2025-03-11 IC4 - bijlage Uitvoeringsprogramma Integrale Veiligheid Terneuzen 2025

Uitvoeringsprogramma Integrale Veiligheid 2025

Inhoudsopgave Hoofdstuk 1: Inleiding………………………………………………………………………………..3 Hoofdstuk 2: Rode draden door het veiligheidsbeleid……………………………………………4 Hoofdstuk 3: Evaluatie 2024………………………………………………………………………...6 Hoofdstuk 4: Prioriteiten……………………………………………………………………………..8 4.1. Digitale criminaliteit……………………………………………………………………..8 4.2. Ondermijning…………………………………………………………………………...10 4.3. Zorg en Veiligheid……………………………………………………………………...11 4.4. Jeugd en Veiligheid……………………………………………………………………12 4.5. Veilige en duurzame leefomgeving…………………………………………………..13

terneuzen.nl

Hoofdstuk 1: Inleiding In een wereld waarin de complexiteit van veiligheidsvraagstukken toeneemt, wordt het steeds belangrijker om een samenhangende aanpak te hanteren. Integrale veiligheid is daarin een essentieel onderdeel van het creëren en behouden van een veilige en leefbare samenleving. Integrale veiligheid betekent dat we niet alleen aandacht besteden aan afzonderlijke veiligheidsaspecten, zoals criminaliteit, openbare orde en crisisbeheersing, maar ook oog hebben voor de onderlinge verbanden en samenwerkingen tussen verschillende disciplines, zoals sociale veiligheid, fysieke veiligheid en digitale veiligheid. Dit jaarlijkse uitvoeringsprogramma heeft als doel om binnen de geschetste strategische richting en kaders van het 4-jarig beleidsprogramma extra prioriteiten toe te kennen aan jaarlijkse wisselende onderwerpen. Deze prioriteiten worden vastgesteld naar aanleiding van een uitvraag bij betrokken veiligheidspartners, politie en Zeeuwse gemeenten. Hierbij wordt gezamenlijk gekeken naar ontwikkelingen op de beleidsterreinen ondermijning, jeugd en veiligheid, zorg en veiligheid, veilige en duurzame leefomgeving. Ook dit jaar is het uitvoeringsprogramma uitgewerkt in hoofdstukken. Dat zijn: •

Digitale criminaliteit;

•

Ondermijning;

•

Zorg en Veiligheid;

•

Jeugd en Veiligheid;

•

Veilige en duurzame leefomgeving.

Per hoofdstuk presenteren we de prioriteiten op dit beleidsterrein en geven we de belangrijkste doelstellingen en maatregelen die nodig zijn om op deze beleidsterreinen een geïntegreerde veiligheidsaanpak te realiseren. Daarbij houden we rekening met zowel de huidige als toekomstige dreigingen en kansen én streven we naar een gebalanceerde en proportionele inzet van middelen en maatregelen. Naast de genoemde veiligheidshoofdstukken zijn er ook een aantal onderwerpen die als een rode draad door het gehele veiligheidsdomein lopen. Onderwerpen die relevant zijn in ieder hoofdstuk van het uitvoeringsprogramma. Deze onderwerpen worden apart toegelicht en zijn, bijna als vanzelfsprekend, in ieder hoofdstuk terug te vinden.

3

Hoofdstuk 2: Rode draden door het veiligheidsbeleid Een aantal onderwerpen zijn relevant voor elk hoofdstuk en komen dan ook steeds terug. Hieronder volgt een nadere toelichting van deze onderwerpen. Bewustwording en meldingsbereidheid “Je gaat het pas zien als je het door hebt” In 2025 zetten we als Zeeuws-Vlaamse gemeenten in op bewustwording en meldingsbereidheid. Veel te vaak merken we dat signalen van criminaliteit, fraude of onveiligheid pal onder onze neus aanwezig zijn. Maar door het ontbreken van kennis over de signalen worden deze niet of maar gedeeltelijk herkend. En daardoor ook niet gemeld. Hierdoor kunnen we als overheid niets doen aan deze signalen. Dit komt het vertrouwen van de burger in de overheid niet ten goede. We willen op alle domeinen van het veiligheidsdomein inzetten op het herkennen van signalen. Of dit nu gaat over ondermijning, brandonveilige woonsituaties, zorgfraude of nepagenten betreft. Door middel van communicatie en informatievoorziening, preventie en campagnes op verschillende thema’s geven we voorlichting en uitleg en brengen we onze burgers op de hoogte van signalen en fenomenen in het veiligheidsdomein. En direct daarop volgend zullen we ook uitleggen op welke manier deze signalen vervolgens gemeld kunnen worden bij de juiste instanties.

Zeeuwse norm weerbare overheid Als Zeeuwse overheden versterken we onze weerbaarheid door te zorgen voor een zorgvuldige, betrouwbare en transparante belangenafweging en besluitvorming, door een goede werkgever te zijn en door het voorkomen van misbruik of oneigenlijk gebruik van de overheid. Dit doen we onder de intentieverklaring Zeeuwse norm weerbare overheid. De Zeeuws-Vlaamse gemeenten zijn vertegenwoordigd in diverse werkgroepen die vormgegeven zijn onder de norm. Zo is de burgemeester van Sluis, naast de burgemeester van Middelburg, de dijkgraaf en de Commissaris van de Koning lid van de bestuurlijke werkgroep. Binnen de norm zijn een negental thema’s waar verschillende gemeenten fungeren als ‘koptrekker’ op dit onderwerp. De Zeeuwse norm weerbare overheid bestaat uit de volgende thema’s: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.

Bewustwording bij bestuur en medewerkers (Sluis is adoptant op dit thema); Integriteit van bestuur en medewerkers; Veilige publieke taak; Informatiehuishouding ondermijning (Hulst sluit aan op dit thema); Bestuurlijk instrumentarium; Bibob; Opiumwet (Wet Damocles); Signaleren en handhaven; Informatiebeveiliging (Sluis is adoptant op dit thema en de burgemeester van Sluis is bestuurlijk trekker hiervoor).

4

Integrale controles De afgelopen jaren hebben we met name controles uitgevoerd op ondermijnende criminaliteit. In 2025 willen we deze controles uitbreiden naar het hele veiligheidsdomein. Door middel van deze controles pakken we misstanden aan en brengen we ‘blinde vlekken’ in beeld.

5

Hoofdstuk 3: Evaluatie 2024 In 2024 hebben we verschillende acties ondernomen op de geprioriteerde thema’s en de bijbehorende doelen. In dit hoofdstuk blikken we per thema terug op de ingezette routes. Digitale criminaliteit • In alle Zeeuws-Vlaamse gemeenten zijn bewustwordingsbijeenkomsten voor bewoners georganiseerd op het gebied van digitale criminaliteit. In Terneuzen is een thema-avond voor ondernemers georganiseerd over cybercriminaliteit en AI in samenwerking met Hulst en Sluis; • De bewustwordingscampagne informatiebeveiliging en privacy is in Hulst en Sluis goed ingebed onder de medewerkers. De trainingen worden goed gevolgd waarbij te zien is dat medewerkers zich bewust zijn van de onderwerpen. Ondermijning • In alle Zeeuws-Vlaamse gemeenten hebben minimaal drie integrale controles plaatsgevonden; • Gemeente Sluis heeft een ondermijningsdag georganiseerd. Het doel van deze dag was het leren herkennen van signalen van ondermijning en daarmee de meldingsbereidheid te vergroten; • Gezamenlijk hebben we in november een kennis- en netwerk ‘Omgaan met en voorkomen van zorgelijke signalen van radicalisering’ georganiseerd.

Onder leiding van de NCTV en ESS werden deelnemers meegenomen in de theorie rondom polarisatie en werd aan de slag gegaan met op (lokale) praktijk gebaseerde casuïstiek; • De gemeenten Borsele, Moerdijk, Vlissingen en Terneuzen hebben afgesproken een intergemeentelijk haventeam te vormen dat zich specifiek gaat richten op de beheersgebieden van het havenbedrijf Moerdijk en North Sea Port. In 2024 is de havenmarinier geworven die dit team functioneel aan zal sturen. Zorg en Veiligheid • Het project ‘Domeinoverstijgend samenwerken zorg en veiligheid’ is afgerond en momenteel worden de eerste stappen voor de volgende fase gezet. De komende tijd wordt verder uitvoering gegeven aan de implementatie van de vervolgprojecten afkomstig uit het rapport; • Hulst en Terneuzen hebben deelgenomen aan de Zeeuwse actiedag illegale prostitutie en mensenhandel. Doel van deze controle was om zicht te krijgen op illegale prostitutie, de netwerken die hierachter schuilgaan en seksuele uitbuiting en misstanden binnen deze branche tegengaan; • Samen met Emergis preventie is een DIMS (Drugs Informatie en Monitoring Systeem) testlocatie in Terneuzen gerealiseerd. Vanaf 1 januari 2025 gaat de testlocatie DIMS van start voor de regio Zeeuws-Vlaanderen.

Jeugd en Veiligheid • Met behulp van de projectleiders aanpak jeugdcriminaliteit Zeeland zijn we bezig met het implementeren we de opgeleverde eenduidige werkwijze. Voor Terneuzen betekent dit het inrichten van een nieuw overleg (lokaal persoonsgerichte aanpak (LPGA)) en Hulst en Sluis ontwikkelen het huidige jeugdveiligheidsoverleg door; 6

•

•

In april is het Meldpunt zorgwekkend gedrag Zeeland, samen met gemeenten, politie en Veilig Thuis, gestart met de triage van de politie overige zorgmeldingen jeugd. Door de triage krijgen we meer inzicht in waar onze jongeren ‘uithangen’, er ontstaan korte lijnen tussen ketenpartners en partijen weten van elkaar dat ze betrokken zijn; Gemeente Sluis heeft met diverse veiligheidspartners een jeugd-dag met het thema cybercrime georganiseerd. Er waren ongeveer 300 jongeren aanwezig en zij hebben zich beziggehouden met onderwerpen als WhatsApp fraude, cyberpesten en geldezels.

Veilige en duurzame leefomgeving • In Terneuzen is een oefening geweest van het gemeentelijk beleidsteam aan de hand van een casus. De oefening heeft geleid tot een beter begrip van de taken, rollen en werkzaamheden.

7

Hoofdstuk 4: Prioriteiten In het Integraal Veiligheidsbeleid 2023-2026 zijn vijf prioriteiten vastgesteld. In dit hoofdstuk wordt beschreven op welke wijze de bij deze prioriteiten behorende ambities worden nagestreefd in 2025. 4.1. Digitale criminaliteit Oplichting via WhatsApp, fraude in online handel en phishing zijn allemaal voorbeelden van digitale criminaliteit. Bijna iedereen ontvangt weleens een nep-sms’je of mailtje met daarin een link waarmee criminelen wachtwoorden of inlogcodes proberen te vergaren. Digitale criminaliteit is een allesomvattend onderwerp en kan in het kort omschreven worden als cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit samen. Het raakt zowel onze eigen organisatie maar ook onze inwoners en ondernemers. Ons leven digitaliseert steeds meer en daarom zal deze vorm van criminaliteit ook niet verdwijnen. Voor de gemeente ligt de belangrijkste taak vooral op preventie om bewoners en ondernemers weerbaarder te maken. Daarnaast willen wij onze interne collega’s weerbaarder maken tegen vormen van digitale criminaliteit. Doelen - We zetten in op het weerbaar maken van bewoners en ondernemers; - We zetten in op bewustwording in onze eigen organisatie op het gebied van informatieveiligheid en privacy. Acties Regionaal - We sluiten aan het uitvoeringsprogramma 2025 van de werkgroep cybercriminaliteit.

We liften hierdoor mee op bestaande initiatieven, maar zorgen ook voor het (laten) geven van voorlichting aan de verschillende doelgroepen; - In onze eigen organisatie blijven we ons bewust van een veilige digitale werkomgeving. De in 2024 lopende voorlichtingscampagnes op het gebied van informatieveiligheid en privacy krijgen in 2025 een vervolg; - We verdiepen ons in de werking van artificiële intelligentie. Hierbij krijgen we inzichtelijk wat de kansen en de uitdagingen van deze ontwikkeling zijn en hoe we deze kunnen toepassen binnen ons vakgebied; - We sluiten aan bij de aanbevelingen die de VNG geeft over de hoofdlijn aanpak digitale veiligheid. Lokaal Hulst: Hulst is ambtelijk vertegenwoordigd in de regionale werkgroep cyber, met als subthema ‘senioren’. In 2025 zal daarnaast de Zeeuws-Vlaamse cyberbijeenkomst voor ondernemers in Hulst worden georganiseerd. Dit is een samenwerkingsverband met Terneuzen en Sluis. Wie (en wat) hebben we daarvoor nodig? -

Chief Information Security Officer; Politie; Werkgroep cybercriminaliteit.

8

Doorlopende thema’s op dit onderwerp -

We streven ernaar om als 3 Zeeuws-Vlaamse gemeenten deel te nemen aan de landelijke cyberoefening.

9

4.2. Ondermijning Veel illegale activiteiten zijn niet uit te voeren zonder gebruik te maken van legale bedrijven en diensten. Zo kopen criminelen panden om geld wit te wassen, vragen ze vergunningen aan, intimideren ze bestuurders en worden grote cocaïnetransporten via de havens ingevoerd. Deze verwevenheid tussen boven- en onderwereld noemen we ook wel ondermijning. Om de effecten van ondermijnende criminaliteit te beperken moeten we als gemeenten weerbaar zijn. De Zeeuwse norm heeft de structurele aandacht om gezamenlijk de weerbaarheid en integriteit te versterken. Ook is het van belang dat signalen van ondermijnende criminaliteit worden herkend en gemeld. Onze inwoners zijn de ogen en oren van de gemeente en kunnen dan ook heel waardevol zijn in de aanpak van ondermijning. Doelen - We zetten in op bewustwording door onze interne collega’s maar ook onze inwoners signalen van ondermijning te laten zien en herkennen; - We onderzoeken en monitoren het eventuele waterbedeffect wat ontstaat naar kleinere jachthavens als gevolg van de successen die het Haventeam politie boekt. Acties Regionaal - We sluiten aan bij het uitvoeringsplan ondermijning 2025 van het RIEC; - In de week van de veiligheid brengen we een Zeeuws-Vlaamse ondermijningskrant uit.

Om het aantal meldingen te vergroten, moeten signalen en kenmerken van ondermijnende criminaliteit bekender worden; - We helpen onze collega’s signalen van ondermijning te leren herkennen en geven uitleg over hoe en waar ze deze kunnen melden; - Samen met veiligheidspartners, waaronder politie, plannen we per gemeente minimaal vier integrale controles. Lokaal Hulst als pilot voor Zeeuws-Vlaanderen (thema 4 weerbare norm): - Met het Signalenoverleg kunnen er afdeling overstijgend zorgen en signalen omtrent (mogelijke) ondermijnende activiteit verzameld en verbonden worden. Terneuzen - We geven verder invulling aan het intergemeentelijk haventeam. Wie (en wat) hebben we daarvoor nodig? - Politie; - Openbaar Ministerie; - Zorg- en Veiligheidshuis; - Taskforce-RIEC Brabant-Zeeland; - Toezichthouders, boa’s en handhaving; - Overige betrokken externe organisaties. Doorlopende thema’s op dit onderwerp Blijvende aandacht voor havenveiligheid: ▪ Terneuzen: Zeehavens; ▪ Sluis: Jachthavens in Breskens en Cadzand; ▪ Hulst: Haven Walsoorden en jachthaven Paal 10

4.3. Zorg en Veiligheid We constateren met elkaar dat te veel lastige casussen op het snijvlak van zorg en veiligheid nu niet opgelost worden en dat er onvoldoende wordt samengewerkt. In het belang van veiligheid en leefbaarheid is het juist heel belangrijk dat zorgprofessionals goed samenwerken met hun veiligheidspartners. Om deze samenwerking te optimaliseren zijn we goed in contact met onze collega’s van het sociaal domein en de externe zorgpartners. We sluiten daarnaast aan bij de ontwikkelingen die Zeeuws breed worden uitgerold. We zijn ons ook bewust van de toename van maatschappelijke onrust, polarisatie en het verlies van vertrouwen in de overheid. In 2024 werden voor de eerste keer zelfverklaarde soevereinen opgepakt en problemen rondom radicalisering en extremisme staan dan ook niet meer ver van ons af. Gelukkig gaat van slechts een klein deel van de anti-institutioneel-extremistische beweging, waarvan de soevereinen een belangrijk onderdeel uitmaken, een geweldsdreiging uit. Desondanks moeten we zorgdragen dat we deze inwoners tijdig kunnen helpen en ondersteunen waar mogelijk.

Doelen - We brengen in beeld hoe en waar er sprake is van prostitutie; - We verdiepen ons in de aard en omvang van de soevereine beweging; - We implementeren de deelprojecten die voortkomen uit het plan ‘Domeinoverstijgend samenwerken zorg en veiligheid’; - We realiseren de opstart van een RIT (Regionaal Interventieteam) zodat de politie ontlast wordt in de inzet op personen met onbegrepen gedrag en er gezorgd wordt voor een betere en snellere toeleiding naar de juiste hulpverlening. Acties Regionaal - We laten het Zeeuws brede beleidsstuk radicalisering vaststellen en sluiten aan bij de acties en trainingen die in dit beleidsstuk beschreven staan. Daarnaast werken we aan een intern proces met betrekking tot soevereinverklaringen bij de gemeente; - We blijven alert op signalen van polarisatie en maatschappelijke onrust; - We organiseren een Zeeuws-Vlaamse actiedag waarin we gezamenlijk met veiligheids- en zorgpartners controleren op prostitutie en mensenhandel; - We implementeren en faciliteren de diensten van het RIT (Regionaal InterventieTeam) zoals deze zijn weergegeven in het Zeeuwse actieplan; Lokaal - Terneuzen onderzoekt de mogelijkheid voor de inzet van een wijk-GGD’er. Wie (en wat) hebben we daarvoor nodig? - Sociaal domein (in- en externe partners); - Politie en overige partners uit het veiligheidsdomein; - Werkgroep preventie radicalisering.

Doorlopende thema’s op dit onderwerp - OGGZ netwerkoverleg en evaluatie; - I28 (registraties verwarde personen) triage overleg; - Doorbraakmethode; - Weegploeg CTER. 11

4.4. Jeugd en Veiligheid Ondanks dat de criminaliteit onder jongeren afneemt zijn er nog steeds zorgelijke ontwikkelingen te zien. De gemiddelde leeftijd van een jongere die een crimineel feit begaat is lager dan voorheen en het gaat om ernstigere feiten. Als gemeenten hebben we de taak om te voorkomen dat onze jongeren in de criminaliteit belanden of juist verder afglijden. Maatwerk is hierin het toverwoord. Het is belangrijk om te kijken naar de aanwezige risicofactoren en beschermende factoren, gezinssituatie maar ook de omgeving. We zoeken hiervoor de samenwerking met het sociaal domein, jongerenwerk en scholen. Doelen - We implementeren op gemeentelijk niveau de resultaten van het project Jeugdcriminaliteit Zeeland; - Een integrale persoonsgerichte aanpak gericht op het oplossen van de problemen voor de individuele jongere. Acties Regionaal - Samen met onze collega’s van onderwijs evalueren we het huidige schoolveiligheidsconvenant en onderzoeken we de behoefte naar verlenging en/of actualisatie van het convenant. Lokaal - De eerste fase van het project jeugdcriminaliteit Zeeland is afgerond. Er is subsidie aangevraagd voor verlenging van het project. Deze subsidie is toegekend. De projectleiders blijven in 2025 en begeleiden de verdere gemeentelijke implementatie van het jeugdveiligheidsoverleg/JVO/LPGA, het convenant en het opgeleverde screeningsinstrument.

Hierbij worden, volgens het Zeeuws breed vastgestelde format, de taken verdeeld tussen AOV en sociaal domein. Wie (en wat) hebben we daarvoor nodig? - Politie; - Openbaar Ministerie; - Boa’s; - Sociaal domein (in- en externe partners); - Scholen in de regio. Doorlopende thema’s op dit onderwerp - Triage overleg jeugdmeldingen.

12

4.5. Veilige en duurzame leefomgeving Van platteland tot industrie; onze omgeving heeft een bijzonder karakter. Om goed zicht te hebben op onze omgeving werken we samen met diverse partners die actief zijn in onze gemeenten. Deze partners kunnen ons namelijk voorzien van cruciale informatie als het gaat om criminele activiteiten of leefbaarheidsproblemen. Een veilige leefomgeving bestaat daarnaast uit investeren op het geprepareerd zijn op incidenten, rampen en crises. Om hier goed op voorbereid te zijn (zowel in- als extern) zorgen we ervoor dat de (lokale) crisisorganisatie getraind is en draaiboeken up to date zijn. De Veiligheidsregio is hierin een belangrijke partner. Doelen - We zoeken de verbinding met samenwerkingspartners binnen ons (gemeentelijk) gebied en nemen het initiatief om de samenwerking verder te verbeteren; - We voeren een kwaliteitsslag binnen Bevolkingszorg uit. Acties Regionaal - We creëren een netwerk van partijen die zich inzetten binnen het Zeeuws-Vlaams of gemeentelijk grondgebied zodat er duidelijk wordt welke partijen er informatie hebben van activiteiten die in onze gemeenten plaatsvinden; - We brengen taken en bevoegdheden van alle partijen in beeld zodat we deze optimaal kunnen inzetten binnen het veiligheidsdomein; - We ondersteunen initiatieven van de Veiligheidsregio in het kader van weerbaarheid binnen Bevolkingszorg op communicatief gebied.

Lokaal - We actualiseren de draaiboeken voor het gemeentelijk coördinatiecentrum; - We zorgen dat het aantal deelnemers voor de Zeeuwse en lokale crisisorganisatie op peil is en blijft; Wie (en wat) hebben we daarvoor nodig? - Veiligheidsregio Zeeland; - Betrokken interne collega’s; - Overige betrokken externe organisaties. Doorlopende thema’s op dit onderwerp - Diverse acties (met samenwerkingspartners) tijdens de Week van de Veiligheid.

13