2026-02-25 - Bijlage 2- Definitief Routekaart 2.0 Verduurzaming Terneuzen (geanonimiseerd)

Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed 2. 0 (Definitief) Samenvattende beleidsnotitie Gemeente Terneuzen

®

SWECO

ra)

Lijst met aanpassingen Versie

Datum

Beschrijving

0.1

26-06-2025

0.2 1.0

Sweco

Herzien

Vrijgegeven

Concept

PH

DR

31-07-2025

Concept

PH

DR

13-01-2026

Definitief

PH

DR

Nederland

B.V.

Onderwerp Projectnummer Klant

van

de

wijziging

door

Handelsregister 30129769 Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed 2.0 (Definitief) 51023699 Gemeente

Terneuzen

(geanonimiseerd)

Datum

13-01-2026

Documentreferentie

NL26-648800269-159982

Gecontroleerd door

Vrijgegeven door

(geanonimise rd)

2/20

Inhoudsopgave

1 2 3

Samenvatting Inleiding

. .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .

. . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .

Gehanteerde aanpak. 3. 1 3. 2

. . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .

Doelstellingen Creëren van inzicht 3. 2. 1 Pakket ‘Lijst erkende maatregelen’ 3. 2. 2 Pakket ‘Energielabel C’ 3. 2. 3 Pakket ‘Energielabel B’ 3. 2. 4 Pakket ‘Energielabel A’ 3. 2. 5 Pakket ‘Nul op de meter en gasloos’ Inzet onderhoudsbudget

. .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .

. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .

.. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .

3. 3 4

.. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .

. .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .

Bepaling prioritering verbetermaatregelen 4. 1 Regionale Energiestrategie (RES) Zeeland 4. 2 Sectorale routekaart 4. 3 Transitievisie Warmte 4. 4 Transitieverwarming met warmtepompen 4. 5 Verwachte levensduur 4. 6 Methodiek 4. 6. 1 Prioritering 4. 6. 2 Duurzaamheidsdoelstellingen gemeente Terneuzen 4. 6. 3 Lijst erkende maatregelen

4 6 7 7 7 7 8 8 8 8 8

9 9 9 10 10 11 11 11 12 13

. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .

.. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. .

.. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. .

. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . .. . . .. . . .. .

. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. .

5

Routekaart 5. 1 Fasering 5. 2 CO-reductie 2 5. 2. 1 CO-emissiefactoren 2 5. 2. 2 Overzicht behaalde en toekomstige CO-reductie 2 5. 3 Nieuwbouw aardgasloos en energieneutraal 5. 4 Begroting 5. 5 Split incentive

. . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . .. . . .. . . .. . . .. .

. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. .

.. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. .

14 14 16 16 17 17 18 19

Bijlage 1 Overzicht gebouwen Bijlage 2 Uitgangspunten berekeningen Bijlage 3 Dashboard resultaten routekaart

Sweco|Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed 2. 0 (Definitief) Gemeente Terneuzen Projectnummer 51023699 Datum 13-06-2026 Versie: 1. 0 Documentreferentie NL26-648800269-159982 3/20

1

Samenvatting

Het doel van de routekaart is om inzichtelijk te maken hoe in 2030 55% en in 2040 95% reductie van de CO-uitstoot gerealiseerd kan worden. Hierbij is het effect van verschillende 2 routes inzichtelijk gemaakt om vervolgens vast te leggen wat de impact is van de gemaakte keuzes. Het gaat hierbij om de benodigde financiële en energetische impact planning en relatie met de meerjarenonderhoudsplanning (MJOP). Op basis van de routekaart zijn de financiële middelen in beeld gebracht benodigd voor de verduurzamingsopgave. ,

,

Dit document betreft een actualisatie van de in 2021 door Sweco opgestelde Routekaart 1. 0 met kenmerk SWNL0276067 d. d. 26-04-2021. Het verschil tussen de Routekaart 1. 0 en Routekaart 2. 0 komt voort uit het updaten van de routekaart waarbij onderstaande wijzigingen zijn doorgevoerd: Actualisatie investeringsbudgetten: De benodigde investeringen zijn geüpdatet naar prijspeil 2025. De verhoging van het prijspeil is bepaald door de investeringsbedragen opnieuw te berekenen op basis van het huidige prijspeil voor een aantal gebouwen. Per maatregel is bekeken welke factor hierop van toepassing was en deze factor is per maatregel uitgerold over de gehele portefeuille. Fasering & prioritering van verduurzamingspakketten: • Op basis van al uitgevoerde maatregelpakketten én planningswijzigingen in de uitvoer zijn wijzigingen aangebracht in de fasering bij enkele locaties. In overleg met de gemeente Terneuzen zijn deze planningswijzigingen doorgevoerd in de Routekaart 2. 0. De overige wijzigingen in de Routekaart 2. 0 zijn: •

,

Updaten van emissiefactoren en energietarieven naar aanleiding van ontwikkelingen. Op basis van de energieverbruiken van 2023 én de gewijzigde fasering van de verduurzamingspakketten is de werkelijke emissiereductie van de gemeente Terneuzen ten opzichte van 2018 toegevoegd aan de resultaten. De ontwikkelingen van de inmiddels verder ontwikkelde Regionale Energie Strategie 2. 0 zijn verwerkt in deze Routekaart 2.0 waaronder de ambitieuzere tussendoelstelling van 2030.

• •

•

,

Onderstaande tabel geeft een vergelijk van de geprognotiseerde investeringsbudgetten uit de routekaarten versie 1. 0 en versie 2. 0. Deze kosten zijn aangepast aan de hand van prijspeil 2025. Tabel 1. 1: Investeringsoverzicht per uitvoeringsperiode verschil t. o. v. van Routekaart 1. 0

Periode 2022 2026 2031 2041

2025 - 2030 - 2040 - 2050 Totaal -

Totale investering nietgeïndexeerd Routekaart 1. 0 € 4. 530. 000 € 2. 481. 000 € 10. 781. 000 € 0 € 17. 792. 000

Totale investering nietgeïndexeerd Routekaart 2. 0 € 1. 037. 000 € 13. 624. 000 € 11. 974. 000 € 0 € 26. 634. 000

Totale investering geïndexeerd Routekaart 2. 0 € 1. 037. 000 € 14. 887. 000 € 16. 092. 000 € 0 € 32. 016. 000

Sweco|Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed 2. 0 (Definitief) Gemeente Terneuzen Projectnummer 51023699 Datum 13-06-2026 Versie: 1. 0 Documentreferentie NL26-648800269-159982 4/20

Hieronder het geprognotiseerde investeringsbudget (niet-geïndexeerd) van Routekaart 2. 0 onderverdeeld in de verschillende budgetten: Voor het volledige traject is onderstaande verdeling van budgetten van toepassing: •

Totale investering

•

MJOP-bijdrage

•

Energiebesparing Onrendabel budget

•

€ 26. 600. 000 € 2. 600. 000 € 15. 200. 000 € 8. 800. 000

Door aan te sluiten bij de gebudgetteerde investeringen uit de MJOP en een rendabel budget uit energiebesparing te genereren behoeft het gehele traject een budget van ongeveer € 88 miljoen euro. Dit zijn allen niet-geïndexeerde kosten en gebaseerd op prijspeil 2025. ,

Aangezien er nog veel onzekerheden zijn in de komende 30 jaar is herijking noodzakelijk. De landelijke overheid stelt dit ook verplicht elke vier jaar. ,

Sweco|Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed 2. 0 (Definitief) Gemeente Terneuzen Projectnummer 51023699 Datum 13-06-2026 Versie: 1. 0 Documentreferentie NL26-648800269-159982 5/20

2

Inleiding

De gemeente Terneuzen gelegen in de regio Zeeuws-Vlaanderen provincie Zeeland is de grootste Zeeuwse gemeente en telt ruim 54. 500 inwoners. Met de ambitie om het gemeentelijk vastgoed te verduurzamen streeft de gemeente naar lagere energiekosten hogere vastgoedwaarde betere verhuurbaarheid en verhoogd gebruikscomfort. Deze ambitie vereist een structurele en grootschalige aanpak op het gebied van duurzaamheid. ,

,

,

,

,

,

Sinds het kabinet in 2019 het Klimaatakkoord presenteerde waarin gestreefd wordt naar een CO-arme 2 vastgoedportefeuille in 2050 is de noodzaak voor aardgasvrij vastgoed groot. Dit heeft aanzienlijke technische financiële en gebruikersgerelateerde gevolgen voor ,

,

,

het gemeentelijk vastgoed.

Als vertaling hierop omschrijft De Regionale Energiestrategie Zeeland (RES Zeeland 1. 0) dat de Zeeuwse gemeenten streven naar aardgasvrije nieuwbouw (of mogelijkheid van afkoppeling) vanaf 2020 en een energieneutrale vastgoedportefeuille per 2040. De RES 2. 0 stelt dat er in Zeeland wordt gewerkt aan een overgang van aardgas naar duurzame warmtebronnen met als doelstelling een halvering van het aardgasverbruik in 2030 ten opzichte van 1990. Hoewel de RES 2. 0 geen specifieke details geeft over het gasloos bouwen van nieuwbouw impliceert de focus op CO-reductie 2 en duurzame warmtebronnen dat nieuwbouwprojecten in principe aardgasvrij moeten zijn om bij te dragen aan deze doelstellingen. Gemeente Terneuzen heeft haarzelf tot doel gesteld dat de eigen vastgoedportefeuille gasloos is per 2040. In het belang van de eigen (verscherpte) doelstellingen is het noodzakelijk om alle nieuwbouw gasloos uit te voeren. ,

,

,

In de routekaart is Sweco Nederland B. V. gevraagd om voor 59 gemeentelijke objecten inzichtelijk te maken welke maatregelen voor de aangegeven objecten leiden tot verduurzaming. Deze routekaart heeft Sweco opgesteld in 2019. Voor elke locatie is destijds een energiescan gedaan en vervolgens is advies uitgebracht hoe technisch en financieel invulling gegeven kan worden aan de verduurzamingsopgave. Om inzichtelijk te maken wat het effect is van het verhogen van het ambitieniveau zijn er meerdere duurzaamheidsscenario’s onderzocht. Op basis van de uitgevoerde energieonderzoeken is de meest optimale verduurzamingstrategie gekozen per gebouw en voor de gehele gebouwportefeuille. Inzichtelijk wordt gemaakt op welke wijze en tegen welke kosten de reeds vastgestelde doelstellingen gerealiseerd kunnen worden. De resultaten uit dit onderzoek zijn in een matrix geplaatst die een dynamische routekaart Routekaart 1.0 voor de verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed van de gemeente Terneuzen ,

,

,

vormen.

Dit document betreft een herijking van de routekaart die eerder is opgesteld waarbij de voortschrijdende inzichten en ontwikkelingen zijn inbegrepen. In het vervolg van dit rapport wordt dit document Routekaart 2. 0 genoemd. Een overzicht van de 59 maatschappelijke gebouwen is terug te vinden in bijlage 1

‘Overzicht gebouwen’. Voor een overzicht van verbetermaatregelen per pand wordt verwezen naar de rapportages van de afzonderlijke onderzoeken op gebouwniveau die zijn opgesteld voor Routekaart 1. 0.

Sweco|Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed 2. 0 (Definitief) Gemeente Terneuzen Projectnummer 51023699 Datum 13-06-2026 Versie: 1. 0 Documentreferentie NL26-648800269-159982 6/20

3

Gehanteerde aanpak

3. 1

Doelstellingen

De doelstelling voor de Gemeente Terneuzen is om 95% CO-reductie 2 en een aardgasvrije voorraad gemeentelijk vastgoed in uiterlijk 2040 te realiseren. In Routekaart 2. 0 is de verscherpte tussendoelstelling aangehouden; Het streefdoel van de gemeente Terneuzen is te realiseren in 2030 ten opzichte van de 49% om tenminste 55% CO-reductie 2 tussendoelstelling in Routekaart 1. 0. Deze routekaart geeft voortschrijdend inzicht in de korte- en (middel)lange termijnplanning voor de verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed en de benodigde financiële middelen om toe te werken naar een CO-neutrale 2 vastgoedportefeuille richting 2040. Hiermee wordt eveneens voldaan aan de Regionale Energiestrategie Zeeland. Hierin wordt omschreven dat nieuwbouw met grootverbruik in opdracht van overheden in principe aardgasvrij gebouwd en anders vanaf 2020 zo opgeleverd dat afkoppeling van aardgas mogelijk is. Daarnaast wordt door dit onderzoek en de ontwikkeling van de routekaart invulling gegeven aan de volgende activiteiten uit het activiteitenprogramma klimaat en duurzaamheid: • • •

Activiteit 3. Energie-audit opstellen van het stadhuis Terneuzen. Activiteit 4. Energiemaatregelen voor het stadhuis/ stadskantoor onderzoeken. Activiteit 5. Energiebesparende maatregelen toepassen bij onderhoud van gemeentelijke gebouwen; Door de momenten van verduurzaming zo veel mogelijk te koppelen aan het geprognotiseerd onderhoud uit de meerjaren onderhoudsplanning. Activiteit 20. In 2019 zijn de mogelijkheden onderzocht om energieneutraal te worden in 2040.

Creëren

3. 2

van inzicht

Bij Routekaart 1. 0 zijn voor elk gebouw maatregelpakketten samengesteld met duurzaamheidsmaatregelen die zijn afgestemd op de specifieke situatie van elk gebouw. Per gebouw zijn bij het opstellen van de eerste routekaart de energieverbruiken van destijds aangevuld met financiële uitgangspunten. In Routekaart 2. 0 zijn de financiële uitgangspunten en energieverbruiken geüpdatet waardoor een herijkt inzicht uit de routekaart volgt. De indeling van de maatregelpakketten is echter ongewijzigd gebleven. ,

Per gebouw zijn vijf pakketten met verduurzamingsmaatregelen opgesteld:

3. 2. 1

Pakket ‘Lijst erkende maatregelen’

Dit pakket bevat de zelfstandige maatregelen uit de erkende maatregelenlijsten van de informatieplicht energiebesparende maatregelen. Daarnaast zijn ook de maatregelen benoemd die vallen onder de natuurlijke maatregelen uit deze maatregelenlijst en binnen 5 jaar zijn opgenomen in de MJOP. De overige maatregelen bij een natuurlijk vervangingsmoment zijn niet benoemd aangezien deze niet binnen een vastgestelde periode gewijzigd hoeven te worden. ,

De wettelijke verplichting (Wet Milieubeheer) voor het voldoen aan de informatieplicht geldt alleen voor gebouwen met een elektriciteitsverbruik groter dan 50. 000 kWh of een aardgasverbruik groter dan 25. 000 m 3 aardgas.

Sweco|Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed 2. 0 (Definitief) Gemeente Terneuzen Projectnummer 51023699 Datum 13-06-2026 Versie: 1. 0 Documentreferentie NL26-648800269-159982 7/20

Destijds is besloten deze erkende maatregelen voor alle gebouwen door te voeren. Dit pakket is echter doorgerekend voor alle gebouwen aangezien deze investeringen op korte termijn terugverdienen (zgn. laaghangend fruit) en deze verbetermaatregelen zijn spijtvrije verbetermaatregelen ten opzichte van de verdere verduurzamingspakketten. Echter de EML is aan verandering onderhevig waardoor de aangehouden pakketsamenstellingen niet meer vanzelfsprekend voldoen aan de wetgeving. De meeste van deze maatregelen zijn grotendeels uitgevoerd inmiddels. ,

3. 2. 2

Pakket ‘Energielabel C’

Dit pakket bestaat uit een combinatie van maatregelen per gebouw waarbij het energielabel in de nieuwe situatie C is. Dit pakket geldt niet voor gebouwen die al energielabel C hebben.

3. 2. 3

Pakket ‘Energielabel B’

Dit pakket bestaat uit een combinatie van maatregelen per gebouw waarbij het energielabel in de nieuwe situatie B is. Dit pakket geldt niet voor gebouwen die al energielabel B hebben.

3. 2. 4

Pakket ‘Energielabel A’

Dit pakket bestaat uit een combinatie van maatregelen per gebouw waarbij het energielabel in de nieuwe situatie A is. Dit pakket geldt niet voor gebouwen die al energielabel A hebben.

3. 2. 5

Pakket ‘Nul op de meter en gasloos’

Dit pakket bestaat uit verduurzamingsmaatregelen waarvan over het gehele jaar gemiddeld evenveel duurzame energie op het betreffende perceel wordt opgewekt als er binnen het pand aan energie wordt verbruikt. Hierbij wordt geen gebruikgemaakt van aardgas. In Routekaart 1. 0 zijn de onderzoeken gerapporteerd per gebouw met daarin een beschrijving van de bestaande situatie samenstelling van de maatregelenpakketten (meer)investering bruikbare reserveringen uit het MJOP subsidies energiebesparing ,

,

en

,

,

,

CO-reductie. 2

3. 3

Inzet onderhoudsbudget

Er wordt zoveel mogelijk gebruikgemaakt van bestaande onderhoudsbudgetten. Deze budgetten zijn vastgelegd in de meerjarenonderhoudsplan (MJOP). Daar waar mogelijk worden de toekomstige gereserveerde budgetten voor de financiering van verduurzamingsmaatregelen gebruikt. Met deze aanpak worden zo veel mogelijk verbetermaatregelen uitgevoerd op een natuurlijk vervangingsmoment en kan men gebruik maken van de gebudgetteerde investeringen. Een natuurlijk vervangingsmoment is het moment waarop een component einde levensduur is en vervangen moet worden. Update Routekaart 2. 0 In Routekaart 2. 0 zijn dezelfde MJOP bedragen aangehouden als in Routekaart 1. 0.

Sweco|Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed 2. 0 (Definitief) Gemeente Terneuzen Projectnummer 51023699 Datum 13-06-2026 Versie: 1. 0 Documentreferentie NL26-648800269-159982 8/20

4

Bepaling prioritering verbetermaatregelen

4. 1

Regionale Energiestrategie (RES) Zeeland

De Routekaart 1. 0 was gebaseerd op de RES 1. 0. De Regionale Energiestrategie Zeeland (RES Zeeland 1. 0) omschrijft dat de Zeeuwse gemeenten streven naar aardgasvrije nieuwbouw (of mogelijkheid van afkoppeling) vanaf 2020 en een energieneutrale vastgoedportefeuille per 2040. Deze ambitie werd in 2019 gevoed door de routekaart van de VNG. Hierin is de sectorale routekaart voor gemeentelijk vastgoed ontwikkeld en hierin wordt de doelstelling voor een energie neutrale vastgoedportefeuille in 2040 losgelaten en wordt 2050 als einddoel gezien. Update Routekaart 2. 0 In RES 2. 0 van Zeeland zijn er diverse updates ten opzichte van RES 1. 0. Hier zijn enkele belangrijke wijzigingen: 1.

RES 2. 0 van Zeeland streeft ernaar bij te dragen aan het landelijke klimaatbeleid door de aangepaste doelstelling van 55-60% CO-reductie in 2030 ten opzichte van 2 de 49% reductie die was gesteld in de RES 1. 0.

2.

Verhoogde ambities voor hernieuwbare energie: Het doel voor zonne-energie en windenergie is verder verhoogd. • Er is meer focus op het plaatsen van zonnepanelen op daken en het uitbreiden • van bestaande windparken. Sterkere gemeenschappelijke samenwerking: Er is meer samenwerking tussen gemeenten wat leidt tot een efficiëntere en • gecentraliseerde aanpak. Participatie en maatschappelijke betrokkenheid: Er is meer ruimte gecreëerd voor burgerparticipatie en maatschappelijke • initiatieven om de gemeenschap actiever te betrekken bij de energietransitie. Integratie van natuur en milieu: • Projecten worden nu nauwkeuriger beoordeeld op hun impact op natuur en milieu met meer maatregelen om negatieve effecten te mitigeren.

3.

,

4.

5.

,

Deze wijzigingen reflecteren de voortgang en aanpassingen die nodig zijn om de energietransitie in Zeeland te versnellen en te verduurzamen. Al met al beschrijft RES 2. 0 van Zeeland concretere en uitgebreidere plannen met nadruk op innovatie samenwerking en maatschappelijke betrokkenheid vergeleken met RES 1. 0. ,

4. 2

,

Sectorale routekaart

Om de doelstellingen te behalen wordt op hoofdlijnen aangesloten bij de sectorale routekaart maatschappelijk vastgoed. Hierin staat omschreven: Het is de bedoeling dat gemeenten in een Gemeentelijke Maatschappelijk Vastgoed Routekaart de eigen opgave in beeld brengen en de wijze waarop zij de verduurzamingsopgave gaan realiseren. De eigen routekaart bevat naast een strategie een uitvoeringsplan voor korte termijn van vier jaar inclusief de benodigde investering. De aanpak op basis van de Sectorale Routekaart betekent globaal doorgaan met het huidige vernieuwingstempo en het ontwikkelen van een strategie voor de meer-investering van de overige gebouwen met als uitgangspunten kosteneffectiviteit en natuurlijke momenten. De informatie die dit oplevert is van belang voor de herijking van de Sectorale Routekaart in 2022 en voor onderbouwing van de behoefte aan aanvullende middelen. ,

Sweco|Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed 2. 0 (Definitief) Gemeente Terneuzen Projectnummer 51023699 Datum 13-06-2026 Versie: 1. 0 Documentreferentie NL26-648800269-159982 9/20

4. 3

Transitievisie Warmte

De gemeente Terneuzen heeft besloten om haar gebouwen tegen 2040 niet meer met aardgas te verwarmen als onderdeel van de landelijke CO₂-reductiedoelen én om de afhankelijkheid van aardgas te verminderen. Dit proces de warmtetransitie richt zich op duurzame verwarmingsalternatieven zoals warmtenetten hybride en elektrische warmtepompen afhankelijk van de buurt. ,

,

,

,

,

In de Transitievisie Warmte (TVW) vastgesteld in 2021 en elke vijf jaar geactualiseerd zijn de stappen per wijk uitgewerkt. Hierin worden maatregelen als isolatie ventilatie en elektrisch koken gestimuleerd om energie besparen en comfort te verbeteren. ,

,

,

,

De transitiepaden voor Gemeente Terneuzen beschreven in de TVW 2021 zijn: 1. 2.

Warmtenet: Voor homogene gebieden zoals Hoek Axel Sas van Gent. Hybride Warmtepompen: In diverse wijken waar gasvrije opties kostbaar en complex zijn. Elektrische Warmtepompen: Vooral in Terneuzen-Oost. Sectorspecifieke oplossingen: Voor bedrijventerreinen en recreatieterreinen. ,

,

,

3. 4.

Update Routekaart 2. 0 Ondanks dat er nog geen actualisatie van de TVW heeft plaatsgevonden zijn uit de gemeente Terneuzen wel enkele ontwikkelingen aangegeven. Het plan voor het Warmtenet Hoek is voorlopig stopgezet vanwege het geen garanties kunnen geven van Dow een potentiële restwarmteleverancier. In de wijk de Oudelandsche Hoeve wordt door woningcorporaties en andere partijen samengewerkt aan de ontwikkeling van een warmtenet. Echter kan hier niet op gewacht worden zolang de definitieve ‘go’ uitblijft waardoor de verduurzaming van de bebouwde omgeving hier wel gewoon doorgaat. In deze wijk waar zich ook gebouwen zoals de Stelle Zeemeeuw en het buurtgebouw 'De Oudelandsche Hoeve' bevinden zal in eerste instantie de nadruk liggen op isolatie en Erkende Maatregelen. Voor De Hoeve wordt specifiek gestreefd naar energielabel B middels isolatie Erkende Maatregelen en zonnepanelen. ,

,

,

,

,

De gemeente Terneuzen monitort de warmtenet initiatieven binnen de gemeente Terneuzen op nauwe voet en haakt aan en stemt af daar waar plannen concreet worden.

4. 4

Transitieverwarming met warmtepompen

In de transitie van verwarming met warmtepompen moet onderscheid gemaakt worden in de hybride installatie en de gasloze variant waarbij alleen de warmtepomp in verwarming voorziet. De hybride installatie warmtepomp wordt nog ondersteund door een gasgestookte cv-ketel maar reduceert de CO-uitstoot met 60 tot 80%. 2 ,

De technische en financiële impact van de gasloze variant is groot. Dit wordt veroorzaakt doordat ook afgifte-installaties moeten worden vervangen. Aangezien men moet voldoen aan de eis voor aardgasloos in 2040 is de keuze om uiteindelijk een gasloos concept te realiseren afhankelijk of een gebouw nog in de gebouwportefeuille opgenomen is in 2040. ,

Sweco|Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed 2. 0 (Definitief) Gemeente Terneuzen Projectnummer 51023699 Datum 13-06-2026 Versie: 1. 0 Documentreferentie NL26-648800269-159982 10/20

4. 5

Verwachte levensduur

Op basis van de Lange Termijn Huisvestingsplan (LTHP) 2020 is een analyse gemaakt waarbij vanuit verschillende vastgoedrollen binnen de gemeente de levensduur geanalyseerd is. De uitkomsten uit deze analyse resulteren in de volgende termijnen: • • •

Maximaal 10 jaar voor de gemeentelijke gebouwportefeuille. 10 tot 30 jaar voor de gemeentelijke gebouwportefeuille. Meer dan 30 jaar voor de gemeentelijke gebouwportefeuille.

De reden waarom het inzicht op de verwachte levensduur zo belangrijk is voor de bepaling van een routekaart bestaat uit twee delen: ,

1.

Om te bepalen wat de mate van verduurzaming en daarmee de mate van investeren is; de mate van verduurzaming van een gebouw hangt voor een belangrijke deel af hoe lang het gebouw nog onderdeel is van de gebouwportefeuille.

2.

De vervanging van vastgoed door duurzaam gebouwde nieuwbouw levert een grote bijdrage aan de CO-reductie. Het is echter niet voldoende voor een CO-arme 2 2 vastgoedportefeuille in 2040. Om het streefdoel van 95% CO-reductie te bereiken 2 moet ook een groot deel van de vastgoedportefeuille dat voor 2040 nog niet aan vervanging of renovatie toe is worden aangepakt.

Update Routekaart 2. 0 In de Routekaart 2. 0 is geen vernieuwde versie verkregen van de LTHP dus op basis hiervan zijn geen wijzigingen doorgevoerd in deze versie. Wel zijn er nieuwe inzichten verwerkt voor enkele gebouwen: ,

• •

4. 6

Brandweer Sas van Gent: afstoot 2026-2030. Gymzaal De Vliet: geen afstoot meer voor 2050.

Methodiek

De route van verduurzaming van de vastgoedportefeuille van Gemeente Terneuzen is geprioriteerd aan de hand van toegekende punten en de eisen van het klimaatakkoord.

4. 6. 1

Prioritering

De punten worden toegekend op basis van het huidige energielabel de verwachte levensduur van het gebouw en de netto contante waarde van het maatregelpakket. ,

Het huidige energielabel is van invloed op de prioritering aangezien een pakket met verbetermaatregelen meer impact heeft voor een gebouw met slecht energielabel dan voor een gebouw wat in de huidige situatie een gunstig energielabel heeft. Een gebouw met een slecht energielabel krijgt meer punten toegekend dan een gebouw met een gunstig energielabel. Er worden punten toegekend aan gebouwen met een verwachte lange levensduur. Verbetermaatregelen zoals nieuwe kozijnen met HR++ glas renderen op lange termijn en zijn niet gunstig om toe te passen op een gebouw met een verwachte levensduur van maximaal tien jaar. Een gebouw met een verwachte lange levensduur krijgt meer punten toegekend dan een gebouw met een verwachte korte levensduur. Er worden punten toegekend aan pakketten met maatregelen met een positieve netto contante waarde.

Sweco|Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed 2. 0 (Definitief) Gemeente Terneuzen Projectnummer 51023699 Datum 13-06-2026 Versie: 1. 0 Documentreferentie NL26-648800269-159982 11/20

Een verbetermaatregel kan niet alleen zorgen voor CO-reductie maar ook voor een 2 positief financieel rendement. De investering voor verbetermaatregelen kan hoog uitvallen waardoor een investering met positieve netto contante waarde de voorkeur heeft boven een investering met negatieve netto contante waarde. Er worden meer punten toegekend aan een pakket met verbetermaatregelen met hoge positieve netto contante waarde dan met lage positieve netto contante waarde. Een pakket met verbetermaatregelen met negatieve netto contante waarde krijgt geen punten toegekend. ,

Tabel 4-1 Prioritering van pakket met verbetermaatregelen Voorwaarde

op basis van

punten Punten

NCW negatief ( < € 0)

0

NCW positief (€ 0 - 20. 000)

3

NCW positief (€ 20. 001 – 50. 000)

4

NCW positief ( > € 50. 000)

5

Verwachte levensduur > 2050

2

Verwachte levensduur 2030

–

2050

1

Verwachte levensduur < 2030

0

Huidig energielabel G

5

Huidig energielabel F

4

Huidig energielabel E

3

Huidig energielabel D

2

Huidig energielabel C

1

Een pakket met verbetermaatregelen kan maximaal 12 punten toegekend krijgen (NCW positief ( > € 50.000) Verwachte levensduur > 2050 en Huidig energielabel G). ,

Update Routekaart 2. 0 Hoofdzakelijk is dezelfde prioritering aangehouden in Routekaart 2. 0 ten opzichte van 1. 0 op enkele wijzigingen na voortkomend uit voortschrijdende inzichten van de Gemeente Terneuzen. Zie paragraaf 5. 1 voor de resulterende fasering. ,

4. 6. 2

Duurzaamheidsdoelstellingen gemeente Terneuzen

De toegepaste verbetermaatregelen per tijdsdomein worden naast de prioritering gekozen op basis van de doelstellingen van het klimaatakkoord. Er zijn twee eisen gesteld: ,

• •

2030: 2040:

,

55% CO-reductie. 2 95% CO-reductie 2 en 100% aardgasloos.

De route van verduurzaming wordt zodanig gekozen dat aan bovenstaande gestelde eisen wordt voldaan waarbij de prioritering in acht wordt genomen. Zo worden verwachte levensduur financieel rendement en CO-reductie gecombineerd om de meest efficiënte 2 route te bepalen. ,

,

Sweco|Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed 2. 0 (Definitief) Gemeente Terneuzen Projectnummer 51023699 Datum 13-06-2026 Versie: 1. 0 Documentreferentie NL26-648800269-159982 12/20

Update Routekaart 2. 0 Zoals vermeldt in 3. 1 is de tussendoelstelling van 2030 verhoogd van 50% CO-reductie 2 Deze ontwikkeling is meegenomen in de Routekaart 2. 0. naar 55% CO-reductie. 2 Echter is op basis hiervan de maatregelpakketten óf de prioritering ongewijzigd gebleven.

4. 6. 3

Lijst erkende maatregelen

Er is gekozen om op alle gebouwen in de vastgoedportefeuille in de periode 2021-2025 minimaal het pakket ’lijst erkende maatregelen’ toe te passen. Dit pakket met maatregelen zorgt met minimale investering voor een CO-reductie. 2 Update Routekaart 2. 0 Tegen het einde van dit jaar zijn de meeste Erkende Maatregelen grotendeels voltooid ook bij locaties die niet EML-plichtig zijn. Deze maatregelen omvatten voornamelijk het vervangen van verlichting en het isoleren van leidingen.

,

Het is belangrijk te vermelden dat de verplichtingen omtrent EML continu veranderen wat soms resulteert in afwijkingen op de wetgeving. Echter de pakketsamenstellingen zijn in veel gevallen hetzelfde gebleven. Een uitzondering hierop is het na-isoleren van spouwmuren bij sommige gebouwen. Deze maatregel is vervallen in de huidige EML vanwege de hoge kosten van flora- en faunaonderzoeken en is daarom niet uitgevoerd. ,

,

Sweco|Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed 2. 0 (Definitief) Gemeente Terneuzen Projectnummer 51023699 Datum 13-06-2026 Versie: 1. 0 Documentreferentie NL26-648800269-159982 13/20

Routekaart

5

Er is een routekaart uitgezet voor de verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed. Hierin zijn per locatie de verduurzamingsscenario’s en de fasering hiervan op kosteneffectieve wijze uitgezet ten opzichte van de doelstellingen uit het klimaatakkoord.

Paragraaf 5. 1 geeft voor de gebouwportefeuille een overzicht van de fasering van verduurzamingsscenario’s waarmee de doelstellingen uit het klimaatakkoord worden behaald.

5. 1

Fasering

Voor de fasering van de verduurzamingsscenario’s zijn de volgende uitvoeringsperiodes aangehouden: • • • •

2021 2026 2031 2041

2025. – 2030. – 2040. – 2050. –

Legenda ingrepen Erkendemaatregelen Energielabel C Energielabel B Energielabel A Nulopdemeter Afstoten/nieuwbouw/ renovatie/slopen

In onderstaand overzicht zijn de faseringen weergegeven van Routekaart 2. 0 én de fasering van Routekaart 1.0 waardoor de wijzigingen tussen de routekaarten in één oogopslag zichtbaar zijn. Deze wijzigingen zijn aangebracht naar aanleiding van input van én in overleg met de Gemeente Terneuzen. ,

Sweco|Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed 2. 0 (Definitief) Gemeente Terneuzen Projectnummer 51023699 Datum 13-06-2026 Versie: 1. 0 Documentreferentie NL26-648800269-159982 14/20

Vervangende nieuwbouw Wordt gehuurd Vervangende nieuwbouw

Gesloopt

In MFA Hoek

In MFA Hoek In IKC de Rivierenbuurt Gesloopt

Figuur 5-1: Overzicht fasering verduurzamingsscenario’s in Routekaart 1. 0 (links) én Routekaart 2. 0 (rechts).

Uitgangspunten aangehouden door Sweco Nederland B. V. : • • •

Afstoot van gebouwen is aangehouden zoals in Routekaart 1. 0. Brandweer Sas van Gent afgestoten per 2026-2030 vanwege verhuizing naar ,

nieuw pand. Gymzaal de Vliet Westdorpe wordt afgestoten per 2041-2050 in plaats van 2026-2030 vanwege verduurzamingspakket 0-op-de-meter ingepland in 2026-2030.

Sweco|Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed 2. 0 (Definitief) Gemeente Terneuzen Projectnummer 51023699 Datum 13-06-2026 Versie: 1. 0 Documentreferentie NL26-648800269-159982 15/20

5. 2

CO-reductie 2

5. 2. 1

CO-emissiefactoren 2

Voor de CO-emissiefactor van gas is de Nederlandse lijst van energiedragers en standaard 2 CO-emissiefactoren (versie januari 2022) aangehouden en constant aangehouden. 2 Een overzicht van de aangehouden CO-emissiefactoren is weergegeven in Tabel 5. 1. 2 Tabel 5. 1: Overzicht CO-emissiefactoren 2

8 10 2

52 02 02 02

043 ,

-

04 02

-

05 02

-

-

62 02

13 02

1 042

Eenheid

019 ,

0070

0035

000 ,

kg/kWhelektrisch

043

030

020

015

005

kg/kWhelektrisch

043

022 (2023)

Elektriciteitsproductie (landelijk) Verwachting o. b. v. KEV 2022 (blauwe lijn)

03 02

,

,

Elektriciteitsproductie (landelijk) verwachting Sweco 1 (licht blauwe lijn)

,

Huidig emissie factor Werkelijk o. b. v. CBS emissiefactor 2023 (rode lijn)

,

,

,

,

,

kg/kWh elektrisch

,

Aardgas

179 ,

kg/m 3

De progressieve prognose van de CO-uitstoot is gebaseerd op de CO-emissiefactoren 2 2 voor elektriciteit conform de Klimaat- en Energie Verkenning (KEV) 2022 van het PBL. (blauwe lijn figuur 5. 2). De KEV 2022 is de meest recente versie die een prognose geeft van de emissiefactoren van elektriciteit. In de KEV 2022 wordt het verwachte effect van de verduurzaming van de energieopwekking van het landelijke elektriciteitsnet tot 2030 in cijfers voorspelt en is de doelstelling omschreven om in 2050 een CO-neutrale 2 elektriciteitsopwekking gerealiseerd te hebben.

Op basis van andere studies lijkt de KEV 2022 een positieve kijk op de verduurzaming van de elektriciteitsopwekking te geven. Om deze reden hebben we als Sweco ook een alternatieve verwachting opgesteld (licht blauwe lijn figuur 5. 2). De reden dat een alternatieve lijn is opgesteld is de verwachting dat het aandeel duurzame opwekking van het elektriciteitsnet behoorlijk gaat stijgen maar dat naar verwachting ook het gebruik behoorlijk gaat toenemen. De mate waarin beide factoren zich de komende 30 jaar ontwikkelen zorgt voor de onzekerheid in de CO-emissiefactor voor elektriciteit. Hiervoor is een bandbreedte 2 in de grafiek weergegeven dat tot 2050 elke herijking bijgesteld moet worden. ,

1 Verwachting van

de CO 2 factoren ingeschat door Sweco

Sweco|Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed 2. 0 (Definitief) Gemeente Terneuzen Projectnummer 51023699 Datum 13-06-2026 Versie: 1. 0 Documentreferentie NL26-648800269-159982 16/20

5. 2. 2

Overzicht behaalde en toekomstige CO-reductie 2

De impact van de verduurzamingsscenario’s op de totale CO-uitstoot 2 van de gebouwportefeuille is in beeld gebracht zie hiervoor Figuur 5. 2. ,

• •

De oranje lijn geeft de ambities van 55% CO-reductie in 2030 en 95% CO-reductie 2 2 in 2050 uit het klimaatakkoord weer. De licht- en donkerblauwe lijn geven de geprognotiseerde CO-uitstoot 2 van de gebouwportefeuille weer op basis van de energieverbruiken van 2019. Deze CO-2 uitstoot is gebaseerd op de fasering van verduurzamingsscenario’s van Routekaart 2. 0 en weergegeven in Paragraaf 5. 1 én twee aangenomen ontwikkelingsscenario’s van

•

CO-emissiefactoren. 2

De rode lijn is de werkelijke uitstoot op basis van de werkelijke verbruiken van 2019 én 2023 én de corresponderende werkelijke emissiefactoren.

Figuur 5. 2: Overzicht CO-uitstoot Terneuzen t. o. v. doelstelling Klimaatakkoord 2

Op basis van de herijking van de routekaart wordt verwacht dat de doelstellingen van 55% in 2030 en 95% CO-reductie in 2050 uit het klimaatakkoord worden behaald CO-reductie 2 2 met de voorgenomen fasering van verduurzamingsscenario’s. De werkelijke CO-reductie 2 (rode lijn)ligt onder de voorspelde CO-reductie. 2 Dit wordt veroorzaakt door: • • •

5. 3

De gunstigere CO-emissiefactoren. 2 De herziene fasering van maatregelpakketten. De afwijkende energieverbruiken uit 2023 ten opzichte van het referentiejaar.

Nieuwbouw aardgasloos en energieneutraal

Om het beoogde einddoel te behalen is het noodzakelijk om de nieuwbouw vanaf 2021 uit te voeren als energieneutraal en gasloos. Sweco|Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed 2. 0 (Definitief) Gemeente Terneuzen Projectnummer 51023699 Datum 13-06-2026 Versie: 1. 0 Documentreferentie NL26-648800269-159982 17/20

In de RES 1. 0 wordt al omschreven dat nieuwbouw met grootverbruik in opdracht van overheden in principe aardgasvrij gebouwd dient te worden en anders vanaf 2020 zo opgeleverd wordt dat afkoppeling van aardgas mogelijk is. Om aansluiting te krijgen bij de doelstellingen van Gemeente Terneuzen is het in deze strategie noodzakelijk om nieuwbouw aardgasvrij te bouwen. Inmiddels is ook bepaald bij Gemeente Terneuzen dat de nieuwe eigen gebouwen inmiddels ENG en gasloos worden gebouwd.

5. 4

Begroting

Op basis van de actualisatie van de routekaart is voor de resterende verduurzaming de benodigde investering meer-investering MJOP bijdragen rendabel budget en onrendabel budget in kaart gebracht. Deze investering zijn geüpdatet naar prijspeil 2025 en zijn daarnaast ook geïndexeerd weergegeven om meer inzicht te geven in de toekomstige investering. Hiervoor is een indexatiepercentage van 30% per jaar gebruikt. ,

,

,

,

Tabel 5. 2: Investeringsoverzicht per uitvoeringsperiode

Meer-investering (zonder indexering)

Meer-investering (met indexering)

2021

-

2025

€ 1. 037. 000

€ 1. 037. 000

2026

-

2030

€ 13. 624. 000

€ 14. 887. 000

2031

-

2040

€ 11. 974. 000

€ 16. 092. 000

2041

-

2050

€ 0

€ 0

€ 26. 634. 000

€ 32. 016. 000

Totaal

Voor het volledige traject is onderstaande verdeling van budgetten van toepassing: •

Totale investering

•

MJOP-bijdrage

•

Energiebesparing Onrendabel budget

•

€ 26. 600. 000. € 2. 600. 000. € 15. 200. 000. € 8. 800. 000.

Door aan te sluiten bij de gebudgetteerde investeringen uit de MJOP en een rendabel budget uit energiebesparing te genereren behoeft het gehele traject een budget van ongeveer € 88 miljoen euro. Deze kostenposten zijn allen gebaseerd op prijspeil 2025. ,

De investering zijn de totale kosten voor de verduurzaming van de gebouwen (266 miljoen). Deze kosten worden deels bekostigd uit de geprognotiseerde bedragen uit de MJOP (26 miljoen). Dit zijn dus kosten die anders ook gemaakt zouden worden maar die nu anders worden ingezet. Het bedrag wat resteert is de meerinvestering (266-26 = 240 miljoen). Een deel van deze meerinvestering wordt gedurende (20 jaar) terugverdiend uit de energiebesparing. ,

,

,

,

,

,

Dit is berekend aan de hand van de berekende energiebesparing in Routekaart 1. 0 geïndexeerd van prijspeil 2019 naar prijspeil 2025 gecorrigeerd met de verrekening van de ‘split incentive’ zoals is beschreven in het ‘Ontwerpbesluit verrekenen vermeden energielasten’.2 Dit is dus een rendabel in te zetten budget (152 miljoen). ,

2 Gemeente

Terneuzen Ontwerpbesluit , 2024_Raad_00157 - Verrekenen vermeden energie-uitgaven na verduurzaming gemeentelijk vastgoed , Zitting van 14 november 2024

Sweco|Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed 2. 0 (Definitief) Gemeente Terneuzen Projectnummer 51023699 Datum 13-06-2026 Versie: 1. 0 Documentreferentie NL26-648800269-159982 18/20

Het restant wordt niet terugverdiend uit de energiebesparing het onrendabele budget (240 – 152 = 88 miljoen). Het rendabele budget is de besparing als gevolg van de extra verbetermaatregelen en vloeit gedurende de looptijd terug naar de gemeente/ huurders. Het onrendabele deel wordt tijdens de looptijd niet terugverdient. ,

,

,

,

Bijvoorbeeld: dakisolatie van een dak kost € 10. 000. In de MJOP staat de vervanging van de dakbedekking opgenomen voor een bedrag van € 4. 000. Het bedrag voor de isolatie ophoging van het dak en dergelijke vergt een meerinvestering van € 6. 000. De besparing over 20 jaar van de extra isolatie per jaar bedraagt € 200 per jaar. Van de meerinvestering van € 6. 000 wordt € 4. 000 terugverdiend via energiebesparing er dient een onrendabel budget te worden ingezet van € 2. 000. ,

,

5. 5

Split incentive

Om optimaal gebruik te kunnen maken van het rendabel budget dienen er afspraken gemaakt te worden met de opbrengsten van verduurzaming bij gebouwen waarbij de huurder/ gebruiker de energierekening betaald. Kenmerkend voor gemeentelijk vastgoed is dat voor een groot aantal gebouwen de gebruiker van het pand de energierekening betaald. Wanneer de eigenaar (in dit geval de gemeente) investeert in de verduurzaming van een object en dit leidt tot energiebesparing is het financiële voordeel dan voor de gebruiker. Dit wordt een split incentive genoemd.

,

Er zijn verschillende manieren om het split incentive op te lossen. Eén van deze manieren is door samen met de huurder in gesprek te gaan. Samen met de huurder/gebruiker kan een contract opgesteld worden waarin duidelijk vast wordt gelegd hoe om wordt gegaan met de opbrengsten van de maatregelen ter verduurzaming. Een andere manier is om de kosten van de verduurzaming te verdelen tussen gebruiker en eigenaar. Energiebesparende maatregelen aan het gebouw en de buitenkant van het gebouw zijn voor gebouweigenaar. Alles wat binnen moet gebeuren zoals de verlichting en het verlagen van het aantal branduren is de verantwoordelijkheid voor huurder. De eigenaar mag vervolgens de genomen maatregelen in de huur verrekenen. ,

,

In met name de commerciële markt wordt bij het afsluiten van nieuwe huurcontracten het energieverbruik steeds vaker onderdeel van het huurcontract. Hiermee wordt voorkomen dat de reductie van energiekosten niet (volledig) naar de gebouweigenaar terugvloeit. Het nadeel is dat de gebruiker niet langer getriggerd wordt om energie te besparen. Update Routekaart 2. 0 De aanleiding is de verduurzamingsstrategie 2022-2040 die eerder is vastgesteld waarbij vermeden energie-uitgaven leidend zijn voor verrekening en niet de investeringskosten. De strategie noemt ook het concept Split-Incentive waar eigenaren investeren en gebruikers profiteren door lagere energiekosten. Vanwege gestegen energieprijzen verwacht de gemeente hogere besparingen dan oorspronkelijk berekend. ,

,

Recentelijk hebben in het ‘Ontwerpbesluit verrekenen vermeden energielasten’ 3 de volgende beslissingen plaatsgevonden:

,

Bij integrale verduurzamingsprojecten worden 50% van de vermeden energieuitgaven met gebruikers verrekend uitgezonderd kinderopvanglocaties. • De vermeden energie-uitgaven voor maatregelen vanuit de Erkende Maatregelen Lijst (EML) worden niet verrekend met de gebruikers. Gevolg hiervan is dat de werkelijke energiebesparing voor de gemeente lager zal uitvallen wat zal resulteren in een groter onrendabel aandeel. •

,

3 Gemeente

,

Terneuzen Ontwerpbesluit , 2024_Raad_00157 - Verrekenen vermeden energie-uitgaven

na verduurzaming gemeentelijk vastgoed , Zitting van 14-11-2024.

Sweco|Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed 2. 0 (Definitief) Gemeente Terneuzen Projectnummer 51023699 Datum 13-06-2026 Versie: 1. 0 Documentreferentie NL26-648800269-159982 19/20

Bijlage 1

Overzicht gebouwen

Gebouwnaam

Adres

Plaats

t Geuzennest - Brede school Biervliet

Braakmanlaan 14

Biervliet

Toonbeeld

Bellamystraat 26a

Terneuzen

Gymzaal Philippine

Marollenoord 1a

Philippine

Scheldetheater

Westkolkstraat 16

Terneuzen

Stadhuis Axel

Markt 1

Axel

Gymzaal Marijkestraat

Marijkestraat 1A

Axel

Openluchtzwembad 't Plaatje

Sportlaan 9

Axel

Openluchtzwembad 't Sasse

Zwembadstraat 1

Sas van Gent

Gymzaal Zuiddorpe

Boekweitstraat 12

Zuiddorpe

Sporthal Leeuwenlaan

Leeuwenlaan 29A

Terneuzen

Gymzaal Madame Curiestraat

Madame Curiestraat 40

Terneuzen

Gymzaal Merwedelaan

Merwedelaan 11

Terneuzen

Turnaccomodatie EMM Terneuzen

Zuidlandstraat 113

Terneuzen

t Sportuus

Oud-Oosteinde 1

Axel

Stadhuis Terneuzen

Oostelijk Bolwerk 4

Terneuzen

De Koegors

Koegorsstraat 4

Terneuzen

De Drie Gehugten

Pootersdijk 1

Spui

Gymzaal De Vliet Westdorpe

Wilhelminastraat 38A

Westdorpe

Gymzaal Hoek

Langestraat 21

Hoek

Gymzaal Zaamslag

Sportlaan 1A

Zaamslag

Dorpshuis Biervliet

Hoogstraat 2

Biervliet

Buurthuis De Hoeve

Edvard Grieghof 113

Terneuzen

Brandweer Zaamslag

Bedrijvenstraat 11A

Zaamslag

Brandweer Koewacht

Vlasstraat 8

Koewacht

School De Twijn

Professor Zeemanstraat 216218

Terneuzen

Brede School De Stelle

Wagnerhof 3

Terneuzen

School De Zeemeeuw

Schuberthof 31

Terneuzen

Brandweer Biervliet

Weststraat 34

Biervliet

Brandweer Axel

Nieuwendijk 19

Axel

Sweco|Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed 2. 0 (Definitief) Gemeente Terneuzen Projectnummer 51023699 Datum 13-06-2026 Versie: 1. 0 Documentreferentie NL26-648800269-159982

Gebouwnaam

Adres

Plaats

Gemeenschapshuis 't Hoeksken

t Hoeksken 11

Overslag

Brede School Othene

Schelpenlaan 1

Terneuzen

Brandweer Terneuzen Noord

Da Costastraat 1A

Terneuzen

Brandweer Westdorpe

Molenstraat 54

Westdorpe

Pand Jacob Catsstraat

Jacob Catsstraat 7

Terneuzen

Brandweer Hoek

Mauritsfoort 2

Hoek

t Meulengat

Sint Elisabethlaan 49

Sluiskil

Brede School Mozaïek

Spoorstraat 40

Sluiskil

Brandweer Sas van Gent

Kerkhoflaan 5

Sas van Gent

Brede School Koewacht

Eikenlaan 22

Koewacht

Brede School Laureyn

Mosselbank 22

Philippine

Buurthuis De Straete

Zandstraat 40

Sas van Gent

Dorpshuis Hoek

Molenplein 3

Hoek

Gebouwnaam

Adres

Plaats

Dorpshuis 't Kaaike

Dorpsplein 15

Zuiddorpe

Openluchtzwembad Koewacht

Berlaersstraat 1

Koewacht

Het Rivierenhuis

IJsselstraat 3

Terneuzen

Schoolmuseum Schooltijd

Nieuwstraat 4

Terneuzen

Buurthuis De Zeemeeuw

Schuberthof 31a

Terneuzen

Industrieel Museum

Westkade 114

Sas van Gent

Stadskantoor Terneuzen

Stadhuisplein 1

Terneuzen

Museum ‘’Het Warenhuis’’

Markt 2a

Axel

Gemeenschapshuis De Kaaie

Waterpoortstraat 1-A

Philippine

Sportcomplex Vliegende Vaart

Vliegende Vaart 2

Terneuzen

Brandweer Sluiskil

Bosjesweg 1

Sluiskil

Gemeentehuis Sas van Gent

Westkade 89

Sas van Gent

Bruintje Beer

IJsselstraat 1

Terneuzen

De Triangel

Korte Kerkstraat 26

Terneuzen

De Piramide

Korte Kerkstraat 24

Terneuzen

De Pit

Korte Kerkstraat 28

Terneuzen

Kinderopvang Juultje Zaamslag

Gerard van der Nissestraat 13

Zaamslag

Sweco|Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed 2. 0 (Definitief) Gemeente Terneuzen Projectnummer 51023699 Datum 13-06-2026 Versie: 1. 0 Documentreferentie NL26-648800269-159982

Bijlage 2

Uitgangspunten berekeningen

Energielabelberekening De energielabels zijn berekend op basis van de vigerende berekening conform de Energie Index. Vanaf 1 januari 2021 wordt de NTA8800 van kracht waarbij het energielabel wordt bepaald conform de BENG-methodiek. Sweco verwacht beperkte verschillen tussen beide uitkomsten op het gebied van het energielabel. Ten aanzien van de CO-reductie zullen er 2 minimale verschillen zijn aangezien uitgegaan wordt van het werkelijke energieverbruik. ,

Economische uitgangspunten Tabel 1 geeft de economische uitgangspunten weer ten behoeve van de gemaakte financiële berekeningen. Dit betreffen de uitgangspunten voorRoutekaart 2. 0. Tabel 1: Economische uitgangspunten.

Variabelen Elektriciteitsprijs (exclusief btw en energiebelasting) De berekeningen gebeuren inclusief energiebelasting Aardgasprijs (exclusief btw en energiebelasting) De berekeningen gebeuren inclusief energiebelasting

Waarde € 015/ kWh ,

€ 090/ m³ ,

Indexering (per jaar)

30%

Rekenwaarde looptijd verbetermaatregelen

25 jaar

,

De energietarieven zijn gebaseerd op actuele leveringstarieven aangeleverd door de Gemeente Terneuzen en de energiebelasting van 2025. Alle berekeningen zijn uitgevoerd inclusief energiebelastingen exclusief btw. De energietarieven zijn aanpasbaar in de Excel met berekeningen. Investeringsbedragen De investeringsbedragen zijn herijkt naar prijspeil 2025 én opgebouwd uit: • • •

Materialen en bijbehorende opslagen. Montage uren en bijbehorende opslagen. 15% projectleiderskosten en engineeringskosten aannemer.

Deze voorzien niet in de tijdsbesteding van de gemeente voor: Projectleiderskosten gemeente. • Afstemming gebruikers; over uit te voeren verbetermaatregelen en split-incentive. Herijking routekaart; elke vier jaar vindt er een herijking plaats van de routekaart • (tweede herijking vindt plaats in 2029). Bewaking doelstelling en uitgangspunten; de dynamische routekaart. • Uit onderzoek is gebleken dat voor middelgrote gemeenten dit resulteert in extra 035 FTE op jaarbasis (bron: bureau Andersson Elffers Felix). •

,

Sweco|Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed 2. 0 (Definitief) Gemeente Terneuzen Projectnummer 51023699 Datum 13-06-2026 Versie: 1. 0 Documentreferentie NL26-648800269-159982

Bijlage 3

Dashboard resultaten routekaart

Sweco|Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed 2. 0 (Definitief) Gemeente Terneuzen Projectnummer 51023699 Datum 13-06-2026 Versie: 1. 0 Documentreferentie NL26-648800269-159982

23/23