2025-11-27 a. Eerste begrotingswijziging Dethon - Ontwerpbesluit

Gemeenteraad Ontwerpbesluit

Zitting van 11 december 2025 Samenleving - Maatschappelijke Ontwikkeling zaaknummer: 806187

2025_Raad_00188 - Eerste begrotingswijziging 2025 Dethon Portefeuillehouder Laszlo van de Voorde Programma en/of paragraaf Paragraaf Verbonden partijen Besluit Besluitpunt 1 De gemeenteraad besluit een zienswijze te geven op de eerste begrotingswijziging 2025 van de gemeenschappelijke regeling Dethon. Wat is de aanleiding? Op 29 oktober 2025 bood de gemeenschappelijke regeling Dethon een eerste begrotingswijziging 2025 aan (bijlage 1). Dit doen zij volgens artikel 25 van de gemeenschappelijke regeling. In reactie hierop kan uw gemeenteraad een zienswijze indienen. De verschillen met de begroting zijn zo groot dat we u adviseren een zienswijze in te dienen. We zien namelijk verschillende verbeterpunten in de financiële bedrijfsvoering. Het advies van de Begeleidingscommissie vindt u in bijlage 2. Wat willen we bereiken? We willen een zienswijze geven op deze begrotingswijziging die er toe leidt dat we meer inzicht in de cijfers en meer grip op de ontwikkelingen bij Dethon krijgen. We voegden de zienswijze toe in bijlage 3. Argumenten 1.1 De analyse van de cijfers is onvoldoende Dethon ontwikkelt zich van sociaal werkbedrijf naar sociaal ontwikkelbedrijf. Dat doet Dethon aan de hand van het koersplan 2023 - 2025. Transformeren kost tijd. Maar we zien dat de voortgang in de transformatie stagneert en inzicht in de cijfers ontbreekt.

1.2 Er zijn geen voorstellen om bij te sturen nu de cijfers tegenvallen Vorig jaar was er ook een begrotingswijziging en vroeg Dethon ook onverwacht een hogere 1/19

bijdrage van de deelnemende gemeenten. Vorig jaar gaven we een positieve zienswijze op deze begrotingswijziging. We verwachtten dat de extra kosten eenmalig waren. En dat door verdere doorvoering van het koersplan en afspraken over nieuwe dienstverleningsovereenkomsten er uiteindelijk een financieel positievere situatie zou zijn. 1.3 De verslechterde financiële positie van Dethon was onverwacht In de begroting zitten grote verschillen die Dethon niet op tijd rapporteerde. Dit is niet in overeenstemming met Zeeuws breed gemaakte afspraken over gemeenschappelijke regelingen. Daarnaast ontbreken goede analyses van verschillen, zodat tijdige bijsturing niet mogelijk is. De informatievoorziening richting de deelnemers moet beter, zodat duidelijk is wat het tekort per jaar is en op welke wijze dit tekort wordt gedekt. Door striktere afspraken willen we meer sturen op het nieuwe koersplan en de uitgaven. 1.4 Dethon zet de volledige algemene reserve in voor dekking van het tekort De algemene reserve bedraagt € 922.567. Dethon gebruikt de reserve. Daarna is er niets meer over. Dethon heeft dan geen buffer meer voor toekomstige risico’s. Mogelijke financiële risico’s komen hierdoor rechtstreeks bij de deelnemers terecht. Dit is in overeenstemming met Zeeuws breed gemaakte afspraken over gemeenschappelijke regelingen.

Op dit moment vinden we het positief dat Dethon in 2026 de gemeenten vooraf moet betrekken bij investeringen of eventuele tegenvallers. 1.5 In de begrotingswijziging zien we vooral risico’s in de exploitatie van de verschillende product markt combinaties Ondanks dat Dethon de aanvullende gemeentelijke financiering voor re-integratie en begeleiding nog niet kon opnemen. 1.6 We vragen Dethon voor 1 februari 2026 het proces rondom de nieuwe dienstverleningsovereenkomsten “Inclusie” en “Diensten” af te ronden Dethon werkt aan een transitie door de invoering van de Participatiewet. Er stroomt een andere doelgroep in bij Dethon. Dit vraagt om andere vormen van werken en begeleiding. De begeleiding en trajecten leggen we voor een passende prijs vast in een nieuwe dienstverleningsovereenkomst Inclusie. Dekking van die kosten komt uit het geld dat we krijgen voor de Participatiewet. Kanttekeningen 1.1 Vangen de nieuwe dienstverleningsovereenkomsten alle tekorten op? We denken van niet. Er is op dit moment geen inzicht op welke onderdelen we kunnen bijsturen. Dat vraagt dus om een goede analyse van de cijfers. Wat mag het kosten? Door de begrotingswijziging 2025 stijgt het tekort van Dethon van € 2.417.000 naar € 4.999.000. Dethon dekt dit voor een deel zelf door de inzet van de gehele algemene reserve van € 922.000.

En daarnaast via budget wat de centrumgemeente ontving in de meicirculaire 2025 en nog zal ontvangen in de decembercirculaire 2025. Er blijft dan nog een stijging van de gemeentelijke bijdrage van de 3 gemeenten van € 1.515.000 over. Voor ons betekent dit een stijging van € 787.000. We werken aan een dienstverleningsovereenkomst (DVO) inclusie, waardoor gemeenten deze kosten vanuit de re-integratiegelden betalen. We reserveerden een bedrag van € 2/19

575.000 aan re-integratiebudget voor Dethon. Het restant van de stijging dekken we uit de reserve werk en inkomen. Omdat het om kosten voor begeleiding en re-integratie van uitkeringsgerechtigden gaat. Wat gaan we ervoor doen? We informeren het bestuur van Dethon met bijgevoegde brief (bijlage 3). We volgen Dethon nauwlettender op. We vragen de begeleidingscommissie hierin haar rol te pakken. De begeleidingscommissie bestaat uit beleidsinhoudelijke en financiële specialisten van de 3 Zeeuws-Vlaamse gemeenten.

Bijlagen 1. Bijlage 1 - Dethon eerste begrotingswijziging 2025.pdf 2. Bijlage 2 - Advies Begeleidingscommissie Dethon Eerste begrotingswijziging 2025.pdf 3. Bijlage 3 brief zienswijze Dethon eerste begrotingswijziging 2025 def.pdf

3/19

4/19

5/19

6/19

7/19

8/19

9/19

10/19

11/19

12/19

13/19

Advies Begeleidingscommissie Gemeenschappelijke Regeling (GR) Dethon Betreft: Voorstel 1e begrotingswijziging 2025 Datum: 24 oktober 2025

14/19

Tussentijdse begrotingswijziging 2025 (los van tussentijdse rapportage) Onderwerp Totaaladvies Begeleidingscommissie vorig jaar

Advies Begeleidingscommissie Begroting 2025 In het advies over de begroting 2025 stond: De begeleidingscommissie van Dethon adviseert een positieve zienswijze af te geven. Hierbij namen we de volgende punten in overweging: - De investeringen (inclusief gebouwen) 2025 en verdere jaren: In het jaar 2025 en verder spreidt Dethon het in 2024 opgenomen bedrag over meerdere jaren. Onderbouwing van de plannen volgt nog en legt de directie apart voorgelegd aan het AB. De verkoop van gebouwen (nog te realiseren) zal met de opgenomen bedragen verrekend worden. - Het meerjarenperspectief wijkt af van de begroting 2024. We hebben een beleidsrijke begroting. Door het koersplan wijken bedragen af van de begroting 2024. Daarnaast adviseert de begeleidingscommissie om de begroting 2025 aan te bieden aan de gemeenten Hulst, Sluis en Terneuzen. De gemeenten kunnen hun zienswijze kenbaar maken aan het bestuur van Dethon. Dit betekent dat het Algemeen Bestuur begin juli de begroting definitief kan vaststellen. Als u instemt met het advies nemen gemeenten sec de cijfers 2025 over in de gemeentelijke begrotingen. Begrotingswijziging 2024 In het laatste advies van de begeleidingscommissie (n.a.v. de eerste begrotingswijziging 2024) stond: De BC gaat akkoord.

De onderbouwing van het gezamenlijke voorstel komt ook in de notitie aan het bestuur te staan, maar in het kort adviseren we ten aanzien van de bijdrage van de gemeente: - We passen de DVO’s inclusie aan zodat extra kosten voor de re-integratie van uitkeringsgerechtigden, ten laste van de participatiemiddelen komen. - Voor de incidentele kosten spreekt Dethon de algemene reserve aan. Het 15/19 2

-

Is sprake van een bijzondere situatie: ja of nee? Graag uitleggen. Het kan bijvoorbeeld gaan om nieuwe taken die meteen moeten gebeuren en die in de huidige begroting moeten komen. Het kan ook gaan om een pandemie of een deelnemer die stopt. Het belangrijkste is dat de bijdragen van de deelnemers dit jaar en/of in de komende jaren omhoog moeten.

exacte bedrag (we schatten € 500.000) bepaalt het AB bij het vaststellen van de jaarrekening. Het restant komt ten laste van de deelnemende gemeenten d.m.v. een hogere bijdrage 2024.

Dethon mag de extra Rijksvergoeding Wsw van € 530.000 t.b.v. de infrastructuur reserveren, maar voor inzet is er eerst een bestedingsplan verreist. Over dit plan geeft de BC een advies. Ja? Begrotingswijziging mogelijk en zienswijze vragen. Nee? Geen begrotingswijziging mogelijk Dethon is geconfronteerd met een lagere omzet in diverse PMC’s. Daarnaast zijn loonkosten en bedrijfskosten gestegen.

Ja? Begrotingswijziging mogelijk en zienswijze vragen. Nee? Geen begrotingswijziging mogelijk. Aangeboden voor zienswijze: ja of nee? Doelstellingen meetbaar: ja of nee? Ja? Dan uitleggen. Nieuw beleid en risico’s: ja of nee? Ja? Dan uitleggen. Voldoet aan VZG-richtlijn indexering: ja of nee? Voldoet aan VZG-richtlijn bezuiniging: ja, nee of niet van toepassing?

Ja Nee Nee Ja. Dan uitleggen. Nee Ja. Dan uitleggen. Ja Nee Ja Nee Niet van toepassing

Voldoet aan VZG-richtlijn reservevorming (5% van alle baten van de GR): ja of nee? In geval van afwijking van de VZGrichtlijnen, legt de gemeenschappelijke regeling dit uit: ja of nee?

Ja Nee

Is die uitleg voldoende: ja of nee?

Ja Nee

16/19 3

Totaaladvies Begeleidingscommissie: wel of niet akkoord? Niet akkoord? Dan uitleggen.

Akkoord Niet akkoord. Dan uitleggen. De begeleidingscommissie is geschrokken van de verslechterde exploitatie en financiële positie van Dethon. We beseffen dat Dethon in een transformatie zit. Echter gaven we in eerdere zienswijze aan tijdig geïnformeerd te willen worden over relevante afwijkingen. We constateren dat dit niet is gelukt. Daarmee is Dethon niet ‘in control’. We vragen om (gezamenlijk) uitvoering te geven aan: • afspraken over tussentijdse monitoring; • de afronding van de nieuwe dienstverleningsovereenkomsten Inclusie en Diensten; • het opstellen van het nieuwe koersplan; • voorstellen en scenario’s om risico’s te elimineren of te beperken; • de eerder uitgebrachte adviezen vanuit de begeleidingscommissie van de jaren 2024-2026. Tot slot adviseert de begeleidingscommissie om de 1e begrotingswijziging aan te bieden aan de gemeenten Hulst, Sluis en Terneuzen. De gemeenten kunnen hun zienswijze kenbaar maken aan het bestuur van Dethon. Als Dethon instemt met het advies nemen gemeenten sec de cijfers 2025 over in de gemeentelijke jaarrekening.

Tabel 1 Nieuw beleid N.v.t. Totaal mutatie nieuw beleid

Incidenteel € € €

Structureel € € €

Totaal € € €

Tabel 2 Aangepaste bijdragen deelnemers Deelnemer Vorig jaar Primair Aangepast Verschil Hulst 1.096.481 630.240 1.025.280 395.040 Sluis 924.422 530.826 863.552 332.726 Terneuzen 2.189.651 1.255.935 2.043.167 787.232 Totaal 4.210.554 2.417.000 3.932.000 1.515.000

17/19 4

Postadres: Postbus 35, 4530 AA Terneuzen Bezoekadres: Stadhuisplein 1, 4531 GZ Terneuzen 14 0115 | +31 115 455 000 terneuzen.nl

uw brief van uw kenmerk zaaknummer contactpersoon telefoon e-mail verzonden

Dagelijks Bestuur van Dethon Postbus 163 4530 AD TERNEUZEN

: 27 oktober 2025 : : 806187 : Karin Hoste : 14 0115 : k.hoste@terneuzen.nl :

Terneuzen, 11 december 2025 Onderwerp: eerste begrotingswijziging 2025 Geacht bestuur, Tijdens de raadsvergadering van 11 december 2025 besprak de gemeenteraad de eerste begrotingswijziging 2025 van Dethon. In deze brief leest u de zienswijze van onze raad. Uw verslechterde exploitatie en financiële positie verrast ons Het koersplan is een eerste stap om de vereiste transitie te realiseren. Dit vraagt noodzakelijke investeringen in de kwaliteit van begeleiding van de doelgroep. Dat kostte tijd. Wij eisen hierbij een actieve rol via de nieuwe dienstverleningsovereenkomsten. Het is ongewenst dat de financiële vertaling van de inhoudelijke afspraken vertraging heeft opgelopen. Wij willen op tijd informatie ontvangen over inhoudelijke en/of financiële ontwikkelingen Dit benadrukten we eerder al in een zienswijze. De financiële gevolgen in deze begrotingswijziging zijn groot. Deze begrotingswijziging geeft onvoldoende inzicht in de oorzaken van de stijging. Dat betekent dat wij niet op tijd kunnen reageren op deze financiële verandering. Wij doen een nadrukkelijk beroep op u om de volgende zaken te regelen • U legt concrete afspraken vast over tussentijdse monitoring. De prestaties en realisaties stemt u af met de begeleidingscommissie. • U rondt voor 1 februari 2026 het proces rondom de nieuwe dienstverleningsovereenkomsten “Inclusie” en “Diensten” af.

• U betrekt de begeleidingscommissie bij het maken van het nieuwe koersplan voordat u beslist. • In het koersplan geeft u inzicht in welke financiële risico’s nog overblijven nadat de nieuwe dienstverleningsovereenkomsten zijn verwerkt in de nieuwe, beleidsrijke begrotingsopzet. • U komt met voorstellen en scenario’s om risico’s weg te nemen of te verkleinen. • U levert de begroting, begrotingswijzigingen en jaarrekening op tijd aan. U volgt daarbij de afspraken over samenwerking met gemeenschappelijke regelingen in Zeeland.

Gemeente Terneuzen

18/19

Wij willen goed onderbouwde keuzes maken. Het is belangrijk dat Dethon de doelgroep helpt bij ontwikkeling en deelname aan werk. En dat de financiën daarbij op orde zijn. Met vriendelijke groet, Burgemeester en Wethouders van Terneuzen, gemeentesecretaris,

burgemeester,

S. de Waal

E. van Merrienboer

Gemeente Terneuzen

19/19 2