2026-06-04 IC22 - Jaarverslag Damoclesbeleid 2025
Tekst van het document
Jaarverslag 2025 Damoclesbeleid
In 2021 stelde de burgemeester het Damoclesbeleid vast. In 2022 deed de Raad van State een belangrijke uitspraak over het evenredigheidsbeginsel. Dat betekent dat de overheid moet uitleggen waarom een maatregel geschikt, noodzakelijk en in evenwicht is. In de praktijk deden we dit al, maar vanaf 2023 passen we dit ook toe in de bestuurlijke maatregel last onder dwangsom. In 2025 verscheen opnieuw een belangrijke uitspraak van de Raad van State. Daarin staat dat het sluiten van een woning bij kleine hoeveelheden drugs niet meer vanzelfsprekend is. Bij artikel 13b van de Opiumwet moet de gemeente duidelijk onderbouwen waarom sluiting in het specifieke geval echt nodig en evenwichtig is. Hierdoor zijn in 2025 minder woningen gesloten. Daarnaast is op 1 juli 2025 de Opiumwet uitgebreid met nieuwe stofgroepen (lijst IA). De wet is daarmee verder aangescherpt.
Het Damoclesbeleid in de gemeente Terneuzen is bedoeld om drugsoverlast te bestrijden en de openbare orde te beschermen. We passen het beleid toe wanneer er aanwijzingen zijn dat in een woning of bedrijfspand drugs worden verhandeld, geproduceerd of opgeslagen. Het doel van het Damoclesbeleid is om snel en doeltreffend in te grijpen bij ernstige drugsoverlast in de gemeente. De burgemeester kan 3 soorten maatregelen nemen:
1. Een waarschuwing of; 2. Het sluiten van een woning of pand; 3. Een last onder dwangsom. Voor het sluiten van een woning of pand is altijd een zorgvuldige afweging nodig. De belangrijkste vragen daarbij zijn:
1. Is sluiting noodzakelijk om de openbare orde te herstellen? 2. Is sluiting evenredig, dus niet zwaarder dan nodig?
2021
2022
2023
2024
2025
25
20
15
10
5
0
Informele waarschuwing
Formele waarschuwingen
Sluitingen
Last onder dwangsom
Informele waarschuwing De wijkagent overhandigt namens de burgemeester een informele waarschuwingsbrief wanneer er meldingen zijn van overlast, maar er nog geen bewijs is. Dit is een preventieve maatregel. In 2025 werden er meer informele waarschuwingen overhandigd dan voorgaande jaren. Dit komt omdat er vaker een vermoeden was van drugsgebruik. Formele waarschuwing Deze wordt gegeven als er een kleine handelshoeveelheid is gevonden of als de omstandigheden wijzigen. Hierdoor is een waarschuwing meer op zijn plaats dan sluiting van een pand. Door de uitspraak van de Raad van State in 2025 is vaker voor een waarschuwing gekozen in plaats van sluiting. Sluiting van een pand (artikel 13b Opiumwet) Dit kan wanneer er sprake is van drugshandel. In 2025 is dit minder vaak gebeurd dan in voorgaande jaren. Last onder dwangsom (2:74 APV) In 2025 is 1 keer een last onder dwangsom opgelegd. Artikel 2:74 APV gaat over het verbod op drugshandel, transport of bezit met de bedoeling om te verkopen.
Informele waarschuwing Waarschuwing
Sluiting
Axel Philippine Sas van Gent Sluiskil Terneuzen Koewacht Zaamslag Biervliet Hoek 0
2
4
6
8
Vergeleken met 2024 zien we in Terneuzen meer waarschuwingen, maar minder sluitingen. Aantal sluitingen in Terneuzen: 2022: 9 2023: 2 2024: 5 2025: 3 De waarschuwingen worden nu meer verspreid door de hele gemeente. De daling van het aantal sluitingen hangt vooral samen met de uitspraak van de Raad van State uit 2025.
In 2025 nam het aantal softdrugszaken toe. Er zijn 2 hennepkwekerijen meer gevonden dan in 2024.
2022
2023
2024
2025
8
6
4
2
0
hennepkwekerij
harddrugs
softdrugs
combinatie voorbereidingshandelingen
Hennepteelt wordt vaak als ‘instapdelict’ binnen de georganiseerde drugscriminaliteit gezien. Kwetsbare mensen worden hierbij verleid om snel geld te verdienen. Tegelijkertijd zien we dat de combinatie van hard- én softdrugs toeneemt. Harddrugs zoals XTC, cocaïne, heroïne en crystal meth leveren meer winst op dan hennepteelt. Dit verklaart dat het aantal hennepkwekerijen afneemt en het aantal andere drugszaken stijgt. Sommige drugs worden uit het buitenland geïmporteerd, maar synthetische drugs worden vaak in Nederland geproduceerd. Hierbij zijn vaak grotere criminele netwerken betrokken.
2022
2023
2024
2025
7
6
5
4
3
2
1
0
zienswijze
bezwaar
beroep
hoger beroep
Bij maatregelen zoals sluiting van een pand kunnen bewoners of ondernemers gebruikmaken van de volgende stappen: 1.
Zienswijze – reactie op een voorgenomen besluit.
2.
Bezwaar – als het besluit toch wordt genomen.
3.
Beroep – bij de bestuursrechter.
4.
Hoger beroep – bij de Raad van State.
In 2025 waren er drie bezwaarschriften over Damocleszaken. Het aantal zienswijzen was lager dan in 2024.
In 2026 verwachten we dat uitspraken van de Raad van State, vooral die van 16 juli 2025, verder invloed hebben op de toepassing van artikel 13b Opiumwet. De belangrijkste punten daaruit zijn: • Sluiting van een woning is een herstelmaatregel. • Sluiting mag alleen als dit nodig, passend en evenwichtig is. Dit betekent dat bij de uitvoering van het Damoclesbeleid meer aandacht komt voor maatwerk per situatie. Ook kijken wij beter naar het tijdsverloop tussen de constatering van een overtreding en het besluit tot handhaving. Daarnaast beoordelen wij vaker of een minder ingrijpende maatregel, zoals een waarschuwing of een last onder dwangsom, voldoende is. Ook passen wij de uitbreiding van de Opiumwet met nieuwe stofgroepen (lijst IA) zorgvuldig toe. In 2026 zetten wij deze lijn voort met de volgende speerpunten: Duidelijke en passende motivering per situatie Meer inzet op maatwerk en lichtere maatregelen waar mogelijk Zorgvuldige toepassing van nieuwe stofgroepen Voortzetting van de aanpak van ondermijnende drugscriminaliteit, met oog voor rechtsbescherming en proportionaliteit. Wij streven ernaar om op een duidelijke manier te communiceren met zowel onze inwoners als andere betrokken partijen. Het is van belang dat onze teksten, ongeacht de vorm, goed leesbaar en begrijpelijk zijn voor de ontvanger.