2025-07-03 - bijlage M25-20 Notitie invoering van een Stadspas door de gemeente Terneuzen

Notitie invoering van een Stadspas in de gemeente Terneuzen Aanleiding: minimabeleid Terneuzen voert een minimabeleid om inwoners met een laag inkomen te ondersteunen en sociale uitsluiting tegen te gaan. Het doel is om iedereen de kans te geven volwaardig mee te doen in de samenleving, ook als je financieel minder draagkrachtig bent. Het minimabeleid bestaat uit veel verschillende regelingen, zoals bijzondere bijstand, een collectieve zorgverzekering, kwijtschelding van gemeentelijke belastingen en het verstrekken van een kindpakket of een bijdrage voor schoolspullen. Door deze ondersteuning kunnen mensen beter rondkomen, financiële stress verminderen en actief blijven in hun buurt of op de arbeidsmarkt. Daarnaast speelt de gemeente een belangrijke rol in het signaleren van armoede en schuldenproblematiek. Door gericht beleid kunnen ze maatwerk bieden en voorkomen dat situaties verergeren. Minimabeleid kan gezinnen helpen structureel uit armoede te komen. Door financiële ondersteuning voelen mensen zich minder buitengesloten. Mensen kunnen blijven deelnemen aan sociale activiteiten, wat goed is voor hun mentale en fysieke gezondheid. Dit helpt ook om vereenzaming tegen te gaan. Als gemeenten vroegtijdig ondersteuning bieden, wordt dure jeugdzorg, schuldhulpverlening of zelfs geestelijke gezondheidszorg op termijn minder belast.

Dat betekent ook minder druk op overheidsbudgetten. Een betrokken gemeente die mensen serieus neemt, bouwt aan vertrouwen tussen burgers en bestuur. Dat is cruciaal voor een goed functionerende samenleving. Wanneer mensen voldoende bestaanszekerheid hebben, kunnen ze investeren in zichzelf — via scholing, werk of vrijwilligerswerk. Op termijn draagt dat bij aan een sterker lokaal economisch weefsel. Het beschikbaar stellen van een Stadspas is niets meer of minder een aanvulling op het minimabeleid dat op dit moment door de gemeente Terneuzen wordt gevoerd. Ook kan een stadspas helpen bij het creëren van een lokale gemeenschap waarin inwoners, ondernemers en maatschappelijke instellingen beter met elkaar verbonden zijn.

Geschiedenis Op 19 september 2024 werd door het bedrijf GroupCard tijdens een Raads Informatie Bijeenkomst (RIB) een presentatie gegeven over mogelijkheden van een stadspas. Hun presentatie startte met het volgende statement: “Stel je voor: een stadspas die mantelzorgers beloont, inwoners ondersteunt om mee te doen aan sport en cultuur, medewerkers van de gemeente waardeert en tegelijkertijd de lokale winkels versterkt. Terneuzen kan dit morgen starten” Als vervolg op de RIB werd door fracties contact onderhouden met GroupCard. Ook werd door GroupCard een 2e presentatie gegeven voor een aantal betrokken afdelingen van de gemeentelijke organisatie. Ook werd door de organisatie zelf contact gezocht met het concurrerend bedrijf BS&F.

Er volgden nog een drietal meer specifieke offertes van GroupCard voor de diverse mogelijke opties. Zeer onlangs werd nog informatie ingewonnen over de Stadspas in Dordrecht. Dordrecht heeft de Dordtpas, die beschikbaar is voor alle inwoners. Voor mensen met een laag inkomen of mantelzorgers is de pas gratis. De pas biedt toegang tot honderden activiteiten en regelingen. Inmiddels heeft zo’n 20% van de Dordtse bevolking een Dordtpas, wat heeft geleid tot hogere benutting van regelingen en besparingen in de uitvoering. Bij het onderzoek kwam sterk naar voren dat het inwonertal en het aantal mogelijke activiteiten van de gemeente van invloed kan zijn op het succes van een brede Stadspas. Het lijkt aangewezen om de invoering direct of op termijn te koppelen met de gemeenten Hulst en Sluis. Daarbij kunnen de gemeenten afzonderlijk hun eigen voorwaarden behouden.

Keuze mogelijkheden De intentie was om te komen met een initiatiefvoorstel vanuit de raad. Hiervoor werd het onderzoek gestart. Maar al spoedig bleek dit vanwege de vele opties niet goed mogelijk. De keuze voor de uiteindelijke functionaliteiten vereisten verder onderzoek. Daarbij werd steeds duidelijker dat de belangrijkste vraag die te beantwoorden was of de kaart gericht moest zijn op doelgroepen binnen de gemeente of dat het een “brede” stadspas moest worden die ook voor iedereen beschikbaar (te koop) moest zijn. Aan de genoemde opties hangen namelijk zeer verschillende prijskaartjes. Zo’n brede pas werk niet stigmatiserend. Daarbij moet worden opgemerkt, dat het erg moeilijk in te schatten bleek, welke terugverdien effecten mogelijk waren bij zowel de minder brede pas als de brede stadspas. Een verdere optie bestond uit de mogelijkheid om te kiezen voor een groeimodel. Eerst een minder brede “basis” kaart te introduceren om er vervolgens steeds meer functies aan toe te voegen. Ondertussen werden wel alle nu reeds bestaande regelingen in het kader van minima beleid verzameld. Inclusief het aantal mensen dat er op dit moment gebruik van maakte. Er werd ook gekeken om de pas geschikt te maken voor het ov en als toegangskaart voor de milieustraat. Het bleek goed mogelijk om al deze regelingen op een pas “te zetten”. Per regeling waren er weer wel verschillende tarieven.

Ook het aantal deelnemers is daarvoor soms mede bepalend.

Voordelen voor de gemeente Een stadspas kan verschillende voordelen bieden voor een gemeente: Het kan het beheer van gemeentelijke regelingen eenvoudiger en gebruiksvriendelijker maken. Inwoners hoeven niet telkens opnieuw te bewijzen dat ze in aanmerking komen voor bepaalde regelingen. Ook kan er worden bespaard op administratieve kosten. Op dit moment hebben een groot aantal gemeenten in Nederland een stadspas ingevoerd. Deze passen zijn niet alleen bedoeld om inwoners met een laag inkomen toegang te geven tot kortingen of gratis voorzieningen, zoals sport, cultuur, openbaar vervoer of maatschappelijke ondersteuning. Een niet te onderschatten effect is tevens het aantrekkelijker maken van het aanbod van activiteiten van gemeente of streek. Ook zullen winkeliers hiervan kunnen profiteren.

Wijze waarop onderzoek naar behoefte en mogelijke invoering kan plaatsvinden. De beste manier om een stadspas in te voeren is, met oog voor lokale behoeften, draagvlak en uitvoerbaarheid. Daartoe moeten natuurlijk de gegevens over de inkomensgroepen, de bestaande regelingen en deelname aan maatschappelijke activiteiten bekend zijn. Belangrijk is

dat tijdens het onderzoek inwoners, maatschappelijke organisaties, sportverenigingen en ondernemers via enquêtes of bijeenkomsten betrokken worden. Denk daarbij ook aan partners zoals zwembaden, bibliotheken, culturele instellingen en individuele lokale ondernemers. Bied hen zichtbaarheid en maatschappelijke impact in ruil voor deelname en mogelijke aansluiting bij reeds bestaande systemen. Het staat of valt bij een heldere campagne met een uitleg ver de voordelen. Een toekomstige pas moet een gebruiksvriendelijke digitale pas (app of QR-code) zijn. Maar er moet tevens een fysieke kaart beschikbaar zijn voor wie minder digitaal vaardig is. Het aanvraagproces moet eenvoudig en laagdrempelig zijn.