2026-01-22 Samenleving - actiepunt 71 - Notitie GR sociaal domein Zeeland gemeente Terneuzen

Postadres: Postbus 35, 4530 AA Terneuzen Bezoekadres: Stadhuisplein 1, 4531 GZ Terneuzen 14 0115 | +31 115 455 000 terneuzen.nl

Terneuzen, 29 januari 2026 Onderwerp: GR sociaal domein Geachte leden van de gemeenteraad, Onderstaand treft u een korte notitie ter kennisname aan.

Notitie GR sociaal domein Zeeland Tijdens de vergadering van de commissie Samenleving van donderdag 22 januari stelden een aantal fracties vragen over de ontwerpregeling GR sociaal domein. In aanloop naar deze ontwerpregeling informeerden wij u regelmatig: bijv. door het delen van relevante stukken en ontwikkelingen en het organiseren van een raadsinformatiebijeenkomst en een webinar. Met deze notitie, inclusief bijlagen, willen we u graag de informatie overzichtelijk aanreiken. De meeste onduidelijkheid lijkt te bestaan over wat de GR voor gemeente Terneuzen gaat doen en wat het verschil ten opzichte van de bestaande situatie is. Met name de eerder door u ontvangen toelichting op de modules geeft hier het best beeld bij (bijlage 1): daarin staan 4 modules beschreven die de Zeeuwse gemeenten kunnen afnemen. Onderstaand vindt u per module of gemeente Terneuzen deze afneemt en een korte verduidelijking op bovenstaande punten.

1. Jeugdzorg Dit is een verplichte module. Weergave taken GR sociaal domein • Regionale inkoop, contractering en subsidiëring van verplichte specialistische jeugdhulp, jeugdbescherming en jeugdreclassering (geen verandering). • Tijdelijke regionale inkoop van aanvullende jeugdhulp 2028–2031 (geen verandering). • Contractmanagement, zorgmakelaarschap, administratie en monitoring (geen verandering). • Regionale beleidsontwikkeling en coördinatie binnen de regiovisie zoals vastgesteld door de gemeente raden (geen verandering). • Organisatie van het Regionaal Expertteam en crisisorganisatie (geen verandering).

Gemeente Terneuzen

•

Bestuurlijke afstemming via een adviescommissie Jeugd (verandering).

Voornaamste veranderingen t.o.v. bestaande situatie (nu IJZ) • Regionale samenwerking op specialistische, complexe jeugdzorg wordt wettelijk verplicht en structureel. • Organisatie van het Regionaal Expertteam en crisisorganisatie is ook wettelijk verplicht en borgen we daarom beter. • Geen dubbele overdracht van taken tussen het AB van GR GGD naar de bestuurscommissie jeugd. • Tijdelijke regionale inkoop aanvullende jeugdhulp. • Eén herkenbare regionale aanpak richting aanbieders. Belangrijk om te weten • Toegang blijft lokaal, maar binnen gezamenlijke kaders waar ruimte is voor lokale accenten.

2. Beschermd wonen en opvang Dit is een verplichte module. Weergave taken GR sociaal domein • Regionale beleidsontwikkeling en coördinatie (geen verandering). • Inkoop, aanbesteding, kwaliteitsontwikkeling en contractmanagement (geen verandering). • Monitoring, data-analyse, wachtlijstbeheer en bovenregionale plaatsingen (beperkte verandering). • Subsidiebeheer voor opvang, verslavingszorg en Veilig Thuis (geen verandering). • Ondersteuning bij aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling (geen verandering). Voornaamste veranderingen t.o.v. bestaande situatie (nu samenwerking via centrumgemeente) • Taken voortkomend uit centrumgemeenteconstructie voert de GR sociaal domein uit. • Beslisbevoegdheid en verantwoordelijkheid verschuift van centrumgemeente naar AB GR sociaal domein. • Eenduidige regionale werkwijze.

Gemeente Terneuzen

2

Belangrijk om te weten • • •

Bestaande partnerschapsafspraken zijn de basis en worden structureel ingebed. Gemeenten delen financiële risico’s via één Regiobudget. Gemeenten blijven lokaal verantwoordelijk voor preventie en toegang.

3. Sociale veiligheid, preventie en toezicht Dit is een verplichte module. Weergave taken GR sociaal domein • Regionale coördinatie op zorg en veiligheid (geen verandering). • Anti-discriminatievoorziening (geen verandering). • Regionale aanpak jeugd, alcohol en middelengebruik (geen verandering). • Toezicht op Wmo en Jeugdwet (geen verandering). Voornaamste verandering t.o.v. bestaande situatie (nu CZW-bureau) • Taken worden juridisch verankerd. • Samenwerking wordt breder en meer integraal. • Eén herkenbare regionale structuur. • Borging van ondersteuning bij complexe veiligheids- en zorgcasuïstiek. Belangrijk om te weten • Lokale uitvoering binnen regionale kaders waar ruimte is voor lokale accenten.

4. Welzijn en maatschappelijke ondersteuning Gemeente Terneuzen is voornemens deze module niet af te nemen. Weergave taken GR sociaal domein • Uitvoering van taken die nu bij SWVO liggen (voor 7 gemeenten). • Regionale kennisfunctie: data, deskundigheid, kennisdeling. Voornaamste gevolgen in de praktijk • Gemeenten kiezen per taak of ze willen deelnemen. • Schaalvoordelen en expertise worden benut. • GR fungeert als regionale kennis- en uitvoeringsorganisatie. • Lokale beleidsruimte blijft behouden.

Gemeente Terneuzen

3

Voornaamste verandering t.o.v. de bestaande situatie (nu SWVO) • SWVO wordt opgenomen in de GR. • Meer flexibiliteit voor gemeenten. • GR ontwikkelt zich tot bredere kennisorganisatie.

Verandering ten behoeve van verbetering De bestaande situatie van Zeeuwse samenwerking was historisch zo gegroeid, maar liet inmiddels te wensen over. Bijgesloten sheet uit de presentatie van de raadsinformatiebijeenkomst op 23 oktober jl. (sheet 6 van bijlage 2) geeft een weergave van de beweegredenen om de Zeeuwse samenwerking voort te zetten in een nieuwe gemeenschappelijke regeling. Daarin wordt de bestaande, regionale samenwerking gecontinueerd en geborgd . Waar er sprake is van verandering leidt dat tot verbetering: bijv. door mogelijkheden voor de gemeenteraden om meer direct te sturen. Alle basistaken van de gemeenschappelijke regeling (let op: dit is wat anders dan de basistaken van de individuele gemeenten) worden door de 13 gemeenten gedelegeerd aan het AB van de nieuwe GR, tenzij de wettelijke bevoegdheid expliciet bij het DB ligt. Er worden geen raadsbevoegdheden overgedragen. Plustaken worden via een dienstverleningsovereenkomst (DVO) aan de nieuwe GR gemandateerd. Gemeente Terneuzen neemt geen plustaken af. Zoals bij elke gemeenschappelijke regeling is er een P&C-cyclus waarbij jaarlijks een begroting, tussentijdse rapportages en een jaarrekening worden opgeleverd en voorgelegd aan de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten.

Lokaal en regionaal beleid zijn afgestemd op elkaar (en soms dus ook complementair) Het uitgangspunt van deze gemeenschappelijke regeling is dat regionale keuzes aansluiten bij de lokale keuzes van de Zeeuwse gemeenten en niet andersom. Bovendien sluiten regionale keuzes (aanvullende) lokale keuzes en accenten niet uit. Uiteraard heeft de samenwerking tussen de nieuwe gemeenschappelijke regeling en gemeenten meer uitwerking nodig. Net zoals in de huidige situatie zijn gemeenten betrokken bij het voorbereiden en ontwikkelen van regionaal beleid. In 2026 werken gemeenten, organisaties en teams die opgaan in de GR sociaal domein gezamenlijk aan een samenwerkingsmodel. Daarin maken we t.z.t. nieuwe afspraken over hoe gemeenten betrokken zijn bij het tot stand komen van regionaal beleid en het ontwikkelen en inkopen van producten en diensten. We willen de nieuwe GR zó inrichten dat de medewerkers (vaste formatie) samen met medewerkers van gemeenten (flexibele schil) als een organisatorische eenheid kunnen werken. Ook kiezen we binnen deze deelopdracht een nieuwe Zeeuwse overlegstructuur binnen het sociaal domein en bepalen we de rol, taak en positie van elk overleg. Daarmee ontstaat een logisch, samenhangend en elkaar versterkend geheel. Voor de volledigheid sturen wij u de bijlagen: de volledige presentatie van de raadsinformatiebijeenkomst op 23 oktober jl.

(bijlage 2) en een overzicht van veel gestelde vragen met bijbehorende antwoorden (bijlage 3) toe.

Gemeente Terneuzen

4