsten uit de rioolheffing.
Voor inwoners betekent dit een klein voordeel op de rioolheffing. Tegelijkertijd leidt dit tot minder inkomsten, die in de begroting moeten worden opgevangen uit het begrotingsresultaat.
100% € 7.300.000 € 7.300.000 De lagere rentetoerekening werkt door bij meerdere lokale heffingen. Totaal leidt dit tot ca. € 450.000 lagere opbrengsten en impact op het begrotingsresultaat.
Actualisatie financieel meerjarenperspectief Kaderbrief 2027-2030 Meicirculaire Gemeentefonds 2026
Actualisatie meerjarenperspectief 2027-2030
Kaderbrief 2027-2030 ❑ Deze kaderbrief wijkt af van eerdere kaderbrieven. Dit komt door lopende coalitievorming en voorbereiding van een nieuw Bestuursakkoord ❑ Deze kaderbrief is beleidsarm en gebaseerd op het huidig Bestuursakkoord 2022-2026 ‘Goed leven in Terneuzen. Verder bouwen aan een duurzame toekomst’ ❑ De basisuitgangspunten voor de cijfers 2027-2030 zijn geactualiseerd. Een aantal relevante inhoudelijke en financiële ontwikkelingen zijn afzonderlijk als mutaties gepresenteerd.
Actualisatie meerjarenperspectief 2027-2030
Meicirculaire Gemeentefonds 2026 Belangrijkste ontwikkelingen:
Accres • Centraal Economisch Plan (CEP) • Volume aanpassingen • Inflatie
Wmo • Uitname Huishoudelijke Hulp • Vangnetregeling • Uitstel abonnementstarief • VNG Advies (stelpost)
Decentralisatie Uitkeringen • Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat en Energiebeleid (CDOKE) • Voorbereidings- en onderzoekskosten voor de mogelijke komst van kerncentrales • Overig
Actualisatie meerjarenperspectief 2027-2030
Meicirculaire Gemeentefonds 2026 Mutaties Decentrale Uitkeringen Mutaties meicirculaire 2026
A. DU CDOKE 2027 B. DU voorbereidings- en onderzoekskosten voor de mogelijke komst van kerncentrales C. Integratie uitkering Participatie D. Overige DU's Totaal mutaties DU
2026 -
2027 2.004
2028 -
2029 -
2030 -
900
-
-
-
-
359 315 1.574
460 2.464
506 506
561 561
674 674
Actualisatie meerjarenperspectief 2027-2030
Meicirculaire Gemeentefonds 2026 Mutaties op begrotingsresultaat Mutaties meicirculaire 2026
1. Bijstelling accres en volumeaanpassingen 2. Plafond BTW compensatiefonds 3. Huishoudelijke hulp uit Wmo met vangnet 4. Indexatie Wmo demografie 2026 5. Uitstel vervanging abonnementstarief WMO 6. Overige DU's Totaal mutaties resultaat
2026 282 -239 67 110
2027 1.511 -234 67 952 68 2.364
2028 2.041 -236 67 61 1.933
2029 1.373 -236 -4.312 67 60 -3.048
2030 1.872 -236 -4.513 67 66 -2.744
Actualisatie meerjarenperspectief 2027-2030
Meicirculaire Gemeentefonds 2026 Actualisatie financiële positie na meicirculaire 2026 Stand P4-2026/Kaderbrief 2027-2030 1. Aanvullende financiële mutaties op basis van meicirculaire 2026 Actuele stand 2. Stelpost VNG Advies WMO 3. Stelpost VNG Advies Jeugdhulp Stand na verwerking stelposten Bedragen x € 1.000 - is nadeel
2027
2028
2029
2030
6.842
5.208
-3.395
-7.335
-6.807
-272
1.569
1.083
-2.561
-2.554
6.570 6.570
6.777 6.777
-2.312 -2.312
-9.895 4.312 -5.583
-9.360 4.513 -4.847
Actualisatie meerjarenperspectief 2027-2030
Vervolg proces ❑ Nieuwe Bestuursakkoord geeft richting in keuzes en prioritering. ▪ Bestuurlijke beleidsmatige keuzes ▪ Inzet van reserves ▪ Surplus-regeling ▪ Ander doel / inzet bestemmingsreserves ▪ Inzet van de algemene reserve ❑ We verwerken het nieuwe Bestuursakkoord in de begroting 2027. Deze behandelt u in de raadsvergadering van 12 november 2026.
Afsluiting