2025-04-10 IC13 - Bijlage - eerste Monitor PVA Huisvesting Internationale Werknemers

Huisvesting Internationale Werknemers Eerste Monitor Plan van Aanpak

Versie 2025

Gemeente Terneuzen

Een goed leven in Terneuzen is belangrijk voor alle inwoners. We doen verschillende dingen om de leefbaarheid in kernen en wijken prettig te houden. Ook willen we problemen rond de huisvesting van internationale werknemers aanpakken maar liever nog voorkomen.

4. Kennis en netwerken

Het college stemde in 2024 in met het Plan van Aanpak Huisvesting Internationale Werknemers. Daarnaast bood het college het PVA met een bief aan de raad aan. We brengen elk jaar verslag uit over de voortgang van dit plan. Dit is de eerste monitor. We verdelen onze inzet over vier verschillende thema’s (zie diagram rechts).

Acties huisvesting internationale werknemers

*bron: Monitor Internationale Werknemers Decisio van 26/04/2024

3. Ontwikkeling en initiatief

2

2. Communicatie en beeldvorming

In Terneuzen wonen ongeveer 2.500 geregistreerde internationale werknemers en er werken in totaal meer dan 3.000 internationale werknemers*. Terneuzen is daarmee de belangrijkste woon- en werkplaats voor deze groep in Zeeland. Het is de verwachting dat deze groep in de komende jaren groter wordt. Niet alleen eenpersoonshuishoudens maar ook internationale gezinnen met kinderen komen hier (tijdelijk) wonen en werken. Internationale werknemers zijn belangrijk voor onze regio. Ze helpen onze economie en zorgen ervoor dat voorzieningen blijven bestaan.

1. Beleid en regels

Thema 1 Beleid en regels Ons beleid legt uit wat wel en niet mag bij huisvesting. Zo voorkomen we onveilige en ongewenste situaties. In de beleidsnotitie 'Grip op Flexwonen' staan onze ervaringen met tijdelijke huisvesting voor internationale werknemers. Het uitgangspunt is dat we bestaande huizen gebruiken en goede, tijdelijke huisvesting willen. Dit moet de buurt niet schaden, maar juist verbeteren. De beleidsregel 'Flexbewoning gemeente Terneuzen' maakt het mogelijk om binnen bestaande huizen maximaal vier mensen, die geen huishouden vormen, samen te laten wonen. Hiermee kunnen we handhaven als regels worden overtreden. Actie en doel 1.1 Regelgeving flexbewoning We laten een plan opstellen om de regels juridisch aan te passen. Dit houdt in: - Minder flexwoonvergunningen in kwetsbare wijken. - Het verbeteren van onze handhavingsinstrumenten. - Nieuw beleid opstellen in 2025 op basis van de Huisvestingswet en de Wet goed verhuurderschap. 1.2 Onderzoek spookbewoning We krijgen hiermee inzicht in hoeveel woningen onofficieel worden gebruikt.

1.3 Adrescontroles verbeteren Door periodieke controles te doen, krijgen we een goed beeld van de woonsituatie van internationale werknemers in de gemeente. We willen illegale bewoning stopzetten.

Team en uitvoering

Stand van zaken

De teams Vergunningen & Handhaving en Planvorming.

In november 2024 stelden we nieuwe beleidsregels flexbewoning vast. We hebben in 2024 20 vergunningen voor flexbewoning afgegeven. Voor de zomer van 2025 nemen we een besluit over een structurele aanpassing van ons huisvestingsbeleid.

De teams Publiekszaken, Informatisering & Automatisering en Vergunningen & Handhaving werken samen.

We gebruiken deze data bij onze periodieke adrescontroles (zie 1.3).

Het team Vergunningen & Handhaving voert integrale controles uit en controleert of de regels worden nageleefd.

In 2024 controleerden we ieder kwartaal op flexwonen. We voerden 168 controles uit. Deze controles gingen over nieuwe zaken en lopende dossiers. We losten 66 zaken op. Dat wil zeggen dat onder andere woningen verkocht zijn, de

3

woningen in de reguliere verhuur gaan, etc. We legden 20 lasten onder dwangsom op om naleving van wet- en regelgeving af te dwingen. Er staan vacatures open in team Vergunningen & Handhaving. Zodra deze zijn ingevuld, kunnen we de controles verbeteren. Aantal controles Opgeloste zaken Lasten onder dwangsom

1.4 Beperken van het aantal vergunningen binnen een wijk of straat Door minder vergunningen af te geven in Het team Vergunningen & Handhaving geeft bepaalde wijken, verminderen we overlast door vergunningen af op basis van de beleidsregels een overmaat aan flexbewoning in wijken/buurten. flexbewoning 2024.

1.5 Stimuleren inschrijving BRP Als meer tijdelijke inwoners zich inschrijven, weten we beter hoeveel mensen er daadwerkelijk wonen (inclusief internationale werknemers).

Het team Vergunningen & Handhaving neemt dit mee als actiepunt tijdens de adrescontroles. Informatie is ook van belang voor het Expat Center Zeeland (centraal infopunt voor internationale werknemers) voorlichting.

4

168 66 20

In november 2024 hebben we nieuwe beleidsregels vastgesteld. De ‘Leefbaarometer’ is toegevoegd als extra toetsingscriterium.

Deze actie is in uitvoering. Zie ook 2.2 voor de rol van het Expat Center Zeeland.

Thema 2 Communicatie en beeldvorming Internationale werknemers hebben vaak een negatief imago door de problemen met huisvesting. We willen laten zien waarom internationale werknemers belangrijk zijn. Dit helpt om het beeld over hen te verbeteren. We zorgen ook dat internationale werknemers meer informatie hebben over het wonen en werken in Terneuzen. Als zij beter geïnformeerd zijn, kunnen ze zich beter aanpassen. Goede communicatie, in hun eigen taal en op het juiste moment, is hierbij belangrijk. Actie en doel 2.1 Campagne ‘Samen werken aan morgen’ Met deze campagne willen we het beeld over internationale werknemers verbeteren.

2.2 Work in NL Het landelijke initiatief ‘Work in NL’ geeft internationale werknemers informatie, hulp en ondersteuning. WIN staat voor ‘Work in NL’. Dit is een landelijk project dat internationale werknemers helpt bij praktische zaken zoals huisvesting, werken en integreren in Nederland. Het doel is om internationale werknemers, met de uitbreiding van deze dienstverlening, beter te informeren over hun rechten en plichten bijvoorbeeld werkvergunningen, verzekeringen en belastingen. Dit gebeurt via alle 35 arbeidsmarktregio’s in Nederland.

Team en uitvoering

Stand van zaken

Het team Communicatie van de gemeente Terneuzen, Expat Center Zeeland en Onbegrensd Zeeuws-Vlaanderen werken samen. Ze belichten internationale werknemers bij twee bedrijven: Heros en De Hoop.

De campagne startte op 27 november 2024 na een bestuurlijk overleg van Onbegrensd ZeeuwsVlaanderen.

Het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW), Expat Center Zeeland, team Publiekszaken en team Sociale Zaken werken samen. Er komen inlooppunten bij de locaties van het Expat Center Zeeland in Goes en Terneuzen. Ook worden mobiele teams ingezet in de regio die internationale werknemers op weg helpen.

Op 6 februari 2025 is in Terneuzen het startsein gegeven voor Work in NL. In Zeeland wordt dit project uitgevoerd via Expat Center Zeeland. In de loop van dit jaar is deze dienstverlening operationeel.

5

2.3 Communiceren over resultaten adrescontroles We delen actief de resultaten van controles van Het taakveld Communicatie ontvangt de resultaten team Vergunningen & Handhaving. Dit laat zien van team Vergunningen & Handhaving. dat we de problemen serieus nemen en helpt verhuurders en inwoners te informeren.

2.4 Inzet wijkcoördinatoren De wijkcoördinatoren zijn de ogen en oren van de buurten. Ze signaleren problemen en brengen deze snel naar de juiste afdeling binnen de gemeente.

Wijkcoördinatoren verspreiden bijvoorbeeld flyers in Sluiskil over parkeren en afval. Ze zorgen voor korte lijnen tussen inwoners en de gemeente. Het doel is dat inwoners zich serieus genomen en gehoord voelen en een oplossing vinden voor de aangegeven problemen. 2.5 Warm welkom voor internationale werknemers We zorgen dat internationale werknemers en hun Het team Publiekszaken werkt samen met Expat gezinsleden vanaf hun inschrijving bij de Center Zeeland. Communicatiemiddelen van gemeente de juiste informatie krijgen over werk Onbegrensd Zeeuws-Vlaanderen en Expat Center Zeeland worden gebruikt. Er worden studie of verblijf van hun partner. Zij kunnen snel welkomstpakketten gemaakt voor nieuwe aan de slag in een Zeeuws-Vlaanderen. Andere inwoners (IND). doelgroepen die in Nederland willen verblijven voor bijvoorbeeld werk studie of verblijf bij hun partner, kunnen terecht bij dit IND-servicepunt voor beperkte dienstverlening zoals het ophalen van hun verblijfsdocument, het afnemen van biometrische gegevens en het plaatsen van een verblijfsaantekeningsticker of een terugkeervisum. Daarnaast kunnen de migranten algemene informatie over het Nederlandse vreemdelingenbeleid ontvangen.

6

Dit is een doorlopende activiteit. Na iedere controle brengen we een persbericht uit.

Dit is een doorlopende activiteit.

Vanaf 1 januari 2025 gaat de gemeente Goes samenwerken met de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) en het Expat Center Zeeland om een ‘One Stop Shop’ * te bieden. De gemeente Goes helpt dan kennismigranten van buiten de Europese Unie met hun inschrijving. Voor kennismigranten die in Terneuzen gaan wonen, verwerkt team Publiekszaken in Terneuzen de gegevens. *Het gaat om een pilot met een looptijd van 3 jaar. De pilotperiode gebruiken de partijen om te bekijken of deze vorm van samenwerking het beoogde positieve effect heeft op de dienstverlening en op de verbetering van het vestigingsklimaat.

Thema 3 Ontwikkeling en initiatief Dit thema gaat over projecten waarmee we passende huisvesting realiseren. We willen dat internationale werknemers veilig en gezond kunnen wonen en werken in onze gemeente. Tegelijk willen we zorgen dat bestaande bewoners geen overlast ervaren. Ook kijken we naar ruimtelijke mogelijkheden voor huisvesting in aparte complexen. Dit kan helpen bij problemen in wijken en dorpen. Actie en doel

Team en uitvoering

Stand van zaken

3.1 Inventarisatie ontwikkellocaties voor huisvestingsconcepten We onderzoeken waar we huisvesting in aparte complexen kunnen realiseren. Hierbij kijken we naar locaties die kansrijk zijn voor ontwikkeling.

Team Planvorming en Beleidsontwikkeling kijkt samen met marktpartijen naar mogelijkheden. We onderzoeken of opvang voor verschillende groepen (zoals bijvoorbeeld statushouders en ontheemden) onder één dak mogelijk is. Dit kan een impuls geven aan de financiële haalbaarheid van dit concept. 3.2 Project VerBeTer; verduurzaming bedrijventerreinen Terneuzen Samen met bedrijven werken we aan Taakgroep Economie, VNO-NCW verduurzaming en oplossingen op (werkgeversorganisatie) en diverse bedrijven bedrijventerreinen. Hier zijn een aantal actielijnen werken samen. We inventariseren ideeën en uit voort gekomen. In de vervolgfase gaan we toetsen deze op haalbaarheid. Dit gebeurt in samen met bedrijven aan de slag met de volgende overleg met betrokken ondernemers. zaken: energie, ruimtegebruik, klimaat, mobiliteit, parkeren en (goede) huisvesting voor (tijdelijke) Samen met VNO-NCW en betrokken werknemers. ondernemers in het gebied (linkeroever SluiskilSas van Gent) verzamelen we plannen voor de korte en lange termijn. We gaan na of deze haalbaar zijn.

Er is een potentiële locatie in beeld. We zijn in overleg met betrokkenen. We nemen in het eerste kwartaal van 2025 hierover een besluit.

We overleggen nauw met VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten) en VNO-NCW ( werkgeversorganisatie). In oktober 2024 kreeg Terneuzen de vraag of we ook in 2025 jaar samen met de VNG verder kunnen werken aan de effectrapportage bij nieuwe bedrijven. Dit is bedoeld om het instrument te verbeteren en de geplande onderwerpen uit te voeren. Ook willen we de effectrapportage breder maken. In het voorjaar van 2025 praten we verder met bedrijven over onderwerpen zoals de huisvesting van internationale medewerkers in het kader van VerBeTer.

7

Thema 4 Kennis en netwerken Bijna elke gemeente in Nederland heeft te maken met huisvesting van internationale werknemers. Er zijn op landelijk, provinciaal en regionaal niveau verschillende overleggen en netwerken over dit onderwerp. Onze gemeente is de grootste werk- en woongemeente voor internationale werknemers in Zeeland. Daarom nemen wij een voortrekkersrol, vooral op regionaal niveau. We delen kennis en leren van anderen om de uitdagingen beter aan te pakken. Actie en doel

Team en uitvoering

Stand van zaken

4.1 Tweede Regiotafel Zeeuws-Vlaanderen We organiseren een tweede Regiotafel als vervolg op de bijeenkomst van maart 2023. Het doel is kennis uitwisselen en samenwerking bevorderen. Wij willen hiervoor de relevante externe partijen uitnodigen en betrekken in een verdere samenwerking. 4.2 Kennis ophalen en delen We nemen deel aan verschillende overleggen om kennis te delen en op te halen.

Team Planvorming en Beleidsontwikkeling, Expertisecentrum Flexwonen, Expat Center Zeeland en Onbegrensd Zeeuws-Vlaanderen werken samen.

De tweede regiotafel organiseren we in het tweede kwartaal van 2025.

Team en uitvoering: - Intern: werkgroep huisvesting internationale werknemers - Regionaal: We overleggen met de gemeenten Hulst en Sluis over het thema wonen. - Provinciaal: we overleggen met de Provincie Zeeland en andere Zeeuwse gemeenten in de Zeeuwse werkgroep huisvesting internationale werknemers.

Het zijn doorlopende activiteiten.

Samenwerking met organisaties: - VNO-NCW: We werken aan thema’s zoals ‘Warm welkom’ en het project VerBeTer (zie 3.2).

8

-

-

VNG: Zij ondersteunen ons met expertise over adrescontroles en het project VerBeTer. Ministerie BZK: We doen mee aan werkateliers over huisvesting van internationale werknemers..

Vervolg en budget We blijven de acties uit dit plan uitvoeren en passen deze aan als dat nodig is. Onze voortgang over 2025 rapporteren we in de 2e monitor. Voor de uitvoering van verschillende activiteiten is de komende jaren een vast budget beschikbaar. Dit budget komt uit de regeling voor de Wet goed verhuurderschap (ten laste van 6830010/18330/33014).

9