2026-06-04 I4 - Den Hollander Van Kollem - patriots - verzoek om inlichtingen

Zaaknummer : 863095 Afdeling : Middelen Portefeuillehouder : Franc Weerwind

INLICHTINGEN (art. 41 Reglement van Orde) de voorzitter van de Raad VERZOEK OM INLICHTINGEN RAADSLID / FRACTIE:

Ronaut den Hollander / PvdA Frans van Kollem / Groenlinks

ONDERWERP

:

kwetsbaarheid vitale infrastructuur & mogelijke stationering van Patriot-luchtafweer

De afgelopen jaren zijn er herhaaldelijk drones waargenomen boven het havengebied van Terneuzen, onder meer boven het terrein van Dow, waarbij sprake was van een “aantal” drones. De herkomst en bedoeling ervan zijn onbekend gebleven en meldingen zijn gedeeld met politie, marechaussee en Defensie. [nos.nl], [hvzeeland.nl] TOELICHTING

:

Ook buiten onze regio worden havens steeds vaker gezien als strategische doelwitten. In België is bevestigd dat de Antwerpse haven vanaf 2027 luchtafweergeschut krijgt om de cruciale infrastructuur — waaronder kerosinepijpleidingen en militaire logistieke routes — te beschermen. Premier/ en oud burgemeester Bart De Wever benadrukt dat zulke systemen noodzakelijk zijn voor de verdediging van economische en militaire knooppunten. [vrt.be] Gezien de vitale rol van de havens van Terneuzen en de aanwezigheid van hoog-risicobedrijven zoals Dow (Amerikaanse belang), ICL-IP (Israëlische belang), strategische leidingen, energie- en logistieke ketens, én de nabijheid van potentiële doelwitten zoals de kerncentrale is het niet ondenkbaar dat onze regio eveneens risico loopt. Inlichtingen (art. 41 RvO)

Antwoorden van Burgemeester en Wethouders

1

1.1

Delen van zorgen over kwetsbaarheid havens 1.1. Deelt u de zorgen, zoals verwoord door dhr. De Wever in Antwerpen, dat grote havens (dus ook Terneuzen) in toenemende mate kwetsbaar zijn voor dreigingen vanuit de lucht, waaronder drones en mogelijk raketten?

Gemeente Terneuzen

De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) heeft eerder geconcludeerd dat de Nederlandse vitale infrastructuur geconfronteerd wordt met uiteenlopende, veranderende dreigingen, onder andere als gevolg van geopolitieke spanningen. Ons college deelt de zorg dat vitale processen en vitale infrastructuur, waaronder onze havens, kwetsbaar zijn.

2

1.2. Hoe beoordeelt u de actuele dreiging voor de haven van Terneuzen, mede gezien de recente drone incidenten boven strategische gebieden binnen onze gemeente? [nos.nl], [hvzeeland.nl] en in het kader van de nieuwe oorlog in het Midden Oosten en de oorlog in Oekraïne.

1.2

Bereidheid richting Den Haag – verzoek om Patriot luchtafweer

2.1

Wij hebben contact met de rijksoverheid. Wij benadrukken hierbij het vitaal belang van onze regio en vragen passende maatregelen te nemen.

2.2

Wij vragen de rijksoverheid passende maatregelen te nemen. Uw verzoek hebben wij gedeeld.

3.1

Ja, zowel onze gemeente als Veiligheidsregio Zeeland beschikken over deze informatie.

De concrete inschatting en beoordeling van risico’s is echter niet aan onze gemeente, maar aan andere organisaties zoals politie.

2.1. Bent u bereid bij het Rijk (Den Haag) te bepleiten dat ook Nederlandse vitale havens — waaronder North Sea Port (Terneuzen/Vlissingen/Gent) — in aanmerking komen voor luchtverdedigingssystemen, vergelijkbaar met de geplande installatie in Antwerpen? 2.2. Wilt u daarbij expliciet vragen om onderzoek naar inzet van Patriot systemen of vergelijkbare luchtverdediging ter bescherming van onze haven en omliggende vitale infrastructuur?

Het is ons bekend dat drones zijn waargenomen in onze gemeente. Vanzelfsprekend nemen wij dit serieus. Wij hebben hier ook contact over met de relevante organisaties en bedrijven.

(Het Belgische voorbeeld laat zien dat dergelijke systemen worden overwogen voor bescherming van kritieke logistieke knooppunten.) [vrt.be] 3

Risicokaart & prioritering vitale infrastructuur 3.1. Beschikt de gemeente (of Veiligheidsregio Zeeland) over een actuele lijst van hoog risico bedrijven binnen het havengebied, zoals chemische fabrieken (o.a. Dow, ICL IP), energievoorzieningen en strategische pijpleidingen?

Gemeente Terneuzen

2

3.2. Kunt u inzicht geven in de prioritering binnen onze Veiligheidsregio met betrekking tot bescherming van vitale infrastructuur tegen moderne dreigingen, waaronder drones, cyberaanvallen en luchtgebonden dreiging?

3.2

De Veiligheidsregio coördineert de voorbereiding op en aanpak van rampen en crisissituaties. Zij bereiden zich voor op een inzet bij een incident of ramp. De bescherming van vitale infrastructuur is geen taak van de Veiligheidsregio.

(Het North Sea Port strategisch plan 2030 benoemt expliciet een forse stijging in veiligheidsrisico’s en noodzaak tot extra beveiliging.) [vrt.be] 4

Lessen uit recente incidenten

4.1

Het treffen van concrete maatregelen op het gebied van bijvoorbeeld detectie, valt niet onder onze bevoegdheden. Zoals ook aangegeven in het antwoord op vraag 1.2, hebben wij hier wel contact over met de hiervoor relevante organisaties zoals politie.

4.2. Zijn er inmiddels samenwerkingsafspraken met Defensie, marechaussee en politie om bij herhaling sneller te kunnen reageren? [nos.nl], [hvzeeland.nl]

4.2

Er zijn geen samenwerkingsafspraken over het sneller reageren bij het signaleren van drones gemaakt.

5. Regionale & internationale dimensie

5.1

Over de inzet bij grensoverschrijdende risico’s in algemene zin stemmen wij af met bijvoorbeeld North Sea Port en Veiligheidsregio Zeeland.

4.1. Welke concrete maatregelen zijn naar aanleiding van de drone incidenten getroffen om toezicht, detectie en preventie te versterken?

5

5.1. Wordt in overleg met North Sea Port en partners onderzocht hoe grensoverschrijdende risico’s (zoals samenwerking met België en Gent) kunnen worden aangepakt?

Gemeente Terneuzen

Over de waarnemingen van drones, hebben wij contact met North Sea Port. Zij vragen, evenals wij, aandacht voor de specifieke kenmerken van ons gebied waaronder landsgrensoverschrijdende risico’s.

3

5.2. Is er zicht op hoe cruciale transportroutes — zoals de waterwegen richting Antwerpen en Gent, en pijpleidingen naar het achterland — worden beschermd tegen sabotage of aanvallen?

5.2

De daadwerkelijke bescherming van de transportroutes valt niet onder onze verantwoordelijkheid. Wij kunnen uw vraag daarom niet beantwoorden. North Sea Port zet in op het voortdurend verhogen van het veiligheidsniveau in de havens. Zowel door de extra inzet op toezichts- en handhavingscapaciteit als op digitale veiligheid. Hierbij werkt North Sea Port nauw samen met de bedrijven in haar beheersgebied, andere zeehavens en betreffende autoriteiten.

(De Antwerpse situatie toont dat deze verbindingen reeds als strategisch risico worden beschouwd.) [vrt.be]

Datum verzoek om inlichtingen:

Datum antwoorden:

10 maart 2026

31 maart 2026 Verzonden:

Namens deze(n)

Burgemeester en Wethouders van Terneuzen,

griffier,

secretaris,

burgemeester,

Nicole Jansen-Geerinckx

Steven de Waal

Franc Weerwind

Gemeente Terneuzen

4