2026-05-19 - Bijlage 2. Brief aan OZO zienswijze Zeeland 2050

Postadres: Postbus 35, 4530 AA Terneuzen Bezoekadres: Stadhuisplein 1, 4531 GZ Terneuzen 14 0115 | +31 115 455 000 terneuzen.nl

Overleg Zeeuwse Overheden Bestuurlijke Kerngroep Kanaalweg 1 4337 PA Middelburg

uw brief van uw kenmerk zaaknummer contactpersoon telefoon e-mail verzonden

: :: 868066 : Daniël Rouw : 14 0115 : D.Rouw@terneuzen.nl :

Terneuzen, 4 juni 2026 Onderwerp: zienswijze Schets Strategische agenda Zeeland 2050 Beste voorzitter, De gemeenteraad van Terneuzen nam kennis van de Schets voor de strategische agenda Zeeland 2050 Rijk-Regio. De koers van Zeeland 2050 sluit aan bij de ambities en meerdere visies van de gemeente. De raad stelde op de Schets een positieve zienswijze met randvoorwaarden en aandachtspunten vast. In deze brief lichten we de zienswijze toe. Wij vragen u deze zienswijze over te brengen aan de besturen van alle deelnemers aan het Overleg Zeeuwse Overheden. Terneuzen steunt de richting van Zeeland 2050 Terneuzen is positief over de richting die Zeeland 2050 aangeeft. Want Zeeland 2050 heeft als doel samen dorpen en steden te versterken, de leefbaarheid te verbeteren en troefkaarten natuur, rust en ruimte te beschermen en benutten. De inzet op ‘slimme groei’ onderschrijven wij. Want met meer inwoners maken we onze regio sterker. We hebben personeel nodig voor haven, industrie en andere sectoren, zodat de Zeeuwse economie kan blijven draaien en kan vernieuwen. En door meer inwoners kunnen we voorzieningen beter organiseren en Zeeland op weg naar 2050 leefbaar, welvarend en gezond houden.

Visies geven de richting aan voor de bijdrage aan Zeeland 2050 Voordat we ingaan op aandachtspunten en randvoorwaarden, leggen we aan de hand van meerdere visies in het kort uit waarom Zeeland 2050 aansluit bij de koers van Terneuzen. 1. Strategische Regiovisie Zeeuws-Vlaanderen gericht op groei In het kader van de Strategische Regiovisie Zeeuws-Vlaanderen (2021) spraken we de ambitie uit om in de regio te groeien van 105.000 naar 125.000 inwoners. Net als bij Zeeland 2050 is dat geen doel op zich, maar willen we zo voldoende inwoners hebben in de regio voor het behoud van belangrijke voorzieningen en het versterken van de kwaliteit van leven in brede zin (brede welvaart). We willen zo ook kansen creëren voor de economische ontwikkeling van Zeeuws-Vlaanderen door een beter evenwicht op de zeer krappe arbeidsmarkt. De 3 Zeeuws-Vlaamse gemeenten stelden de strategische regiovisie op, samen met andere organisaties in de regio. Deze visie vormt de basis voor de regionale samenwerking. Deze regiovisie is ook de basis voor het regioplan en de agenda voor het Nationaal Programma Vitale Regio’s. Daarin is Zeeuws-Vlaanderen een van de regio’s in Nederland die samenwerkt met het Rijk om de leefbaarheid in Nederland te versterken. De bedoeling is dat dit programma een duurzame samenwerking van 20 jaar wordt.

2. In onze Omgevingsvisie staat vergroenen centraal Wij kiezen met de Omgevingsvisie ‘Terneuzen stroomopwaarts, samen vergroenen’ (2025) voor een toekomstbestendige ontwikkeling met ruimte voor groei. Vergroenen staat centraal in deze visie: meer natuur, waterberging en een aantrekkelijk landschap, in samenhang met landbouw, recreatie en wonen. De open polders blijven beschikbaar voor moderne akkerbouw. Wij willen de brede welvaart versterken, met genoeg inwoners om voorzieningen op peil te houden. Samen met de industrie wordt geïnvesteerd in verduurzaming, minder afhankelijkheid van fossiele energie en minder uitstoot. Onze Omgevingsvisie stuurt op passende bedrijvigheid en faciliteert grote energieprojecten zoals een waterstofinfrastructuur en de aansluiting op het 380 kV-net. We willen de bereikbaarheid verbeteren: een passagierstrein naar Gent zorgt voor betere verbinding met Vlaanderen. We stimuleren ook het gebruik van de fiets. De binnenstad van Terneuzen ontwikkelt zich tot een levendige plek om te wonen en te verblijven. Het toekomstige station wordt een knooppunt (mobiliteitshub) waar reizigers makkelijk overstappen tussen trein, bus, fiets en auto. 3. Strategisch economisch beleidsplan voor balans tussen werken en wonen Met ons Strategisch economisch beleidsplan (2025-2035) streven we naar een sterke, grensverleggende positie in Europa in 2035.

Een gemeente waar wonen, werken en recreëren in balans zijn met een toekomstbestendige industrie. Wij willen koploper zijn in de energie- en grondstoffentransitie, met als doel een CO2-neutrale economie in 2050 en een divers, innovatief bedrijfsleven. Wij investeren in een veerkrachtige arbeidsmarkt door talent aan te trekken en het onderwijs nauwer aan te sluiten op de praktijk. Grensoverstijgende samenwerking, proactieve dienstverlening en optimaal gebruik van maritiem en toeristisch potentieel zijn belangrijk om de brede welvaart te versterken. In dit plan staat dat groei andere keuzes vraagt. Zo is groei alleen mogelijk als we de bereikbaarheid flink verbeteren en als er voldoende passende woningen zijn. Maar ook voldoende arbeidskrachten en goed onderwijs zijn van wezenlijk belang. Aandachtspunten bij de schets Strategische Agenda Zeeland 2050 De voorliggende schets van de Strategische Agenda Zeeland 2050 steunen wij. We geven daarbij wel meerdere aandachtspunten mee. Wij vragen u deze bij de verdere uitwerking te betrekken. Het gaat om: I) Algemene thema’s II) Inhoudelijke punten bij de hoofdstukken Groeimotoren en Fundament III) Randvoorwaarden voor het verdere proces I. •

Algemene thema’s

De grens als cruciale hefboom bij groei en versterking Voor de regio Zeeuws-Vlaanderen is de grens dagelijkse realiteit. Het economische kerngebied is direct verbonden met Vlaanderen. De arbeidsmarkt reikt over de grens heen. Voorzieningen voor zorg en onderwijs aan weerszijden van de grens zijn met elkaar verweven. En Zeeuws-Vlaanderen deelt bijvoorbeeld zijn (zoet)watersysteem meer met Vlaanderen dan met de rest van Zeeland. Bij het uitwerken van iedere groeimotor en het fundament verdient de grens(regio) een prominente rol. Wij stellen voor dit in de agenda te vermelden en ook in de uitwerking nadrukkelijk Vlaamse partners te betrekken.

Gemeente Terneuzen

2

•

Terneuzen kiest voor fasegewijze groei We onderschrijven de noodzaak voor een schaalsprong in de woningbouw en kunnen in Terneuzen bijdragen aan de ambitie om te groeien. De Omgevingsvisie van Terneuzen (2025-2045) voorziet nu al in toename van 5.000 woningen voor 10.000 meer inwoners. Dit is niet bedoeld als bovengrens, maar er zijn daarmee voldoende mogelijkheden in onze gemeente om uit te breiden. We gebruiken de ruimtelijke kaders uit de Omgevingsvisie die uitgaan van het behoud van groen en open landschap. Verdere groei met woningen is ruimtelijk mogelijk, maar plannen moeten realistisch zijn en voldoende maatschappelijk draagvlak hebben. Het is volgens ons dan ook pas zinvol om de manier waarop die verdere groei vorm kan krijgen te bepalen, als een groot deel van de uitbreiding behaald wordt. Wij kiezen daarom voor een fasegewijze groei waarmee we in een realistisch tempo kunnen ontwikkelen.

•

Gezamenlijke groeistrategie met oog voor sociale cohesie en identiteit Groei moet op Zeeuwse schaal alle regio's versterken en dat vraagt samenwerking en onderlinge afstemming. Groei bereiken we immers door het bevorderen van verhuisbewegingen naar Zeeland toe en niet alleen binnen Zeeland. We stellen voor een integrale groeistrategie uit te werken om de groei in samenhang lokaal, regionaal en provinciaal op een succesvolle manier vorm te geven en hierbij oog te houden voor het versterken van brede welvaart in brede zin. Zeeuwse gemeenten, Provincie en Waterschap moeten die strategie samen met andere partners uitwerken. Waarbij ook oog is voor de culturele identiteit van woonkernen en sociale cohesie centraal staat in de strategie. Iedere fase van groei vraagt om realistische plannen. Met aandacht voor de ‘harde’ onderwerpen, gericht op de ruimtelijke en economische ontwikkeling en ‘zachte’ thema’s die de sociaalmaatschappelijke kant van groei belichten.

•

Inwoners betrekken bij het vervolg Zeeland 2050 gaat over de toekomst van onze inwoners en nieuwe generaties. Bij het uitwerken van de agenda en plannen voor Zeeland 2050 is nauwe betrokkenheid van inwoners daarom van belang. Wij vinden het belangrijk dat dit een nadrukkelijker onderdeel is van het vervolgproces. II.

Inhoudelijke punten bij Groeimotoren en Fundament

Sterke dorpen en bruisende steden •

Bereikbaarheid verbeteren is cruciaal We onderschrijven de ambities in de bereikbaarheidsagenda. We vragen daarbij wel aandacht voor de verduurzaming van vervoer (zoals vastgelegd in de Regionale Energiestrategie Zeeland), zero-emissie transport en vervoer en de aanleg van een fietssnelwegennetwerk in Zeeland. De schets van de agenda kan zich nog meer richten op nieuwe kansen en mogelijkheden die innovatie met zich mee kan brengen. Graag willen we verder verkennen of de N62/Tractaatweg een volwaardige A-weg (autosnelweg) kan worden. Specifieke aandachtspunten zijn verder: de voorgenomen tolheffing op Vlaamse snelwegen voor personenauto’s en het volledig tolvrij maken van de Westerscheldetunnel (ook voor vrachtverkeer).

Gemeente Terneuzen

3

•

Rail Gent-Terneuzen voor personenvervoer Het verbeteren van de bereikbaarheid per spoor en hoogwaardig openbaar vervoer onderschrijven we als belangrijk sleutelproject. Juist een treinverbinding voor personen is een kansrijke nieuwe verbinding. Zeeland wordt dan ook in Zeeuws-Vlaanderen per spoor bereikbaar en onderdeel van een stedelijk en bovenregionaal vervoerssysteem met Gent. Die verbinding is voor groei van groot belang. Een onderzoek naar maatschappelijke kosten en baten liet al een zeer positieve uitkomst zien. Wij vragen om het personenvervoer Rail Gent-Terneuzen als specifiek doel aan te merken binnen het sleutelproject.

•

Ziekenhuisaanbod in de regio We zijn blij dat er in de agenda aandacht is voor ziekenhuiszorg in dunbevolkte gebieden. Het behoud van een volwaardig ziekenhuisaanbod in de regio Zeeuws-Vlaanderen (inclusief samenwerking in zorgaanbod over de grens) is daar een belangrijk onderdeel van. We vragen dan ook om in de agenda of de uitwerking daarop dit expliciet als punt mee te nemen als inzet vanuit Zeeland.

•

Binnenstad Terneuzen als bruisend centrum We onderschrijven de inzet op bruisende steden en sterke dorpen. Een stedelijk voorzieningenaanbod met een sterke centrumfunctie is daarbij cruciaal voor bruisende steden en sterke dorpen in de omliggende regio. Een van de projecten die daarom zeker aandacht moet hebben is het Totaalplan Binnenstad Terneuzen. Dit plan combineert woningbouw met het aantrekkelijk maken van de stad en het verstevigen van de centrumfunctie voor de regio. Met andere steden willen we via een breder netwerk aan stedelijke voorzieningen heel Zeeland kunnen bedienen (Netwerkstad Zeeland).

•

Bredere aandacht voor kwetsbare wijken en inwoners We benadrukken het belang van een veilige, gezonde en bereikbare leefomgeving. Ook ondersteunen we de extra aandacht in de agenda voor gezondheid in alle beleidsopgaven en voor kwetsbare wijken. Maar wij vinden dat er naast wijken in Vlissingen ook buurten in Terneuzen zijn (en mogelijk ook in andere grote kernen) die zorgen baren en extra aandacht moeten krijgen.

Magneet voor Talent •

Brede aanpak op cultureel ecosysteem De strategische agenda stelt tot doel om een “rijker en aantrekkelijker cultureel aanbod met dragende voorzieningen, festivals en podia, aandacht voor makers en erfgoed en goede cultuureducatie” te realiseren. Wij pleiten voor een verdere uitwerking in lijn met het gestelde doel. Door het gehele Zeeuwse culturele ecosysteem te versterken, kunnen alle steden en dorpen meer en weer bruisen. Hierbij vragen wij extra aandacht voor een aantrekkelijk aanbod voor jongeren en (jong)volwassenen. Versterking van cultuur is van belang als aanjager van innovatie en een aantrekkelijk vestigingsklimaat. Het structureel borgen van de opgestarte broedplaatsen met een gecombineerde talenteninfrastructuur kan hierin een sleutel zijn.

Gemeente Terneuzen

4

•

Focus op het hele onderwijsspectrum De focus in de agenda zit vooral op verbinding MBO-HBO-WO en de komst van nieuw academisch onderwijs. Voor onze regio is het echter net zo belangrijk om te investeren in een sterke, samenhangende ontwikkellijn die al begint bij de kinderopvang en het funderend onderwijs, en kinderen en jongeren optimaal voorbereidt op hun verdere leer- en loopbaantraject. Ook is het inzetten op technische opleidingen en een sterk en breed MBO noodzakelijk. Dat in de combinatie met versterking van samenwerking met het bedrijfsleven om te komen tot een passend aanbod voor een leven lang ontwikkelen. Een breed aanbod kan ook stimuleren en faciliteren dat de arbeidsmarkt meer divers wordt. Dit is heel belangrijk voor het behoud en aantrekken van inwoners. Als concreet project is Campus Terneuzen een ontwikkeling die steun van het Rijk nodig heeft en een rol speelt op de agenda Zeeland 2050.

Clean Energy Port •

Randvoorwaarden voor de verduurzamingsopgave Wij vinden het belangrijk dat er in de agenda nog meer aandacht komt voor de verduurzamingsdoelen. Het gaat onder meer om de randvoorwaarden die nodig zijn in de industrie. De economische ontwikkeling van het Zeeuwse haven- en industriecluster kan alleen doorgaan wanneer tegelijkertijd wordt geïnvesteerd in voldoende (milieu)ruimte, stikstofruimte, de noodzakelijke energie en waterstofinfrastructuur en het oplossen van netcongestie. Bedrijven spelen daarbij een specifieke rol.

•

Verduurzaming is ook in andere domeinen een belangrijke opgave Het gaat bij verduurzaming ook om het CO2-neutraal maken van de Zeeuwse woning- en gebouwenvoorraad (CO2-neutraal in 2050 en circulair). Investeren in de kwaliteit van huidige (particuliere) woningen, in combinatie met de verduurzamingsopgave, moeten we parallel aan de nieuwbouwopgave oppakken. Ook de vervoerssector staat voor grote verduurzamingsvraagstukken.

Fundament

•

Zoet water als sleutelproject binnen fundament Binnen het fundament van de groeiagenda staan nu geen sleutelprojecten vermeld. Zoet water is randvoorwaardelijk voor tal van vraagstukken, bij landbouw, natuur, industrie en drinkwater. We pleiten er daarom voor om het project Zoet water als sleutelproject aan te merken.

•

Koppeling natuur en economie We missen in de agenda de inhoudelijke koppeling tussen natuurherstel, klimaat, waterveiligheid en (zoet)waterbeschikbaarheid enerzijds en de economische en ruimtelijke afwegingen voor van wonen, bereikbaarheid, landbouw, toerisme en industrie anderzijds.

Gemeente Terneuzen

5

III. Randvoorwaarden voor het verdere proces Wij kunnen de Schets voor de strategische agenda Zeeland 2050 Rijk-Regio onderschrijven. We zetten daarbij in op groei die in balans is met leefkwaliteit, met specifieke aandacht voor een gezonde en veilige leefomgeving, goede bereikbaarheid en een sterk aanbod voor zorg, cultuur en onderwijs. Daarbij gelden voor de positie van onze gemeente in de samenwerking Zeeland 2050 twee specifieke randvoorwaarden: •

Zeeland 2050 vormt een verdere versterking van de samenwerking tussen Rijk-Regio Zeeland 2050 is een belangrijke aanvulling op de Rijk-Regio-samenwerkingen die er al zijn, waaronder het Nationaal Programma Vitale Regio’s, NOVEX North Sea Port District, Regio Deals enzovoort. De specifieke opgaven in de regio en Terneuzen hebben baat bij het voortzetten van de aanpak met meerdere Rijk-Regio-samenwerkingen die elkaar aanvullen. Dat betekent dat wij met Zeeland 2050 geen bestaande Rijk-Regio-trajecten vervangen, maar deze voort willen zetten en elkaar laten versterken.

•

Neutraal standpunt Nucleair en apart proces Rijk-Regio-pakket In de Schets voor de strategische agenda Zeeland 2050 is het thema Nucleair expliciet genoemd. Ons college staat neutraal tegenover het locatieonderzoek voor nieuwe kerncentrales. Met dit standpunt wil het college recht doen aan belangen en zorgen van onze inwoners, de leefomgeving, onze private bedrijven en ook het publiek havenbedrijf. Tegelijkertijd erkent het college het belang van de verduurzamingsopgaven en wil deze respecteren. Het ondersteunen van Zeeland 2050 verandert het ingenomen standpunt hierin niet. De Adviesgroep Rijk-Regiopakket Sluis-Terneuzen stelde een voorwaardenpakket RijkRegio samen voor het geval dat het Kabinet een plek in onze gemeente aanwijst als locatie voor nieuwe kerncentrales. We benadrukken dat het besluitvormingsproces voor nieuwe kerncentrales – inclusief eventueel overeen te komen voorwaarden – een zelfstandig proces blijft dat los staat van het proces rond de Rijk-Regio-agenda Zeeland 2050.

We vinden het heel positief om op deze manier samen te werken binnen Zeeland en zo samen onze regio klaar te maken voor de toekomst. We wensen u veel succes bij het verwerken van de zienswijzen en de verdere uitwerking van de strategische agenda. Graag ontvangen wij een reactie op onze zienswijze en informatie over het vervolg. Met vriendelijke groet, Burgemeester en Wethouders van Terneuzen, gemeentesecretaris,

burgemeester,

Steven de Waal

Franc Weerwind

Gemeente Terneuzen

6