2025-11-27 a. Campus Terneuzen - Uitwerkingsplan, voorkeursscenario en financiering - Ontwerpbesluit

Gemeenteraad Ontwerpbesluit

Zitting van 11 december 2025 Samenleving - Maatschappelijke Ontwikkeling zaaknummer: 802179

2025_Raad_00192 - Campus Terneuzen | Uitwerkingsplan, voorkeursscenario en financiering Portefeuillehouder Frank van Hulle Programma en/of paragraaf Programma Jeugd & onderwijs Besluit Besluitpunt 1 De gemeenteraad besluit het uitwerkingsplan vast te stellen. Besluitpunt 2 De gemeenteraad besluit het voorkeursscenario voor Campus Terneuzen vast te stellen. Besluitpunt 3 De gemeenteraad bevestigt het belang van de (onderwijskundige) meerwaarde van Scalda en het Centrum voor Top Techniek (CTT) op Campus Terneuzen en besluit in te stemmen met een verhuurmodel op basis van kostendekkende huur. Besluitpunt 4 De gemeenteraad besluit een deel (7 procent) van de in de begroting gereserveerde middelen (€ 90.000.000) zijnde € 6.300.000 vrij te geven voor de verdere voorbereiding van Campus Terneuzen. Wat is de aanleiding? Op 14 december 2023 onderschreef u de ambitie voor Campus Terneuzen. Een ambitie om een brede(re) onderwijscampus te realiseren, waar leerlingen vanuit verschillende doelgroepen een Rijke schooldag kunnen krijgen, bestaande uit kwalitatief aantrekkelijke en divers onderwijs, kunst, cultuur, sport, beweging, gezondheid, vitaliteit en sociale samenhang. Een campus met ruimte voor ontmoeting, ontspanning en (re)creatie. Een plek die een impuls geeft aan de leefbaarheid in onze regio en zo bijdraagt aan de ambities uit de strategische regiovisie Zeeuws-Vlaanderen.

We zijn wettelijk verantwoordelijk voor onderwijshuisvesting voor het voortgezet en het 1/7

voortgezet speciaal onderwijs. Realisatie van huisvesting voor deze partijen vraagt ons om een investering. In de afgelopen jaren hebben we hier geld voor opzij gezet. We hebben een robuuste, financiële positie. Door onze ambitie van en voor Campus Terneuzen te realiseren, maken we slimme, onderwijsinhoudelijke combinaties. We zetten vierkante meters slimmer in en besparen op de bouwkosten. De realisatie van solitaire scholen voor deze partijen zou gepaard gaan met hogere kosten. We hechten een groot belang aan de aanwezigheid van Scalda en het Centrum voor Top Techniek (CTT) op Campus Terneuzen. Dit is niet alleen van meerwaarde voor de kwaliteit van onderwijs, maar ook een belangrijke factor voor een vitale arbeidsmarkt en daarmee ook voor de leefbaarheid van en het vestigingsklimaat in onze regio. Hun huisvesting vraagt om een (aanvullende) investering, maar in dit geval een investering die we terugverdienen vanuit de te ontvangen (kostendekkende) huurinkomsten. U benadrukte het belang van het concreter maken en het uitwerken van de ambitie samen met (potentiële) partners. Op 11 november 2024 onderschreven we met stichting Voortgezet Onderwijs Zeeuws-Vlaanderen (VOZVL), stichting Ozeo (voortgezet speciaal onderwijs én praktijkonderwijs), Scalda (stichting voor middelbaar beroepsonderwijs en volwasseneneducatie) en het Centrum voor Top Techniek de gezamenlijke ambitie.

De HZ University of Applied Sciences steunt de samenwerking en kent aan het initiatief Campus Terneuzen grote waarde toe. In mei 2025 informeerden wij u per brief over de laatste stand van zaken. Op 9 oktober 2025 informeerden wij u tijdens een raadsinformatiebijeenkomst. Wat willen we bereiken? We ontwikkelen en realiseren Campus Terneuzen. Wij vragen u met dit voorstel het uitwerkingsplan (bijlage 1) en het voorkeursscenario (bijlage 2) vast te stellen. Ook vragen wij u het belang van de (onderwijskundige) meerwaarde van Scalda en Centrum voor Top Techniek op Campus Terneuzen te bevestigen en in te stemmen met een verhuurmodel op basis van kostendekkende huur. Argumenten 1.1 We maakten de afspraak om de plannen verder uit te werken Op 11 november 2024 zetten we een belangrijke stap. Met stichting Voortgezet Onderwijs Zeeuws-Vlaanderen (VOZVL), stichting Ozeo (voortgezet speciaal onderwijs én praktijkonderwijs), Scalda (stichting voor middelbaar beroepsonderwijs en volwasseneneducatie) en het Centrum voor Top Techniek ondertekenden we de Intentieverklaring. We zetten ons in voor een samenwerking gericht op de ontwikkeling en realisatie van Campus Terneuzen. We maakten de afspraak om gezamenlijk de plannen verder uit te werken.

1.2 De verdere uitwerking komt samen in het uitwerkingsplan Op 30 juni 2020 stelde u het Integraal Huisvestingsplan onderwijs gemeente Terneuzen (IHP) vast. Het IHP vormt het beleidskader voor onderwijshuisvesting en dit uitwerkingsplan. In het uitwerkingsplan werkten we samen de visie en voornaamste uitgangspunten en eisen uit. Enerzijds op het gebied van onderwijs, anderzijds ook ten aanzien van het ruimtelijke aspect en stedenbouwkundige principes. We werkten aan een gezamenlijk beeld voor Campus Terneuzen. Drie architecten gaven een eerste indicatie en denkrichting van hoe de 2/7

campus eruit zou kunnen zien. Het uitwerkingsplan kwam tot stand met inzet en draagvlak van de betrokken onderwijspartners, die eerder de intentieverklaring ondertekenden. Op 25 september 2025 stelde de stuurgroep van Campus Terneuzen – die bestaat uit bestuurders van betrokken partijen – het uitwerkingsplan vast. Dit plan is een belangrijk kader voor het proces. We willen het plan door u, vanuit uw kader stellende rol, laten vaststellen. 1.3 Het uitwerkingsplan vormt een belangrijke mijlpaal en markeert de start van het vervolgtraject Het uitwerkingsplan (bijlage 1) en het voorkeursscenario (bijlage 2) maken inzichtelijk wat de basis is voor het vervolgtraject. We startten in augustus 2025 met de Europese aanbesteding voor de architect die Campus Terneuzen gaat ontwerpen. In januari 2026 zijn er in deze procedure nog drie architecten over en gaan we met hen (in de tweede fase – gunningsfase) aan de slag. In dialoogrondes doorgronden we het project, de context en complexiteit. We voeren met elkaar het inhoudelijke gesprek waarbij de architecten gaan tekenen op basis van de input die we meegeven. Zonder vaststellen van het uitwerkingsplan en voorkeursscenario zijn er onvoldoende kaders voor het vervolgproces en bestaat de kans dat dat traject vertraging oploopt.

2.1 Het uitwerkingsplan bevat de bouwstenen voor het voorkeursscenario Op basis van het uitwerkingsplan creëerden we het voorkeursscenario. Ook dit voorkeursscenario (zie besluitpunt 2) willen we graag door u laten vaststellen. Dit is in lijn met eerdere besluitvorming over projecten onderwijshuisvesting. Zonder vaststellen van het uitwerkingsplan en voorkeursscenario bestaat de kans dat het vervolgtraject vertraging oploopt (zie hiervoor ook argument 1.3). 2.2 We zetten in op efficiënt gebruik van de ruimte en een ‘maatschappelijke’ functie van de huisvesting en multifunctionele buitenruimte We zien mogelijkheden voor het bereiken van synergie bij het realiseren van functies en voorzieningen in en rondom de campus. Over en weer kunnen partijen (in medegebruik) gebruik maken van elkaars specifieke voorzieningen. We zien ook kansen en mogelijkheden voor allerlei maatschappelijke partijen. Daarnaast is de buitenruimte van de campus een openbare plek die toegankelijk is voor alle inwoners. 3.1 Scalda en CTT zijn van (onderwijsinhoudelijke) meerwaarde voor Campus Terneuzen De realisatie van een brede(re) onderwijscampus is een belangrijke stap voorwaarts in de samenwerking en het versterken en verbeteren van het onderwijs in onze regio.

Samenwerking is er al volop en door de realisatie van een campus kunnen de onderwijsinstellingen dicht bij elkaar gehuisvest zijn én voorzieningen met elkaar delen wat de samenwerking ten goede komt. Meer maatwerk voor leerlingen en studenten is mogelijk doordat alle scholen voor voortgezet (speciaal) onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs in onze gemeente ook fysiek bij elkaar zitten. Dit is goed voor de kwaliteit van het onderwijs voor leerlingen en studenten. Juist de aanwezigheid van Scalda en CTT op Campus Terneuzen biedt mogelijkheden voor het versterken van doorlopende leerlijnen en het instandhouden van het omvangrijke opleidingsaanbod. Het biedt kansen voor inclusief onderwijs waar alle jongeren welkom zijn op een school dicht bij huis. Iedereen telt mee, doet mee en is gelijkwaardig. Er wordt samen en van elkaar geleerd. Jongeren met dezelfde talenten krijgen gelijke kansen. Ook zijn er verschillende synergie- en schaalvoordelen te realiseren. Deze gaan verder dan het medegebruik van ruimten. Hierbij valt te denken aan voordelen voor bedrijfsvoering, facilitair en beheer en onderhoud. 3/7

3.2 De aanwezigheid van (middelbaar én technisch) beroepsonderwijs is een randvoorwaarde voor de leefbaarheid en een goed vestigingsklimaat in de regio Het is belangrijk om beroepsonderwijs in Zeeuws-Vlaanderen te behouden. Bedrijven in onze regio hebben vakmensen nodig. Vakmensen vooral in sectoren als zorg, techniek en logistiek. Scholen in de regio kunnen goed samenwerken met lokale bedrijven, waardoor jongeren in de praktijk kunnen leren, en na hun opleiding ook snel aan het werk kunnen. Beroepsonderwijs versterkt niet alleen de economie, het versterkt tevens het gevoel van trots zijn op de regio. Als jongeren voor hun opleiding moeten verhuizen, komen ze vaak niet terug. Dat zorgt voor leegloop en maakt het moeilijker om de regio leefbaar te houden. Uit onderzoek blijkt dat MBO-studenten dichtbij huis (circa 30 kilometer) willen blijven voor hun opleiding. Als de opleiding die ze willen volgen niet dichtbij is, kiezen zevoor een andere opleiding wat kan leiden tot een mismatch tussen student en opleiding en zorgt voor een groter risico op uitval. Een goed aanbod van beroepsonderwijs in de regio is dus cruciaal. 3.3 Scalda sprak de voorkeur uit voor het huren van huisvesting Scalda heeft bij een verhuizing naar Campus Terneuzen de voorkeur voor het huren van een pand in plaats van het zelf ontwikkelen en beheren van een pand.

Hoewel Scalda als school voor Middelbaar Beroepsonderwijs en volwasseneneducatie zelf verantwoordelijk is voor haar huisvesting, zien wij voordelen van deze constructie. Het heeft een meerwaarde om de huisvesting op de campus vanuit één partij te ontwikkelen en te beheren. Dat biedt een juiste waarborg voor bouw, beheer en kostenverdeling. Ook biedt het voor ons kansen doordat we synergievoordelen benutten en inclusief onderwijs stimuleren. We realiseren een onderwijscampus van én voor de toekomst welke maatschappelijke waarde heeft in de vorm van aantrekkingskracht voor gezinnen en jongeren. De (on)mogelijkheden voor Scalda om zich te huisvesten op Campus Terneuzen hangen voor Scalda in belangrijke mate af van de (on)mogelijkheden met/voor het huidige pand. 3.4 Ook voor het CTT gaan we uit van een huurconstructie Het Centrum voor Top Techniek (CTT) is een state-of-the-art praktijklocatie voor technisch onderwijs in Zeeuws-Vlaanderen. Het CTT is ontstaan vanuit een gezamenlijk initiatief van het onderwijs (VMBO, MBO en bedrijfsscholen) en het bedrijfsleven met als doel om het technisch beroepsonderwijs in de regio te behouden en te versterken. Het is een samenwerkingsverband tussen onderwijs, overheden en bedrijfsleven. De ruimtebehoefte die het CTT heeft, komt terug in de ruimtes vanuit de betrokken partijen.

Daarnaast is er sprake van een aanvullende behoefte vanuit de bedrijfsscholen. Het CTT huurt op dit moment ruimte in het gebouw van Scalda. 3.5 Scalda en CTT betalen een kostendekkende en marktconforme huurprijs De investering die wij doen om Scalda en CTT op Campus Terneuzen te huisvesten, verdienen we volledig terug door middel van huurpenningen. We berekenen een kostendekkende en marktconforme huurprijs aan Scalda en CTT. De huurprijs moet marktconform zijn omdat we anders deze stichtingen bevoordelen ten opzichte van andere vergelijkbare stichtingen. Dat mag niet. We leiden de huurprijs onder andere af van de investeringskosten die we maken om extra vloeroppervlak te realiseren in de huisvesting. In de komende periode zetten we gezamenlijk stappen in de verdere uitwerking (onder andere integraal Programma van Eisen en ontwerptraject met architecten). We concretiseren en specificeren de ruimtebehoefte steeds verder. We maken dan opnieuw berekeningen voor het daadwerkelijk benodigde investeringsbedrag en bijbehorende huurkosten.

4/7

4.1 We hebben een deel van het door u gereserveerde budget nodig om verdere stappen te zetten. Op 11 november 2024 ondertekenden we gezamenlijk de Intentieverklaring voor Campus Terneuzen. We zetten verdere stappen in de uitwerking. Zo kwamen we tot een door Stuurgroep Campus Terneuzen vastgesteld uitwerkingsplan. Ook startten we in augustus 2025 met de Europese aanbesteding voor de architect. Het komende jaar maken we kosten voor de verdere voorbereiding qua ontwerp en de realisatie van Campus Terneuzen. U kunt hierbij denken aan het ontwerptraject met de architect, maar bijvoorbeeld ook aan het opstarten van de ruimtelijke procedure. U besloot op 14 december 2023 een deel (4 procent) van de in de begroting gereserveerde middelen voor de nieuwbouw voor het VO (€ 70.000.000,-) zijnde € 2.800.000,- vrij te geven. In lijn met die inschatting vragen we u nu (7 procent) van het door u gereserveerde investeringskrediet (€ 70 miljoen voor VO en € 20 miljoen voor VSO-PRO) zijnde € 6,3 miljoen vrij te geven. Deze bedragen reserveerde u eerder in de begroting. Op een later moment vragen we u het resterende investeringskrediet beschikbaar te stellen.

Kanttekeningen 1.1 Wensen, ambities en belangen van partners zijn niet altijd met elkaar in overeenstemming Ondanks het vaststellen van het uitwerkingsplan en voorkeursscenario zijn er de komende periode nog de nodige hobbels en hindernissen te nemen. Met elkaar tot overeenstemming komen, kost tijd. 3.1 Huisvesten van Scalda en CTT is geen wettelijke taak van gemeente Terneuzen Onze wettelijke taak is om primair, voortgezet en speciaal onderwijs te huisvesten. Het huisvesten van Scalda en CTT behoort niet tot onze wettelijke taak. Wel hechten wij een grote waarde aan de aanwezigheid van Scalda en het CTT. Hun aanwezigheid op Campus Terneuzen is van (onderwijsinhoudelijke) meerwaarde. 3.2 Gemeente draagt risico voor leegstand van het huurgedeelte van het gebouw. Net als bij de verhuur van ruimte in een integraal kindcentrum (IKC) of een multifunctionele accommodatie (MFA) aan bijvoorbeeld een kinderopvangorganisatie lopen wij een financieel risico voor het vestigen van andere partijen op Campus Terneuzen. We maken met Scalda en CTT huurafspraken voor een langere periode. Wanneer een partij de huur opzegt, respectievelijk beide partijen de huur opzeggen, kan er sprake zijn van leegstand. Dan moeten we op zoek naar een andere gebruiker/huurder. We zien dit als een beperkt risico.

In de basis blijft immers de onderwijsbehoefte voor wat betreft middelbaar beroepsonderwijs en technisch beroepsonderwijs. Ook beperken we dit risico door langlopende huurovereenkomsten af te sluiten. Eventuele wijzigingen in de ruimtebehoefte van partners weten we ruim van te voren. Dit geeft ons de mogelijkheid om hier samen met de andere (maatschappelijke) partners op in te spelen. Ook geven we de toekomstige architect de opdracht om voor wat betreft het ontwerp na te denken over de flexibiliteit van de huisvesting. De huisvesting moet eenvoudig uit te breiden, maar ook in te breiden zijn. Voor het schooldeel (VO, VSO-PRO) lopen we het risico op leegstand als gemeente niet. Daar ligt het risico bij de school. Keerzijde is wel dat wanneer de schoolbesturen de exploitatie van een gebouw niet kunnen dragen, zij vaak aankloppen bij een gemeente.

5/7

3.3 Risico van verschaling van opleidingsaanbod als Scalda niet meegaat naar Campus Terneuzen MBO studenten willen vaak dichtbij huis wonen en werken. Als een opleiding in de regio niet wordt aangeboden, wordt die vaak niet gekozen. Het is dus van belang om opleidingen open én in de buurt te houden. De gezamenlijke nabijheid en aanwezigheid op een campus maakt het mogelijk om bestaande samenwerkingen te versterken, uit te breiden en te vergroten. De huidige locatie van Scalda is te groot en vraagt een grote (verduurzamings)investering die ten koste kan gaan van de kwaliteit van het onderwijs en het opleidingsaanbod. Zonder de aanwezigheid van Scalda en CTT op Campus Terneuzen lopen we het risico op een verschaling van het opleidingsaanbod. Dit gaat ten koste van de leefbaarheid van de regio. Wat mag het kosten? Op dit moment reserveerden we voor diverse onderdelen investeringskrediet in de begroting. Allereerst gaat het om de bestemmingsreserve voor de aankoop van gronden. Daarnaast gaat het om de huisvesting voor VO en VSO-PRO. Het realiseren van huisvesting voor Scalda en Centrum voor Top Techniek vraagt om een (aanvullende) investering. Deze investering verdienen we terug vanuit de te ontvangen huurinkomsten. We gaan daarbij uit van een kostendekkende huur. Deze investering is voor ons budgettair neutraal.

Robuuste financiële positie De accountant concludeert dat we een robuuste financiële positie hebben. De financiële positie is goed te bepalen door verschillende kengetallen te combineren. Het kengetal solvabiliteit geeft inzicht in de mate waarin we in staat zijn aan onze financiële verplichtingen te voldoen. Door de stijging van het eigen vermogen en een daling van onze schuldpositie steeg onze solvabiliteit naar ongeveer 50%. Ook onze weerstandratio kwalificeert als uitstekend. We hebben voldoende buffer om risico’s op te vangen. Voor de netto schuldquote zitten we onder 90%. Dit percentage geeft aan of een gemeente in staat is de schulden terug te betalen waarvoor zij zelf aan de lat staat. Ook als we investeren voor de campus blijven we voor wat betreft de netto schuldquote ruim onder de grens van 90%. In vergelijking met gemeenten van dezelfde grootte is onze netto schuldquote lager. Voor de exploitatie hebben we meerjarige tekorten. We nemen opties voor kosten beheersende maatregelen op in het overdrachtsdossier voor de nieuwe gemeenteraad. Wat gaan we ervoor doen? In de komende periode gaan we verder met het doorlopen van de stappen van de nietopenbare aanbestedingsprocedure voor een architect. We streven ernaar de opdracht voor het ontwerpen van de campus medio juli 2026 te gunnen aan een architect.

Aansluitend gaan we aan de slag met het ontwerp van Campus Terneuzen, doorlopen we de ruimtelijke procedure, een aanbestedingsprocedure voor de bouw en realiseren we Campus Terneuzen. Vanuit uw kaderstellende en controlerende rol neemt u tijdens dit traject beslissingen (o.a. ruimtelijke procedure) en informeren we u onder andere via de planning & control cyclus over de voortgang van het project. Separaat informeren wij u over de belangrijke mijlpalen van het project.

6/7

Bijlagen 1. 1. Uitwerkingsplan Campus Terneuzen 2. 2. Voorkeursscenario Campus Terneuzen

7/7