2025-06-12 a. traject samenwerking en huisvesting GGD Zeeland en Veiligheidsregio Zeeland - Ontwerpbesluit

Gemeenteraad Ontwerpbesluit

Zitting van 3 juli 2025 Samenleving - Maatschappelijke Ontwikkeling zaaknummer: 658271

2025_Raad_00092 - Besluitvorming traject samenwerking en huisvesting GGD Zeeland en Veiligheidsregio Zeeland (VRZ) Portefeuillehouder Sonja Suij Programma en/of paragraaf Paragraaf Verbonden partijen Besluit Besluitpunt 1 De raad besluit het adviesrapport 'Samen, Sterker en Beter. Samenwerking GGD en Veiligheidsregio Zeeland' en bijbehorende bijlagen voor kennisgeving aan te nemen. Besluitpunt 2 De raad besluit met bijgaande brieven aan VRZ en GGD een zienswijze af te geven voor: •

het samenvoegen van de bedrijfsvoeringstaken van GGD en VRZ,

•

het vormen van één gemeenschappelijke regeling en

•

het realiseren van gezamenlijke huisvesting voor GGD Zeeland en Veiligheidsregio Zeeland in Goes-West.

Besluitpunt 3 De raad besluit geen zienswijze af te geven voor de 5e begrotingswijziging 2025 GGD Zeeland: Ontwerpfase van de samenwerking VRZ-GGD. Besluitpunt 4 De raad besluit geen zienswijze af te geven voor de 3e begrotingswijziging 2025 VRZ. Besluitpunt 5 De raad besluit om de incidentele bijdrage aan de GGD van € 132.107 en aan de VRZ van € 118.400 beschikbaar te stellen ten laste van het begrotingsresultaat. Besluitpunt 6 De raad besluit om het AB GGD Zeeland en het AB Veiligheidsregio Zeeland met bijgevoegde brieven op de hoogte te brengen van haar besluit.

1/191

Wat is de aanleiding? De Dagelijks Besturen van de GGD, RUD en VRZ gaven in september 2023 opdracht voor een verkenning van de mogelijkheden van samenwerking en gezamenlijke huisvesting. In het rapport 'De Moe(T)d tot Samenwerken' zijn de resultaten van deze verkenning opgenomen. Het rapport is op 19 juni 2024 op verzoek van de gemeenschappelijke regelingen ter informatie gedeeld met de gemeenteraad. Op 5 juli 2024 gaven de Algemeen Besturen van GGD Zeeland en VRZ hun directies opdracht om: 1. Een businesscase voor het samenvoegen van de bedrijfsvoering van GGD en VRZ uit te werken; 2. Een onderzoek te doen naar de daarbij passende governance; 3. Een businesscase voor gezamenlijke huisvesting in Goes-West of op de Segeerssingel, Middelburg uit te werken. De afgelopen periode zijn de drie deelopdrachten van 5 juli 2024 uitgewerkt in het rapport ‘Samen, Sterker en Beter’ (bijlage 3). Hiertoe is door de externe projectleiders onderzoek verricht. Er zijn acht samenwerkingsverbanden in het land tussen GGD-en en veiligheidsregio’s geraadpleegd. Tussentijds zijn gemeentelijke stakeholders (waaronder uw gemeenteraad), medewerkers, ondernemingsraden en begeleidingscommissies (bijlagen 5 en 6) op diverse momenten geïnformeerd en betrokken. Binnen de organisaties en ondernemingsraden is draagvlak voor de conclusies en aanbevelingen uit het adviesrapport.

Het AB GGD Zeeland en het AB VRZ besloten op 11 april 2025 met de conclusies en aanbevelingen van het rapport verder te werken aan samenwerking en huisvesting van GGD Zeeland en VRZ. Ze namen daartoe een voorgenomen besluit zoals te lezen valt in de Aanbiedingsbrief rapport Samen, Sterker en Beter (bijlage 0). De AB's leggen dit voorgenomen besluit en de begrotingswijzigingen voor de uitvoering van die besluiten voor aan de gemeenteraden voor hun zienswijze. Begin juli 2025 zullen zij - de zienswijzen afwegend - een definitief besluit nemen. Bij een positieve zienswijze zal als eerste uitvoering gegeven worden aan de vorming van een gemeenschappelijke regeling GGD en VRZ. Voor de uitvoering van de aanbevelingen en besluiten zijn incidentele middelen nodig. Dit is uitgewerkt in de 3e begrotingswijziging 2025 VRZ (bijlage 1) en de 5e begrotingswijziging 2025 GGD Zeeland (bijlage 2). Wat willen we bereiken? We willen GGD Zeeland en Veiligheidsregio Zeeland hun werk nu en in de toekomst goed kunnen blijven doen. We willen de publieke taken van GGD en VRZ op het gebied van gezondheid en veiligheid beter borgen in een robuuste en duurzame organisatie. Argumenten 1.1 Het rapport biedt een totaal overzicht van wat er moet gebeuren. 2.1 De voorstellen zijn goed onderbouwd met onderzoeksresultaten. Het doorlopen proces geeft vertrouwen in de resultaten van het rapport.

We onderschrijven 2/191

dan ook de aanbevelingen van het rapport. De onderbouwing en het onderzoek laten zien dat samengaan in organisatie en huisvesting een goede oplossing is voor veel vraagstukken, zoals kwetsbaarheid van personele bezetting, werving van personeel en voldoen aan wettelijke eisen. De belangrijkste conclusies van het onderzoek zijn dat: 1. De bedrijfsvoering van GGD en VRZ kwetsbaar is. 2. Eén gemeenschappelijke regeling de beste oplossing is. 3. Bestuurlijke en juridische inbedding cruciaal is om belangen en invloed te waarborgen. 4. Er draagvlak bestaat onder medewerkers en ondernemingsraden. 5. Gezamenlijke huisvesting een randvoorwaarde is voor verdere samenwerking. 6. Efficiëntie mogelijk is en we minder meerkosten kunnen verwachten op langere termijn. 7. De arbeidsmarktpositie versterkt wordt door samenvoegen en samenwonen in GoesWest. Dit doordat door de centrale ligging een breder arbeidsmarktpotentieel ontstaat. 8. De transitie om een investering vraagt, maar op termijn kwaliteitsvoordelen en minder meerkosten oplevert. 2.2 Een gemeenschappelijke regeling is de best passende samenwerkingsvorm. Ervaringen van samenwerkingsvormen elders in het land laten zien dat deze vorm het meest succesvol is. De keuze voor een gemeenschappelijke regeling ligt voor de hand. Zowel VRZ als GGD moeten vanuit de wet in een gemeenschappelijke regeling worden vormgegeven.

2.3 De keuze voor één GR is goed onderbouwd. Ook de keuze voor 1 GR in plaats van de bestaande twee GR'en en een aparte organisatie bedrijfsvoering is goed onderbouwd. De laatste constructie zorgt eerder voor meer meerkosten dan voor minder meerkosten. 2.4 Beide organisaties zijn toe aan nieuwe, moderne huisvesting. De gebouwen van VRZ in Middelburg en GGD in Goes voldoen niet meer aan de gestelde eisen op het gebied van functionaliteit, duurzaamheid en toekomstbestendigheid. Er zijn aanzienlijke investeringen nodig om de panden toekomstbestendig te maken. Uit het haalbaarheidsonderzoek blijkt dat gezamenlijke nieuwbouw voordelen biedt op lange termijn. 3.1 - 4.1 Door geen zienswijze af te geven, laat uw raad weten voor nu in te stemmen met verdere uitwerking van de voorstellen. 3.2 - 4.2 Er zijn middelen nodig voor de verdere voorbereiding van de samenwerking en de gezamenlijke huisvesting. De benodigde middelen zijn verdeeld over de GGD en de VRZ. Voor de GGD zijn er nog middelen beschikbaar vanuit de resultaatbestemming 2024. Dit maakt dat we wat de GGD betreft relatief weinig meerkosten hebben. Voor de VRZ zijn extra middelen nodig. 5.1 Met de brieven (Bijlage 7 en 8) stelt u de GGD Zeeland en de Veiligheidsregio Zeeland op de hoogte van uw besluit en uw zienswijzen.

3/191

Kanttekeningen 2.1 De voorstellen geven vooral de richting aan, de verdere uitwerking volgt nog. De gevraagde besluiten gaan over omvangrijk processen die nadere uitwerking vergen. Er zijn nog veel keuzes te maken en besluiten te nemen in dat proces. Zowel inhoudelijk als financieel. We zullen dan ook van beide GR'en verlangen dat ze ons, alle Zeeuwse gemeenten goed meenemen bij die uitwerkingen en nauw betrekken in het vervolgproces. Zowel de raden als de colleges en ambtenaren. 2.2 De ondernemingsraden uitten hun zorgen. De ondernemingsraden van GGD en VRZ hebben een gezamenlijke reactie gegeven (Bijlage 4). Zij geven aan het inhoudelijk eens te zijn met het adviesrapport. En ze onderschrijven het bestuursvoorstel dat vanuit de directies aan de algemeen besturen is aangeboden. Zij hebben vooral zorgen over de gevolgen van het fusieproces voor de medewerkers en de uitvoering van taken. We verzoeken beide GR'en om serieus te reageren op de zorgen van de OR'en. In het vervolgproces dienen deze nadrukkelijk aan de orde te komen. 2.3 De uitvoering van wettelijke taken mag niet in gedrang komen door samengaan. Een belangrijk aandachtspunt is de governance. Blijven de kerntaken van beide GR'en goed overeind en zijn ze goed aan te sturen. Zaken als stemverhoudingen en de werking van bestuurscommissies moeten gemeenten samen goed doordenken.

Dit en meer zal vooral zichtbaar moeten zijn in een nieuwe gemeenschappelijke regeling. Vergelijkbare organisaties in het land laten zien dat de governance blijvend aandacht vraagt; ze laten ook zien dat dit goed te doen is. 3.1 - 4.1 Er zijn nog veel financiële onzekerheden. De voorliggende begrotingswijzigingen hebben als doel de nieuwbouw voor te bereiden, evenals de samenvoeging van de bedrijfsvoering van beide GR'en en de opzet van een nieuwe GR. De onderbouwing is voor nu voldoende. De daadwerkelijke besteding van de middelen is nog geen gegeven. Voor de verdere uitwerking is in verschillende fases nieuwe besluitvorming nodig. We dragen de GR'en op om dit geld zo efficiënt mogelijk te benutten en ons tijdig te betrekken bij de vervolgstappen. Wat mag het kosten? De kostenraming voor de ontwerpfase van de samenwerking VRZ en GGD zijn verwerkt in de begrotingswijzigingen. Als gevolg van de twee begrotingswijzigingen verhogen we incidenteel de gemeentelijke bijdrage van de gemeente Terneuzen aan de GGD met €132.107 en aan de VRZ met €118.400. We dekken deze €250.507 ten laste van het begrotingsresultaat 2025. Wat gaan we ervoor doen? Wij stellen GGD Zeeland en VRZ op de hoogte van uw zienswijzen en aandachtspunten met bijgevoegde brieven (bijlage 7 en 8). Op basis van de zienswijzen beslissen de algemeen besturen van GGD en VRZ in juli 2025 over de verdere uitwerking.

4/191

Bijlagen 1. Bijlage 0. 20250418 Aanbiedingsbrief rapport Samen Beter Sterker en verzoek zienswijze raden (1) (geanonimiseerd).pdf 2. Bijlage 1. Derde begrotingswijziging 2025 VRZ - definitief.pdf 3. Bijlage 2. Begrotingswijziging 2025-5 GGD_ontwerpfase samenwerking VRZGGD.pdf 4. Bijlage 3. SAMEN STERKER EN BETER samenwerking GGD en VR Zeeland vsdef.pdf 5. Bijlage 4. Zienswijze OR 26 maart 2025 GGD-VRZ.pdf 6. Bijlage 5. Advies ACF - BAO samenwerking en huisvesting GGD en VRZ - 2025-0320.pdf 7. Bijlage 6. Advies BC GGD gezamenlijke huisvesting GGD en VRZ.pdf 8. Bijlage 7. concept-zienswijze gemeenteraad VRZ.pdf 9. Bijlage 8.concept-zienswijze gemeenteraad GGD.pdf

5/191

Uw kenmerk

: -

Uw brief van

: -

Ons kenmerk

: 20250418/XB/EvP/EvM/SS

Datum

:

18 april 2025

Onderwerp

:

Besluitvorming traject samenwerking en huisvesting GGD en VRZ

Geacht college , Naar aanleiding van de algemeen bestuursvergaderingen van Gemeenschappelijke regeling

Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland (GGD) en Veiligheidsregio Zeeland (VRZ) op 11 april 2025 bieden wij u het adviesrapport ‘Samen , Sterker en Beter. Samenwerking GGD en Veiligheidsregio Zeeland’ aan en geven wij u een toelichting op de genomen besluiten in het traject samenwerking en huisvesting GGD en VRZ. De algemeen besturen werden op 11 april 2025 gevraagd om voorgenomen besluiten te nemen over: 1. het samenvoegen van de bedrijfsvoeringstaken van GGD en VRZ; 2. het vormen van één Gemeenschappelijke Regeling voor GGD en VRZ; 3.

het realiseren van gezamenlijke huisvesting in Goes-West.

Beide algemeen besturen hebben met breed draagvlak ingestemd met deze voorgenomen besluiten. Voor de incidentele kosten , die voortvloeien uit deze voorgenomen besluiten zijn twee begrotingswijzigingen voor 2025 opgesteld – één met betrekking tot de begroting van GGD en één met betrekking tot de begroting van VRZ. Deze incidentele middelen zijn nodig om de plan- , ontwerp- en ontwikkelfase te realiseren. In de begrotingswijzigingen wordt gevraagd in 2025 incidentele middelen beschikbaar te stellen door een incidentele verhoging van de gemeentelijke bijdrage. Wat vragen wij u? Wij vragen u deze brief met het adviesrapport ‘Samen , Sterker en Beter. Samenwerking GGD en Veiligheidsregio Zeeland’ ter kennisgeving door te geleiden naar uw gemeenteraad. Daarnaast vragen wij u om uw gemeenteraad te verzoeken een zienswijze mee te geven op bovengenoemde voorgenomen

besluiten en begrotingswijzigingen.

Wij ontvangen de zienswijze van uw gemeenteraad graag uiterlijk 2 juli 2025. Definitieve besluitvorming ten aanzien van de begrotingswijzigingen vindt plaats - na weging van de ontvangen zienswijzen - in de algemeen besturen van 3 juli 2025 (VRZ) en 4 juli 2025 (GGD).

6/191

Aanleiding: bestuurlijke opdracht 5 juli 2024 De maatschappelijke dynamiek en toenemende complexiteit van taken stellen steeds hogere eisen aan de organisaties van zowel GGD als VRZ , in het bijzonder aan de bedrijfsvoering. Ontwikkelingen op het gebied van veiligheid en gezondheid vragen niet alleen om inhoudelijke expertise , maar ook om een stevige en flexibele ondersteuning vanuit de bedrijfsvoering. Beide organisaties kampen nu al met een kwetsbare bedrijfsvoering. Een kwetsbaarheid die op termijn verder zal toenemen. De ondersteuning van de primaire processen – en daarmee de dienstverlening aan de Zeeuwse samenleving , de gemeenten als deelnemers en andere partijen – komt hierdoor steeds meer onder druk te staan. Het vraagstuk voor het al dan niet samenvoegen van bedrijfsvoering van GGD en VRZ en gezamenlijke huisvesting ligt inmiddels bijna tien jaar op de bestuurlijke tafels. Er zijn gedurende

deze periode verschillende onderzoeken verricht , onder andere door Berenschot (2021) en Rooijmans (2024) , waaruit blijkt dat de huidige bedrijfsvoering bij beide organisaties onvoldoende stevig is en dat verdere samenwerking noodzakelijk is om continuïteit , kwaliteit en slagkracht te waarborgen. Uw gemeenteraden zijn hier destijds over geïnformeerd door middel van webinars en raadsinformatiebijeenkomsten. Op 5 juli 2024 hebben de algemeen besturen naar aanleiding van het onderzoek van Rooijmans de directies van GGD en VRZ de opdracht gegeven om: 1. Een businesscase voor het samenvoegen van de bedrijfsvoering van GGD en VRZ uit te 2. 3.

werken; Een onderzoek te doen naar de daarbij passende governance; Een businesscase voor gezamenlijke huisvesting in Goes-West of op de Segeerssingel , Middelburg uit te werken.

Adviesrapport ‘Samen , Sterker en Beter’ De afgelopen periode zijn de drie deelopdrachten van 5 juli 2024 uitgewerkt in het rapport ‘Samen , Sterker en Beter’. Hiertoe is door de externe projectleiders van KokxDeVoogd (bedrijfsvoering en governance) en Ducereq (huisvesting) zowel intern als extern onderzoek verricht. Hier is tevens gebruik gemaakt van raadpleging bij acht samenwerkingsverbanden in het land tussen GGD-en en veiligheidsregio’s. Tussentijds zijn gemeentelijke stakeholders (waaronder uw gemeenteraad) , medewerkers en ondernemingsraden op diverse momenten geïnformeerd en betrokken. Binnen de organisaties en ondernemingsraden is draagvlak voor de conclusies en aanbevelingen uit het adviesrapport. Conclusies en aanbevelingen adviesrapport De integratie van de GGD en VRZ in één gemeenschappelijke regeling (GR) is de meest duurzame en toekomstbestendige oplossing voor de borging van de continuïteit , de kwaliteit van dienstverlening en de slagkracht voor de lange termijn van beide organisaties in Zeeland. De bestuurlijke en organisatorische voordelen wegen ruimschoots op tegen de tijdelijke transitie-uitdagingen.

7/191

Daarnaast blijkt ook uit inventarisaties met medewerkers bedrijfsvoering en uit de zienswijze van de ondernemingsraden van GGD en VRZ dat het samenvoegen van GGD en VRZ tot één GR de voorkeur heeft en als meest kansrijk wordt gezien. Op basis van het onderzoek wordt geconcludeerd dat: 1. Bedrijfsvoering van GGD en VRZ kwetsbaar is. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

Eén gemeenschappelijke regeling de beste oplossing is. Bestuurlijke en juridische inbedding cruciaal is om belangen en invloed te waarborgen. Draagvlak onder medewerkers en ondernemingsraden bestaat. Gezamenlijke huisvesting een randvoorwaarde is voor verdere samenwerking. Efficiëntie mogelijk is en minder meerkosten verwacht kunnen worden op langere termijn. De arbeidsmarktpositie versterkt wordt door samenvoegen en samenwonen in Goes-West , doordat door de centrale ligging een breder arbeidsmarktpotentieel ontstaat. De transitie om een investering vraagt , maar op termijn kwaliteitsvoordelen en minder meerkosten oplevert.

De volgende aanbevelingen zijn gedaan in het adviesrapport: 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Besluit tot één GR voor GGD en VRZ. Voeg bedrijfsvoering samen. Realiseer gezamenlijke huisvesting op een centrale locatie , namelijk in Goes-West. Draag zorg voor een zorgvuldige begeleiding van de transitie. Heb oog voor cultuuraspecten en de communicatie en betrokkenheid van stakeholders. Borg de financiële haalbaarheid en risicobeheersing.

KokxDeVoogd en Ducereq geven in hun rapport aan dat door deze stappen te zetten , de toekomstbestendigheid van de publieke taken op gezondheid en veiligheid in Zeeland wordt gewaarborgd door incidenteel en structureel te investeren in een robuuste , efficiënte en goed functionerende organisatie. Investeren in samenwerken is investeren in op lange termijn zeggenschap houden over belangrijke zaken als veiligheid en gezondheid voor de Zeeuwse inwoners en bezoekers. En het leidt tot minder kwetsbaarheid , verbeterde kwaliteit en betere continuïteit in dienstverlening. Dit vraagt zoals aangegeven financieel om een incidentele en structurele impuls. Voorgenomen besluitvorming algemeen besturen Op basis van het conclusies en aanbevelingen uit het adviesrapport ‘Samen , Sterker en Beter’ hebben de algemeen besturen van GGD en VRZ op 11 april 2025 de volgende voorgenomen besluiten genomen.

8/191

De algemeen besturen: 1.

Nemen een voorgenomen besluit tot: a. Het samenvoegen van de bedrijfsvoeringstaken van GGD en VRZ én; b. Het vormen van een gemeenschappelijke regeling GGD en VRZ voor de gehele huidige organisaties van GGD en VRZ én;

Gezamenlijke huisvesting op een nieuw te bouwen locatie in Goes-West (bij brandweerkazerne Goese Poort). Geven de directies van GGD en VRZ de opdracht tot de uitwerking van besluitpunt 1b en 1c , met inachtneming van de aanbevelingen uit het rapport , en deze voor definitieve besluitvorming voor te leggen aan de algemeen besturen in februari 2026. a. Het opstellen van een ontwerp-gemeenschappelijke regeling VRZ en GGD voor de gehele organisaties van GGD en VRZ en het voorbereiden en starten van de wijzigingsprocedure en het uitwerken van de onderliggende documenten van governance (planfase); b. Het uitwerken van een voorlopig ontwerp en een definitief ontwerp voor nieuwbouw ten behoeve van gezamenlijke huisvesting in Goes-West (ontwikkelfase). Geven de directies van GGD en VRZ daarnaast de opdracht tot het uitwerken van een inrichtingsplan , een Sociaal Plan , een formatierapport en transitieplannen voor het harmoniseren van systemen , de inrichting van de P&C cyclus en bedrijfsvoeringsprocessen (ontwerpfase). Deze worden ter besluitvorming aan de algemeen besturen voorgelegd in Q3 c.

2.

3.

van 2026.

4.

5.

Nemen een voorgenomen besluit over de kosten die verbonden zijn aan de plan- , ontwerpen ontwikkelfase zoals bedoeld onder besluitpunten 2 en 3. Hiervoor een krediet van

maximaal € 1875 miljoen voor beide organisaties beschikbaar te stellen in 2025 (incidentele , verhoging gemeentelijke bijdragen) voor punt 3 en 2a – waarbij ten aanzien van onderdeel 2b geldt dat de post van € 1626 miljoen voor voorbereidingskosten onderdeel is van de , stichtingskosten nieuwbouw , die zal worden geactiveerd en tot kapitaallasten leidt in het jaar volgend op de oplevering van de nieuwbouw. Het gevraagde krediet (zoals genoemd onder 3 , 2a en 2b) wordt als begrotingswijziging 2025 ter zienswijze voorgelegd aan de gemeenteraden. Bieden het rapport ter kennisname aan de gemeenteraden aan en verzoeken hen een zienswijze te geven op het voorgenomen besluit als bedoeld onder besluitpunt 1 en beslispunt 4 (begrotingswijziging).

Beide algemeen besturen hebben benadrukt dat het betrekken van de gemeenteraden in het proces van essentieel belang is. Daarom wordt uw gemeenteraad via deze weg gevraagd om hun zienswijze op deze voorgenomen besluiten (incl. begrotingswijzigingen). Zoals aangegeven vindt de definitieve besluitvorming ten aanzien van het beschikbaar stellen van een krediet plaats in de algemeen besturen van 3 juli 2025 (VRZ) en 4 juli 2025 (GGD). De zienswijze van uw gemeenteraad ontvangen wij derhalve graag uiterlijk 2 juli 2025. Toelichting in gemeenteraad Uiteraard zijn de directies van GGD en VRZ bereid om in uw college of gemeenteraad een toelichting te geven op het adviesrapport ‘Samen , Sterker en Beter’ en de voorgenomen besluiten.

9/191

P

d

VeiligheidsRegio

Zeeland

Vervolgstappen De

betrokkenheid

van

uw

gemeenteraad

democratisch proces. Na de ontvangst

besluitvorming

van

de

algemeen

is zoals eerder aangegeven van

de

besturen op 3 en 4 juli 2025

met

van

de

zienswijzen

essentieel

voor

een

gemeenteraden betrekking tot de

de

en

zorgvuldig

begrotingswijzigingen, wordt bij een positief besluit uitvoering gegeven aan de uitwerking van besluitpunt 2 van de voorgenomen besluiten. U en uw gemeenteraad hebben daarin een belangrijke rol, bijvoorbeeld bij het proces van de vorming van de gemeenschappelijke regeling GGD Hiervoor komen wij op een later moment bij u terug.

De

algemeen

Namens

besturen

van

GGD

Zeeland

en

VRZ.

Veiligheidsregio Zeeland,

en

deze,

(geanonimiseerd) (geanonimiseerd) S.G.P.

Suij

Voorzitter GGD Zeeland

H.J.A. van

Merrienboer

Voorzitter

Veiligheidsregio Zeeland

Bijlagen bij de brief: 1.

N

ane

Derde

begrotingswijziging 2025 Vijfde begrotingswijziging 2025

VRZ. GGD.

Adviesrapport Samen, Sterker en Beter. Samenwerking GGD Zienswijze OR-en Veiligheidsregio Zeeland en GGD Zeeland. Advies BAO/ACF van Veiligheidsregio Zeeland. Advies

Begeleidingscommissie

van

GGD

Zeeland.

10/191

en

Veiligheidsregio Zeeland.

3e Begrotingswijziging 2025

17-4-2025

11/191

Inleiding 1e begrotingswijziging 2025 De programmabegroting 2025 is opgesteld in februari 2024. Daarna is in het AB van december 2024 de 1e begrotingswijziging 2025 vastgesteld. In deze 1e begrotingswijziging 2025 zijn de volgende mutaties verwerkt: 1. Verwerking van de effecten op de lasten van de cao Veiligheidsregio’s 2024 (+6,4% van 1-5-2024 tot 1-8-2025); 2. Verhoging gemeentelijke bijdrage 2025 op basis van de bijgestelde VZG-richtlijn 2024 (+1,3%); 3. Verhoging BDUR 2025 op basis van de junicirculaire 2024.

3e begrotingswijziging 2025 Dit is het startpunt voor de 3e begrotingswijziging 2025. Tegelijk met de 3e begrotingswijziging 2025 wordt op dit moment - naar aanleiding van de 1e Bestuursrapportage 2025 – ook de 2e begrotingswijziging 2025 opgesteld. In deze 2e begrotingswijziging 2025 wordt de gemeentelijke bijdrage VRZ niet verhoogd. Deze begrotingswijziging wordt op 3 juli 2025 ter vaststelling aangeboden aan het Algemeen Bestuur en daarna ter informatie verzonden aan de gemeenteraden. De cijfers van de 2e begrotingswijziging 2025 zijn nog niet definitief en zijn daarom niet zichtbaar in de 3e begrotingswijziging 2025. In de 3e begrotingswijziging wordt voorgesteld de gemeentelijke bijdrage 2025 incidenteel te verhogen. De aanpassing van de begroting vraagt daarom een zienswijzeprocedure langs de gemeenteraden. Definitieve vaststelling van deze 3e begrotingswijziging 2025 kan plaatsvinden in de vergadering van het Algemeen Bestuur op 3 juli 2025.

12/191

2

Gevraagd besluit

Som van B2025: Begroting 2025 Rijlabels Lasten 1. Programma Een toekomstbestendige brandweerzorg 2. Programma Een voorbereide crisisorganisatie 3. Overhead/ bedrijfsvoering 4. Algemene dekkingsmiddelen 5. Onvoorzien Baten 1. Programma Een toekomstbestendige brandweerzorg 2. Programma Een voorbereide crisisorganisatie 4. Algemene dekkingsmiddelen Mutatie reserves 1. Programma Een toekomstbestendige brandweerzorg 4. Algemene dekkingsmiddelen Eindtotaal

Kolomlabels Begroting 2025 45.897.721 29.048.254 6.359.158 10.580.309 -140.000 50.000 -45.672.921 -384.200 -220.600 -45.068.121 -224.800 -224.800 0 0

BW2025-1 1.020.883 627.483 144.800 248.600

BW2025-3 937.500

-1.020.883

-937.500

-1.020.883

-937.500

0

0

937.500

Eindtotaal 47.856.104 29.675.737 6.503.958 11.766.409 -140.000 50.000 -47.631.304 -384.200 -220.600 -47.026.504 -224.800 -224.800 0 0

Exploitatie - Lasten In te stemmen met de wijzigingen op programma-niveau conform bovenstaand overzicht. De geraamde lasten nemen in 2025 met maximaal € 937.500 toe. Het betreft een incidentele stijging van de kosten voor de ontwerpfase van de samenwerking VRZ-GGD (50%). De totale kosten zijn maximaal € 1,875 mln. voor beide organisaties, d.w.z. € 937.500 voor VRZ en € 937.500 voor GGD. De werkelijke kosten zijn afhankelijk van de keuze voor 1 of voor meerdere cao’s. Het voorstel voor de keuze van 1 of meerdere cao’s vindt plaats tijdens het vervolgtraject. Voorzien is dat dit traject meerdere jaren in beslag neemt, daarom vinden deze uitgaven ook na 2025 plaats. Exploitatie - Baten In te stemmen met de wijzigingen op programma-niveau conform bovenstaand overzicht. De geraamde baten nemen in 2025 met maximaal € 937.500 toe. Voor dekking van de kosten wordt door VRZ een incidentele gemeentelijke bijdrage gevraagd in 2025 van maximaal € 937.500. Eind 2025 worden resterende gemeentelijke bijdragen via overlopende posten (vooruitontvangen bedragen met een specifiek bestedingsdoel) op de balans opgenomen, ter besteding in volgende jaren. Na afloop van het integratietraject worden eventuele restant bedragen terugbetaald aan de gemeenten.

13/191

3

Som van B2025: Begroting 2025 Kolomlabels Rijlabels Begroting 2025 Lasten 6.705.100 Investeringen 6.705.100 Eindtotaal 6.705.100

BW2025-3 1.626.000 1.626.000 1.626.000

Eindtotaal 8.331.100 8.331.100 8.331.100

Voorbereidingskrediet nieuwbouw kantoor Goes-West In te stemmen met een voorbereidingskrediet van € 1.626.000 voor kosten van de ontwikkelfase van de nieuwbouw van het kantoor VRZ-GGD in GoesWest. De totale kosten inclusief BTW bedragen € 1.626.000 voor beide organisaties VRZ en GGD samen. Vooralsnog worden deze kosten geadministreerd bij VRZ. Afhankelijk van verdere besluitvorming worden hierover nog afspraken gemaakt. Deze post is onderdeel van de stichtingskosten nieuwbouw, die zal worden geactiveerd bij de eigenaar van het gebouw en tot afschrijvingslasten zal leiden in het jaar volgend op de oplevering van de nieuwbouw.

14/191

4

Toelichting Lasten 480 Overige goederen en diensten

€ 937.500 N

Nader in te delen lasten (incidenteel) Het betreft een incidentele stijging van de kosten voor de ontwerpfase van de samenwerking VRZ-GGD.

€ 937.500 N

Geconcludeerd is in het rapport dat de integratie van GGD en VRZ in één gemeenschappelijke regeling (GR) de meest duurzame en toekomstbestendige oplossing is. De bestuurlijke en organisatorische voordelen wegen ruimschoots op tegen de tijdelijke transitie-uitdagingen. Daarnaast is ook uit inventarisaties met medewerkers bedrijfsvoering en de ondernemingsraden van GGD en VRZ gebleken dat het samenvoegen van GGD en VRZ tot één GR de voorkeur heeft en als meest kansrijk wordt gezien. . De integratie vraagt om een eenmalige investering in governance, ICT, harmonisatie van arbeidsvoorwaarden en transitiebegeleiding. De incidentele financiële effecten zijn in onderstaande tabel samengevat (bedragen x € 1.000). Voor een verdere toelichting wordt verwezen naar de AB notitie vervolgopdracht samenwerking en gezamenlijke huisvesting GGD en VRZ. Aangezien nog geen keuze is gemaakt voor 1 of meerdere cao’s wordt hier een begrotingswijziging aangevraagd waarin de maximale kosten zijn verwerkt. Voorzien is dat de transitie meerdere jaren in beslag neemt, afhankelijk van inrichtingskeuzes. Incidentele effecten

Variant 1 Bij 1 OG, 1 cao

1

Onderzoekskosten

€

125

2

Projectkosten

€

850

3

Frictiekosten

€

500

4

Sociaalplankosten

€

200

5

Desintegratiekosten

€

0

6

Inrichtingskosten

€

200

TOTAAL

€

1.875

15/191

5

Baten 431 Inkomensoverdrachten – gemeenten

€ 937.500 V

Gemeentelijke bijdrage (structureel) € 937.500 V Voor dekking van de kosten wordt een incidentele gemeentelijke bijdrage gevraagd in 2025 van € 937.500. De verhoging voor het deel VRZ (50%) wordt verdeeld op basis van de OOV-verdeelsleutel 2025. OOV 2025 2025 *)

€

84,44 €

7 3 4 2 2 5 5 9 10 9 7 10 1 75.166,66 €

20.490 43.627 27.850 13.233 55.068 6.952 22.648 35.209 23.564 56.280 25.916 16.480 49.012 5,39 €

noo W n te im ru

3.291 5.861 3.247 1.831 6.221 1.376 3.147 5.844 3.785 5.883 3.530 3.691 4.734

gs vin ge n Om esse r ad eid th ch di le ka Lo m ru nt ce ctie n fu

Gewicht

> en rn Ke 500

en ss re ad sijf dr Be en g gin sti ve Borsele Goes Hulst Kapelle Middelburg Noord-Beveland Reimerswaal Schouwen-Duiveland Sluis Terneuzen Tholen Veere Vlissingen

3.485 28.246 7.343 3.983 46.081 1.715 5.036 11.352 8.438 25.096 6.066 5.557 48.272

10.756 € 20.409 € 14.341 € 6.026 € 25.758 € 6.833 € 9.721 € 23.026 € 19.176 € 28.486 € 12.280 € 15.878 € 24.479 €

Gewicht* Maatstaf 1.581.763 2.616.677 1.663.855 787.178 3.259.429 944.278 1.401.139 2.859.250 2.428.517 3.533.497 1.763.846 2.144.706 2.994.289

18,26 €

56,12 €

27.978.423

2025 in % 5,65% 9,35% 5,95% 2,81% 11,65% 3,38% 5,01% 10,22% 8,68% 12,63% 6,30% 7,67% 10,70% 100,00%

* Septembercirculaire Gemeentefonds 2023, jaarschijf 2025

16/191

6

Ontwerpfase (incidenteel), Variant 1 samenwerking Bijdrage aan Veiligheidsregio Zeeland 2025 OOV VRZ 50% Gemeente 937.500 in % Borsele Goes Hulst Kapelle Middelburg Noord-Beveland Reimerswaal Schouwen-Duiveland Sluis Terneuzen Tholen Veere Vlissingen

53.002 87.680 55.752 26.377 109.217 31.641 46.949 95.808 81.375 118.400 59.103 71.865 100.333

5,65% 9,35% 5,95% 2,81% 11,65% 3,38% 5,01% 10,22% 8,68% 12,63% 6,30% 7,67% 10,70%

Totaal

937.500

100%

17/191

7

Bijdrage aan Veiligheidsregio Zeeland 2025 BW2025-1 Gemeente

BW2025-3 incidenteel

2025

Borsele Goes Hulst Kapelle Middelburg Noord-Beveland Reimerswaal Schouwen-Duiveland Sluis Terneuzen Tholen Veere Vlissingen

2.063.633 3.383.309 2.229.812 1.027.521 4.034.050 1.084.087 1.821.748 3.552.250 2.941.605 4.722.165 2.324.186 2.557.232 3.678.668

23.933 39.469 26.042 12.170 49.566 12.900 21.582 41.680 34.213 54.399 26.752 30.051 45.666

53.002 87.680 55.752 26.377 109.217 31.641 46.949 95.808 81.375 118.400 59.103 71.865 100.333

2.140.568 3.510.457 2.311.607 1.066.068 4.192.833 1.128.628 1.890.279 3.689.738 3.057.193 4.894.965 2.410.041 2.659.147 3.824.666

Totaal

35.420.267

418.422

937.500

36.776.189

18/191

8

Investering Geconcludeerd is in het rapport dat de integratie van de GGD en VRZ in één GR op een gezamenlijke locatie in Goes-West de meest duurzame en toekomstbestendige oplossing is. De bestuurlijke en organisatorische voordelen wegen ruimschoots op tegen de tijdelijke transitie-uitdagingen. Voor het ontwikkelen van nieuwbouw in Goes-West is een ontwikkelbudget begroot binnen het investeringsbudget. Deze post is onderdeel van de stichtingskosten nieuwbouw, die wordt geactiveerd en tot lasten leidt in het jaar na de ingebruikname van het pand. In onderstaande tabel (bedragen x € 1.000) wordt dit budget gespecificeerd:

De voorbereidingskosten bedragen € 1.344.000 exclusief BTW. De voorbereidingskosten bedragen € 1.626.000 inclusief BTW.

19/191

9

Bijlage 1: Overzicht van lasten en baten op economische categorie Som van B2025: Begroting 2025 Rijlabels Lasten 110 Salarissen en sociale lasten (Lasten) 210 Belastingen (Lasten) 351 Ingeleend personeel (Lasten) 380 Overige goederen en diensten (Lasten) 433 Inkomensoverdrachten - gemeenschappelijke regelingen (Lasten) 436 Inkomensoverdrachten - overige overheden (Lasten) 510 Rente (Lasten) 730 Afschrijvingen (Lasten) Baten 352 Uitgeleend personeel (Baten) 380 Overige goederen en diensten (Baten) 431 Inkomensoverdrachten - Rijk (Baten) 432 Inkomensoverdrachten - gemeenten (Baten) 436 Inkomensoverdrachten - overige overheden (Baten) Mutatie reserves 710 Mutaties reserves (Baten) Eindtotaal

Kolomlabels Begroting 2025 45.897.721 27.385.400 161.700 48.800 13.457.043 934.700 469.640 312.900 3.127.538 -45.672.921 -19.600 -309.200 -9.647.854 -35.420.267 -276.000 -224.800 -224.800 0

20/191

BW2025-1 1.020.883 988.983

BW2025-3 937.500

937.500 31.900

-1.020.883

-937.500

-578.288 -442.595

-937.500

0

0

Eindtotaal 47.856.104 28.374.383 161.700 48.800 14.394.543 966.600 469.640 312.900 3.127.538 -47.631.304 -19.600 -309.200 -10.226.142 -36.800.362 -276.000 -224.800 -224.800 0

10

Bijlage 2: Overzicht van lasten en baten, per programma en economische categorie Som van B2025: Begroting 2025 Rijlabels 1. Programma Een toekomstbestendige brandweerzorg Lasten 110 Salarissen en sociale lasten (Lasten) 210 Belastingen (Lasten) 351 Ingeleend personeel (Lasten) 380 Overige goederen en diensten (Lasten) 433 Inkomensoverdrachten - gemeenschappelijke regelingen (Lasten) 436 Inkomensoverdrachten - overige overheden (Lasten) 510 Rente (Lasten) 730 Afschrijvingen (Lasten) Baten 380 Overige goederen en diensten (Baten) 436 Inkomensoverdrachten - overige overheden (Baten) Mutatie reserves 710 Mutaties reserves (Baten) 2. Programma Een voorbereide crisisorganisatie Lasten 110 Salarissen en sociale lasten (Lasten) 351 Ingeleend personeel (Lasten) 380 Overige goederen en diensten (Lasten) 433 Inkomensoverdrachten - gemeenschappelijke regelingen (Lasten) 436 Inkomensoverdrachten - overige overheden (Lasten) 510 Rente (Lasten) 730 Afschrijvingen (Lasten) Baten 352 Uitgeleend personeel (Baten) 436 Inkomensoverdrachten - overige overheden (Baten) 3.

Overhead/ bedrijfsvoering Lasten 110 Salarissen en sociale lasten (Lasten) 210 Belastingen (Lasten) 351 Ingeleend personeel (Lasten) 380 Overige goederen en diensten (Lasten) 433 Inkomensoverdrachten - gemeenschappelijke regelingen (Lasten) 436 Inkomensoverdrachten - overige overheden (Lasten) 510 Rente (Lasten) 730 Afschrijvingen (Lasten) 4. Algemene dekkingsmiddelen Lasten 110 Salarissen en sociale lasten (Lasten) 380 Overige goederen en diensten (Lasten) Baten 431 Inkomensoverdrachten - Rijk (Baten) 432 Inkomensoverdrachten - gemeenten (Baten) Mutatie reserves 710 Mutaties reserves (Baten) 5. Onvoorzien Lasten 380 Overige goederen en diensten (Lasten) Eindtotaal

21/191

Kolomlabels Begroting 2025 28.439.254 29.048.254 16.718.200 150.500 0 8.326.224 652.100 139.900 275.800 2.785.530 -384.200 -309.200 -75.000 -224.800 -224.800 6.138.558 6.359.158 3.771.500 32.600 2.085.671 247.600 183.500 6.900 31.387 -220.600 -19.600 -201.000 10.580.309 10.580.309 7.035.700 11.200 16.200 2.995.148 35.000 146.240 30.200 310.621 -45.208.121 -140.000 -140.000 0 -45.068.121 -9.647.854 -35.420.267 0 0 50.000 50.000 50.000 0

BW2025-1 627.483 627.483 604.383

BW2025-3

23.100

144.800 144.800 136.000

8.800

248.600 248.600 248.600

937.500 937.500

937.500

-1.020.883

-937.500

-1.020.883 -578.288 -442.595

-937.500

0

0

-937.500

Eindtotaal 29.066.737 29.675.737 17.322.583 150.500 0 8.326.224 675.200 139.900 275.800 2.785.530 -384.200 -309.200 -75.000 -224.800 -224.800 6.283.358 6.503.958 3.907.500 32.600 2.085.671 256.400 183.500 6.900 31.387 -220.600 -19.600 -201.000 11.766.409 11.766.409 7.284.300 11.200 16.200 3.932.648 35.000 146.240 30.200 310.621 -47.166.504 -140.000 -140.000 0 -47.026.504 -10.226.142 -36.800.362 0 0 50.000 50.000 50.000 0

11

ABNOTITIE Onderwerp

5e begrotingswijziging 2025: Ontwerpfase van de samenwerking VRZ-GGD ☐ Hamerstuk

Soort Datum

☒ Bespreekstuk

18 april 2025

Datum AB

Agendapunt

☐ Informatiestuk 4 juli 2025

Kenmerk

1. Voorstel aan het Algemeen Bestuur Het Algemeen Bestuur wordt verzocht om: Na weging van de ontvangen zienswijzen van de Zeeuwse gemeenteraden in te stemmen met een incidentele verhoging van de gemeentelijke bijdrage 2025 van € 937.500 in verband met het 50% aandeel van de GGD in de totale kostenraming van € 1.875.000 voor de ontwerpfase van de samenwerking VRZ-GGD. Eind 2025 worden resterende gemeentelijke bijdragen via overlopende posten (vooruitontvangen bedragen met een specifiek bestedingsdoel) op de balans opgenomen, ter besteding in volgende jaren. Na afloop van het integratietraject worden eventuele restant bedragen terugbetaald aan de gemeenten. Het voorbereidingskrediet voor de kosten van de ontwikkelfase van de nieuwbouw van het kantoor GGD-VRZ in Goes-West wordt in zijn geheel in de begrotingswijziging van Veiligheidsregio Zeeland opgenomen. De totale kosten inclusief BTW bedragen € 1.626.000 voor beide organisaties GGD en VRZ samen. Deze post is onderdeel van de stichtingskosten nieuwbouw, die wordt geactiveerd en tot lasten leidt in het jaar na ingebruikname van het nieuwe pand. Vooralsnog worden deze kosten geadministreerd bij VRZ. Afhankelijk van verdere besluitvorming worden hierover nog afspraken gemaakt. 2.

Toelichting Op 11 april 2025 hebben de algemeen besturen van Gemeenschappelijke regeling gemeenschappelijke gezondheidsdienst Zeeland (GGD) en Veiligheidsregio Zeeland (VRZ) een voorgenomen besluit genomen tot: a. het samenvoegen van de bedrijfsvoeringstaken van GGD en VRZ; b. het vormen van één Gemeenschappelijke Regeling voor GGD en VRZ; c. het realiseren van gezamenlijke huisvesting in Goes-West. Geconcludeerd is in het rapport ‘Samen, Sterker en Beter’ dat de integratie van GGD en VRZ in één gemeenschappelijke regeling (GR) de meest duurzame en toekomstbestendige oplossing is. De bestuurlijke en organisatorische voordelen wegen ruimschoots op tegen de tijdelijke transitie-uitdagingen. Daarnaast is ook uit inventarisaties met medewerkers bedrijfsvoering en de ondernemingsraden van GGD en VRZ gebleken dat het samenvoegen van GGD en VRZ tot één GR de voorkeur heeft en als meest kansrijk wordt gezien. Voor de incidentele kosten, die voortvloeien uit deze voorgenomen besluiten zijn twee begrotingswijzigingen 2025 opgesteld – één wijziging voor GGD en één wijziging voor VRZ.

1

22/191

Voorliggende notitie betreft de begrotingswijziging van de GGD. De incidentele middelen zijn nodig om de plan-, ontwerp- en ontwikkelfase te realiseren. In voorliggende begrotingswijziging wordt gevraagd in 2025 incidentele middelen beschikbaar te stellen door een incidentele verhoging van de gemeentelijke bijdrage. Dit vraagt om een incidentele verhoging van de gemeentelijke bijdragen en daarom wordt voorliggende begrotingswijziging 2025 via een zienswijzeprocedure voorgelegd aan de gemeenteraden. Definitieve besluitvorming over deze begrotingswijziging vindt plaats in de vergadering van het algemeen bestuur van 4 juli 2025. De integratie vraagt om een eenmalige investering in governance, ICT, harmonisatie van arbeidsvoorwaarden en transitiebegeleiding. De incidentele financiële effecten zijn in onderstaande tabel samengevat (bedragen x € 1.000). Voor een verdere toelichting wordt verwezen naar de aanbiedingsbrief bij voorliggende begrotingswijziging en het rapport ‘Samen, Sterker en Beter’. Aangezien nog geen keuze is gemaakt voor 1 of meerdere cao’s wordt hier een begrotingswijziging aangevraagd waarin de maximale kosten zijn verwerkt c.q. € 1.875.000; GGD en VRZ ieder 50% van de lasten te dekken met een incidentele verhoging van de gemeentelijke bijdrage voor het jaar 2025.

Eind 2025 worden resterende gemeentelijke bijdragen via overlopende posten (vooruitontvangen bedragen met een specifiek bestedingsdoel) op de balans opgenomen, ter besteding in volgende jaren. Voorzien is dat dit traject meerdere jaren in beslag neemt, afhankelijk van inrichtingskeuzes. Na afloop van het integratietraject worden eventuele restant bedragen terugbetaald aan de gemeenten.

2

23/191

3.

Financiële consequenties

De kosten vallen geheel in het programma Overhead. Onderstaand de financiële consequenties per gemeente (verdeling o.b.v. aantal inwoners per gemeente in lijn met de bij de begroting 2025 vastgestelde grondslagen voor de berekening van de gemeentelijke bijdragen 2025). Gemeente

Bedrag

Borsele

o.b.v. inwoners 5,91%

Goes

10,07%

94.413

Hulst

7,12%

66.738

Kapelle

3,37%

31.560

Middelburg

12,72%

119.255

Noord-Beveland

1,98%

18.587

Reimerswaal

5,93%

55.557

SchouwenDuiveland Sluis

8,83%

82.782

5,98%

56.092

Terneuzen

14,09%

132.107

Tholen

6,83%

63.995

Veere

5,65%

52.963

11,53%

108.071

100,00%

937.500

Vlissingen

Datum

Vergadering

55.380

Besluit

3

24/191

Samen, Sterker en Beter. Samenwerking GGD en Veiligheidsregio Zeeland

Guido Lafeber en Maxim ter Hedde | KokxDeVoogd 31 maart 2025

25/191

Voorwoord ‘Samen, Sterker en Beter’ Gezondheid en veiligheid zijn essentiële waarden om in Zeeland prettig te kunnen wonen, werken en recreëren. De Veiligheidsregio Zeeland (VRZ) en de Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland (GGD) dragen hieraan in belangrijke mate bij door de taken die zij uitvoeren voor gemeenten, inwoners, bedrijven en bezoekers. In beide organisaties is veel expertise en slagkracht aanwezig om op te bouwen bij incidenten en crises. We staan paraat als dat nodig is en de buitenwereld verwacht dat ook van ons. Denk aan de brandweerzorg, infectieziektebestrijding, vaccineren, brandpreventie, als toezichthouder enz.. Inwoner én bezoeker in Zeeland rekent op kwaliteit, tijdigheid en slagvaardigheid van GGD en VRZ bij de uitvoering van hun publieke taken op gezondheid en veiligheid. Niet alleen als het gaat om de in het oog springende taken, bijvoorbeeld tijdens een crisis. Ook bij alledaagse zaken kunnen zij rekenen op de expertise van onze organisaties. Nu en in de toekomst en tegen een aanvaardbare prijs. Ondanks de verschillen schuilt hierin de grootste overeenkomst: de expertise en slagkracht om te doen wat goed en nodig is voor een gezond en veilig Zeeland. De trotse, nuchtere medewerkers bij wie het helpen en ondersteunen in de genen zit. En altijd nabij, of dit nu in een brandweerkazerne of op een consultatiebureau is.

We hebben als organisaties meer gemeen dan aan de buitenkant lijkt. De ruimte, rust en natuur die Zeeland een unieke regio maakt kent een keerzijde. We zijn ook een regio met forse risico’s. Denk aan: • •

zware industrie; de vergrijzing;

• •

een kerncentrale; onze infrastructuur;

• •

gebieden met meer kwetsbare inwoners; de impact van de energietransitie;

• •

de zorgkloof; een relatief lage vaccinatiegraad.

Daarnaast komen er door maatschappelijke en geopolitieke ontwikkelingen meer taken op zowel VRZ als GGD af. Dit alles staat op gespannen voet met een voornamelijk op (relatief laag) inwoneraantal gebaseerde financiering. Door het toenemende aantal taken en de complexiteit van de opgaven waar GGD en VRZ voor staan komt onze dienstverlening steeds

Een kans op Zeeuws behoud van sterke publieke taken voor nu en de toekomst. Dit is het moment. Juist nu!

meer onder druk te staan. Tel daar de krapte op de Zeeuwse arbeidsmarkt bij op en 26/191

1

het is duidelijk. Om in de toekomst in Zeeland de publieke taken op gezondheid en veiligheid te kunnen blijven uitvoeren met een kwaliteit en slagkracht die van ons verwacht mag worden, hebben we ons dusdanig te organiseren dat onze robuustheid toeneemt. Regie nemen voor een veilig en gezond Zeeland in de toekomst vraagt om bestuurlijk lef en overtuiging. Samenwerking tussen VRZ en GGD biedt kansen voor een meer robuuste aanpak van de publieke taken in Zeeland. Op inhoud werken we waar mogelijk al steeds vaker samen. Een goed voorbeeld hiervan is de meerjaren inhoudelijke samenwerkingsagenda voor een gezonde, veilige en schone leefomgeving. Waarin RUD, VRZ en GGD samen participeren. We hebben ervaren dat er grenzen zijn aan de mogelijkheid tot organisch naar elkaar toe groeien. De Investeren in samenwerken is investeren in op lange termijn werkelijkheid vraagt een andere insteek. Om zeggenschap houden over echt stappen te zetten naar brede belangrijke zaken als veiligheid samenwerking moeten we ons anders en gezondheid voor de Zeeuwse inwoners en bezoekers. organiseren. Niet alleen omdat dit kansen biedt, maar ook omdat het nodig is om kwetsbaarheden op te lossen of te voorkomen. Door de krachten te bundelen zullen we slimmer hierop kunnen anticiperen (met minder meerkosten op langere termijn).

Onze primaire taken floreren op basis van goede ondersteuning en juist in de ondersteuning vanuit bedrijfsvoering zijn beide organisaties te kwetsbaar. Met de slagkracht en innovatiekracht die van ons gevraagd wordt, op bijvoorbeeld data gestuurd werken, zijn we samen sterker. Ook onze positie op de arbeidsmarkt wordt, bezien vanuit goed werkgeverschap, beter als we dat samen doen. De eerste belangrijke stap is in juli 2024 door het AB van GGD en VRZ gezet. Met het besluit om: 1. bedrijfsvoering samen te voegen; 2. de governance hiervoor uit te werken met aandacht voor de balans tussen beide algemeen besturen; 3. een businesscase voor huisvesting in Goes West te realiseren en de optie voor gezamenlijke huisvesting op de Segeerssingel in Middelburg nader te beschouwen. Voor u ligt de uitwerking van bovenstaande punten. Het rapport: ‘Samen Sterker en Beter; samenwerking GGD en Veiligheidsregio Zeeland’ maakt inzichtelijk hoe dit voor onze provincie het best kan worden ingericht.

27/191

2

Om tot een goed onderbouwd advies hebben we de drie deelopdrachten breed en in samenhang met elkaar opgepakt. Zo zijn organisaties uit het land die al samenwerken bevraagd op hun ervaringen, hebben medewerkers en ondernemingsraden van beide organisaties input gegeven, hebben (externe) experts op governance en huisvesting inhoudelijke deelonderwerpen uitgewerkt en hebben de ambtelijke ondersteuners van zowel GGD als VRZ (BAO, PAO, BC en ACF) ons kritisch bevraagd. Een afvaardiging van de kring van gemeentesecretarissen heeft meegedacht over het bestuurlijke proces en de gemeenteraden zijn meegenomen en geconsulteerd middels regionale bijeenkomsten (fysiek en digitaal), een webinar en raadsinformatiebrieven. Kortom, we zijn niet over een nacht ijs gegaan in de voorbereiding, de analyse en de conclusie.

Reden en noodzaak om nu door te pakken: • Om de kwaliteit van gezondheid en veiligheid als Zeeuwse publieke taken te borgen op lange termijn; • Robuuste publieke taken, blijvend nabij in de regio; • Behoud van en verkrijgen van meer slagkracht en innovatiekracht voor beide organisaties; • Verminderen of voorkomen van kwetsbaarheid op bedrijfsvoering; • Versterken en borgen van ondersteuning op de primaire processen; • Versterken van de arbeidsmarktpositie; • Minder meerkosten op de lange termijn.

De uitkomst van het proces laat een eenduidig beeld zien zoals u in het rapport kunt teruglezen, die zich in het kort laat vertalen door de volgende punten: • Doe het goed en kies niet voor suboptimale oplossingen. Dat laatste kost ook geld en tijd, terwijl het niet de robuustheid en randvoorwaarden biedt die nodig zijn. Kosten zullen de komende jaren bij beide organisaties door alle ontwikkelingen toenemen, maar door de krachten te bundelen zullen we slimmer hierop kunnen anticiperen. Berenschot(2021) heeft het perspectief van samenwerking eerder benoemd als “minder meerkosten op de langere termijn”. •

De beste oplossing is het inrichten van één GR. Waarin beide organisaties worden samengevoegd en waarin samenwonen randvoorwaardelijk is om de samenwerking goed te realiseren. Hierbij is speciale aandacht voor de bestuurlijke balans tussen beide portefeuillehouders onontbeerlijk. Voor raden biedt één GR, als breed gedragen optie, het voordeel van minder bestuurlijke ‘drukte'.

28/191

3

Goes West komt in het onderzoek als de best passende locatie naar voren. Gezamenlijke huisvesting is randvoorwaarde voor succesvol samenwerken. Dit krijgen we vooral ook mee vanuit de ervaringen uit het land en van medewerkers. De unieke kans dit te realiseren doet zich ook nu voor vanuit de urgente huisvestingsvraagstukken bij zowel VRZ als GGD. Goes West komt als meest passende locatie naar voren. Is het dan een eenvoudig te nemen besluit? Allerminst. In een tijd van financiële druk bij gemeenten vragen we te investeren in regie pakken op de publieke taken op gezondheid en veiligheid om een robuust perspectief te creëren voor de komende tien, twintig jaar. De eerste jaren wordt geïnvesteerd in de nieuwe organisatie en het samenvoegen van processen en bedrijfsculturen, terwijl de dienstverlening er niet op korte termijn zichtbaar van verbetert. Dat is inherent aan een dergelijk besluit met grote impact. Het vraagt ook bestuurlijk lef en doorzettingsvermogen en overtuiging om een andere governance in te richten. Het creëren van blijvende meerwaarde voor Zeeland door de publieke taken voor een gezond en veilig Zeeland robuuster vorm te geven is van groot belang voor ons allemaal. Nu is de troef in handen om onze burgers en bezoekers blijvend te kunnen laten rekenen op onze expertise en slagkracht en onze medewerkers te blijven verzekeren van goed werkgeverschap.

Ook de nieuwe directeur GGD Ida Ouweneel omarmt het rapport en de aanbevelingen. Ons appèl is duidelijk. Met elkaar zorgen voor sterke Zeeuwse publieke taken op gezondheid en veiligheid op de lange termijn vraagt om nu de regie te pakken. Geen compromissen die suboptimaal zijn, maar het goede durven doen voor Zeeland. Juist nu is het moment om samen daadkrachtig vooruit te gaan voor een gezond en veilig Zeeland.

Joke Gaemers Directeur Veiligheidsregio Zeeland Directeur Publieke Gezondheid

29/191

4

30/191

5

Inhoudsopgave 1.

Managementsamenvatting .................................................................................................... 8

2.

Inleiding ............................................................................................................................. 16

3.

4.

5.

2.1

Aanleiding ..........................................................................................................................16

2.2

Verantwoording totstandkoming ..........................................................................................17

2.3

Leeswijzer ..........................................................................................................................18

Context............................................................................................................................... 19 3.1

Waarom wordt de samenwerking op bedrijfsvoering onderzocht? ..........................................19

3.2

Bestuurlijke opdracht ..........................................................................................................24

Taken .................................................................................................................................. 26 4.1

Taken GGD Zeeland ............................................................................................................26

4.2

Taken VRZ ..........................................................................................................................27

4.3

Gemeenschappelijke taken .................................................................................................28

Samenwerkende GGD-en en Veiligheidsregio’s in Nederland ................................................ 30 5.1

Inleiding ...........................................................................................................................30

5.2

Acht samenwerkende GGD-en en Veiligheidsregio’s ............................................................30

6. Bestuurlijk juridische vormgeving ............................................................................................ 35

7.

6.1

Inleiding .............................................................................................................................35

6.2

Drie fundamenten voor de samenwerkingsvorm ...................................................................38

6.3

Samenwerkingsvormen .......................................................................................................41

6.4

Rechtsvorm ........................................................................................................................44

6.5

Beschrijving rechtsvormen ..................................................................................................44

6.6

Uitwerking Afwegingskader rechtsvorm ................................................................................48

6.7

Weging van de rechtsvormen ...............................................................................................52

6.7

Rechtsvormen vergeleken ...................................................................................................63

6.8

Advies variant rechtsvorm(en) .............................................................................................65

6.9

Conclusie ..........................................................................................................................67

Organisatie ......................................................................................................................... 69 7.1

Conclusie ..........................................................................................................................72

8. Personeel ............................................................................................................................... 73 8.1

Scope van de bedrijfsvoeringsanalyse ..................................................................................73

8.2

Huidige situatie bedrijfsvoering GGD en VRZ .........................................................................74

8.2

Nieuwe situatie bedrijfsvoering GGD en VRZ .........................................................................76

31/191

6

9. Financiële impact bedrijfsvoering ............................................................................................ 82 9.1

Structurele financiële effecten .............................................................................................82

9.2

Incidentele financiële effecten ............................................................................................82

10.

Huisvesting ..................................................................................................................... 87

10.1

Aanleiding en doel ..............................................................................................................87

10.2

Locatiekeuze en alternatieven .............................................................................................87

10.3

Financiële analyse ..............................................................................................................88

10.4

Conclusie en vervolgstappen ..............................................................................................89

11.

Besluitvormingsproces .................................................................................................... 91

12.

Conclusies en aanbevelingen ........................................................................................... 96

12.1

Conclusies .........................................................................................................................96

12.2

Aanbevelingen ....................................................................................................................97

12.3

Slotwoord ..........................................................................................................................98

13.

Risicoparagraaf ............................................................................................................... 99

14.

Bijlagen .......................................................................................................................... 103

Bijlage 1 Rechtsvormen afgewogen ............................................................................................ 104 Bijlage Huisvesting .................................................................................................................... 116 Inhoudsopgave .......................................................................................................................... 116 INLEIDING ................................................................................................................................. 117 1.1 Aanpak businesscase ......................................................................................................... 119 1.2 Leeswijzer ............................................................................................................................. 120 2.1 Visie op huisvesting ............................................................................................................ 121 2.2 Kwalitatieve aspecten ....................................................................................................... 125 2.3 Ruimtelijke vraag ............................................................................................................... 126 3.1 Alternatieven .......................................................................................................................

128 3.2 Afwegingskader ................................................................................................................. 129 3.3 Afweging van de alternatieven ........................................................................................ 132 6.1 Nadere uitwerking en onderzoek ...................................................................................... 153 6.2 Procedures en globale planning ..................................................................................... 153 6.3 Projectmatige uitvoering .................................................................................................. 153

32/191

7

1.

Managementsamenvatting

De integratie van de GGD en VRZ in één GR is de meest duurzame en toekomstbestendige oplossing. De bestuurlijke en organisatorische voordelen wegen ruimschoots op tegen de incidentele transitie-uitdagingen. Daarnaast is ook uit inventarisaties met medewerkers Bedrijfsvoering en de Ondernemingsraden van GGD en VRZ gebleken dat het samenvoegen van GGD en VRZ tot één GR de voorkeur heeft en als meest kansrijk wordt gezien.

Conclusies Op basis van dit onderzoek kan worden geconcludeerd dat: 1. Bedrijfsvoering van GGD en VRZ nu kwetsbaar is; 2. Eén gemeenschappelijke regeling (GR) de beste oplossing is; 3. Bestuurlijke en juridische inbedding cruciaal is om belangen en invloed te waarborgen; 4. Draagvlak onder medewerkers en Ondernemingsraden bestaat; 5. Gezamenlijke huisvesting een randvoorwaarde is voor samenwerken; 6. Efficiëntie mogelijk is en minder meerkosten verwacht kunnen worden op langere termijn; 7. Arbeidsmarktpositie versterkt wordt door samenvoegen en samenwonen in Goes-West, doordat een bredere arbeidsmarktregio wordt aangesproken; 8. De transitie vraagt om een investering, maar levert op termijn ook op in termen van kwaliteit, continuïteit en aantrekkelijk werkgeverschap.

Aanbevelingen Aanbevelingen zijn: 1. Besluit tot één GR voor GGD en VRZ. 2. Voeg bedrijfsvoering samen. 3. Realiseer gezamenlijke huisvesting op een centrale locatie in Zeeland, namelijk Goes-West. 4. Draag zorg voor een zorgvuldige begeleiding van de transitie. 5. Heb oog voor cultuuraspecten en de communicatie en betrokkenheid van stakeholders. 6. Borg de financiële haalbaarheid en risicobeheersing. Door deze stappen te zetten, wordt de toekomstbestendigheid van de publieke taken op gezondheid en veiligheid in Zeeland gewaarborgd door incidenteel en structureel te investeren in een robuuste, efficiënte en goed functionerende organisatie.

33/191

8

Investeren in samenwerken is investeren in op lange termijn zeggenschap houden over belangrijke zaken als veiligheid en gezondheid voor de Zeeuwse inwoners en bezoekers.

Aanleiding en context Gezondheid en veiligheid zijn essentiële waarden voor Zeeland. De Gemeentelijke Gezondheidsdienst Zeeland (GGD) en Veiligheidsregio Zeeland (VRZ) spelen hierin een cruciale rol. De maatschappelijke dynamiek en toenemende (complexiteit van) taken stellen steeds hogere eisen aan de organisaties. De kwetsbaarheid van beide entiteiten, met name op het gebied van bedrijfsvoering, vraagt om een structurele oplossing. Op inhoudelijk terrein wordt al samengewerkt bijvoorbeeld met de meerjaren agenda leefomgeving (GGD/RUD/VRZ), de Risk Factory en piketten voor de crisisorganisaties. Uit eerdere onderzoeken (Berenschot, 2021; Rooijmans, 2024) blijkt dat de huidige bedrijfsvoering onvoldoende robuust is en dat verdere samenwerking noodzakelijk is om continuïteit, kwaliteit en slagkracht te waarborgen. De kwetsbaarheid op bedrijfsvoering is van invloed op de primaire taken, zowel op de operationele taken als voor de crisistaken. Vanuit een financiering die vanuit de Zeeuwse schaal op een relatief laag inwoneraantal gebaseerd is met een fors aantal taken en een complexe omgeving is de kwetsbaarheid structureel van aard. In juli 2024 hebben de Algemeen Besturen van beide organisaties ingestemd met het verder uitwerken van de samenwerking, waarbij bedrijfsvoering wordt samengevoegd en een advies voor de governance wordt uitgewerkt.