2026-05-19 inspraakbijdrage Zeeland 2050

Beste raadsleden en wethouders, Spreuken 8 vers 11: Wijsheid is kostbaarder dan edelstenen, alles wat je ooit zou kunnen wensen valt bij wijsheid in het niet. De schets strategische agenda Zeeland 2050 heeft inspirerende ideeën. Samenwerken, meer aantrekkelijke opleidingen in de provincie realiseren, meer betaalbare woningen, interessante arbeidsmarkt, verduurzamen, verbeteren bereikbaarheid … dat is een aantrekkelijke stip op de horizon. Maar de horizon is helaas vervuild, want tussen de regels door, druipt de boodschap ervan af, dat dit plan alleen gerealiseerd kan worden door de komst van twee kerncentrales. Op 12 mei was ik bij de raadsinformatiebijeenkomst voor de technische toelichting. Er werd niet over de kerncentrales gepraat. Het was net alsof er een roze olifant in de kamer was. Als je er niet over praat, dan is hij er niet. Er wordt gesproken over de “Nucleair Academy of de Delta University” die als een magneet voor talent zou gaan werken, maar een magneet kan ook afstoten. Kiezen voor aantrekkelijk voortgezet en academisch onderwijs is een goed idee. Een water academie zou in Zeeland beter passen. Voldoende zoet water wordt de uitdaging van de toekomst. De ‘clean energy port’ wordt vertaald als nucleair- en duurzaam energieknooppunt. CO2 neutraal is overigens niet hetzelfde als duurzaam.

De mijnbouw van uranium is namelijk niet CO2 neutraal en bijzonder vervuilend in de regio waar het erts gewonnen wordt. - Om van uraniumerts splijtstof (=verrijkt uranium) te maken is Rusland een belangrijke speler. EPZ Borsele heeft een contract met het Russische staatsbedrijf Rosatom en daar zitten we nog even aan vast (zie antwoord minister Jetten, toen nog KGG minister, 14 december 2023). Hoezo autonomie? Wat goed is voor Zeeland is goed voor het Rijk. Met die boodschap suggereert het plan een win-win situatie. Maar is dat ook zo? De BTW verhoging op overnachtingen van 9% naar 21% is goed voor het Rijk maar wat heeft deze BTW verhoging voor Zeeland opgeleverd? Realiseert u zich dat deze extra BTW opbrengsten voor het Rijk per jaar hoger zijn, dan de 100 miljoen, die is gevraagd in het Rijk-regio pakket? Daarbij komt ook nog eens dat het voorwaardenpakket boterzacht is. Hoezo is dit goed voor Zeeland? Wat goed is voor Zeeland is dat ook goed voor Zeeuws-Vlaanderen?

De bereikbaarheidsagenda, waar de clean energy port onder valt, noemt heel concreet een project aan de overkant namelijk het versterken van de midden Zeeland route en het oplossen van knelpunten op de A58. Als de locatiekeuze Paulinapolder wordt, welk stukje Zeeland gaat er in bereikbaarheid op vooruit en welke regio gaat er op achteruit? De inwoner van Zeeland hecht meer aan de kwaliteit van zijn leefomgeving, dan aan de groei van de economie. Hoeveel zeggenschap houdt de gemeente nog over zijn eigen leefomgeving? Begint het OZO op een nieuwe bestuurslaag te lijken? U sluit uw zienswijze af door te stellen dat u ten aanzien van ‘nucleair’ neutraal blijft. Met deze slotparagraaf sluit u ‘Nucleair’ NADRUKKELIJK uit van de positieve zienswijze. Hiermee geeft u een signaal. Neutraal is niet hetzelfde als ja knikken. Een nog krachtiger signaal zou geweest zijn: de gemeente Terneuzen wil geen kerncentrales in Zeeuws Vlaanderen. Het bestuur van het waterschap Scheldestromen gaat vanuit hun rol opkomen voor de belangen van de burger en duidelijke feedback geven. De vraag is wie gaat dat plan betalen? De Provincie heeft vijf nieuwe directeuren. Waarom? Denk aan de komst van kerncentrales, maar de directeuren hoeven niet in Zeeland te wonen. De indruk wordt gewekt dat er draagvlak is.

Belachelijk want op het moment dat je aan Nederlanders vraagt of ze een kerncentrale in hun achtertuin willen, antwoordt 70% nee. Het Nimby argument als verwijt geldt dus voor 70% van de Nederlanders. In de PZC van 21 april jl. stond dat Thorizon, de eerste commerciële gesmolten zoutreactor mag bouwen naast de huidige kerncentrale in Borsele. Een Memorandum of Understanding is al ondertekend. Wat betekent de bouw van deze thoriumcentrale voor de zoeklocatie Borsele en de andere zoeklocaties voor de twee conventionele kerncentrales? Op de website van de overheid staat er: Als de kerncentrales in een andere regio dan Zeeland worden gebouwd, dan worden de gesprekken over een RijkRegio pakket in die regio vervolgd. Hier kan worden voortgebouwd op de aanzet, die samen met de regio Zeeland al is gedaan. Is er op de Maasvlakte en in Groningen dan geen Rijk-Regiopakket? Ik dank u voor uw aandacht.

Sandra Dieleman