2026-06-04 IC14 - vervolgnotitie op motie M25-20 Stadspas - Brief BenW aan raad

Postadres: Postbus 35, 4530 AA Terneuzen Bezoekadres: Stadhuisplein 1, 4531 GZ Terneuzen 14 0115 | +31 115 455 000 terneuzen.nl

uw brief van uw kenmerk zaaknummer contactpersoon telefoon e-mail verzonden

Aan de gemeenteraad van Terneuzen

: : : 798183 : Kimberly Thomaes - Cornelis : 14 0115 : k.thomaes@terneuzen.nl :

Terneuzen, 31 maart 2026 Onderwerp: vervolgnotitie op motie M25-20 Stadspas Beste raad, In de Commissie Samenleving van 22 januari 2026 zegde wethouder Van Waveren toe dat hij contact opneemt met de gemeente Dordrecht om hun ervaringen met de stadspas op te halen. In bijlage 1 vindt u een aanvullende notitie op het vooronderzoek naar de stadspas. We verwerkten daarin de ervaringen van de gemeente Dordrecht. En de inzichten uit het recente haalbaarheidsonderzoek Stadspas Eindhoven. We gaan ervan uit dat deze informatie voor u duidelijk en toereikend is. Met vriendelijke groet, Burgemeester en Wethouders van Terneuzen, gemeentesecretaris,

burgemeester,

Steven de Waal

Franc Weerwind

Gemeente Terneuzen

Bijlage 1 Aanleiding In september 2024 voerden we een vooronderzoek uit naar de stadspas. In onze brief van 21 oktober 2025 deelden we de belangrijkste bevindingen met u. Tijdens de Commissie Samenleving van 22 januari 2026 vroeg u ons om enige verdieping van het onderzoek en contact te zoeken met de gemeente Dordrecht om hun ervaringen met de stadspas op te halen. Met deze aanvullende notitie lichten we de ervaringen van andere gemeenten toe. Hiervoor spraken we met de projectleider van de ‘Dortpas’. Daarnaast ontvingen we de presentatie die de gemeente Dordrecht toen aan een aantal raadsleden van onze gemeente gaf. We laten zien wat de kosten zijn en delen de informatie die we kregen van Bureau Sociaal en Financieel (BS&F). BS&F ondersteunt gemeenten met een platform voor stadspassen. Ook verwerkten we inzichten uit het recente haalbaarheidsonderzoek van de gemeente Eindhoven (zie bijlage 2). De gemeente Dordrecht leverde hiervoor ook input. Tot slot vertalen we de ervaringen van andere gemeenten naar de situatie in Terneuzen. Keuze minima/doelgroepenpas of brede gemeentelijke pas Gemeenten kunnen kiezen uit 2 soorten passen: een minima/doelgroepenpas of een brede gemeentelijke pas. Bij een minimapas richt de gemeente zich op inwoners met een laag inkomen, zodat zij kunnen meedoen aan sport, educatie en cultuur. Gemeenten kunnen de stadspas ook breder inzetten.

Ze koppelen de pas dan aan andere producten of regelingen. Zo bereiken ze meer inwoners en aanbieders. Een brede stadspas biedt voordelen voor meerdere doelgroepen en helpt om stigmatisering te voorkomen. Uit het haalbaarheidsonderzoek van de gemeente Eindhoven blijkt dat een minimapas minder aantrekkelijk is voor ondernemers. De doelgroep is klein, waardoor deelname weinig oplevert voor hun zichtbaarheid of klantenbinding. De gemeente Dordrecht bevestigt dit. Ervaringen gemeente Dordrecht BS&F en de gemeente Dordrecht geven aan dat een stadspas verschillende voordelen heeft. De stadspas maakt het contact tussen inwoners, ondernemers en de gemeente sterker. Ook helpt de pas om regelingen beter te gebruiken. Daarnaast zorgt de stadspas in de gemeente Dordrecht voor minder administratie, meer klanten voor lokale aanbieders en meer mensen die meedoen aan activiteiten. Onder andere het soort stadspas dat een gemeente kiest, bepaalt welke voordelen er zijn. In de praktijk levert een stadspas vooral maatschappelijke winst op. De gemeente Dordrecht geeft aan dat de stadspas ook kan zorgen voor meer efficiëntie. Gemeenten zouden per regeling € 20.000 - € 25.000 kunnen besparen op uitvoeringskosten. De besparing hangt af van hoe de regeling nu is ingericht en of gemeenten administratie en ICT-kosten kunnen delen.

In Terneuzen hebben we de afgelopen jaren al stappen gezet in het digitaliseren van onze aanvraagprocessen. Daarnaast werken we niet met een gemeenschappelijke regeling (GR), zoals een aantal andere gemeenten dat wel doen. In een GR wordt de Participatiewet uitgevoerd voor meerdere gemeenten.

Gemeente Terneuzen

2

Het bereik hangt af van het aantal inwoners De gemeente Dordrecht geeft aan dat zij vanuit ervaring zien dat een stadspas pas voordelen heeft bij meer dan 75.000 inwoners. De gemeente Dordrecht telt rond de 122.000 inwoners. Ongeveer 23.000 inwoners maken op dit moment gebruik van de stadspas, verdeeld over 12 doelgroepen. Zij werken samen met andere gemeenten en onderzoeken steeds meer uitbreidingsmogelijkheden. Het is vooraf onzeker hoeveel mensen de stadspas gaan gebruiken en wat de maatschappelijke winst wordt. Daardoor is vooraf niet zeker of de maatschappelijke winst opweegt tegen de benodigde investeringen. Aanbieders stadspas Tijdens het vooronderzoek in 2024 spraken we met verschillende aanbieders en kregen we een eerste beeld van de kosten. Een van de aanbieders, Groupcard, ging failliet en kwam veel in het nieuws. Groupcard had niet de juiste vergunning. Daarom vroegen we BS&F welke risico’s er kunnen ontstaan en hoe zij dit hebben geregeld. BS&F vertelde dat zij anders omgaan met derdengelden. Zij regelen het omgaan met derdengelden via hun partner Intersolve. Intersolve staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank (DNB). Hierdoor zijn deze gelden veilig en kan er geen misbruik ontstaan. BS&F is voor onze gemeente al een bekende partij, omdat zij ook de gemeentepolis regelen via gezondverzekerd.nl.

Op dit moment werken 55 gemeenten met een stadspas van BS&F, waaronder Dordrecht. Verschillende minimaregelingen In de afgelopen jaren investeerden we, op uw initiatief, in het uitbreiden van de minimaregelingen en het digitaliseren van de aanvragen. Een deel van deze regelingen, waaronder het kindpakket, het Jeugdfonds Sport & Cultuur en het Volwassenenfonds Sport & Cultuur, voert Stichting Leergeld en SportZeeland voor ons uit. Dit betekent dat we hiervoor geen tijd hoeven te besteden aan de uitvoering. Stichting Leergeld gaat bij mensen thuis langs, ziet wat er speelt en wat er nodig is. Ook bereikten ze de afgelopen jaren meer inwoners. Het is belangrijk dat we van tevoren een keuze maken in welke regelingen of tegoeden we eventueel aan een stadspas koppelen. Deze keuze beïnvloedt de uitvoering en de samenwerking met onze partners. Samen met de gemeenten Hulst en Sluis sloten we overeenkomsten af met Stichting Leergeld, de Kledingbank en de Voedselbank. Alle partijen zijn tevreden over deze samenwerking. We verlengden de overeenkomst met Stichting Leergeld per 1 januari 2026 opnieuw voor 3 jaar. Aanbodmanagement Het gebruik van de stadspas hangt af van een goed en aantrekkelijk aanbod. Daarvoor is een samenwerking met ondernemers, verenigingen en culturele instellingen belangrijk.

Om tegoeden of regelingen te gebruiken, zijn er aanbieders nodig die willen aansluiten bij de stadspas. BS&F en de gemeente Dordrecht noemen dit als aandachtspunt. Dit komt ook in het haalbaarheidsonderzoek van de gemeente Eindhoven naar voren. De keuze voor het type pas bepaalt hoe aantrekkelijk het is voor ondernemers om aan te sluiten. Kosten en personele inzet Het invoeren van de stadspas brengt kosten met zich mee. We vroegen BS&F om een nieuw investeringsoverzicht op basis van de tarieven voor 2026. Voor het totaalbeeld verwijzen we naar bijlage 3. De investering bestaat uit: implementatiekosten, vaste jaarlijkse kosten (op basis van het aantal inwoners) en optionele kosten als we diensten uitbesteden.

Gemeente Terneuzen

3

Aan de aanschaf van de stadspas zijn voor Terneuzen in ieder geval de volgende kosten verbonden (2026): • • •

implementatie platform (eenmalig): € 71.250; vaste jaarlijkse kosten: € 84.250; extra kosten hangen af van: het aantal uit te geven passen, het aantal aanbieders, gekozen extra diensten en noodzakelijke koppelingen (zoals BRP en DigiD).

Daarnaast is er personele inzet nodig voor onder andere: • • • • •

het koppelen van systemen en diensten; het uitvoeren van Data Protection Impact Assessments (DPIA’s). Dit in verband met de privacy; het organiseren van sessies met interne collega’s en externe partners; projectmanagement en beheer tijdens en na de implementatie; aanbodmanagement.

Afhankelijk van het type pas is hiervoor 1 tot 3 fte nodig. In Dordrecht beheert het Dortpas-team de pas. Dit team werkt gemiddeld 72 uur per week aan beheer, administratie en onderhoud. Aandachtspunten bij de invoering van een stadspas Samenvattend is het van belang dat we bij een mogelijke invoering van een stadspas rekening houden met de volgende punten: • • • • • • • • •

doelgroep keuze; type pas (doelgroepenpas of brede gemeentelijke pas); welke regelingen of tegoeden er op de pas komen; draagvlak en aanbod; financiële gevolgen; personele inzet voor het invoeren, uitvoeren, beheer en aanbodmanagement; inwonerbereik; onzekerheid gebruik en effectiviteit; samenwerking met onze partners en de gemeenten Hulst en Sluis.

Wat betekent dit voor Terneuzen? Hieronder vertalen we de ervaringen van andere gemeenten naar de situatie in Terneuzen. We maakten de laatste jaren een efficiencyslag in het digitaliseren van aanvraagprocessen Doordat onze aanvraagprocessen digitaal zijn, ziet onze besparing op uitvoeringskosten er anders uit dan in andere gemeenten. Daarnaast werken we niet met een gemeenschappelijke regeling. Sommige andere gemeenten hebben wel een gemeenschappelijke regeling om de Participatiewet uit te voeren. Een deel van de (minima)regelingen wordt uitgevoerd door onze samenwerkingspartners Alle partijen zijn tevreden over de samenwerking met bijvoorbeeld Stichting Leergeld. Zij nemen werk uit handen, waardoor we minder tijd kwijt zijn aan de uitvoering. Als we deze regelingen koppelen aan een stadspas, heeft dat gevolgen voor de uitvoering en voor onze samenwerking met de gemeenten Hulst en Sluis.

Gemeente Terneuzen

4

Minima/doelgroepenpas of brede gemeentelijke pas in Terneuzen Een minimapas vergroot de kans op stigmatisering, omdat onze gemeente kleiner is in vergelijking met gemeenten zoals Dordrecht, Rotterdam of Eindhoven. Ondernemers sluiten minder snel aan, waardoor het moeilijk wordt om genoeg aanbieders te krijgen. We vergrootten ons bereik onder inwoners De afgelopen jaren hebben we minimaregelingen uitgebreid en investeerden we in het bereiken van meer inwoners. We organiseerden meerdere netwerkbijeenkomsten voor professionals en samenwerkingspartners op het gebied van armoede en schulden. Ook sluiten we aan bij verschillende ketenoverleggen en evalueren we regelmatig de samenwerking en ontwikkelingen met onze samenwerkingspartners. Door deze inzet bereiken we steeds meer inwoners. Dit blijkt onder andere uit de cijfers van Stichting Leergeld en uit de stijgende uitgaven voor bijzondere bijstand. Personele inzet Een stadspas invoeren vraagt tijd. We moeten goed onderzoek doen naar de keuzemogelijkheden, integraal afstemmen en samenwerken met externe partijen en partners. Voor de uitvoering is 1 tot 3 fte nodig, afhankelijk van het type pas. We hebben hiervoor mensen nodig op het gebied van ICT, privacy, projectbegeleiding en administratie. In onze huidige bezetting is daar geen ruimte voor.

Daarnaast gaat het geld voor de uitvoering ten koste van de budgetten voor de minimadoelgroep. Ook blijft er altijd personele inzet nodig om individuele aanvragen te beoordelen. Onze teams zijn kleiner dan in grotere gemeenten, waardoor we ook kwetsbaarder zijn. Extra structureel budget nodig Een stadspas zorgt elk jaar voor vaste kosten. We hebben op dit moment geen budget beschikbaar in onze begroting. Als we een stadspas invoeren, vergroten we daarmee, gelet op onze financiële positie, onze bezuinigings- of ombuigingsopgave. Het actie-aanbod is niet te vergelijken met dat van grotere gemeenten Uit het haalbaarheidsonderzoek van de gemeente Eindhoven, de ervaringen van de gemeente Dordrecht en de informatie van BS&F blijkt dat een stadspas alleen werkt als er genoeg acties en aanbiedingen zijn. Dit bepaalt hoeveel mensen de pas gebruiken en welke voordelen het oplevert. In onze gemeente is het aanbod en het aantal voorzieningen kleiner dan in grote steden. Daarom werken veel gemeenten samen bij de invoering van een stadspas. Zo vergroten ze het aanbod en zorgen ze dat meer mensen de pas gaan gebruiken. Samenwerking met omliggende gemeenten De gemeente Dordrecht geeft aan dat een stadspas pas echt voordelen oplevert bij meer dan 75.000 inwoners en voldoende acties voor inwoners.

Samenwerking met omliggende Zeeuwse gemeenten helpt om het aantal gebruikers te vergroten, meer aanbod te creëren en de kosten te delen. Daardoor groeit ook het bereik van de stadspas. Zonder extra personele inzet, duidelijke keuzes over het type pas, regelingen, financiering en volume is het risico groot dat een stadspas onvoldoende gebruikt wordt, de (maatschappelijke) winst minimaal is of niet blijvend uitvoerbaar is.

Gemeente Terneuzen

5