2025-12-11 I1 - Wojtal - kindergraven- antwoorden verzoek om inlichtingen 21-10-2025

Zaaknummer : 793068 Afdeling : Realisatie en Beheer Portefeuillehouder : Jurgen Vervaet

INLICHTINGEN (art. 41 Reglement van Orde) de voorzitter van de Raad VERZOEK OM INLICHTINGEN RAADSLID / FRACTIE:

Ingrid Wojtal / Sociaal Terneuzen

ONDERWERP :Verzoek om inlichtingen inzake de inventarisatie van kindergraven op de gemeentelijke begraafplaats Hoek TOELICHTING : De fractie van Sociaal Terneuzen heeft met grote zorg kennisgenomen van de recente inventarisatie van kindergraven op de gemeentelijke begraafplaats in Hoek. Deze actie heeft diep ingegrepen in het leven van nabestaanden en heeft geleid tot een stroom van verontruste reacties. Wij achten het van groot belang dat hierover op korte termijn duidelijkheid wordt verschaft. In de verzonden brief aan rechthebbenden wordt melding gemaakt van een voorgenomen omzetting van algemene naar particuliere kindergraven. Voor veel nabestaanden is het onderscheid tussen deze grafvormen onbekend. De brief heeft dan ook niet alleen verwarring, maar ook intens verdriet veroorzaakt. Hoe lang het verlies ook geleden is, het verlies van een kind blijft een blijvende wond. Nabestaanden geven aan dat hen destijds door uitvaartondernemers is verzekerd dat het graf zou blijven bestaan tot het overlijden van de langstlevende ouder. De huidige communicatie wordt door velen ervaren als een breuk met die verwachting en dat komt aan als een mokerslag. Het antwoordformulier zou voor 6 oktober terug gestuurd moeten worden. Omdat de ouders overvallen zijn door deze brief is het voor velen moeilijk om voor deze datum te reageren.

De fractie verzoekt het college met klem geen actie te ondernemen totdat het verzoek om inlichtingen behandeld is en dat de betrokkenen weten waar zij aan toe zijn. Wij hebben schrijnende meldingen ontvangen van ouders en familieleden die zich overvallen voelen. Sommigen hebben in paniek contact gezocht met de uitvaartonderneming, anderen reageerden geschokt op het bedrag dat verlenging zou kosten. Het afzien van omzetting kan leiden tot toekomstige ruiming, wat extra verdriet en frustratie zal veroorzaken. Niemand wil bij leven afstand doen van een kindergraf — een plek van herdenking, troost en rust. Bij de meldingen zijn indringende verhalen, zoals:  



Een tweelingbroer in therapie bij Emergis, die juist bij het graf van zijn broertje rust vindt Een moeder die geconfronteerd wordt met het feit dat het graf van haar overleden jonge broertje ongemoeid blijft, terwijl dat van haar zoontje op de lijst van omzetting of ruiming staat — ondanks eerdere toezeggingen Het verdriet dat de wonden weer openhaalt, waardoor men niet in staat is op de brief te reageren.

De brief stelt dat tot 1 januari 2027 geen grafrechten verschuldigd zijn, waarna het geldende tarief zal gelden. Tevens wordt gevraagd een formulier terug te sturen waarin de rechthebbende zich registreert en instemt met omzetting. Dit roept bij velen de vraag op of het hier primair om een financiële afweging gaat, en waarom deze actie nu — soms meer dan twintig jaar na het overlijden — wordt ondernomen.

Gemeente Terneuzen

Wij zien uw beantwoording met belangstelling tegemoet en hopen op een zorgvuldige en empathische benadering van deze uiterst gevoelige kwestie. Wij verzoeken het college: 1. Een heldere toelichting op de juridische grondslag te geven en timing van deze inventarisatie en omzettingsactie waarbij u refereert naar een besluit van de gemeenteraad. Echter inhoudelijk is nooit gesproken over de kindergrafjes, de toezeggingen van uitvaartondernemers waar verschillende nabestaanden onafhankelijk van elkaar naar refereren. 2. Inzicht in de communicatie met uitvaartondernemingen en de rol die zij hebben gespeeld in het informeren van nabestaanden: Kindergraven worden door de gemeente Terneuzen met rust gelaten, het grafje blijft ongemoeid totdat de langstlevende ouder overlijdt. 3. Een overzicht van het aantal betrokken kindergraven en de criteria voor omzetting of ruiming. 4. Een reflectie op de maatschappelijke en emotionele impact van deze actie, en hoe het college hier rekening mee denkt te houden. 5. De mogelijkheid tot maatwerk en coulance voor nabestaanden die zich overvallen voelen en hun vertrouwen in de gemeente geschaad zien. 6. Wij verzoeken u met klem om geen onomkeerbare stappen te zetten totdat deze vragen zijn beantwoord en er zorgvuldig en empathisch met betrokkenen is gecommuniceerd.

Het behoud van kindergrafjes is voor velen een kwestie van troost, herdenking en menselijke waardigheid.

Inlichtingen (art. 41 RvO)

Antwoorden van Burgemeester en Wethouders

1

1

Wat is de juridische grondslag voor de voorgenomen omzetting van algemene kindergraven naar particuliere graven, en welke beleidskaders liggen hieraan ten grondslag?

Gemeente Terneuzen

De juridische grondslag is onder andere de wet op de lijkbezorging, de beheersverordening voor de gemeentelijke begraafplaatsen en de legesverordening lijkbezorgingsrechten. Een nabestaande van een algemeen kindergraf heeft in principe geen zeggenschap over het graf. Het is eigendom van de gemeente. De gemeente zou het graf na het verlopen van de wettelijk verplichte grafrusttermijn van 10 jaar kunnen/mogen ruimen. Deze situatie vonden wij onwenselijk. De raad besloot dan ook om dit aan te passen (zie eerdere besluitvorming gemeenteraad over kindergraven in 2012 en 2020). Door het omzetten van een algemeen kindergraf naar een particulier kindergraf krijgen nabestaanden grafrechten. De

2

rechthebbende beslist wat er met het kindergraf gebeurt. Zo krijgen nabestaanden zeggenschap over het kindergraf. 2

Hoe verhoudt deze actie zich tot eerdere toezeggingen aan nabestaanden over het voortbestaan van kindergraven tot het overlijden van de langstlevende ouder?

2

Wij weten niet wie deze toezegging gedaan heeft en of diegene bevoegd was om een dergelijke uitspraak te doen. Wij hebben geen documenten gevonden die deze toezegging ondersteunen. Ook in verordeningen is dit niet terug te vinden. Misschien was dit in een van de vroegere gemeenten een ongeschreven regel. Ongeschreven regels geven geen zekerheid, duidelijkheid of rechten. Ze kunnen met de jaren en personen die ze hanteren veranderen. Juist daarom willen we dat nabestaanden zelf zeggenschap krijgen over behoud van het graf. Onduidelijkheid hierover wordt hiermee opgelost.

3

Waarom is gekozen voor een reactietermijn tot 6 oktober, terwijl de impact van deze brief zodanig is dat veel ouders aangeven overvallen te zijn en niet in staat zijn tijdig te reageren?

3

Dit is geen specifiek gekozen datum maar een datum van 6 weken na verzending van de brief. Nabestaanden kunnen en mogen altijd vragen om een langere reactietermijn als zij dit nodig hebben.

4

Hoe wordt voorkomen dat schrijnende situaties — zoals die van de tweelingbroer in therapie en de moeder die geconfronteerd wordt met ongelijke behandeling van graven — zich verder ontwikkelen?

4

Wij vinden het heel vervelend dat er een misverstand ontstaan is over onze brief. Zoals uit antwoord 1 blijkt, willen we juist nabestaanden zeggenschap geven over het graf door hen te registreren als rechthebbende. Uit de vragen blijkt dat dit onvoldoende duidelijk was voor sommige mensen. We staan altijd open voor de vragen. En leggen graag uit wat er precies bedoeld wordt en wat de gevolgen in een specifieke situatie zijn. In schrijnende situaties zoeken we naar de mogelijkheden die er wel zijn. Bij financiële problemen zijn er verschillende betalingsregelingen te kiezen. In extreme gevallen kan bijzondere bijstand of ons maatwerkteam een oplossing bieden. Dat er voor het ene grafje wel al aangeschreven is, en voor een ander grafje niet, is slechts een kwestie van tijd. We willen alle vindbare nabestaanden van kindergraven jonger dan 100 jaar voor 2027

Gemeente Terneuzen

3

aanschrijven met deze vraag. Alle verlengingen gaan in na het verlopen van de regeling. Alle nabestaanden van kindergraven worden hiermee gelijk behandeld. 5

Is het college bereid aan de verzoeken te voldoen, die gedaan zijn bij de toelichting?

5

Zoals uit deze beantwoording blijkt, voeren wij raadsbesluiten uit en zetten wij ons actief in om rechthebbenden van kindergraven op te sporen. Dit doen wij zodat we hen goed kunnen informeren over de mogelijkheden en keuzes die zij hebben. Deze graven kunnen worden omgezet naar particuliere kindergraven, zodat de rechthebbende er zelf over kan besluiten. 1: Een van de vervolgstappen uit het advies van 2020 was het inventariseren en aanschrijven van nabestaanden voordat de kindergravenregeling afloopt. Deze stap is essentieel om nabestaanden op tijd te betrekken bij het besluitvormingsproces. Wij leggen voor de raad van december een voorstel voor wat te doen met kindergraven waarvan het grafrecht verlopen is. Pas nadat dit besluit is genomen, kunnen wij duidelijkheid geven over het al dan niet ruimen van deze graven. 2: Zie antwoord op vraag 2. 3: Alle ongeveer 900 kindergraven kunnen worden omgezet naar een particulier graf. Nabestaanden hoeven zich hiervoor enkel bij ons te melden (als zij nog niet bij ons bekend zijn) en akkoord te gaan met het gratis verkrijgen van de grafrechten. Vervolgens ontvangen zij in 2026 of 2027 een brief waarin zij kunnen kiezen: verlengen van de grafrechten (tegen betaling) of het graf laten ruimen. Bij verlenging wordt het graf uiteraard niet geruimd. 4: Wij zijn ons bewust van de emotionele impact die dit onderwerp met zich meebrengt.

Voor elke nabestaande is dit anders. Toch vinden wij dat dit onderwerp niet langer uit de weg gegaan mag worden binnen de hervormingen van onze begraafplaatsen. Door nabestaanden rechthebbende te laten worden, geven we hen volledige zeggenschap over het graf. Zo zorgen we ervoor dat het in de toekomst goed geregeld is.

Gemeente Terneuzen

4

5: Zie antwoord op vraag 4. 6: We hebben de verdere aanschrijving van kindergraven uitgesteld tot na besluitvorming over nieuw kindergravenbeleid dat binnenkort volgt. 6

Kan het college bevestigen dat tot 1 januari 2027 geen grafrechten verschuldigd zijn, en dat betrokkenen niet verplicht zijn om vóór 6 oktober 2025 in te stemmen met omzetting om de angst van ruiming bij betrokkenen weg te nemen?

6

Ja. Elk kindergraf valt onder de kindergravenregeling. Deze is verlengd tot 2027. Het niet omzetten van het graf kan juist leiden tot ruiming in de periode ná 2027. Overigens is de datum 6 oktober slechts voor enkele graven van toepassing. De beslisdatum ligt telkens ongeveer 6 weken na de aanschrijfdatum van de aangeschreven nabestaande. Zo hebben nabestaanden 6 weken de tijd om zich te registreren als rechthebbende, of om informatie of uitstel aan te vragen.

7

Welke rol speelt financiële afweging in deze actie, en hoe wordt gewaarborgd dat emotionele en morele belangen van nabestaanden zwaarder wegen dan kostenoverwegingen?

7

De raad heeft de afgelopen 15 jaar steeds duidelijk gekozen voor rechtsgelijkheid van nabestaanden en betaalbare maar kostendekkende tarieven. De hervorming van de vroegere onhoudbare situatie is sterk verbeterd. Een steeds groter percentage nabestaanden deelt mee in de kosten. Hier horen ook nabestaanden van kindergraven bij. Voor kindergraven werd wel de regeling getroffen dat zij bij omzetting naar een particulier graf tot 2027 grafrechten erbij kregen. In 2020 besloot de raad dat een tarief van 40% van een normaal graf passend is om aan nabestaanden van kindergraven door te berekenen.

Datum verzoek om inlichtingen: 6 oktober 2025

Datum antwoorden: 21 oktober 2025 Verzonden:

Namens deze(n)

Burgemeester en Wethouders van Terneuzen,

griffier,

secretaris,

burgemeester,

ing. N.M.J. (Nicole) Jansen-Geerinckx

S.I.L. (Steven) de Waal

H.J.A. (Erik) van Merrienboer

Gemeente Terneuzen

5