2026-05-20 a. Tam-omgevingsplan Hoofdstuk 22d 'Sas van Gent, Westkade (kantoor NSP) - ontwerpbesluit

Deze ambitie gaat verder dan het minimale naleven van deze opgave. Zeeland wil actief

27/567

24

bestemmingsplan TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22d Sas van Gent, Westkade (kantoor North Sea Port) (vastgesteld)

bijdragen aan een schoner en gezonder watersysteem door onder andere bronaanpak van vervuiling, bevordering van natuurlijke zuiveringsprocessen, verbetering van ecologische verbindingen tussen wateren en versterking van het beleid rondom drinkwaterbescherming en verzilting. 2. Klimaatadaptief en waterrobuust Zeeland De provincie Zeeland wil voorbereid zijn op extremere weersomstandigheden, zoals langdurige droogte, hevige neerslag en zeespiegelstijging. Dit vraagt om een watersysteem dat beter bestand is tegen schokken en dat water slim vasthoudt, verdeelt en afvoert. Het is belangrijk dat de bergingscapaciteit verhoogd wordt in zowel stedelijke als landelijke gebieden, klimaatbuffers worden ingericht, waterbesparing gestimuleerd wordt en dat er voldoende beschikbaar en kwalitatief goed water beschikbaar is in droge periodes. 3. Water als ordenend principe in de ruimtelijke ontwikkeling De ambitie is om waterbeleid niet achteraf op ontwikkelingen toe te passen, maar juist leidend te laten zijn bij ruimtelijke keuzes. Dit principe is van groot belang voor de kwaliteit en veiligheid van nieuwe gebiedsontwikkelingen, woningbouw en natuurontwikkeling.

Hierbij geldt dat waterveiligheid een structurele plek krijgt in gebiedsprocessen, het waterbelang vroegtijdig meegewogen wordt en nieuwe stedelijke ontwikkelingen worden ingericht volgens het principe 'water - vasthouden - bergen - afvoeren'. 4. Samenwerking en gebiedsgerichte aanpak Waterbeheer is complex en raakt veel maatschappelijke belangen. Zeeland kiest daarom bewust voor een gebiedsgerichte en integrale aanpak, waarin maatwerk wordt geleverd in samenwerking met lokale partijen. De provincie Zeeland streeft ernaar om de samenwerking met en tussen Waterschap Scheldestromen, gemeenten, Rijkswaterstaat en maatschappelijke partners te versterken, inwoners en bedrijven te betrekken en een verbetering door te voeren in kennisdeling, monitoring en communicatie over het waterbeleid. Relatie met het omgevingsplan De voorgenomen ontwikkeling doet geen inbreuk op de gestelde ambities en doelstellingen. Bij de ontwikkeling wordt rekening gehouden met de Zeeuwse ambities. Zo wordt bij de realisatie van het kantoorpand een waterhuishoudkundig ontwerp vervaardigd waar rekening gehouden wordt met mogelijke effecten op grondwaterstromen en indien nodig mitigerende maatregelen worden uitgevoerd. In paragraaf 6.2 wordt verder ingegaan op de weging van het waterbelang.

3.4

Gemeentelijk beleid

3.4.1

Omgevingsvisie 'Terneuzen stroomopwaarts, samen vergroenen'

De Omgevingsvisie Terneuzen – Stroomopwaarts schetst een strategisch en integraal toekomstbeeld voor de fysieke leefomgeving van de gemeente Terneuzen tot 2045. Met de titel ‘samen vergroenen’ benadrukt de visie de ambitie om de regio te ontwikkelen met oog voor natuur, duurzaamheid, inclusieve groei en slimme mobiliteit. Deze koers is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met inwoners, bedrijven, natuur- en milieuorganisaties, andere overheden en partners. De omgevingsvisie vervangt de structuurvisie Terneuzen 2025 uit 2010 en is opgesteld in lijn met de Omgevingswet, die gemeenten verplicht om een strategische visie voor de fysieke leefomgeving te ontwikkelen. De omgevingsvisie is op 15 januari 2026 in werking getreden. De visie is opgebouwd rond vier centrale thema’s: vergroenen, groei, verduurzaming en bereikbaarheid. Vergroenen staat voor het versterken van natuur- en waterberging, het verbinden van groene gebieden en het behouden van open polders voor moderne landbouw. Groei richt zich op het versterken van brede welvaart, met aandacht voor voldoende woningen, het behoud van voorzieningen en het aantrekken van

28/567

25

bestemmingsplan TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22d Sas van Gent, Westkade (kantoor North Sea Port) (vastgesteld)

nieuwkomers. Verduurzaming omvat het verminderen van afhankelijkheid van fossiele brandstoffen, het bevorderen van circulaire economie en het faciliteren van duurzame energieprojecten. Bereikbaarheid richt zich op het verbeteren van mobiliteit, waaronder het streven naar een passagierstrein naar Gent, en het versterken van infrastructuur. Daarnaast legt de omgevingsvisie nadruk op het belang van een integrale benadering waarbij ruimtelijke, economische en sociale doelen met elkaar worden verbonden. Er wordt ingezet op het creëren van een robuuste en veerkrachtige leefomgeving die zowel inwoners als bedrijven ruimte biedt om te groeien en zich te ontwikkelen, zonder afbreuk te doen aan ecologische waarden en landschappelijke kwaliteit. De visie benadrukt dat samenwerking tussen verschillende actoren – van lokale overheden tot regionale partners en het bedrijfsleven – essentieel is om ambities daadwerkelijk te realiseren. Door deze integrale en samenwerkende aanpak wil de gemeente Terneuzen een toekomstbestendige regio ontwikkelen die aantrekkelijk is om te wonen, werken en recreëren, en die bovendien bijdraagt aan de bredere duurzaamheids- en klimaatdoelstellingen op regionaal en nationaal niveau.

Relatie met het omgevingsplan De ontwikkeling van het nieuwe kantoorpand in het grensgebied sluit goed aan bij de Omgevingsvisie 'Terneuzen stroomopwaarts, samen vergroenen' omdat het project inspeelt op meerdere strategische ambities uit de visie. Door het kantoorpand te situeren binnen het gezamenlijke havengebied van North Sea Port, draagt het bij aan economische versterking en stimuleert het grensoverstijgende samenwerking tussen bedrijven en overheden. Bovendien sluit het initiatief aan bij de visie op bereikbaarheid en logistieke verbindingen: een goed geplaatste kantoorlocatie binnen het havengebied vergemakkelijkt mobiliteit voor werknemers en partners uit zowel Nederland als België en versterkt de positie van het gebied als knooppunt binnen de Europese economische netwerken. Het kantoorpand functioneert daarmee als een schakel die economische groei, duurzame ontwikkeling en regionale samenwerking samenbrengt, zoals de Omgevingsvisie Terneuzen stroomopwaarts beoogt.

3.4.2

Omgevingsvisie 'In je Sas in Sas'

De omgevingsvisie 'In je Sas in Sas', vastgesteld op 13 december 2018, biedt een toekomstgerichte en integrale benadering voor de ruimtelijke ontwikkeling van Sas van Gent. Deze visie is opgesteld in samenwerking met bewoners en stakeholders en richt zich op het versterken van de leefbaarheid, het bevorderen van de lokale economie en het verduurzamen van de gebouwde omgeving. Er wordt gestreefd om deze doelen te behalen aan de hand van vier ontwikkelrichtingen. Ruimtelijke structuur en gebiedsontwikkeling De huidige visie legt de nadruk op een compacte en functionele ruimtelijke structuur, waarbij herbestemming van leegstaande panden en ontwikkeling binnen de bestaande bebouwde kom centraal staan. De visie streeft naar een compacte en gemengde binnenstad, waarin wonen, werken en voorzieningen elkaar versterken. De overige binnenstad richt zich op wonen en kleinschalige bedrijven, waarbij de nadruk ligt op het behoud van de bestaande structuur en het voorkomen van functieverlies. Economie en ondernemerschap De visie stimuleert lokaal ondernemerschap door het concentreren van commerciële functies, het saneren van overcapaciteit, het stimuleren van kleinschalig ondernemerschap, het herbestemmen van leegstaande panden en het verbeteren van de bereikbaarheid en uitstraling van het centrum.

Deze maatregelen moeten bijdragen aan een levendig, aantrekkelijk en toekomstbestendig Sas van Gent. Duurzaamheid en energie De gemeente Terneuzen heeft duurzaamheid en energieopwekking hoog op de agenda staan, met als doel in 2045 energieneutraal te zijn. Dit houdt in dat de gemeente net zoveel energie opwekt als ze

29/567

26

bestemmingsplan TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22d Sas van Gent, Westkade (kantoor North Sea Port) (vastgesteld)

verbruikt. Om dit te realiseren, worden diverse initiatieven en projecten uitgevoerd en ondersteund. Zo worden er stappen gezet in de opwekking van zonne-energie, energieopslagoplossingen en heeft de gemeente een Duurzaamheidsfond ingesteld. Inwoners binnen een straal van zes kilometer rondom een zonnepark kunnen jaarlijks subsidie aanvragen voor duurzame initiatieven, zoals energie-efficiëntieprojecten of natuurverbetering. Bereikbaarheid en infrastructuur De visie richt zich op het verbeteren van de bereikbaarheid van Sas van Gent, zowel binnen de regio als naar omliggende stedelijke centra. De gemeente Terneuzen wil de bereikbaarheid verbeteren aan de hand van een aantal maatregelen: Autoverkeer: er wordt een nieuwe ontsluitingsweg, de Suikerdijk, aangelegd vanaf de Westkade naar de Sasse Poort. Deze weg verbetert de bereikbaarheid van het bedrijventerrein en vermindert het vrachtverkeer in het centrum van Sas van Gent. Spoorverbinding: Er wordt gewerkt aan het verbeteren van het spoorvervoer tussen Gent en Terneuzen. Een belangrijke ontwikkeling is de aanleg van een noordelijke aansluiting van de spoorbundel bij Zandeken richting de spoorlijn tussen Zelzate en Terneuzen. Deze aansluiting zal meer ruimte op het spoor creëren en het spoorvervoer toegankelijker maken voor kleinere bedrijven.

Waterwegen: Sas van Gent ligt aan het Kanaal van Gent naar Terneuzen, een belangrijke vaarroute voor de scheepvaart. De draaibruggen over dit kanaal worden gemoderniseerd en klaargemaakt voor bediening op afstand. Dit zal de doorstroming verbeteren en de kans op storingen minimaliseren, wat de bereikbaarheid via waterwegen ten goede komt. Verbindingszone: er wordt gewerkt aan een groene verbindingszone tussen het centrum en de Sasse Poort, wat de bereikbaarheid en leefbaarheid in het gebied zal bevorderen. Relatie met het omgevingsplan Het nieuwe kantoorpand van North Sea Port in Sas van Gent sluit aan bij de ambities en doelstellingen van de omgevingsvisie 'In je Sas in Sas' van de gemeente Terneuzen. Deze visie richt zich op het versterken van de leefbaarheid, economie en bereikbaarheid in Sas van Gent. Het nieuwe kantoor speelt hierin een belangrijke rol. Het versterkt de leefbaarheid en de economische positie van Sas van Gent.

3.4.3

Totaalplan Binnenstad

Het Totaalplan Binnenstad Terneuzen vormt de leidraad voor de herontwikkeling van de binnenstad en legt de basis voor een toekomstbestendig en aantrekkelijk stadscentrum. De gemeente streeft naar een vitale, levendige en groene binnenstad die niet alleen ruimte biedt aan winkels, horeca en cultuur, maar ook aan wonen, werken en ontmoeten. Door functies te combineren en de verblijfskwaliteit te verhogen wil Terneuzen de binnenstad aantrekkelijker maken voor inwoners, ondernemers en bezoekers. Daarbij staat het versterken van identiteit, beleving en duurzaamheid centraal. Er worden zes samenhangende ingrepen benoemd en vier aandachtsgebieden, elk met eigen kansen en opgaven. De vier gebieden zijn: het Cultuurkwartier (waar vernieuwing van winkel- en cultuurfuncties, horeca en openbare ruimte gecombineerd worden), de Noordstraat & Havenstraat (waar winkelen, verblijven en detailhandel worden herzien met meer afwisseling en beleving), de Raadsledenbuurt (gericht op wonen, verduurzaming, groene en gezonde leefomgeving, en het verminderen van verkeersen parkeerdruk) en de Oostelijke Kanaalarm (waar de ontsluiting, groen rond het water en verbindingen tussen gebieden worden aangepakt). Het Totaalplan geeft niet alleen een richting aan voor projecten, maar legt ook spelregels vast die de gewenste kwaliteit van de binnenstad waarborgen.

Het gaat daarbij om richtlijnen voor functies, vormgeving, duurzaamheid en gebruik van de openbare ruimte. Zo wordt gestuurd op een gezonde balans tussen wonen, werken, winkelen en recreëren, met een sterke nadruk op een aantrekkelijke en leefbare omgeving. Nieuwe initiatieven moeten bijdragen aan een gevarieerd aanbod en een

30/567

27

bestemmingsplan TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22d Sas van Gent, Westkade (kantoor North Sea Port) (vastgesteld)

samenhangend geheel, waarbij gebouwen zorgvuldig worden ingepast in hun omgeving en bijdragen aan de uitstraling van de stad. Daarnaast zijn duurzaamheid en klimaatadaptatie belangrijke randvoorwaarden: gebouwen en openbare ruimte moeten energiezuinig, groen en toekomstbestendig zijn. Ook de financiële uitvoerbaarheid speelt een rol. De gemeente heeft middelen gereserveerd, maar rekent nadrukkelijk op samenwerking met ondernemers en ontwikkelaars om de plannen daadwerkelijk te realiseren en de binnenstad blijvend te versterken. Relatie met het omgevingsplan De keuze voor de realisatie van een nieuw hoofdkantoor van North Sea Port op de grens van Sas van Gent en Zelzate is beleidsmatig goed te onderbouwen. North Sea Port is in 2018 ontstaan uit de fusie van Zeeland Seaports en het Havenbedrijf Gent en vervult sindsdien een grensoverstijgende rol in een uitgestrekt havengebied van ruim 60 kilometer. Voor de organisatie is een centrale, goed bereikbare en representatieve locatie essentieel om haar functie als verbinder van bedrijven, ketenpartners en overheden effectief te kunnen vervullen. Uit het locatieonderzoek blijkt dat de grenszone Sas van Gent – Zelzate de meest passende locatie is: het gebied ligt ingebed in het havengebied, kent reeds bebouwing en valt binnen de kern Sas van Gent.

Er is derhalve geen sprake van onnodige aantasting van de openheid van het buitengebied of strijd met provinciale belangen inzake zorgvuldig ruimtegebruik. Voor de binnenstad van Terneuzen is relevant dat leegstand van het huidige kantoor wordt voorkomen. In overleg met de gemeente wordt een transformatie naar wonen voorzien, passend binnen de bredere visie op functiemenging en vitaliteit van het stadscentrum. Deze invulling sluit bovendien aan bij de in het bestemmingsplan Terneuzen Centrum reeds opgenomen wijzigingsbevoegdheid naar wonen, waarmee de juridische planbasis reeds aanwezig is. Hiermee wordt zowel de economische dynamiek van het havengebied als de leefbaarheid van de binnenstad versterkt.

31/567

28

bestemmingsplan TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22d Sas van Gent, Westkade (kantoor North Sea Port) (vastgesteld)

Hoofdstuk 4

Beperkingengebieden

Een beperkingengebied is een breed verzamelbegrip en wordt in de Omgevingswet gedefinieerd als een gebied dat bij of krachtens de wet (door Rijk of provincie) is aangewezen, waar vanwege de aanwezigheid van een werk of object, regels gelden over activiteiten die gevolgen hebben of kunnen hebben voor dat werk of object. De Omgevingswet verplicht Rijk en provincie om beperkingengebieden aan te wijzen, zoals zones rond wegen, hoofdspoorwegen, waterkeringen, rijkswegen en vaarwegen. Binnen deze beperkingengebieden stelt het Rijk of de provincie eisen aan aanduidingen, informatieborden en uitwegen. Kortgezegd zijn dit de gebieden rondom wegen en waterstaatswerken waar beperkingen gelden. Dit betekent dat er beperkingen gelden voor activiteiten van derden, ter plaatse van de weg of het waterstaatswerk als ook in de daaraan grenzende (beschermings)zones. Relatie met en doorwerking in het omgevingsplan Het wijzigingsgebied ten behoeve van de ontwikkeling van het kantoorpand van North Sea Port ligt binnen de volgende beperkingengebieden: Beperkingengebied vrijwaringszone bouwwerken provinciale wegen: heeft als doel de veiligheid en functionaliteit van provinciale wegen te waarborgen bij toekomstige bouwwerken. De vrijwaringszone is bedoeld om te voorkomen dat bouwwerken of objecten de werking van provinciale wegen belemmeren of de verkeersveiligheid in gevaar brengen.

Binnen deze zone gelden er beperkingen voor het oprichten van bouwwerken, het aanleggen van inritten en het plaatsen van objecten die de zichtbaarheid of doorstroming op de weg kunnen beïnvloeden. Beperkingengebied vrijwaringszone provinciale wegen: heeft als doel om de veiligheid en het goede gebruik van provinciale wegen te waarborgen. De vrijwaringszone is bedoeld om te voorkomen dat er activiteiten plaatsvinden die nadelige gevolgen kunnen hebben voor de conditie of werking van de weg. Binnen deze zone gelden er beperkingen voor het plaatsen van objecten op, naast, onder of over de weg. Beperkingengebied beheer provinciale wegen: heeft als doel om ervoor te zorgen dat de provinciale wegen veilig en goed gebruikt kunnen worden. Dit beperkingengebied voorkomt dat er activiteiten plaatsvinden die nadelige gevolgen kunnen hebben voor de conditie of werking van de weg. Binnen deze zone gelden er beperkingen voor activiteiten die de conditie of werking van de weg nadelig kunnen beïnvloeden. Beperkingengebied uitzichtstroken provinciale wegen buiten de bebouwde kom: heeft als doel om de verkeersveiligheid te waarborgen. Dit beperkingengebied voorkomt dat er objecten of beplanting worden geplaatst die het zicht van weggebruikers kunnen belemmeren.

In deze gebieden gelden specifieke regels die bepalen dat bouwwerken, beplanting, gewassen, en andere objecten niet hoger mogen zijn dan 0,75 meter boven de kruin van de weg. Door te voorkomen dat er objecten of beplanting worden geplaatst die het zicht van weggebruikers belemmeren, kunnen bestuurders een goed overzicht behouden op de weg en eventuele kruisingen. Beperkingengebied verbod op objecten vrijheid van meningsuiting provinciale wegen: heeft als doel om de verkeersveiligheid en het goede gebruik van de provinciale wegen te waarborgen. Dit beperkingengebied voorkomt dat er objecten worden geplaatst die de aandacht van weggebruikers kunnen afleiden of de veiligheid kunnen beïnvloeden. In dit beperkingengebied is het verboden om middelen te plaatsen die gebruikt worden voor het uiten van gedachten of gevoelens. Dit helpt om de wegen vrij te houden van afleidingen en zorgt ervoor dat bestuurders hun aandacht volledig op de weg kunnen richten. Beperkingengebied verbod toegangsdam buiten de berm voor landbouw en tuinbouwproducten: heeft als doel om de veiligheid en het goede gebruik van provinciale wegen te waarborgen. Dit gebied voorkomt dat er toegangsdammen worden aangelegd buiten de berm die de verkeersveiligheid kunnen beïnvloeden of de werking van de weg kunnen verstoren.

Door deze beperkingen te handhaven, blijft de infrastructuur in goede staat en kunnen de wegen efficiënt en veilig worden

32/567

29

bestemmingsplan TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22d Sas van Gent, Westkade (kantoor North Sea Port) (vastgesteld)

gebruikt. Dit draagt bij aan een veilige en goed functionerende verkeersomgeving. Vrijwaringsgebieden rijksvaarwegen: heeft als doel om een vlotte en veilige doorvaart van de beroepsvaart te garanderen. In deze vrijwaringsgebieden mogen geen bebouwing of begroeiing worden geplaatst die de navigatie van de scheepvaart (radar en zicht) kan verstoren. Dit zorgt ervoor dat schepen veilig kunnen navigeren. Beperkingengebied waterkeringen: heeft als doel het behouden van de functies van het waterstaatswerk en het voorkomen van schade. Dit beperkingengebied voorkomt dat er te dicht op de kade gebouwd wordt en dat er geen problemen ontstaan ten aanzien van het uitvoeren van onderhoud, herstel of versterking. Bij de inrichting van het gebied wordt rekening gehouden met de eisen vanuit deze beperkingengebieden.

33/567

30

bestemmingsplan TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22d Sas van Gent, Westkade (kantoor North Sea Port) (vastgesteld)

Hoofdstuk 5 Landschappelijke, stedenbouwkundige en cultuurhistorische waarden In dit hoofdstuk worden de landschappelijke, stedenbouwkundige en cultuurhistorische waarden van het voornemen weergegeven.

5.1

Ruimtelijke kwaliteit

Een goede landschappelijke inpassing van kantoren staat steeds hoger op de agenda. Hierbij spelen onder andere kleur- en materiaalgebruik, vorm en inpassingsmogelijkheden een belangrijke rol. Het is van belang om rekening te houden met de karakteristieke kenmerken en kwaliteiten van het landschap. Dit kan gedaan worden met de architectuur van een kantoor en het realiseren van gebiedseigen beplanting. Dit vraagt om stedenbouwkundige en landschappelijke inpassingseisen. Daarnaast is het belangrijk dat er een goede overgang van het kantoorpand naar de omringende omgeving wordt gerealiseerd, waarbij de ligging aan het kanaal nadrukkelijk meegenomen moet worden. Tevens worden bedrijven worden steeds selectiever als het gaat om huisvesting en vestigingsplaats. Men heeft behoefte aan goed toegankelijke (zicht)locaties en stelt hogere eisen aan de architectuur en uitstraling van het gebied en tevens aan de inrichting en afwerking van de buitenruimte. In antwoord op deze behoefte wordt de architectuur van met name kantoorpanden steeds expressiever. Behalve voor het functioneren van gebouwen heeft men een vernieuwd oog voor de ruimtelijke betekenis, vorm en uitstraling van het kantoorpand. Ook de directe omgeving dient zowel efficiënt als esthetisch verantwoord te worden ingericht en vormgegeven.

Als context voor het individuele gebouw treedt de behoefte op naar een expressieve omgeving. In de verdere uitwerking van het architectonische en gebiedsinrichtingsontwerp zal hier de nodige aandacht aan worden besteed.

5.2

Landschap

Het netwerk van waterlopen en waterstaatkundige objecten in Zeeuws-Vlaanderen speelt een belangrijke rol in het drooghouden van het polderlandschap. Het kanaal Gent - Terneuzen heeft daarnaast een belangrijke doorvoerfunctie voor de scheepvaart. Tijdens het onderzoek ((zie Bijlage 2) zijn bij het wijzigingsgebied geen waardevolle landschappelijk elementen geïdentificeerd die verband houden met de ontstaansgeschiedenis van het gebied. Met name het kanaal is een belangrijke structuurdrager van het landschap ten zuiden van Sas van Gent. Ten opzichte van het oorspronkelijke agrarisch polderlandschap heeft tegenwoordig het industriële karakter de overhand in het wijzigingsgebied. Het landschap van Zeeuws-Vlaanderen is gevormd door geologische processen tijdens het Pleistoceen en Holoceen. Tijdens het Pleistoceen werd zand afgezet door de wind, wat resulteerde in dekzandruggen. Na de laatste ijstijd leidde de stijgende temperatuur tot veenvorming in de lagere delen van het landschap, die later door zee-inbraken bedekt werden met zeeklei. Vanaf de 7e eeuw verminderde de invloed van de zee, waardoor bewoning op de hogere kwelders en oeverwallen mogelijk werd. Het wijzigingsgebied, gelegen in de Poelpolder, werd in de Middeleeuwen ontgonnen en later ingedijkt.

De aanleg van het kanaal Gent - Terneuzen en de spoorlijn Gent-Terneuzen in de 19e eeuw, evenals de verbreding van het kanaal in de jaren '60 van de 20e eeuw, hebben het landschap aanzienlijk beïnvloed. Het gebied heeft een industrieel karakter door deze infrastructuur en is opgehoogd tijdens de verbreding van het kanaal en de aanleg van de provinciale weg. Het wijzigingsgebied ligt in de geologische zone, waar het Laagpakket van Walcheren voorkomt boven op Pleistocene formaties (zeeklei op zand). Er zijn geen boringen in het wijzigingsgebied bekend, maar

34/567

31

bestemmingsplan TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22d Sas van Gent, Westkade (kantoor North Sea Port) (vastgesteld)

uit boringen in de omgeving blijkt dat dit inderdaad deels klopt. Het dekzand kan echter ook aan maaiveld aanwezig zijn, zoals ten oosten van het wijzigingsgebied, richting Axel en Koewacht, verwacht kan worden. Het gebied is niet gekarteerd op de geomorfologische kaart of de bodemkaart. Op basis van de omliggende gegevens wordt verwacht dat er in het gebied sprake kan zijn van een vlakte van getij-afzettingen zoals aan de overkant van het kanaal. Het kan echter niet uitgesloten worden dat er ook sprake is van dekzand, zoals verwacht wordt aan de Belgische kant van het wijzigingsgebied, eventueel in de vorm van een vlakte van verspoelde dekzanden. Op de bodemkaart zijn veldpodzolgronden aanwezig direct ten westen van het wijzigingsgebied. Deze bodemsoort kan mogelijk ook verwacht worden in het wijzigingsgebied, maar is mogelijk al afgegraven en/of verstoord. Op het AHN is duidelijk te zien dat het wijzigingsgebied is opgehoogd; het ligt 2-3 meter hoger dan het omliggende gebied. De ophoging is waarschijnlijk gerelateerd aan de verbreding van het kanaal en de aanleg van de provinciale weg.

5.3

Cultuurhistorie

Het wijzigingsgebied in Zeeuws-Vlaanderen bevat diverse cultuurhistorische elementen die van belang zijn voor het omgevingsplan. In het onderzoek (zie Bijlage 2) naar de cultuurhistorie is onder andere gebruik gemaakt van historische kaarten en de cultuurhistorische en landschappelijke waardenkaarten. Het kanaal Gent - Terneuzen en de spoorlijn Terneuzen-Sas van Gent worden beide aangemerkt als waardevolle cultuurhistorische elementen. Het kanaal, aangelegd in de 19e eeuw, is een belangrijke waterstaatkundige ingreep en speelt een cruciale rol in de scheepvaart en industriële ontwikkeling van de regio. De spoorlijn, eveneens uit de 19e eeuw, heeft bijgedragen aan de ontwikkeling van de Kanaalzone en de industriële gebieden van Sas van Gent en Terneuzen. Binnen het wijzigingsgebied bevinden zich twee rijksgrenspalen (N°309 en N°310), die symbool staan voor de Belgisch-Nederlandse grens, vastgesteld na het Verdrag van Maastricht in 1843. Deze grenspalen zijn cultuurhistorisch waardevol en dragen bij aan de historische identiteit van het gebied. Het Verex-gebouw, gelegen aan de Nederlandse kant van de grens, heeft op zichzelf weinig architectonische waarde, maar draagt samen met de inrichting van het gebied bij aan de uitstraling van de grensovergang. Er zijn geen monumentale gebouwen binnen het wijzigingsgebied.

Geadviseerd wordt om de symbolische waarde van de grens te verwerken in de bouwplannen en de rijksgrenspalen goed tot hun recht te laten komen in de nieuwe situatie. Daarnaast wordt aanbevolen om met het nieuwe gebouw de (historische) doorvoerfunctie en het industriële karakter van het gebied te benadrukken, gezien de strategische ligging tussen de spoorlijn en het kanaal. Het wijzigingsgebied maakt geen deel uit van de (voormalige) Linie van Communicatie tussen Sas van Gent en Hulst en is hier ook landschappelijk niet mee verbonden. Relatie met het omgevingsplan Het omgevingsplan maakt de realisatie van het nieuwe kantoorpand van North Sea Port mogelijk, waarbij bestaande cultuurhistorische elementen behouden en versterkt worden. Door cultuurhistorische elementen te behouden en op passende wijze te integreren in het ontwerp, wordt recht gedaan aan de historie en identiteit van het gebied. Het plan draagt bij aan een zorgvuldige ruimtelijke ontwikkeling die recht doet aan het verleden en tegelijkertijd toekomstgericht is.

5.4

Archeologie

Om inzicht te krijgen in de archeologische haalbaarheid van de voorgenomen ontwikkeling is een quickscan archeologie uitgevoerd (zie Bijlage 1) en een bureauonderzoek Landschap, Cultuurhistorie en Archeologie (zie Bijlage 2).

35/567

32

bestemmingsplan TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22d Sas van Gent, Westkade (kantoor North Sea Port) (vastgesteld)

5.4.1

Quickscan archeologie

Uit het vigerende bestemmingsplan is gebleken dat het wijzigingsgebied geen archeologische verwachtingswaarde kent. Daarom is de Vrijstellingenkaart Archeologie, die de gemeente Terneuzen in 2017 heeft ontwikkeld, geraadpleegd. De Vrijstellingenkaart geeft aan of, en tot welke diepte, bepaalde gebieden binnen de gemeente vrijgesteld zijn van archeologisch onderzoek.

Uitsnede vrijstellingenkaart gemeente Terneuzen met de drie onderzochte zoeklocaties in de Quickscan. Binnen locatie 3 (blauw omkaderd) ligt het projectgebied. Deze locatie is elders gelegen, maar voor het overzicht hier ingekopieerd.

Voor de beoogde locatie laat de vrijstellingenkaart zien dat het wijzigingsgebied niet is ingekleurd en dat er een dieptevrijstelling geldt van meer dan 4,00 m-mv. Hierdoor is de onderzoeksplicht vervallen. Daaropvolgend is geconcludeerd dat er geen archeologische (rijks)monumenten, bekende vindplaatsen en/of zoeklocaties aanwezig zijn in het wijzigingsgebied. Relatie met het omgevingsplan Uit de quickscan blijkt dat het aspect archeologie geen belemmering vormt voor de voorgenomen ontwikkeling van het kantoorpand. In overleg met de gemeente Terneuzen is besloten om aanvullend aan deze quickscan een bureauonderzoek uit te voeren om inzicht te geven waar mogelijk archeologische resten zich in het wijzigingsgebied kunnen bevinden.

36/567

33

bestemmingsplan TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22d Sas van Gent, Westkade (kantoor North Sea Port) (vastgesteld)

5.4.2

Bureauonderzoek archeologie

In het kader van de voorgenomen ontwikkeling van het nieuwe kantoorpand is een archeologisch bureauonderzoek (Bijlage 2) uitgevoerd om de aanwezigheid van archeologische waarden binnen het wijzigingsgebied in kaart te brengen. Het doel van dit onderzoek is om inzicht te krijgen in mogelijke archeologische vindplaatsen en om te bepalen of vervolgonderzoek noodzakelijk is. Binnen het wijzigingsgebied zijn geen archeologische vindplaatsen bekend. In de directe omgeving bevindt zich één vindplaats: de resten van de omwalling van de St. Anthony-schans aan de overzijde van het kanaal, onderdeel van de Staats-Spaanse linie. Het fort zelf is grotendeels verdwenen door de verbreding van het kanaal en latere industriële ontwikkelingen aan Belgische zijde. Historisch onderzoek wijst erop dat het wijzigingsgebied sinds de Middeleeuwen voornamelijk agrarisch is gebruikt, zonder aanwijzingen voor historische bebouwing. Op basis van regionale gegevens geldt voor de perioden Paleolithicum tot en met de Bronstijd een middelhoge archeologische verwachting, aangezien mogelijk nog dekzandlagen met sporen van tijdelijke bewoning of kampementen aanwezig kunnen zijn. Voor de IJzertijd tot en met de Vroege Middeleeuwen is de verwachting laag, vanwege perioden van overstroming en veenvorming.

Voor de Middeleeuwen en Nieuwe Tijd geldt een lage tot middelhoog verwachting, met kans op sporen van agrarische activiteiten of ontginningen. Het gebied is echter in sterke mate verstoord door de aanleg van infrastructuur en ophoging tijdens de verbreding van het kanaal. Hierdoor zijn eventueel aanwezige archeologische lagen vermoedelijk vergraven of bevinden zij zich dieper dan 2,5 meter onder maaiveld. Dit past bij de ligging van het plangebied op de Vrijstellingenkaart van de gemeente Terneuzen, namelijk in een zone met een vrijstelling van 4+ meter beneden maaiveld. Binnen het wijzigingsgebied zijn geen terreinen met archeologische waarde (AMK-terreinen) aanwezig. Relatie met het omgevingsplan Gelet op deze resultaten wordt voor het wijzigingsgebied geen vervolgonderzoek aanbevolen. Dit advies sluit niet uit dat er bij graafwerkzaamheden (niet voorspelbare) archeologische toevalsvondsten kunnen worden aangetroffen, zoals bedoeld in artikel 5.10 van de Erfgoedwet 2016. In dat geval moet hiervan melding worden gedaan bij het Bevoegd Gezag.

5.5

Ladder voor duurzame verstedelijking

De 'ladder voor duurzame verstedelijking' heeft als doel om zorgvuldig ruimtegebruik te stimuleren en overprogrammering op regionaal niveau te voorkomen. De ladder bestaat uit "twee treden": 1. Behoefte: voorziet de voorgenomen stedelijke ontwikkeling in een actuele behoefte? Het kan zowel om een kwantitatieve als een kwalitatieve behoefte gaan. 2. Binnen- of buitenstedelijk: indien er sprake is van een actuele behoefte, dan moet worden beoordeeld of deze in bestaand stedelijk gebied van de betreffende regio kan worden gerealiseerd, eventueel door benutting van beschikbare gronden, herontwikkeling of transformatie van bestaande locaties. Middels de te doorlopen procedure wordt een wijziging van het omgevingsplan gerealiseerd. Hiermee wordt de realisatie van een nieuw kantoor mogelijk gemaakt. Alvorens het onderhavige plan te toetsen aan de Ladder voor duurzame verstedelijking dient eerst bepaald te worden of er sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. In het onderhavige plan is sprake van de ontwikkeling van een nieuw kantoor van circa 5.000m2 b.v.o., waarvan circa 3.500 m2 op Nederlands grondgebied. Een bouwplan met een dergelijke omvang wordt beschouwd als een 'nieuwe stedelijke ontwikkeling' in het kader van de

37/567

34

bestemmingsplan TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22d Sas van Gent, Westkade (kantoor North Sea Port) (vastgesteld)

Ladder voor duurzame verstedelijking (zie bijvoorbeeld ABRvS 28 juni 2017, ECLI:NL:RVS:2017:1724). Voor een uitwerking van het ladderverhaal wordt ook verwezen naar Bijlage 12. Behoefte North Sea Port is ontstaan op 1 januari 2018 als grensoverstijgende haven uit de fusie van het Nederlandse Zeeland Seaports (Vlissingen en Terneuzen) en het Vlaams/Belgische Havenbedrijf Gent. Het beheersgebied van North Sea Port beslaat daarmee meer dan 9.100 hectare en strekt zich uit over meer dan 60 kilometer en twee landen: Nederland en België. North Sea Port heeft acht publieke aandeelhouders: aan de Nederlandse kant zijn dat de provincie Zeeland en de gemeenten Borsele, Terneuzen en Vlissingen. Aan de Vlaamse kant zijn het de provincie Oost-Vlaanderen, en de gemeenten Gent, Evergem en Zelzate. Het havenbedrijf overziet een havengebied met een toegevoegde waarde van 12,7 miljard euro per jaar en is één van de belangrijkste toegangspoorten van- en de derde haven in- Europa. Het levert 106.000 banen en herbergt 550 bedrijven. Diverse innovatieve projecten op het gebied van energietransitie, logistiek en modal shift dragen bij aan de nationale opgaven. North Sea Port is hiermee een onmiskenbare troef van regionaal, Nederlands, Vlaams en Belgisch belang. North Sea Port exploiteert het havengebied en heeft de regie bij de ontwikkeling van de infrastructuur in het grensoverstijgende gebied.

Het havenbedrijf is daarbij als connector vooral ook schakel tussen partijen in en buiten het havengebied voor een goede werk-, woon- en leefomgeving. Om de voornoemde exploitatie te laten voldoen aan de eisen van de aandeelhouders en een zo optimaal mogelijke bedrijfseconomische situatie te creëren, is een centraal gelegen kantoor op de grens van beide landen in het havengebied - het verzorgingsgebied - noodzakelijk. Op grond van het voorgaande blijkt slechts één mogelijke locatie die voldoet én gelegen is dichtbij een doorgaande weg (zie hierna onder het kopje 'Locatieonderzoek'). Op de beoogde locatie staat een kantoorgebouw dat vroeger in gebruik was als douanekantoor. De locatie van het gebouw was dus niet zozeer vanuit ruimtelijk/planologische overwegingen ingegeven maar sterk bepaald door de fysieke aanwezigheid van de landsgrens en het personen- en goederenverkeer dat deze grens passeert. Het havenschap North Sea Port heeft eveneens een sterk grensoverstijgende functie. De beoogde locatie voor het nieuwe hoofdkantoor is daarmee een logisch/historisch vervolg op de oorspronkelijke functie van het gebied.

Locatieonderzoek Om de mogelijkheden voor een nieuw hoofdkantoor te verkennen, is door North Sea Port een locatieonderzoek uitgevoerd waarbij de volgende eisen zijn gehanteerd: Goede bereikbaarheid: De locatie moet gelegen zijn in het havengebied en goed bereikbaar vanaf beide zijden van het Kanaal Gent - Terneuzen. Immers, medewerkers, klanten en stakeholders werken en/of wonen aan beide zijden van het kanaal. Een snelle en vlotte bereikbaarheid en/of ontsluiting, via de brug (auto en fiets) of via tunnel (auto) zijn daarbij van belang om efficiënt en daadkrachtig te kunnen opereren als bedrijf. Centrale ligging: Daarnaast moet het kantoor ingebed liggen in het havengebied omdat North Sea Port ook de opdracht heeft op te treden als connector tussen bedrijven, ketenpartners en stakeholders. Een aantrekkelijke, vanuit beide landen goed bereikbare locatie die ontmoeten en samenwerken uitstraalt, is hierdoor tevens een absolute voorwaarde. Gelet op de uitgestrektheid van het gebied is een centrale locatie aan een doorgaande weg binnen het gebied derhalve het meest passend. Bovendien is de centrale ligging ook voor medewerkers noodzakelijk. Ook voor hen staat samenwerken en ontmoeten, onderling en met stakeholders en klanten, centraal in de (integrale) uitvoering van de projecten en de realisatie van onze doelen.

Met de fusie is er een verdere noodzaak tot samenwerking ontstaan, waarbij het erover gaat dat medewerkers van beide landen op een kantoor (integraal) aan dezelfde projecten samenwerken. Hierbij zijn fysieke contacten onontbeerlijk en is het onvoldoende om elkaar een of twee keer per week te treffen. De permanente samenwerking vanuit één locatie is derhalve noodzakelijk voor een goede en efficiënte samenwerking. De keuze voor een centrale locatie ligt ook in de wens van de organisatie om alle

38/567

35

bestemmingsplan TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22d Sas van Gent, Westkade (kantoor North Sea Port) (vastgesteld)

medewerkers gelijkwaardig te behandelen. Een nieuwe, centrale locatie draagt bij aan de realisatie van de doelen van de organisatie en de uitstraling ervan naar de omgeving. Een kantoor dat letterlijk op de grens ligt: Gezien de verhouding in aandeelhouders, zowel Vlaams (50%) als Nederlands (50%), is het fiscaal onwenselijk om de volledige bedrijfsvoering ofwel vanuit Nederland ofwel vanuit België te laten plaatsvinden. Immers beide zijden zullen niet bereid zijn winstbelasting te betalen aan de zijde waar ze niet gesitueerd zijn. Het is niet realistisch dat North Sea Port Vlaanderen vanuit Nederland wordt bestuurd en dan belasting moet betalen op haar winst in Nederland en omgekeerd. Behoud bestaande arbeidsvoorwaarden en daarmee behoud van (bestaande) medewerkers en behoud van continuïteit: Wanneer een nieuw hoofdkantoor in één van beide landen gerealiseerd zou worden, blijkt dit grote arbeidstechnische consequenties te hebben. Regelgeving staat het op dit moment niet toe om dagelijks in een ander land te werken zonder dat hier fiscale consequenties aan verbonden zijn.

Om een aantrekkelijke werkgever te zijn en te blijven, is het behoud van de bestaande arbeidsvoorwaarden voor Belgische én Nederlandse medewerkers, en dus een ingang tot kantoor aan beide zijden van de grens daarom een harde voorwaarde in de zoektocht naar een nieuwe locatie, ook als dat voor bijkomende ruimtelijke of omgevingsuitdagingen zou zorgen. Port operations: Nautische dienstverlening is een kerntaak van North Sea Port. Het betreft onder meer het instaan voor veiligheid op het water in het gebied, de toewijzing van ligplaatsen. Samenwerking met alle ketenpartners in de nautische keten is essentieel voor een efficiënte dienstverlening. Voor het Agentschap Maritieme Dienstverlening en Kust en Rijkswaterstaat worden werkplekken voorzien ten behoeve van de control-room hetgeen het belang van een centrale locatie ten behoeve van grensoverstijgende activiteiten onderstreept. Locatie, aard en omvang van activiteiten Op basis van de eerder genoemde vestigingseisen komt een locatie binnen de Z4 (de 4 grote gemeenten in de provincie Zeeland, te weten: Terneuzen, Vlissingen, Middelburg en Goes, zie paragraaf 3.2.2.1) niet in aanmerking. Een omgevingsplan kan ex artikel 5.5 van de Provinciale Omgevingsverordening alleen voorzien in de realisatie van een nieuw grootschalig kantoor als dit in of direct aansluitend is aan de binnenstad van een van de Z4.

Of, indien vestigingsruimte in de centra ontbreekt, kunnen dergelijke kantoren gerealiseerd worden op een locatie aan een toegangsweg naar het stadscentrum, op een locatie dichtbij een doorgaande weg en op een locatie aan de stadsrand bij de toegangswegen. Waarbij een motivatie dient te worden gegeven in het kader van provinciale belang over waarom het er sprake is van zorgvuldig ruimtegebruik, bundeling en concentratie alsmede het voorkomen van een onnodige inbreuk op de kwaliteit/openheid van het buitengebied. Verder draagt het bij aan de vitaliteit en leefbaarheid van de stadscentra en het voorkomen van leegstand in deze gebieden. In verband met de sterke verbondenheid van North Sea Port met zowel Vlaanderen als Nederland is vestiging in een van de centra niet opportuun. Gezien de aard en omvang van de activiteiten van North Sea Port en de noodzakelijke samenwerking, ontstaat – in geval van vestiging binnen de stedelijke context van de Z4- een situatie waarbij de uitoefening van haar taken en bevoegdheden onevenredig wordt belemmerd in verhouding tot het belang dat met de voornoemde regel wordt gediend. Immers, vanuit haar rol als connector, is het van groot belang voor North Sea Port om centraal in het (verzorgings)gebied aanwezig te zijn Zorgvuldig ruimtegebruik: afname BVO t.b.v.

kantoren In de huidige situatie is er voor wat betreft het kantoor in Gent sprake van 4.500 m2 b.v.o. en in Terneuzen 3.800 m2 b.v.o. Een nieuw kantoor leidt tot bijna een halvering en derhalve tot een aanzienlijke vermindering van het aantal te gebruiken m2 ten behoeve van kantoorruimte. Vooralsnog wordt er namelijk uitgegaan van een bruto vloeroppervlakte ten behoeve van het nieuwe kantoor van maximaal 5000m2. Bundeling en concentratie: vitaliteit en leefbaarheid In het kader van vitaliteit en leefbaarheid is het onwenselijk zijn dat er bijkomende leegstand zou

39/567

36

bestemmingsplan TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22d Sas van Gent, Westkade (kantoor North Sea Port) (vastgesteld)

ontstaan in het centrum van Terneuzen. Dit is geenszins het geval. In afstemming met de gemeente Terneuzen ontstaat er zelfs een kans doordat zij de ontwikkeling van een woonfunctie op de huidige locatie van het North Sea Port-kantoor passend acht binnen de Visie binnenstad. Hierdoor kan een positieve bijdrage worden geleverd aan de invulling van een andere provinciale opgave, namelijk de woningbouwopgave welke nader is vormgegeven in de woondeal. Hiermee zullen voorzieningen tevens bestaansrecht houden en vitaliteit en leefbaarheid ook niet in gedrang komen. Sterker nog, ook de voorzieningen in Sas van Gent zullen meer bestaansrecht krijgen door de aanwezigheid van 220 werknemers van North Sea Port. Voorkomen van een onnodige inbreuk op de kwaliteit/openheid van het buitengebied In de Structuurvisie 2025 is dit gebied ten zuiden van Sas van Gent aangewezen binnen de strategie 'Herstructureren'. Bij het proces van herstructurering zal de hoofdfunctie van het gebied hetzelfde blijven, maar worden de kwaliteit en het functioneren van het gebied sterk verbeterd. Door het proces van herstructureren zal een aantal gebieden binnen de gemeente klaar worden gemaakt voor de toekomst.

Voor de beoogde locatie van het hoofdkantoor van North Sea Port is in de structuurvisie opgenomen dat het werkgebied Poelpolder/glasfabriek ten zuiden van Sas van Gent in de komende periode geherstructureerd wordt. De nadruk bij de herstructurering is gericht op de verbetering van de kwaliteit en de functionaliteit van het gebied. De vestiging van een nieuw hoofdkantoor voor North Sea Port op de beoogde locatie en het opwaarderen van de directe omgeving draagt bij aan het verwezenlijken van de ambities vanuit de Structuurvisie 2025. Binnen- of buiten bestaand stedelijk gebied Met bestaand stedelijk gebied wordt een bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing voor wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca bedoeld, inclusief de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur. De voorgenomen ontwikkeling bevindt zich binnen het bestaand stedelijk gebied van de kern Sas van Gent. Relatie met het omgevingsplan Er wordt bewust gekozen voor een locatie welke (gedeeltelijk) in de gemeente Terneuzen (valt). Daar waar andere bedrijven wegtrekken uit de regio wordt gekozen voor het behoud van werkgelegenheid, bijdrage aan de leefbaarheid en behoud van het voorzieningenniveau. De huidige locatie van het kantoor in Terneuzen leidt niet tot leegstand, maar wordt ingezet voor woningbouw.

De voorliggende wijziging van het omgevingsplan voldoet hiermee aan een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.

40/567

37

bestemmingsplan TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22d Sas van Gent, Westkade (kantoor North Sea Port) (vastgesteld)

Hoofdstuk 6

Aspecten van de fysieke leefomgeving

In dit hoofdstuk wordt het voornemen getoetst aan de aspecten van de fysieke leefomgeving middels verschillende onderzoeken.

6.1

Natuur

6.1.1

Quickscan ecologie

Voor de realisatie is een quickscan natuurwaarden (zie Bijlage 3) uitgevoerd ten behoeve van de wijziging van het omgevingsplan. De quickscan natuurwaarden is opgesteld om te onderzoeken of de beoogde plannen in strijd kan zijn met natuurregels uit de Omgevingswet zoals Natura 2000-gebieden, beschermde soorten of waardevolle houtopstanden. De quickscan heeft als doel in te schatten of er op de onderzoekslocatie planten- en diersoorten aanwezig of te verwachten zijn die volgens de natuurbescherming onder de Omgevingswet een beschermde status hebben en die mogelijk negatieve invloed kunnen ondervinden door de voorgenomen ingreep. Tevens is beoordeeld of de voorgenomen ingreep invloed kan hebben op Natura 2000-gebieden, houtopstanden die middels de Omgevingswet zijn beschermd, of op gebieden die deel uitmaken van het Natuurnetwerk Nederland. Onderzoek gebiedsbescherming Natura 2000 De onderzoekslocatie is niet in of direct aangrenzend aan een Natura 2000-gebied gelegen. Echter bevindt zich op relatief korte afstand (300 meter) het Natura 2000-gebied 'Canisvliet'. Het Natura 2000-gebied 'Westerschelde & Saeftinghe' is gelegen op circa 14 kilometer afstand.

Ligging van de onderzoekslocatie (geel gemarkeerd) ten opzichte van Natura 2000 (groen gemarkeerd)

41/567

38

bestemmingsplan TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22d Sas van Gent, Westkade (kantoor North Sea Port) (vastgesteld)

Het nabijgelegen gebied 'Canisvliet' is enkel aangewezen voor kruipend moerasscherm (plantensoort). Omdat het projectgebied niet in of direct aangrenzend aan dit Canisvliet gelegen is, is verstoring niet van toepassing en zijn directe negatieve effecten uitgesloten. Natuurnetwerk Nederland Het wijzigingsgebied ligt op ongeveer 300 meter afstand van het dichtstbijzijnde gebied dat onderdeel uitmaakt van Natuurnetwerk Zeeland. Dit betreft wederom het gebied 'Canisvliet'. De voorgenomen ontwikkeling op de onderzoekslocatie zullen de wezenlijke kenmerken en waarden van het Natuurnetwerk Zeeland niet aantasten. Vervolgonderzoek in het kader van het Natuurnetwerk wordt niet noodzakelijk geacht. Houtopstanden In art. 11.112 van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) zijn de oogmerken opgenomen voor de activiteiten die houtopstanden, hout en houtproducten. De oogmerken met betrekking tot vellen en herplanten van houtopstanden hebben betrekking op de natuurbescherming, de instandhouding van het bosareaal in Nederland en het beschermen van landschappelijke waarden. De Omgevingswet beschermt bos van minimaal 10 are en bomenrijen van minimaal 21 bomen, gelegen buiten de bebouwde kom (de zogenaamde 'houtopstanden'). Het is verboden deze houtopstanden geheel of gedeeltelijk te vellen zonder voorafgaande melding bij het bevoegd gezag. In het wijzigingsgebied bevinden zich houtopstanden.

Dit betreft een oppervlakte van meer dan 10 are en bevindt zich buiten de bebouwingscontour. Echter is er op dit moment nog geen concreet ontwerp, waardoor onbekend is of en hoeveel bomen er gekapt gaan worden. Vervolgstappen zijn alleen noodzakelijk wanneer kap van houtopstanden plaatsvindt. Wanneer er meer bekend is over de te realiseren bebouwing dient een toetsing houtopstanden te worden uitgevoerd. Onderzoek soortenbescherming Het soortenonderzoek is uitgevoerd middels het verrichten van een bureauonderzoek en een veldbezoek. Op deze wijze is inzicht verkregen in de aanwezigheid van geschikt habitat en de daarbij te verwachten beschermde soorten, gesitueerd op of nabij de onderzoekslocatie. Het veldbezoek heeft plaatsgevonden op 26 maart 2025. Tijdens dit veldbezoek is de gehele onderzoekslocatie, alsmede de directe omgeving beoordeeld. Gedurende het veldbezoek is gelet op de mogelijke aanwezigheid van beschermde en bedreigde soorten op basis van het aanwezige habitat. Verder is aan de hand van verspreidingsatlassen, andere standaardwerken en op basis van 'expert judgement' nagegaan welke bijzondere planten- en diersoorten er voor kunnen komen op de onderzoekslocatie. Actuele verspreidingsgegevens van flora en fauna zijn uit de Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) opgevraagd.

Broedvogels (jaarrond beschermde nesten) Er zijn broedvogels waarvan de nesten ook beschermd zijn op het moment dat ze niet voor de voortplanting in gebruik zijn. Op basis van de ligging van de onderzoekslocatie in combinatie met verspreidingsgegevens van de NDFF kunnen de volgende soorten potentieel voorkomen op/in de buurt van de onderzoekslocatie: havik, slechtvalk, sperwer, wespendief en huismus. De boomvalk, ransuil en buizerd kunnen niet volledig worden uitgesloten aangezien deze soorten in de omgeving voorkomen. Broedvogels (zonder jaarrond beschermde nesten) Binnen het wijzigingsgebied zijn geen waarnemingen bekend voor vogelsoorten zonder jaarrond beschermd nest. Echter is geconcludeerd dat de bomen binnen de locatie geschikt is voor boombroeders zoals de houtduif en Turkse tortel. Tevens is het wijzigingsgebied geschikt als foerageergebied.

42/567

39

bestemmingsplan TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22d Sas van Gent, Westkade (kantoor North Sea Port) (vastgesteld)

Grondgebonden zoogdieren Op basis van de ligging van de onderzoekslocatie in combinatie met verspreidingsgegevens van de NDFF kunnen de volgende soorten potentieel voorkomen op/in de buurt van de onderzoekslocatie: bosmuis, ree, bever, huisspitsmuis, veldspitsmuis, haas, aardmuis, rosse woelmuis, konijn, dwergspitsmuis, mol, hermelijn, bunzing en vos. Er zijn geen waarnemingen bekend van beschermde grondgebonden zoogdieren. Het wijzigingsgebied is tevens een geschikt foerageergebied gelet op de aanwezigheid van bermen en gras. Vleermuizen Volgens verspreidingsgegevens van de NDFF is het wijzigingsgebied gelegen in een deel van Nederland waar de volgende vleermuissoorten kunnen voorkomen: mopsvleermuis, laatvlieger, gewone grootoorvleermuis en gewone dwergvleermuis. Het wijzigingsgebied heeft geen bomen die geschikt zijn als verblijfplaats voor vleermuizen aangezien de bomen geen holtes en/of loszittende schors bevatten. Echter het bestaande kantoorpand is voorzien van open stootvoegen, en daardoor wel geschikt als verblijfplaats en vrij toegankelijk voor vleermuizen. Ook is het wijzigingsgebied geschikt als foerageergebied door de aanwezigheid van kort gemaaid gras, sloten en bosschages. Daarentegen dient het wijzigingsgebied niet als vliegroute.

Reptielen Volgens gegevens van de NDFF zijn er in de afgelopen jaren in de directe omgeving van de onderzoekslocatie geen streng beschermde reptielen waargenomen. Ook tijdens het veldbezoek is geconcludeerd dat het wijzigingsgebied niet geschikt als leefgebied voor reptielen. Amfibieën Volgens de verspreidingsgegevens van NDFF kunnen in de directe omgeving van de onderzoekslocatie de volgende amfibieënsoorten voorkomen: gewone pad, rugstreeppad, kleine watersalamander, meerkikker, bruine kikker en kamsalamander. Tijdens het veldbezoek is gebleken dat er in het wijzigingsgebied geen waterpartijen aanwezig die kunnen dienen als voortplantingshabitat, enkel de sloot ten westen van het wijzigingsgebied. Daarnaast wordt het wijzigingsgebied mogelijk gebruikt als foerageergebied door de aanwezigheid van bermen, tuinen en slootranden. Vissen Binnen het wijzigingsgebied zijn geen waterpartijen aanwezig, waardoor het voorkomen van vissen is uitgesloten. Flora Binnen het wijzigingsgebied zijn geen waarnemingen bekend van beschermde flora. In de omgeving van het wijzigingsgebied komen wel glad biggenkruid, kruipend moerasscherm, bokkenorchis en kleine wolfsmelk voor. Uit het veldonderzoek is gebleken dat deze soorten ook binnen het wijzigingsgebied mogelijk voorkomen. Conclusie Hieronder worden de mogelijke effecten op aanwezige soorten weergegeven, inclusief vervolgstappen.

Qua vervolgstappen wordt er in eerste instantie bekeken in hoeverre een ontwerpaanpassing voldoende is. Indien later in het proces blijkt dat er geen ontwerpaanpassing mogelijk is, is aangegeven welke maatregelen er genomen dienen te worden.

43/567

40

bestemmingsplan TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22d Sas van Gent, Westkade (kantoor North Sea Port) (vastgesteld)

Soort

Effecten

Vervolgstappen

Omgevingsvergunning Flora Bij (graaf)werkzaamheden in de Ontwerpaanpassing Ja, omdat de nabijheid van de bermen - Spaar de groeiplaats en werk groeiplaats (ongeveer 10 meter) kunnen niet binnen 10 meter van de berm wordt exemplaren van glad biggenkruid aangetast. worden vernietigd. Daarnaast Maatregel indien worden hier ook mogelijk ontwerpaanpassing niet mogelijk geschikte groeiplaatsen is aangetast. - Indien binnen 10 meter van de berm gewerkt wordt dient er nader onderzoek uitgevoerd te worden naar glad biggenkruid. - Maatregel is afhankelijk van uitkomsten nader onderzoek. Broedvogels Mogelijk is de voorgenomen Ontwerpaanpassing Ja, indien met jaarrond ontwikkeling een verstorende - Spaar bomen met (mogelijke) nesten beschermd nest activiteit op zich voor deze nestlocaties. verwijderd soorten (in verband met - Houdt in het ontwerp zoveel worden of hun menselijke activiteiten en een mogelijk afstand van de functionaliteit toename van verkeer). aanwezige nesten. wordt - Voer werkzaamheden buiten het aangetast. broedseizoen uit. Maatregel indien ontwerpaanpassing niet mogelijk is - Voer gericht onderzoek uit naar boomvalk, sperwer en ransuil. - Maatregel is afhankelijk van uitkomsten nader onderzoek.

Broedvogels Werkzaamheden kunnen zonder jaarrond verstoringen teweegbrengen bij beschermd nest boom- en struweelbroeders.

Grondgebonden Mogelijk doden en verstoren van zoogdieren (jonge) soorten.

Maatregel (ten alle tijden) Niet - Voer werkzaamheden buiten het noodzakelijk na broedseizoen uit. Indien dit niet het nemen van mogelijk is dienen geschikte maatregelen. broedlocaties voorafgaand aan het broedseizoen ongeschikt te worden gemaakt en gehouden te worden totdat de werkzaamheden zijn afgerond. In de provincie Zeeland geldt een Nee vrijstelling voor de binnen het wijzigingsgebied algemeen voorkomende soorten zoogdieren, met uitzondering van de soorten haas, konijn en marterachtigen.

44/567

41

bestemmingsplan TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22d Sas van Gent, Westkade (kantoor North Sea Port) (vastgesteld)

Vleermuizen

Buitenverlichting tijdens zowel de Ontwerpaanpassing Ja, indien werkzaamheden als de (verblijfplaatsen) verblijfplaatsen permanente fase kan een - Voorkom verstoring door en vliegroutes verstoring veroorzaken. Bij verlichting. Werk niet in het worden aantasting van het bestaande donker of gebruik gerichte aangetast. kantoorpand kunnen armaturen met verblijfplaatsen en individuen van beperkte lichtopbrengst zodat vleermuizen gevels niet verlicht worden. worden vernietigd. Maatregel indien ontwerpaanpassing niet mogelijk is (verblijfplaatsen) - Voer een inventarisatie uit als er geen bladeren aan de bomen zitten om te zoeken naar geschikte verblijfplaatsen in de bosschages in de omgeving of voer gericht onderzoek uit naar mopsvleermuis en gewone grootoorvleermuis. - Voer gericht onderzoek uit naar de functie van mogelijke verblijfplaatsen. Onderzoek naar gewone grootoorvleermuis en mopsvleermuis wanneer verstoring in de naastgelegen bosschages niet kan worden voorkomen. Onderzoek naar gewone dwergvleermuis en laatvlieger in het kantoorpand. - Maatregel is afhankelijk van onderzoek. Ontwerpaanpassing (vliegroutes) - Voorkom verstoring door verlichting. Werk niet in het donker of gebruik gerichte armaturen met beperkte lichtopbrengst zodat gevels niet verlicht worden.

Maatregel indien ontwerpaanpassing niet mogelijk is (vliegroutes) - Voer nader onderzoek uit naar de functie van mogelijke vliegroutes - Maatregel is afhankelijk van onderzoek.

45/567

42

bestemmingsplan TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22d Sas van Gent, Westkade (kantoor North Sea Port) (vastgesteld)

Amfibieën

Mogelijk worden bij de Maatregel (ten alle tijden) werkzaamheden dan individuen of - Voorkom effecten en voortplantingsplaatsen verstoring. vernietigd/aangetast. - Plaats een amfibieënscherm rond de bouwplaats zodat de bouwplaats niet gekoloniseerd wordt door amfibieën (door een deskundig ecoloog) - Rijbanen van materieel en opslag van materiaal moeten binnen de afgeschermde contouren vallen.

De algemene zorgplicht geldt voor alle soorten, de aanvullende zorgplicht geldt voor beschermde soorten. Relatie met het omgevingsplan Directe negatieve effecten op Natura 2000-gebieden zijn uitgesloten. Indirecte effecten als gevolg van stikstofdepositie moeten worden uitgesloten op basis van AERIUS-berekeningen. Op basis van deze uitkomst wordt bepaald of een nadere beoordeling benodigd is. Wanneer er geen effecten zijn, is er geen omgevingsvergunning benodigd in het kader van een Natura 2000-activiteit. Voor een deel van de beschermde soorten die mogelijk binnen het wijzigingsgebied voorkomen zijn effecten te voorkomen door maatregelen te treffen. Indien maatregelen niet kunnen worden gevolgd, is onderzoek nodig naar vliegroutes en verblijfplaatsen van vleermuizen, jaarrond beschermde nesten van broedvogels en exemplaren van glad biggenkruid om de aanwezigheid vast te stellen. Indien aanwezigheid wordt vastgesteld is een omgevingsvergunning noodzakelijk.

6.1.2

Soortgericht onderzoek

Uit de uitgevoerde quickscan (zie paragraaf 6.1.1) blijkt dat voor uitvoering van de plannen een soortgericht onderzoek uitgevoerd dient te worden om meer duidelijkheid te verkrijgen omtrent de aan- of afwezigheid van vliegroutes en verblijfplaatsen van vleermuizen, jaarrond beschermde van broedvogels en glad biggenkruid. Het soortgericht onderzoek wordt momenteel uitgevoerd. In de regels van dit omgevingsplan is een voorwaardelijke verplichting opgenomen voor het uitvoeren van het soortgericht onderzoek. 6.1.3

Stikstofdepositie

Ten behoeve van de voorgenomen ontwikkeling is een stikstofdepositieberekening voor zowel de gebruiksfase als de realisatiefase uitgevoerd; tevens is een voortoets opgesteld (zie Bijlage 4). Gebruiksfase De belasting van de Natura 2000-gebieden rondom de emissiebronnen is berekend met behulp van een verspreidingsmodel. De verspreidingsberekeningen zijn uitgevoerd met behulp van de online-applicatie Aerius-Calculator (versie 2025.0.1). Aerius-Calculator is een rekenprogramma om de verspreiding van stoffen in de lucht te simuleren. Daarnaast berekent het model hoeveel van die stoffen per hectare terechtkomt (depositie). In de gebruiksfase van dit project wordt mogelijk NOx en NH3 uitgestoten vanwege het verkeer dat over de omliggende wegen rijdt. Een verschilberekening is gemaakt tussen de beoogde plansituatie en de autonome situatie. De intensiteit neemt in de beoogde situatie toe door het extra verkeer van het nieuwe

46/567

43

bestemmingsplan TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22d Sas van Gent, Westkade (kantoor North Sea Port) (vastgesteld)

kantoorpand op de ontwikkellocatie. Ook in de gebruiksfase dient rekening te worden gehouden met de koude start van motorvoertuigen. Voor de gebruiksfase is het maximale berekende resultaat 0,00 mol/ha/jr. Als gevolg van het gebruik ontstaat er dus geen depositiebijdrage van meer dan 0,00 mol N/ha op buitenlands Natura 2000-gebied of (naderend) overbelast Nederlands N2000-gebied. Realisatiefase De werkzaamheden starten in 2027. In de realisatiefase wordt stikstofdepositie veroorzaakt vanwege het gebruik van dieselmaterieel tijdens de werkzaamheden en de uitstoot van het bouwverkeer. Bij het gebruik van dieselmaterieel komt NOx en NH3 vrij. De uitstoot is afhankelijk van het brandstofverbruik, het aantal draaiuren, het motorische vermogen en de stageklasse van het materieel. Hierin zijn het aantal draaiuren en het motorische vermogen van het materieel projectafhankelijk. Daarnaast worden gedurende de realisatie voertuigen ingezet voor het transport van materieel van en naar de bouwlocatie. Met ingang van oktober 2024 moet ook gerekend worden met een koude start van motorvoertuigen.

Deze koude start geldt wanneer een motorvoertuig langer dan 2 uur stilgestaan heeft en kan gelden voor: Motorvoertuigen van werknemers wanneer deze langer dan 2 uur geparkeerd zijn; Middelzware en zware vrachtwagens die bij laden en lossen de motor afzetten en waarvan de laaden lostijd meer dan 2 uur bedraagt. Voor de realisatiefase is het maximale berekende resultaat 0,01 mol N/ha/jaar en alleen voor de Vlaamse natura 2000-gebieden Polders en Krekengebied. Uit het in dit kader uitgevoerde voortoets blijkt dat de depositiebijdrage van maximaal 0,01 mol N/ha/jaar in de bouwfase de Vlaamse natura 2000-gebieden Polders en Krekengebied niet leidt tot significante gevolgen voor de instandhoudingsdoelstelling van deze Natura 2000-gebieden. Het project is dus geen Natura 2000-activiteit. Dat betekent dat de werkzaamheden waardoor deze depositie wordt veroorzaakt uitgevoerd kunnen worden zonder dat daarvoor een passende beoordeling en Omgevingsvergunning voor een Natura 2000-activiteit nodig is. Hersteldoelhexagonen Op 17 juni 2024 heeft de Raad van de EU de Natuurherstelwet goedgekeurd. Hiermee geldt een natuurherstelverplichting in alle Europese landen. In de afgelopen jaren zijn in Nederland habitats verdwenen - en niet op een andere locatie voor hetzelfde oppervlak teruggekomen. Nederland moet deze natuur dus herstellen.