2025-02-20 - Rapport vergelijkend onderzoek Welzijn Hulst Sluis Terneuzen - (Geanonimiseerd)
Tekst van het document
Oostburg
IBAN: NL33INGB0661900169 BIC code: INGBNL2A BTW-nummer: 811046321B01
www.gemeentesluis.nl info@gemeentesluis.nl
ons
kenmerk
uw
brief d.d.
uw
kenmerk
behandeld
door
:25.-COEO Sq» (geanonimiseerd)
doorkiesnummer onderwerp
bijlage(n) Oostburg,
„Geen
31 JAN 2025 Geachte
heer
Lemmens,
ontvingen wij van u het conceptrapport “Vergelijkend onderzoek inzet In onze voor bestuurlijk wederhoor. brede welzijnsorganisatie Hulst, Sluis en Terneuzen” onze reactie vergadering van 28 januari hebben we dit rapport besproken. U leest in deze brief op dit rapport. Eind
december
2024
willen Op hoofdlijnen kunnen we ons vinden in de gestelde conclusies en aanbevelingen. Hierbij worden gezet om de onderdelen die dat het er stappen wel afgelopen jaar wij opmerken dat de aandacht vragen op te pakken. We maken daarbij gebruik van het onderzoek Rekenkamer in 2021 uitvoerde naar de doelmatigheid van het sociaal domein in onze gemeente. dat er niet altijd Daarbij ervaren we dat lokale visies en interne afspraken ervoor zorgen worden dossiers. Waar of kunnen aan nodig en kan uitvoering gegeven eenduidige afspraken zoeken we de verbinding met de andere gemeenten op beleids- en uitvoeringkeuzes.
afgelopen periode heeft er een evaluatie plaatsgevonden op het huidige Beleidsplan Sociaal de Domein. De opgehaalde verbeter- en focuspunten komen in grote lijnen overeen met dit uitkomsten van dit rapport. Naast de uitkomsten van de evaluatie en de aanbevelingen uit De
rapport zullen Sociaal
we, Domein.
waar
van
toepassing,
meenemen
in de
herijking van
het
huidige Beleidsplan
In uw aanbeveling benoemt u concreet het dossier “Pilot Onafhankelijke Cliëntondersteuning”. We begrijpen de noodzaak van de uitvoering en afstemming in dit dossier. In uw rapport wordt de manier van uitvoering van deze taak specifiek benoemd tussen Hulst en Terneuzen. De hierin niet Sluis met afstemming De uitvoering van Cliëntondersteuning is voor de gemeente een wettelijke taak. Porthos voert deze taak ook uit.
wordt
benoemd.
zou gestart worden met een Pilot om de samenwerking nader te onderzoeken en waar nodig te versterken/heroverwegen. De uitvoering van deze pilot staat, door de ontwikkelingen zover als bij Porthos, tijdelijk on hold. De huidige samenwerkingsafspraken worden, voor wel uitgevoerd. mogelijk,
In 2021
Pag. 1/2
21
vinden dat de huidige tekst met betrekking tot de inzet van onafhankelijke cliëntondersteuning onvoldoende feitelijk juist is weergeven. We zien graag een aanpassing naar aanleiding van bovenstaande. We
Hoogachtend, BURGEMEESTER
EN
WETHOUDERS
VAN
SLUIS,
(geanonimiseerd)(geanonimiseerd)
Pag. 2/2
22
Postadres: Postbus 35, 4530 AA Terneuzen Bezoekadres: Stadhuisplein 1, 4531 Terneuzen
T |
Terneuzen
Rekenkamers Hulst, Temeuzen, Tav.
14 0115 | #31 En
Sluis
uw uw
de heer K. Kort
brief kenmerk
GEZ
van
zaaknummer
contactpersoon
telefoon e-mail verzonden
Temeuzen,
455 DOD
115
_ :527163 : d 2 je
(geanonimiseerd)
28 januari 2025
Onderwerp: Bestuurlijke reactie Rapport vergelijkend onderzoek inzet brede welzijnsorganisaties Hulst, sluis en Temeuzen
Geachte leden
van
de Rekenkamers
Hulst, Sluis
en
Terneuzen, beste Kees,
Hierbij delen wij onze reactie op het ‘Rapport vergelijkend onderzoek brede welzijnsorganisaties Hulst, Sluis en Temeuzen'. Het onderzoeksproces We zien terug in het rapport en hebben van de betrokken medewerkers begrepen dat het onderzoeksproces goed is verlopen. U heeft vooraf een duidelijk plan opgesteld en dit
vervolgens bijgesteld toen dit nodig bleek door ontwikkelingen binnen de gemeente Sluis. De interviews zijn goed verlopen en u heeft de bevindingen gecheckt door middel van wederhoor. U heeft de feedback vervolgens verwerkt in het onderzoeksrapport. Wij danken u hiervoor.
Conclusies en aanbevelingen Wij delen uw conclusies rondom de decentralisatie binnen de Jeugdwet en de Wmo 2015. De maatschappelijke opgaven zijn groot. Het sociaal domein binnen de gemeente Temeuzen en de samenwerking met aan-z is volop in ontwikkeling. Ook nu staan we niet stil, bijvoorbeeld in het uitvoeren van de Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028. We zijn blij te constateren dat uw onderzoek bevestigt dat aan-z goed functioneert voor onze inwoners. U geeft in het rapport aan dat bepaalde gebieden extra aandacht verdienen, zoals expliciet grip en zicht ontwikkelen op de doorlooptijden en het verder ontwikkelen van de onafhankelijke cliëntondersteuning. Wij begrijpen deze aanbevelingen en willen hier in 2025 mee aan de slag. U geeft verder aan dat verdere regionale samenwerking van toegevoegde waarde kan zijn. Hiervan willen we de mogelijkheden in samenwerking met aan-z verder onderzoeken.
Gemeente
Terneuzen
24
HOOFDSTUK 6 NAWOORD REKENKAMER De rekenkamers namen met plezier kennis van de bestuurlijke reacties van de colleges van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Hulst Sluis en Terneuzen. Wij zijn blij met de door de colleges verstrekte instemming met de conclusies en de initiatieven om opvolging te geven aan de aanbevelingen. ,
,
,
In aansluiting op de reactie van het college van de gemeente Sluis bevestigen wij dat de wettelijke taak tot uitvoering van onafhankelijke cliëntondersteuning ook binnen de gemeente Sluis uitvoering krijgt. Voor zover een andere indruk gewekt was in een eerdere versie van het rapport is de tekst hierop aangepast. ,
Tenslotte danken de rekenkamers de ambtelijke en bestuurlijke organisatie van de gemeenten Hulst Sluis en Terneuzen en de besturen en medewerkers van de betrokken welzijnsinstellingen Hulst voor elkaar Porthos Sluis en aan-z voor de constructieve samenwerking bij de uitvoering van het onderzoek.
,
,
25
BIJLAGEN Bijlage A: Nota van bevindingen Kerngegevens In deze nota van bevindingen zijn de vergelijkende kerngegevens voor de uitvoering van welzijnsdienstverlening binnen Hulst Sluis en Terneuzen weer gegeven. Achtereenvolgens komen kerngegevens aan bod inzake: 1. Maatschappelijk opgaven 2. Maatschappelijke steunkracht 3. Jeugd en gezin 4. Wmo 5. Algemene druk zorg en ondersteuning (Jeugdwet Wmo èn Participatiewet) 6. Inzet organisaties. ,
,
1.
Maatschappelijke opgaven
Sociaaleconomische status De sociaaleconomische status (SES) is een indicator om de maatschappelijke positie van personen of huishoudens te bepalen. Het CBS heeft een SES-score ontwikkeld die is gebaseerd op Welvaart Opleiding en Arbeid (WOA). Voor elke gemeente wijk en buurt is een gecombineerde score berekend op basis van gegevens over huishoudens. De gemiddelde SES WOA-score in Nederland is 0. Een score hoger dan 0 betekent een hogere sociaaleconomische positie ten opzichte van het gemiddelde een score daaronder een lagere sociaaleconomische positie ten opzichte van gemiddeld (zie ook de toelichting van het CBS). ,
,
,
,
SES-WOA score 1 Jaar 2019 2022 2022 tov 2019
Hulst +0. 073 +0. 099 +0. 026
Sluis +0. 130 +0. 155 +0. 025
Terneuzen -0041 -0. 026 +0. 015
Nederland 0. 000 0. 000 0. 000
,
Voortijdig schoolverlaten zonder startkwalificatie Een voortijdig schoolverlater is een leerling die in een gegeven jaar het onderwijs verlaat zonder
startkwalificatie. Schoolverlatersscore 2 Jaar
Hulst
Ref. groep gem 25000 -
Sluis
12% 17% +05% , , ,
14% 21% +07% , , ,
Terneuzen
gem <
50000 inw 2020 2023 2023 tov 2020
Ref. groep 25000 inw
21% 33% +11% , , ,
13% 19% +06% , , ,
Ref. groep gem 50000 100000 inw
21% 31% +10% , , ,
17% 24% +07% , , ,
Grijze druk Het cijfer ‘grijze druk’ geeft inzicht in de verhouding tussen het aandeel ouderen en werkende deel van de bevolking. Het cijfer betreft het aantal personen van 65 jaar of ouder / het aantal personen van 2065 jaar.
1 Bron:
https://www. waarstaatjegemeente. nl/mosaic/gemeentelijke-monitor-sociaal-domein/1-uitgangspositie 2 Bron: https://www. waarstaatjegemeente. nl/mosaic/gemeentelijke-monitor-sociaal-domein/3-jeugdwet 26
Grijze druk score 3 Jaar
Hulst
Ref. groep gem 25000 -
Sluis
Ref. groep
50000 inw
446% 474% +28%
2020 2023 2023 tov 2020
530% 552% +22%
,
,
457% 457% +0.0%
,
,
,
100000 inw
403% 423% +20%
,
,
,
Ref. groep gem 50000 -
25000 inw
396% 413% +17%
,
Terneuzen
gem <
,
,
358% 371% +13%
,
,
,
,
,
,
,
Eenzaamheid Een van de doelen van de Wmo is dat mensen zo lang mogelijk thuis blijven wonen. Langer thuis wonen betekent echter ook een verhoogde kans op eenzaamheid. Percentage personen van 18 jaar en ouder dat zich eenzaam voelt 4 Jaar Hulst Sluis Terneuzen Nederland 2020 438% 529% 532% 470% 2022 547% 533% 550% 486% 2022 tov 2020 +111% +04% +18% +16%
2.
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
Maatschappelijke steunkracht
Een deel van de benodigde zorg en ondersteuning wordt opgevangen door mantelzorger en vrijwilligers. Het aandeel mantelzorgers en vrijwilligers geeft een indicatie van de mate waarin inwoners in een gemeente (een deel van) de benodigde zorg weten op te vangen binnen het eigen sociale netwerk. Mantelzorg Mantelzorg is zorg die een zorgbehoevende ontvangt van een bekende uit diens omgeving zoals een partner ouder kind buur of vriend. De zorg kan bestaan uit het doen van het huishouden wassen en aankleden boodschappen doen gezelschap houden vervoer geldzaken regelen enzovoorts. Mantelzorg wordt niet betaald. ,
,
,
,
,
,
,
,
Percentage inwoners die mantelzorg verleent 5 Jaar Hulst Ref. groep gem 25000 -50000 inw 2020 149% 149% 2022 12. 6% 145% 2022 tov 2020 -23% -04% ,
, ,
,
,
,
Sluis
Ref. groep
Terneuzen
gem <
25000 inw
157% 142% -15% , , ,
154% 147% -07% , , ,
Ref. groep gem 50000 100000 inw
153% 126% -27% , , ,
139% 139% 00% , , ,
Vrijwilligerswerk Vrijwilligerswerk is werk dat in enig verband onverplicht en onbetaald voor anderen of de samenleving wordt verricht. Percentage inwoners vrijwilligerswerk verricht 6 Jaar Hulst Ref. groep gem 25000 -50000 inw 2020 26% 27% 2022 25% 26% 2022 tov 2020 -1% -1%
Sluis
Ref. groep
Terneuzen
gem <
25000 inw
27% 25% -2%
29% 28% -1%
Ref. groep gem 50000 100000 inw
26% 27% +1%
25% 24% -1%
3 Bron:
https://www. waarstaatjegemeente. nl/mosaic/gemeentelijke-monitor-sociaal-domein/1-uitgangspositie 4 Bron: https://www. waarstaatjegemeente. nl/mosaic/dashboard/gemeentelijke-monitor-sociaal-domein 5 Bron: https://www. waarstaatjegemeente. nl/mosaic/gemeentelijke-monitor-sociaal-domein/2--wmo 6 Bron: https://www. waarstaatjegemeente. nl/mosaic/gemeentelijke-monitor-sociaal-domein/2--wmo 27
3.
Jeugd en gezin
Jongeren met een voorziening jeugdhulp
Sinds de decentralisatie van alle zorg voor jeugd naar gemeenten hanteert het CBS het begrip jeugdzorg als verzamelnaam voor jeugdhulp jeugdbescherming en jeugdreclassering. De term jeugdhulp hierbinnen omvat alle vormen van hulp en ondersteuning (opvoedvragen opvoedhulp jeugd-lvb en jeugd-ggz) variërend van licht ambulant (vaak vanuit een wijkteam waaronder mogelijk ook gewone opvoedvragen) tot en met intensieve zeer gespecialiseerde zorg in een al dan niet gesloten setting (jeugdzorgplus). 7 ,
,
,
,
,
Percentage jongeren met jeugdhulp tov alle jongeren in de leeftijd tot 18 jaar 8 Tweede helft Hulst Terneuzen Nederland Sluis jaar 2021 151% 129% 200% 125% 2023 140% 157% 165% 119% 2023 tov 2021 -11% +28% -35% -06% Specifiek voorbehoud: de daling in Terneuzen betreft een administratieve aanpassing materiële daling. ,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
niet een
Aantal besluiten / indicaties per 1000 inwoners Voorbehoud!! Onderstaande gegeven aantallen voor de drie gemeenten zijn niet eenduidig. Werkprocessen en hantering meetpunten verschillen tussen de gemeenten. Binnen Hulst wordt het aantal besluiten geregistreerd ook binnen Sluis het aantal besluiten en binnen Terneuzen het aantal indicaties. Ieder met een eigen inhoud. ,
Aantal afgiftes Jeugd en gezin per 1000 inwoners Jaar Aantal inw Aantal besluiten / indicaties 2020 Aantal/1000 inwoners 2023
Hulst 27556 1102 400 ,
Sluis 23210 1459 628
Terneuzen 54426 1942 357 54993 2157
,
,
Aantal inw Aantal besluiten / indicaties
27596 1404
23243 987
Aantal /1000 inwoners
50. 9
425 ,
386
+27%
-32%
+8%
2023 tov 2020
,
Doorlooptijd De rekenkamers konden geen eenduidige en onderling vergelijkbare weergave van doorlooptijden per toegangspraktijk opmaken. Zij troffen onzekerheid over sluitende administratie aan en interpretatievragen bij ‘wat is het startmoment en wat het eindmoment’.
4. Wmo Aantal unieke cliënten met een Wmo-voorziening
7 Bron:
https://www. nji. nl/sites/default/files/2021-07/Wat-is-het-verschil-tussen-jeugdzorg-enjeugdhulp-handout. pdf. 8 Bron: https://www. waarstaatjegemeente. nl/mosaic/dashboard/gemeentelijke-monitor-sociaal-domein 28
De Wmo-voorzieningen worden gebruikelijk ingedeeld naar 1) ondersteuning thuis 2) hulp bij het huishouden 3) verblijf en opvang 4) hulpmiddelen en diensten en 5) overig. De voorziening kan uitgekeerd worden als Zorg in natura en als Persoon-gebonden- budget. Personen kunnen gebruik maken van één voorzieningen ook kunnen zij gebruik maken van meerdere voorzieningen eventueel met onderscheiden uitkeringsvorm. De onderstaande score gaat uit van het aantal unieke gebruikers met één of meer voorzieningen. ,
,
,
,
,
Aantal unieke cliënten met een Wmo-voorziening per 1000 inwoners 9 Jaar Hulst Terneuzen Sluis 2020
47
82
Nederland
56
65
2023 46 89 64 65 2023 tov 2020 -2% +9% +14% 00% Specifiek voorbehoud: de toename in Terneuzen wordt vooral veroorzaakt doordat de cliënten van voormalig zo-net over zijn gegaan van een collectieve voorziening naar maatwerkvoorziening. Dit is geen materiële ontwikkeling maar een administratieve correctie. ,
WMO voorspelmodel Vanaf 2022 is het ook mogelijk om vooruit te kijken naar het toekomstige gebruik van Wmovoorzieningen. Het Wmo voorspelmodel voorspelt het Wmo gebruik per gemeente tot vijf jaar vooruit bij ongewijzigd beleid. Deze informatie geeft meer inzicht in de ontwikkeling van het gebruik van de
Wmo en biedt sturingsmogelijkheden. Het voorspelmodel richt zich niet op de ontwikkeling van kosten per gebruiker. ,
Score voorspelmodel 10 Hulst
+14%
Voorspelling 2028 tov 2023
Sluis +4%
Terneuzen
+6%
Aantal besluiten / indicaties per 1000 inwoners Voorbehoud!! Onderstaande gegeven aantallen voor de drie gemeenten zijn niet eenduidig. Werkprocessen en hantering meetpunten verschillen tussen de gemeenten. Binnen Hulst wordt het aantal besluiten geregistreerd ook binnen Sluis het aantal besluiten en binnen Terneuzen het aantal indicaties. Ieder met een eigen inhoud. ,
Jaar 2020
2023
Aantal inw Aantal besluiten / indicaties Aantal/1000 inwoners
Hulst 27556 1397 506 ,
Sluis 23210 1889 814
Terneuzen 54426 2035 374 54993 3410 620
,
Aantal inw Aantal besluiten / indicaties
27596 1407
23243 1059
Aantal /1000 inwoners
510
456
,
,
,
,
-44% +66% 2023 tov 2020 +1% voorbehoud: de in Terneuzen wordt vooral veroorzaakt doordat de Specifiek forse toename cliënten van voormalig zo-net over zijn gegaan van een collectieve voorziening naar maatwerkvoorziening. Dit is geen materiële ontwikkeling maar een administratieve correctie. Doorlooptijd
9 Bron: https://www. waarstaatjegemeente. nl/mosaic/dashboard/gemeentelijke-monitor-sociaal-domein 10 Bron: https://wmovoorspelmodel. vng. nl/
29
De rekenkamers konden geen eenduidige en onderling vergelijkbare weergave van doorlooptijden per toegangspraktijk opmaken. Zij troffen onzekerheid over sluitende administratie aan en interpretatievragen bij ‘wat is het startmoment en wat het eindmoment’.
5
Algemene druk zorg en ondersteuning
Een huishouden bestaat uit één of meer personen die samen een woonruimte bewonen en zichzelf voorzien van de dagelijkse behoeften. Voorzieningen in het sociaal domein bestaan uit voorzieningen voortkomend uit de Wet Maatschappelijke Ondersteuning 2015 de Jeugdwet en de Participatiewet. Er zijn huishoudens waarvan één of meer van de leden gebruik maakt / maken van een voorziening uit één van de drie wetten en huishoudens waarbij geen van de leden hiervan gebruik maakt. ,
Percentage huishoudens met zorg en / of ondersteuning 11 Jaar Hulst Ref. groep Sluis gem 25000 50000 inw 2020 174% 222% 217% 2023 145% 192% 203% 2023 tov 2020 -29% -30% -14%
6.
,
,
,
,
,
,
,
,
,
Ref. groep
Terneuzen
Ref. groep gem 50000 -
gem <
25000 inw
100000 inw
207% 179% -28%
204% 190% -14%
,
237% 202% -25%
,
,
,
,
,
,
,
,
Inzet organisaties
Algemeen voorbehoud De door de organisaties uitgevoerde activiteitenpakketten verschillen per gemeente. Afhankelijk van de omvang en intensiteit van het activiteitenpakket varieert de inzet van fte’s en het budget. Specifiek voorbehoud Binnen de administratie van de gemeente Sluis wordt alleen het directe personeel voor Porthos bijgehouden. Het personeel belast met en budget ten behoeve van uitvoering van taken Werk en Inkomen en Schuldhulpverlening is niet in onderstaande opgave mee genomen. Een fictieve opslag van 30% voor de inzet van indirect personeel is toegepast. ,
,
Personele inzet Aantal fte’s Jaar
Hulst Aantal inw Aantal fte Aantal fte / 1000 inwoners
2020
Aantal inw Aantal fte Aantal fte / 1000 inwoners
2023 2023 tov 2020
Sluis
Terneuzen
27556 34. 9
23210 252
127
109
27596 353 ,
23243 252
128
108
54993 765 138
+01%
-01%
+157%
,
,
,
,
,
,
,
,
54426 643 118 ,
,
,
,
,
.
Inzet budget • •
Bij Hulst voor Elkaar betreft het hieronder opgenomen budget het totale subsidie vanuit de gemeente Hulst. Bij aan-z betreft tot 2023 subsidies en vanaf 2024 bijdragen vanuit de gemeente Terneuzen aan de BGTS.
11 Bron:
https://www. waarstaatjegemeente. nl/mosaic/gemeentelijke-monitor-sociaal-domein/5-stapeling-van-voorzieningen 30
•
Bij Porthos Sluis betreft dit de interne kosten binnen de gemeente Sluis die aan de uitvoering van toegang- en welzijnsactiviteiten van Porthos toe te rekenen zijn inclusief een opslag van 30% voor indirecte kosten. Voorbehoud: deze toerekening is relatief grof gedaan en bevat een reeks aannames. ,
Jaar
Hulst Aantal inw Budget Budget / inwoner
2020
2023
Sluis
Terneuzen
27556 2. 470. 342 €
23210 2. 489. 056 €
€8965
€10724
,
,
12
54426 5. 300. 710 € € 9739 ,
Aantal inw
27596
23243
54993
Budget
€ 2. 965. 236 € 107. 45
€ 2. 419. 393 €104. 09 -29%
€ 5. 895. 627 € 10721 +101%
Budget / inwoner
,
2023 tov 2020
+199%
12 Subsidiebedrag
exclusief zo-net (uitvoering huishoudelijke hulp) kinderprogramma Ieder Telt Mee
,
,
,
,
en regisseur eenzaamheid.
31
Bijlage B: Nota van bevindingen Hulst – Hulst voor Elkaar De gemeente Hulst en Hulst voor Elkaar leverden een reeks brondocumenten aan inzake beleid subsidieregeling opdracht uitvoering en verantwoording van toegangs- en welzijnsdiensten. Ook voerden de rekenkamers interviews met betrokken functionarissen uit de gemeente en Hulst voor elkaar. Daar waar aan de orde werden verdiepingsvragen gesteld en beantwoord. ,
,
,
Uit deze bronnen van informatie maakten de rekenkamers onderstaande nota van bevindingen voor Hulst op. Achtereenvolgens komen in beeld: 1. de organisatie Hulst voor Elkaar 2. het integrale werkproces in de samenwerking tussen de gemeente en Hulst voor Elkaar 3. de gemeentelijke beleidskaders 4. de opdracht van de gemeente aan Hulst voor Elkaar 5. het activiteitenpakket dat Hulst voor Elkaar uitvoert 6. wat bekend is over de cliëntervaringen 7. de belangenbehartiging van inwoners en cliënten 8. de doorontwikkeling. ,
1.
De organisatie Hulst voor Elkaar
Hulst voor Elkaar voert een breed pakket aan toegangs- en welzijnsactiviteiten uit in Hulst. Hulst voor Elkaar is een stichting en werkt exclusief binnen de gemeente Hulst. .
De rol van de gemeente Hulst richting Hulst voor Elkaar is zowel die van beleidsregisseur als opdrachtgever. Hulst voor Elkaar heeft hierbij primair de rol van opdrachtnemer en uitvoerder. Hulst voor Elkaar functioneert tevens als adviseur van de gemeente. Hulst voor Elkaar ontvangt subsidies van de gemeenten Hulst. Dit geschiedt binnen de kaders van: • Algemene subsidieverordening gemeente Hulst (2020) • Gewijzigde subsidieregeling Maatschappij Welzijn en Zorg (2023) ,
•
Subsidieregeling Sport (2021).
Hulst voor Elkaar typeert zichzelf als een relatief jonge lerende organisatie soms nog zoekend. Doorontwikkeling vindt plaats. ,
De welzijnsorganisatie De centrale locaties voor Hulst voor Elkaar zijn De Lieve in Hulst Dorpshuis Binnendeur in Kloosterzande en Den Dullaert in Hulst. Zowel de toegangs- als brede welzijnsactiviteiten voert Hulst voor Elkaar uit vanuit de dorpshuizen wijkcentra en scholen. Hulst voor Elkaar is aanwezig in alle kernen en wijken binnen de gemeente. ,
,
,
Binnen Hulst voor Elkaar functioneren 5 integraal werkende gebiedsteams: 1. Hulst (incl. Absdale) 2. Clinge - Nieuw Namen - Graauw 3. Vogelwaarde – Terhole – Hengstdijk en Kuitaart 4. Sint Jansteen – Heikant - Kapellebrug 5. Kloosterzande – Ossenisse – Walsoorden – Lamswaarde Hiernaast functioneren binnen de organisatie: 6. team ondersteuning 7. stafteam 8. directie / bestuur
32
2.
Het werkproces van de gemeente Hulst en Hulst voor Elkaar
Schematisch ziet het proces binnen de samenwerking tussen gemeente Hulst en Hulst voor Elkaar er als volgt uit.
Opgaven Wettelijk
Zelfbepaald
Relevant beleid
Subsidieregelingen
Resultaatverwachting inclusief specifiek opdrachten ,
Missie en visie
Subsidieaanvraag Subsidie beschikkiing
Uitvoeringsovereenkomst Maandelijkse rapportage Wmo Jeugdwet en brede voorveld ,
Uitvoering Inbreekmogelijkheden
Kwartaalrapportage Voortganggesprekken
Bestuursverslag en jaarrekening / verzoek vaststelling subsidie Definitieve vasstelling beschikking
= gemeente
Hulst
= Hulst voor
Elkaar
= samen
De formele samenwerkstructuur tussen de gemeente Hulst en Hulst voor Elkaar bestaat uitvoeringsjaar uit de onderstaande stappen.
/ beiden ,
per
,
Per jaar vooraf 1. De gemeente Hulst publiceert relevant beleid en subsidieregelingen openbaar. 2. De gemeente Hulst verstrekt de resultaatverwachtingen en aanvullende specifieke wensen en eisen aan Hulst voor Elkaar en stelt de subsidieaanvraag open. 3. Hulst voor Elkaar vraagt subsidie aan inclusief onderbouwing maximaal aansluitend bij de wensen en eisen van de gemeente uiterlijk 1 oktober. 4. Gesprekken tussen de gemeente Hulst en Hulst voor Elkaar over begroting aanvraag en activiteiten vinden plaats daar waar aan de orde vindt nadere toelichting en afstemming plaats. 5. De gemeente Hulst verleent uiterlijk 31 december de subsidie aan Hulst voor Elkaar. ,
,
,
,
Binnen het jaar 6. Hulst voor Elkaar voert de dienstverlening uit. 7. In de eerste maand van het kwartaal verstrekt de gemeente het kwartaalvoorschot aan Hulst voor Elkaar. 33
8.
Hulst voor Elkaar verstrekt maandelijks de monitor Wmo Jeugd en het brede voorveld met hierin opgenomen de voorgeschreven meetpunten. 9. Hulst voor Elkaar verstrekt activiteiten-voortgangs-rapportages per kwartaal die vervolgens door partijen onderling besproken worden. Op verzoek van de gemeenteraad Hulst presenteert Hulst voor Elkaar de voortgang in een vergadering van de commissie samenleving. Hulst voor Elkaar stuurt periodiek een nieuwbrief specifiek aan de gemeenteraad. 10. De inbreekmogelijkheid. In benoemde uitzonderingssituaties kunnen wijzigingen in activiteiten en / of budget plaats vinden. 11. Over en weer vindt contact tussen functionarissen van de gemeente Hulst en Hulst voor Elkaar bij vragen ideeënuitwisseling en oplossing van knelpunten. ,
,
Per jaar achteraf 12. Hulst voor Elkaar dient uiterlijk op 1 mei de eindverantwoording en de aanvraag tot vaststelling van de verleende subsidie in. 13. De gemeente Hulst stelt uiterlijk 13 weken na indiening van de aanvraag tot vaststelling de definitieve subsidie voor het voorgaande jaar vast. ,
3.
De gemeentelijke beleidskaders
Het bestuursakkoord 2022-2026: “… op koers naar 2026” is het meest actuele beleidsdocument van belang voor Hulst voor Elkaar. Hier volgen de relevante speerpunten. Binnen het sociaal domein staat de gemeente Hulst de komende bestuursperiode voor grote uitdagingen. Zij ziet in de samenleving dat meer mensen zorg en ondersteuning nodig hebben. Dat neemt per jaar toe. Dit stelt de gemeente nadrukkelijk voor de opdracht de dienstverlening efficiënt en effectief uit te voeren. Het is uiteraard zaak te handelen binnen de beschikbare financiële middelen. Hier ligt een enorme uitdaging. Daarbij zal de gemeente hard vasthouden aan het uitgangspunt dat mensen de zorg moeten ontvangen die zij nodig hebben. Niet meer maar zeker niet minder. Algemene doelstellingen in het sociaal domein zijn: eigen kracht bestaanszekerheid sociale cohesie veiligheid en passende zorg. ,
,
,
,
Inzetten op een inclusieve samenleving. De toegankelijkheid tot zorg- en welzijnsvoorzieningen moet optimaal zijn. Het welzijnswerk in de gemeente Hulst is wijkgericht georganiseerd. Mensen krijgen de zorg die nodig is. Niet meer en niet minder. Bij maatwerkvoorzieningen - meer dan voorheen – inzetten van de zogenoemde Doorbraakmethode. Streven naar een optimale inrichting van het maatschappelijk voorveld én een zo goed mogelijke benutting van het voorveld. Preventieve (gezondheids)zorg is een speerpunt. Inzetten op vroegsignalering bij kwetsbare groepen. Er worden preventieve actieve jeugdprogramma’s en coachingtrajecten aangeboden. Voor de uitvoering van de jeugdhulp effectief beheersen van kosten. Inwoners kunnen een beroep doen op een onafhankelijke cliëntondersteuning. Eenzaamheid bestrijden met een gerichte aanpak. Ambitie om ook mensen die dementerend zijn in staat te stellen op een comfortabele wijze deel te laten blijven nemen aan de samenleving.
• • • • • • • • • • • • •
,
Overige gemeentelijke beleidsdocumenten relevant voor de inzet van Hulst voor Elkaar zijn: ,
de Kadernota samenleving gemeente Hulst 2013 – 2016 het Beleidsplan Wmo 2015 – 2016 de Nota algemene voorzieningen 2015 – 2018 de Nota Maatwerkvoorzieningen (najaar 2016) • de Inclusieagenda gemeente Hulst 2023-2024. • Voor de opgaven inzake Jeugd en gezin steunt de gemeente op de regionale Nota integraal jeugdbeleid Zeeuws-Vlaanderen 2015-2018. • • •
34
Voorafgaand en aan het begin van de decentralisatie van taken Jeugdwet en Wmo naar de
gemeenten in 2015 stelde de gemeente Hulst een reeks van beleidsplannen vast. Hierin stond ook veelal een einddatum. Bij het verstrekken van deze einddatum werden de beleidsplannen niet steeds vervangen. De inhoud bleef veelal onverkort van toepassing. In het eerste halfjaar van 2025 herijkt de beleidsgroep van de gemeente deze beleidsplannen en werkt aan een nieuw beleidskader. Beleidsplannen zullen vernieuwd worden ook kunnen verschillende beleidsstukken samengevoegd worden tot één geheel. ,
4.
De opdracht van de gemeente aan Hulst voor Elkaar
De uitvoeringsopdracht van de gemeente Hulst aan Hulst voor Elkaar voor het jaar 2024 is vastgelegd in de ‘Uitvoeringsovereenkomst 2024’. In deze overeenkomst komen aan de orde: 1) de resultaatverwachtingen in het algemeen 2) specifieke opdrachten 3) kwaliteit en samenwerking 4) het voeren van voortgangsgesprekken 5) inbreekmogelijkheden en 6) vrijheidsgraden van de organisatie. ,
,
,
,
De opdracht voor 2024 betreft het uitvoeren van activiteiten binnen de productengroepen: 1) Volwassenen (incl. Beschermd Wonen Mantelzorg en Toegang Wmo) 2) Jeugd en Jongeren (incl. Toegang Jeugdwet / werken conform plan Preventieve Jongerenaanpak ,
Hulst)
3) 4) 5)
Vrijwilligerswerk
Gemeenschapscentra en dorpshuizen Sport
Aanvullend geeft de gemeente de opdracht tot het leveren van een bijdrage aan de doelstellingen uit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en ambities uit de programmabegroting 2024 van de gemeente Hulst: Inwoners doen onbelemmerd mee en kunnen zich ontplooien. • Jeugdigen groeien fysiek mentaal en emotioneel veilig kansrijk en gelukkig op. • Inwoners wonen leven en werken in de gemeente Hulst in een gezonde leefomgeving. • • Inwoners zijn fysiek mobiel en digitaal vaardig. ,
,
,
5.
Het activiteitenpakket van Hulst voor Elkaar
Afgaande op de Jaarstukken 2023 voert Hulst voor Elkaar het volgende activiteitenpakket uit. Overigens noemen de gemeente Hulst en Hulst voor elkaar dit ‘versterkingsopdrachten’. 1. 2.
Vrijwilligers: • Stimulering en ondersteuning van vrijwilligerswerk Volwassenen Kerngezond: welzijnscoach – > Positieve Gezondheid Welzijn op Recept - > diverse • activiteiten (deels in samenwerking met partners) • Versterken sociale basis: programma tegen eenzaamheid ondersteuning mantelzorg Happy People (terugdringen gezondheidsachterstand) dementievriendelijk Hulst enz. Toegang Wmo; loket tbv vraagbehandeling toe-leiden naar voorliggende • voorzieningen huisbezoek onderzoek toe-leiden naar maatwerkvoorziening. • Maatschappelijk Werk Jeugd en jongeren Jongeren Informatie Punt • • Jongerencoaching ,
,
,
,
,
,
3.
4.
,
,
•
Straathoekwerk
• • •
Maatschappelijke stages Jeugdsozen - jongerencentrum Toegang Jeugdwet; loket tbv vraagbehandeling onderzoek toe-leiden naar voorziening. ,
,
Sport • • •
Aanbod voor scholen; ondersteuning en stimulering bewegen Motorische vaardigheidstest Aanbod kwetsbare groepen – re-integratie - leefstijlcoach 35
• •
Vitale kernen – ondersteuning sportverenigingen - clubkadercoach
Jeugdsportfonds
5.
Kunst en cultuur / geen activiteit meer in 2024. Ik toon = zichtbaarheid vergroten •
6.
Gemeenschapscentra • Exploitant Binnendéur en De Lieve • Coach initiator en aanbieder bij andere gemeenschapshuizen • Schoonmaak Gymzaal Sint Jansteen en kantoren en ontmoetingscentrum Komma in ,
den Dullaert.
6.
De cliëntervaringen
Conform de Wmo en de Jeugdwet is de gemeente vanaf 2016 verplicht om jaarlijks een representatief cliënt-ervaringsonderzoek uit te (laten) voeren. Het onderzoek betreft zowel de toegang als de volledige uitvoering van de zorg en ondersteuning. Hulst voor Elkaar voert de toegang uit niet de ondersteuning zelf. Sinds 2021 staat het gemeente vrij om zelf een methode te kiezen bij het meten van de cliëntervaringen. Vanaf 2023 besteed de gemeente Hulst dit onderzoek uit bij het extern bureau Lorenz. ,
In opdracht van de gemeente Hulst voert Lorenz narratief onderzoek uit Het verhaal van de respondent staat centraal. Deze methode combineert kwalitatief en kwantitatief onderzoek. Naast waardering in de vorm van verhalen levert dit onderzoek ook generieke informatie op basis waarvan de gemeente en aanbieders de hulp en ondersteuning voor inwoners kan verbeteren. Jeugd en gezin 2023 Twee zaken vallen op in de ervaringen van de respondenten. Zij tonen zich meer tevreden over de kwaliteit van de ontvangen ondersteuning en het effect daarvan op de kinderen. Zij tonen zich minder tevreden over de lange doorlooptijden en bejegening bij de toegang tot de ondersteuning. Wmo 2023 Respondenten zijn over het algemeen tevreden met de ondersteuning die zij krijgen vanuit de Wmo. Ten aanzien van de toegang (wel uitgevoerd door Hulst voor Elkaar) geven respondenten aan deze bekend en vindbaar is de ondersteuning startte na 3 maanden na aanvraag en bijna driekwart van de respondenten de hulp krijgt die aangevraagd werd. ,
7.
Belangenbehartiging en ondersteuning inwoners en cliënten
Met het oog op belangenbehartiging en ondersteuning van inwoners en cliënten functioneren binnen Hulst: • Onafhankelijk meedenker De onafhankelijke meedenker staat naast de cliënt/inwoner en staat hen als zij vastlopen bij om een hulpvraag te verhelderen en/of de juiste zorg en ondersteuning te vinden. Omwille van de onafhankelijkheid denkt Hulst voor Elkaar mee met inwoners van Terneuzen. Voor inwoners van Hulst voet aan-z deze uit. De uitvoering voor inwoners van Sluis is in ontwikkeling. • Seniorenraad Hulst De seniorenraad geeft gevraagd en ongevraagd advies aan het gemeentebestuur van Hulst over beleidsonderwerpen die van invloed zijn op de positie van ouderen. • Adviesraad Sociaal Domein De adviesraad Sociaal Domein adviseert het college van B&W en de Gemeenteraad van Hulst over de Wet maatschappelijke ondersteuning de jeugdwet en de participatiewet. ,
,
,
8. De doorontwikkeling
36
Hieronder de speerpunten in doorontwikkeling naar inhoud en randvoorwaarden. Deze speerpunten kwamen naar voren in de gesprekken met functionarissen en / of uit de gemeente Hulst en uit Hulst voor Elkaar. De inhoud • Verkorten van de doorlooptijd en het opvoeren van de bejegening binnen de Jeugdzorg (zie onderzoek cliëntervaringen). • Het VNG-voorspelmodel voorziet in een stijging van het aantal WMO-gebruikers van 2023 naar 2028 met 14%. Alertheid is geboden. De randvoorwaarden Balans tussen enerzijds de uitvoering van de juiste mix en omvang van activiteiten passend bij • behoeften en anderzijds de uitvoering binnen het beschikbare budget. • Nadere afstemming van de aansluiting van de (kwaliteit van) adviezen bij aanvraag maatwerkvoorziening Wmo en Jeugd en gezin bij de eisen vanuit de gemeentelijke toetsing op weg naar beschikking. Overbruggen van cultuurverschillen tussen sociaal werkers en ambtelijke toetsers vragen hierbij aandacht. • Hulst voor Elkaar heeft moeite om passend personeel te werven. Er is concurrentie tussen werkgevers op een relatief krappe arbeidsmarkt. Verankering van taken en uitvoering binnen het in 2024 opgestarte bedrijfsbureau van Hulst • voor elkaar. Voorheen werden deze taken door externen uitgevoerd. • Doorontwikkeling van rapportage met inzet van kritieke meetpunten.
Bestuur / directie van Hulst voor Elkaar is afgelopen jaren herhaaldelijk gewisseld. Het huidige • bestuur functioneert vanaf april 2024. Bestuurlijke continuïteit vraag aandacht. • Is herijking van de subsidierelatie een optie? Hulst voor Elkaar past met haar relatief grote omvang niet goed binnen het gemeentelijke subsidiestelsel. Hulst voor Elkaar ambieert een meer-jaren-financiering waarmee bedrijfscontinuïteit en innovatief ondernemen beter gewaarborgd wordt.
37
Bijlage C: Nota van bevindingen Sluis – Porthos Sluis De gemeente Sluis en hierbinnen Team Porthos leverden een reeks brondocumenten aan inzake beleid subsidieregeling opdracht uitvoering en verantwoording van toegangs- en welzijnsdiensten. Ook voerden de rekenkamers interviews met betrokken functionarissen uit de gemeente. Daar waar aan de orde werden verdiepingsvragen gesteld en beantwoord. ,
,
,
Uit deze bronnen van informatie maakten de rekenkamers onderstaande nota van bevindingen voor Sluis op. Achtereenvolgens komen in beeld: 1. het Team Porthos 2. het integrale werkproces binnen de gemeente en in de samenhang met Team Porthos 3. de gemeentelijke beleidskaders 4. de opdracht aan Team Porthos 5. het activiteitenpakket dat Team Porthos uitvoert 6. wat bekend is over de cliëntervaringen 7. de belangenbehartiging van inwoners en cliënten 8. de doorontwikkeling.
1.
Het Team Porthos
Sinds 1 januari 2016 voert de gemeente Sluis een integraal pakket aan toegangs- en welzijnsactiviteiten uit in eigen beheer. Binnen de gemeente functioneert het ‘Team Porthos’ vallend onder de Afdeling Externe Dienstverlening. Binnen de jaarstukken van gemeente Sluis valt Team Porthos onder Programma 4: Sociaal Domein. ,
Binnen Team Porthos zijn naast de toegang voor Wmo en Jeugd en gezin en de bredere welzijnsdienstverlening ook taken opgenomen voortkomend uit de Participatiewet Jeugdwet Wet maatschappelijke ondersteuning Wet schuldhulpverlening en de Wet inburgering. Dit voorkomt in de ogen van de gemeente Sluis dat inwoners allerlei organisaties af moeten om de juiste informatie en 13 Dit was ook ondersteuning te vinden. Eén plek dus voor jongeren ouders volwassenen en senioren. precies de overweging om het brede takenpakket voorheen ondergebracht bij diverse externe welzijnsorganisaties vanaf 2016 onder te brengen bij één Team Porthos binnen de gemeentelijke organisatie. ,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
Binnen de gemeente Sluis is de relevante beleidsvorming ondergebracht bij ‘Team beleid’ onder de afdeling Beleid en Beheer. De relevante uitvoering is ondergebracht bij ‘Team Porthos’. Deze teams werken binnen de organisatie parallel een elkaar en in interactieve co-creatie. Van een formele rolverdeling opdrachtgever – opdrachtnemer is geen sprake. Team Porthos is nadrukkelijk in transitie. Een heroriëntatie vindt plaats op de opgave de organisatie de taken de omvang de werkprocessen en de cultuur. ‘Basis op orde’ is het doel. De resultaten van de heroriëntatie gaan neerdalen in een teamplan en clusterplannen met aansluitende een jaarplan 2025 waarin de ambities uitgezet worden. ,
,
,
,
De welzijnsorganisatie Team Porthos functioneert voornamelijk vanuit één locatie namelijk het gemeentehuis in Oostburg. Jongerenwerk functioneert deels ook vanuit het Scholierencentrum Time Out dat zich op het terrein van het Zwin College in Oostburg bevindt. Binnen Team Porthos functioneren zes clusters: 1. Werk en Inkomen 2. Schuldhulpverlening 3. Jeugd en gezin 13 Bron:
https://www. facebook. com/gemeentesluis/posts/porthos-sluis-officieel-van-startgegaanporthos-sluis-is-de-gemeentelijke-balie-/734166600052063/?locale=nl_NL 38
4. Wmo 5. Leefbaarheid en burgerparticipatie. 6. Administratie De teamleider leidt Team Porthos.
2.
Het werkproces binnen de gemeente Sluis
Schematisch ziet het proces in de samenwerking tussen de gemeente Sluis als geheel en het Team Porthos er als volgt uit.
Opgaven Wettelijk
Zelfbepaald
Relevant beleid
Resultaatverwachting inclusief prioriteiten ,
Teamplan (in
ontwikkeling)
Uitvoering
Stafoverleg
Bestuursrapportage
Jaarstukken
= gemeente
Sluis
= Team
Porthos
= samen
Afstemming tussen Team Beleid en Team Porthos vindt primair naar behoefte plaats binnen het dagelijkse werk. De lijnen zijn kort. Structureel overleg tussen beleid en uitvoering vindt eenmaal per 6 weken plaats.
Wekelijks vindt afstemming plaats binnen het stafoverleg Sociaal Domein waaraan naast de portefeuillehouder het afdelingshoofd de beleidsadviseurs en de teamleiders deel nemen. Binnen dit stafoverleg worden tevens de relevante aandachtspunten vanuit en naar het college behandeld. ,
,
De planning uitvoering en verantwoording van de activiteiten vinden plaats binnen de planning en control cyclus van de gemeente Sluis. ,
3.
De gemeentelijke beleidskaders
Een selectie uit de gemeentelijke beleidsdocumenten tbv Porthos Sluis met per document de meest relevante speerpunten.
39
1.
Coalitieakkoord 2022-2026: Strategie met ambitie We gaan uit van behoeften en mogelijkheden van onze inwoners. We werken integraal over de grenzen van wetten en financieringsstromen heen. Van mono- naar multidisciplinair. We werken intensief samen met ketenpartners. Middelen zijn schaars; we blijven effectiviteit van voorzieningen onderzoeken. De zorgkloof (vraag – aanbod) neemt toe. We zetten meer dan voorheen in op preventie en ombuiging we hanteren de principes van Positieve Gezondheid. ,
2.
Beleidsplan Sociaal Domein gemeente Sluis 2020-2024: Samen verantwoordelijk inclusief en ondersteunend. Samenkracht. ,
De gemeente Sluis heeft te maken met oplopende tekorten in het Sociaal Domein vanaf begroting 2019 zijn taakstellende bezuinigingen doorgevoerd. De gemeente kijkt kritisch naar het beleid Sociaal Domein De basiswaarden zijn 1) samen-kracht 2) inclusief Sluis 3) toegankelijk laagdrempelig en doelmatig en 4) toekomstbestendig en kosten-bewust. ,
,
3.
,
,
Beleidsplan Mantelzorg 2020-2024 De gemeente stuurt aan op een toename of consolidatie van het percentage geleverde zorg via mantelzorg. De samenwerking tussen diverse partijen in onze gemeente op het gebied van mantelzorg moet goed verlopen. Op die manier kunnen we mantelzorgers beter en efficiënter ondersteunen en helpen.
4.
Sportnota gemeente Sluis 2021-2025: “Sport en bewegen verenigt Sluis” Elke inwoner van Sluis kan leven lang sporten en bewegen. Drempels weg nemen voor hen die de weg naar sport en beweegaanbod nog niet of onvoldoende weten te vinden.
4.
De uitvoeringsopdracht voor Porthos Sluis
De inhoudelijke uitvoeringsopdracht vanuit de gemeente aan Porthos Sluis is voorafgaand aan de opstart per 1 januari 2016 geformuleerd. Er is binnen de gemeente Sluis geen sprake van jaarlijkse aanpassing van de opdracht. De doorontwikkeling geschiedt werkende weg. Porthos voert uit wat vanuit de historie als breed takenpakket sociaal domein gegroeid is en vooral wat ‘nodig is voor de inwoners’. Een geactualiseerde opdracht gaat eind 2024 neerdalen in het teamplan en de clusterplannen die momenteel in ontwikkeling zijn.
Het activiteitenpakket
5.
Team Porthos voert de onderstaande activiteiten uit. 1.
Werk en Inkomen Beschut werken Bijstand Beleidsregels Bijzondere bijstand en Minimabeleid Gemeente Sluis 2024 • Energieregelingen voor huishoudens met een beperkt inkomen • Individuele inkomenstoeslag • Individuele studietoeslag • • Hulp bij het vinden van werk • Inburgering • •
2.
Schuldhulpverlening
3.
Jeugd en gezin •
Informatie 40
Toegang (aanvraag- onderzoek- beoordeling - beschikking) Doorgeleiding naar individuele voorzieningen
• •
4.
Wmo
Informatie
• •
Toegang (aanvraag- onderzoek- beoordeling - beschikking) Doorgeleiding naar individuele voorzieningen
•
5.
Leefbaarheid en burgerparticipatie. • •
Ondersteuning bewonersinitiatieven - opbouwwerk
• • • • • •
Vrijwilligerswerving en -ondersteuning Mantelzorgwerving en -ondersteuning Jeugdparticipatie en jongerenwerk Schoolmaatschappelijk werk Algemeen maatschappelijk werk Sport- en bewegingsondersteuning Buurtbemiddeling
•
Samen Sluis
6.
Cliëntervaringen
Conform de Wmo en de Jeugdwet is de gemeente vanaf 2016 verplicht om jaarlijks een representatief cliënt-ervaringsonderzoek uit te (laten) voeren. Sinds 2021 staat het gemeente vrij om zelf een methode te kiezen bij het meten van de cliëntervaringen. Jeugd en gezin In het verleden is een cliënt-ervarings-onderzoek Jeugd uitgezet. De respons was te laag en de uitslag hiermee niet representatief. De gemeente onderzoekt hoe zij wel aan de verplichting kan voldoen. Wmo 2021 Voor de Wmo heeft de gemeente Sluis over 2021 wel een cliënt-ervarings-onderzoek in de vorm van een enquête uitgevoerd deze met voldoende respons. Voor bijna alle aspecten scoort meer dan 70% van de respondenten tevreden. Deze score kwam er niet uit voor 1) Ik werd snel geholpen. en 2) Wist u dat u gebruik kon maken van een onafhankelijk cliëntondersteuner. Er zijn extra vragen gesteld over het gebruik van mantelzorg. De antwoorden op deze vragen geven een divers beeld. ,
Wmo 2023 Voor de Wmo heeft de gemeente Sluis ook over 2023 een cliënt-ervarings-onderzoek in de vorm van een enquête uitgevoerd ook deze met voldoende respons. Respondenten zijn tevreden over het contact met de gemeente de kwaliteit en het effect van de ondersteuning. Relatief weinig mensen nemen een cliëntondersteuner mee naar het gesprek. Minder tevreden zijn respondenten over het wachten tot het eerste contact en tot de start van de hulp. Punt van aandacht is de ondersteuning en waardering van mantelzorgers. ,
,
7.
Belangenbehartiging en ondersteuning inwoners en cliënten
Met het oog op belangenbehartiging en ondersteuning van inwoners en cliënten functioneren binnen
Sluis: •
Onafhankelijk meedenker De onafhankelijke meedenker staat naast de cliënt/inwoner en staat hen als zij vastlopen bij om een hulpvraag te verhelderen en/of de juiste zorg en ondersteuning te vinden. Deze ondersteuning is belegd bij een functionaris van Porthos Sluis en op afroep beschikbaar. Adviesraad Sociale Zaken Adviseert het bestuur van de gemeente Sluis gevraagd en ongevraagd over alle ,
•
,
,
,
onderwerpen inzake werk en inkomen.
41
•
•
Raad voor Maatschappelijke en Demografische Ontwikkeling (RMDO) Een verbindend platform tussen de inwoners van de gemeente Sluis en het college van Burgemeester en Wethouders en de gemeenteraad. Ingesteld op basis van de Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO). Hiermee wordt vorm en inhoud gegeven aan burgerparticipatie. Stads- en dorpsraden De kernen worden vertegenwoordigd door stads- en dorpsraden. In totaal heeft gemeente Sluis 15 stads- en dorpsraden. Zij vormen de ogen en oren van hun stad of dorp. De stadsen dorpsraden zijn een belangrijke schakel tussen de gemeente haar inwoners en de ondernemers. Daarnaast nemen stads- en dorpsraden vaak het initiatief voor activiteiten. ,
8.
De doorontwikkeling
Hieronder de speerpunten in doorontwikkeling naar inhoud en randvoorwaarden. Deze speerpunten kwamen naar voren in de gesprekken met functionarissen uit Team Beleid en / of Team Porthos. De inhoud Verkorten doorlooptijden (in samenhang met aanvulling en versterken personele capaciteit). • • Strak(ker) werken volgens de wettelijke kaders en lokale regelgeving. • Ondersteuningsprogramma jeugd; uit de GGD-monitor blijkt dat aanpak van depressie onder de jeugd in Sluis een zeer grote opgave is. • Sterke lokale teams; collectieve voorzieningen met integrale dienstverlening door netwerk van partners. Uitbreiden en versterken van open kern- en groepsgericht welzijnswerk en opbouwwerk. • De randvoorwaarden Porthos Sluis is in transitie. Een heroriëntatie vindt plaats op de opgave de organisatie de • taken de omvang de werkprocessen en de cultuur. ‘Basis op orde’ is het doel. De resultaten van de heroriëntatie gaan neerdalen in een teamplan en clusterplannen met aansluitende een jaarplan 2025 waarin de ambities uitgezet worden. • Aanvulling en versterking van de personele capaciteit. Inzet van budget ‘op maat van de maatschappelijke opgaven’. • ,
,
,
,
42
Bijlage D: Nota van bevindingen Terneuzen
–
aan-z
De gemeente Terneuzen en aan-z leverden een reeks brondocumenten aan inzake beleid subsidieregeling opdracht uitvoering en verantwoording van toegangs- en welzijnsdiensten. Ook voerden de rekenkamers interviews met betrokken functionarissen uit de gemeente en aan-z. Daar waar aan de orde werden verdiepingsvragen gesteld en beantwoord. ,
,
,
Uit deze bronnen van informatie maakten de rekenkamers onderstaande nota van bevindingen op voor Terneuzen. Achtereenvolgens komen in beeld: 1. de organisatie aan-z 2. het integrale werkproces in de samenwerking tussen de gemeente en aan-z 3. de gemeentelijke beleidskaders 4. de opdracht van de gemeente aan aan-z 5. het activiteitenpakket dat aan-z uitvoert 6. wat bekend is over de cliëntervaringen 7. de belangenbehartiging van inwoners en cliënten 8. de doorontwikkeling.
1.
De organisatie aan-z
Aan-z voert een breed pakket aan toegangs- en welzijnsactiviteiten uit in Terneuzen uit. Aan-z is als ‘Benelux Groepering voor Territoriale Samenwerking (BGTS)’ opgericht op 1 januari 2007. Een BGTS is een overheidsorgaan met een eigen rechtspersoonlijkheid zodat het zelfstandig kan optreden in het maatschappelijk verkeer. Op de BGTS is de Wet Gemeenteschappelijk Regeling (WGR) van toepassing. Gemeente Terneuzen beschouwt de BGTS als een bijzondere GR. Aan-z biedt een beperkter welzijnsaanbod aan binnen de Belgische gemeenten Assenede Kaprijke Sint-Laureins en Wachtebeke.14 ,
,
In 2021 vond een herinrichting van de governance-verhouding tussen gemeente Terneuzen en aan-z plaats. Binnen aan-z trad een nieuw directie aan. De rol van de gemeente Terneuzen richting aan-z is zowel die van beleidsregisseur als opdrachtgever. Aan-z heeft hierbij primair de rol van opdrachtnemer en uitvoerder. Aan-z functioneert tevens als adviseur van de gemeente. Aan-z ontvangt een structurele bijdragen en subsidies van de gemeenten Terneuzen. Voor tijdelijke opdrachten kunnen incidentele bedragen beschikbaar worden gesteld. De welzijnsorganisatie Aan-z werkt primair vanuit twee hoofdlocaties in Axel en Terneuzen. Aansluitende hierop werkt aan-z vanuit zeven inlooppunten; drie in Terneuzen en een in Axel Koewacht Sas van Gent en Sluiskil. Ook is aan-z structureel aanwezig op 23 basisscholen 3 middelbare scholen en een MBO-school. ,
,
,
,
Binnen aan-z functioneren 7 teams: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.
Jeugd en gezin Wmo Maatschappelijk werk Jeugd en jongerenwerk Welzijn en vrijwilligerswerk
Support
Directie en staf
14 Wachtenbeke
treedt uit per 1 januari 2025. 43
2.
Het werkproces tussen de gemeente Terneuzen en aan-z
Schematisch ziet het proces binnen de samenwerking tussen gemeente Terneuzen en aan-z er als volgt uit.
O pg av en W e t t e li jk
Z e lf b e p a a ld
R e le v a n t b e l e id O p d r a c h t a a n - z , i n c lu s ie f
S a m e n w e r k in g s -
p r io r it e i t e n
o v e re e n k o m st
M is s ie , v is ie e n
k e r n w a a rd e n
U it v o e r i n g s p la n K w a r t a a lr a p p o r t a g e d ie n s t v e r le n in g U it v o e r in g
O v e r le g o p d r a c h t g e v e r o p d r a c h t n e m e r ( 4 x p j) . O v e r le g p o r t e f e u ille h o u d e r - A a n - Z (2 x p j )
J a a r st u k k e n
J a a r lijk s e e v a lu a t ie v o o r t g a n g
G e m e e n te ra a d st e l t ja a r s t u k k e n v a s t . = g e m e e n te T e rn e u z e n
= A a n -Z
= s a m e n / b e id e n
Aan de basis van de samenwerking tussen aan-z en de gemeente Terneuzen ligt de meerjaren “Samenwerkingsovereenkomst tussen het Grensoverschrijdend Openbaar Lichaam welzijn aan-z en de gemeente Terneuzen’. Vervolgens bestaat de formele samenwerkstructuur per uitvoeringsjaar uit de onderstaande stappen. ,
Per jaar vooraf 1. De gemeente Terneuzen verstrekt binnen de geldende beleidskaders de specifieke jaaropdracht inclusief de hierbinnen geldende actuele prioriteiten. De kadernota en begroting zijn essentiële onderdelen binnen het geldende beleidskader. 2. Aan-z maakt het uitvoeringsplan. 3. Afstemming opdracht – uitvoering binnen het bestuurlijk overleg en het opdrachtgeversopdrachtnemersoverleg.
,
Binnen het jaar 4. Aan-z voert de dienstverlening uit. 5. Per kwartaal rapporteert aan-z aan de gemeente over voortgang en resultaten. 6. Voortgangsoverleg vindt plaats:
44
Strategisch
•AB/DB •Bestuurlijk overleg (wethouders-directie aan-z) •ambtelijk opdrachtgeversoverleg (hoofd afd. samenleving -directie aan-z) •Begeleidingscommissie voor DB/AB •afstemmingsoverleg op thema:*
tactisch
operationeel
•Wmo
•Jeugd •integraal: 2x per jaar •Welzijn/vrijwilligers/maatschappelijk werk •beleidsmedewerker(s) -coordinator/consulent •per onderwerp: bijv. Jeugd(preventie) PGB casusoverleg Wmo beschermd wonen laaggeletterdheid etc. ,
,
,
,
Per jaar achteraf 7. Het Algemeen Bestuur aan-z stelt de jaarstukken vast. 8. Gezamenlijke jaarlijkse evaluatie vindt plaats. 9. Aan-z verstrekt de jaarstukken aan de gemeente. 10. Afrekening van het financieel resultaat vindt plaats.
3.
De gemeentelijke beleidskaders
Hieronder is een selectie opgenomen van beleidsdocumenten van de gemeente Terneuzen. Per document zijn de cruciale speerpunten voor de uitvoering van aan-z aangegeven. Het bestuursakkoord 2022-2026 ‘Goed leven in Terneuzen’ Goed leven is gezond leven. We zetten daarom in op een gezonde gemeente. We helpen mensen die ondersteuning nodig hebben. Met preventie willen we zoveel mogelijk voorkomen dat problemen ontstaan. Relevante speerpunten Zorg en Gezondheid: • Onderzoeken of het zinvol is om aan te sluiten bij Jongeren Op Gezond Gewicht (JOGG). Inzicht in aandachtgroepen vergroten om passende steun aan te bieden. • • Aanbod buurthuizen en welzijnsaccommodaties laten aansluiten bij behoeften inwoners mede door ondersteuning van professionele opbouwwerkers/medewerkers. Positieve intentie om mee te werken aan ondersteunende initiatieven op het gebied van • inclusie/diversiteit (bijvoorbeeld via inclusieagenda en ‘regenbooggemeente’). • Inzet op uitvoering preventieakkoord en gevarieerd sportaanbod. • Specifieke aandacht voor het terugdringen van eenzaamheid. • Voorstel voor onderzoek naar meer samenwerking met Hulst en Sluis bij uitvoering taken sociaal domein. Relevante speerpunten Jeugd en Onderwijs De jeugd heeft de toekomst.
We stimuleren jongeren om zelf (met hulp van de gemeente) • invulling Inventariseren (met jongeren) van behoefte naar ontmoetingsplekken voor jeugd 0-18 jaar met name 12+. ,
Beleidsplan Sociaal Domein 2022-2025 ‘Iedereen aan boord’: • ‘Een goede basis’ gericht op bestaanszekerheid kansengelijkheid en (positieve) gezondheid. • ‘Vroeg erbij’ gericht op voorkomen van erger behoud regie en zelfredzaamheid optimale ontwikkeling (positieve) gezondheid en veiligheid. ,
,
,
,
,
45
•
‘Passende ondersteuning’ gericht op herstel regie en zelfredzaamheid maatwerk en ,
,
betrokkenheid van de inwoners. Mantelzorgbeleid 2024 We stellen kennishouders mantelzorg aan bij onze welzijnsorganisatie aan-z • in beeld geïnformeerd en ondersteund.
->
mantelzorgers
,
Vrijwilligersbeleid 2024 • Vrijwilligerswerk waarderen stimuleren en faciliteren ,
Welzijns-accommodatie-beleid 2023 • Het aanbod van buurthuizen en welzijnsaccommodaties laten aansluiten bij behoeften inwoners door ondersteuning van professionele opbouwwerkers/medewerkers.
4.
De opdracht van de gemeente aan aan-z
De structurele taken voor aan-z zijn benoemd in de Samenwerkingsovereenkomst tussen aan-z en gemeente Terneuzen (2018). De specifieke jaaropdracht inclusief de prioriteiten brengt de gemeente Terneuzen onder in een apart document. De meest recente is de ‘Opdracht aan-z 2024’. ,
,
De opdracht van de gemeente Terneuzen aan aan-z bestaat op hoofdlijnen uit: • Vroegsignalering en preventie; • Bevorderen van ontmoeting en activiteiten van (groepen) inwoners; • Stimuleren van vrijwilligerswerk en mantelzorg(ondersteuning); • Informatie advies en (onafhankelijke) cliëntondersteuning; Kortdurende (opvoed)ondersteuning; • • Toegang tot de Wmo-voorzieningen en maatwerkvoorzieningen binnen de Jeugdwet; • Voorkomen en tegengaan van huiselijk geweld en kindermishandeling en uitvoeren van taken op het gebied van tijdelijk huisverbod; Meedenken in het ontwikkelen en bieden van algemene voorzieningen waardoor het beroep • op maatwerkvoorzieningen afneemt; Een signaleringsfunctie in het kader van de Participatiewet. • ,
,
Sturing vanuit de gemeente Terneuzen vindt primair plaats op 1) de door de gemeente gestelde prioriteiten en 2) passende toegangsprocessen aansluitende bij (wijziging in) regelgeving vanuit het ,
rijk.
5.
Het activiteitenpakket
Afgaande op de Jaarstukken 2023 voert aan-z het volgende activiteitenpakket. Programma welzijn en preventie 1. Preventie en welzijnsactiviteiten Breed scala aan activiteiten deels in samenwerking met partners waaronder 1) koffiemiddagen 2) samen eten 3) fietsevenement ‘route 55’ 4) diverse cursussen en 5) ondersteuning activiteitencommissies 6) leefstijlmakelaar 7) aanpak eenzaamheid 8) aanpak laaggeletterdheid 9) formulierenbrigade en burgeradvies 10) tafeltje-dek-je en 11) toeleiding naar personenalarmering. 2. Inzet vrijwilligers 3. Jeugdpreventie Vanuit wijken georganiseerde activiteiten waaronder 1) Kids2Fun 2) Jongeren Informatie Punt 3) Straatwerk 4) Jeugdopbouwwerk 5) Weerbaarheid 6) Iedereen Telt mee. ,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
Programma maatschappelijke ondersteuning 1. Jeugd en gezin: 1) loket Jeugd en Gezin: vraagbehandeling informatie advies vraagverheldering directe ondersteuning toe-leiden naar tweedelijns jeugdhulp verlenging van jeugdhulp 2) kortdurende ondersteuning 3) jeugdhulp op school 4) pilot opvolgen beschikkingen; verminderen aantal beschikkingen de duur en de zwaarte van trajecten 5) ,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
46
programma veiligheid in gezinnen , waaronder
aandachts-functionarissen meldcode familienetwerkberaden jeugdbeschermingstafel. Algemeen Maatschappelijk Werk: 1) informatie en advies 2) inlooppunten in de wijk 3) individuele klantenondersteuning 4) aanvullende voorzieningen en 5) tijdelijk huisverbod. Wet maatschappelijke ondersteuning: 1) Eerste lijns-loket; vraagbehandeling informatie advies toeleiding naar algemene voorziening onderzoek besluit maatwerkvoorziening 2) ,
,
2.
,
,
,
3.
,
,
,
,
,
,
mantelzorgondersteuning.
6.
De cliëntervaringen
Gemeentelijk onderzoek Conform de Wmo en de Jeugdwet is de gemeente verplicht om vanaf 2016 jaarlijks een representatief cliënt-ervaringsonderzoek uit te (laten) voeren. Het onderzoek betreft zowel de toegang als de volledige uitvoering van de (zorg)voorzieningen zelf. Aan-z voert de toegang uit en een deel van de eerstelijns ondersteuning en zorg niet de tweedelijns zorg en ondersteuning. Sinds 2021 staat het gemeente vrij om zelf een methode te kiezen bij het meten van de cliëntervaringen. Vanaf 2023 ,
besteedt de gemeente Terneuzen dit onderzoek uit bij het extern bureau Lorenz.
In opdracht van de gemeente Terneuzen voert Lorenz narratief onderzoek uit Het verhaal van de respondent staat centraal. Deze methode combineert kwalitatief en kwantitatief onderzoek. Naast waardering in de vorm van verhalen levert dit onderzoek ook generieke informatie op basis waarvan de gemeente en aanbieders de hulp en ondersteuning voor inwoners kan verbeteren. Toch is de gemeente Terneuzen niet geheel tevreden over Lorenz vanaf 2024 besteedt zij het onderzoek uit aan een ander bureau. ,
Jeugd en gezin 2023 Uit de verhalen zijn interessante elementen naar voren gekomen die in de rapportage zijn beschreven. Dit is door het geringe aantal ervaringen echter niet representatief voor de gehele doelgroep. Om hieruit conclusies te trekken waar de gemeente Terneuzen of de zorgaanbieders hun beleid op kunnen aanpassen is op dit moment niet mogelijk. ,
,
Wmo 2023 Respondenten zijn over het algemeen tevreden met de ondersteuning die zij krijgen vanuit de Wmo. Ten aanzien van de toegang (uitgevoerd door aan-z) geven bijna alle respondenten aan dat zij de zorg kregen die zij vroegen. De ondersteuning startte voor 83% van de respondenten binnen 3 maanden na aanvraag. Weinig respondenten weten dat zij gebruik kunnen maken van onafhankelijke
cliëntondersteuning. Cliënttevredenheidsonderzoek door aan-z Aan-z zoekt continu naar vernieuwing volgt de trends in het werkgebied en haalt bij de klanten op hoe ze de dienstverlening ervaarden. Door structureel tevredenheidsonderzoeken uit te zetten haalt aan-z informatie op gesplitst naar de verschillende vormen van dienstverlening. In 2023 bedroeg de tevredenheid Jeugd en gezin behaalde een score van 80 de Wmo een score van 84. ,
,
,
,
7.
,
,
Belangenbehartiging en ondersteuning inwoners en cliënten
Met het oog op belangenbehartiging en ondersteuning van inwoners en cliënten functioneren binnen Terneuzen: • Onafhankelijk meedenker De onafhankelijke meedenker staat naast de cliënt/inwoner staat en staat hem of haar bij om een hulpvraag te verhelderen en/of de juiste zorg en ondersteuning te vinden. Deze wordt voor inwoners van Terneuzen voornamelijk belegd bij een functionaris van Hulst voor Elkaar. Een onafhankelijk ondersteuner vanuit aan-z ondersteunt voornamelijk inwoners uit Hulst. Adviesraad Sociaal Domein • 47
Adviseert het bestuur van de gemeente Terneuzen gevraagd en ongevraagd over alle onderwerpen inzake Werk en Inkomen Wonen en Leefomgeving Jeugd en Onderwijs Mobiliteit en Toegankelijkheid en Welzijn en Mantelzorg ,
,
8.
,
,
,
Doorontwikkeling
Hieronder de speerpunten in doorontwikkeling naar inhoud en randvoorwaarden. Deze speerpunten kwamen naar voren in de gesprekken met functionarissen en / of uit de gemeente Terneuzen en / of aan-z.
De inhoud 1. Proactief volgen passendheid van uitgegeven indicaties; tijdig op- of afschalen. 2. Aanscherpen kern-rol aan-z binnen het jongerenwerk en welzijnswerk ‘van zorgen voor naar 3. 4.
zorgen
dat’.
Wijkgericht kijken en werken. Ontwikkelen van een passend aanbod op basis van de nieuw ontwikkelde ‘wijkbeelden’. Van dominant individueel werken naar meer groepswerken.
De randvoorwaarden 1. Rolverdeling in het brede samenwerkingsnetwerk c. q. het voorliggende veld. Welke organisatie doet wat? Welke overlap bestaat er? Hoe om te gaan met de overlap? 2. Borging van kwaliteit van werken bij verhoging van productievolumes. 3. Doorontwikkeling rapportage van activiteiten (throughput) naar resultaten (output) naar maatschappelijke effecten (outcome) met gebruik van kritieke prestatie-indicatoren.
48
Bijlage E: Geraadpleegde bronnen Onderstaande schriftelijke bronnen zijn geraadpleegd tijdens het onderzoek. Voor een groot deel zijn dit bestaande documenten voor een klein deel zijn dit ook specifiek op vraag van de rekenkamers opgestelde overzichten. Naast deze schriftelijke bronnen haalden de rekenkamers veel toelichtende informatie uit de interviews met betrokken beleidsmedewerkers van de gemeenten en de leiding van ,
de welzijnsorganisaties.
Hulst Algemeen • Website gemeente Hulst • Website Hulst voor Elkaar Beleidskaders Bestuursakkoord 2022-2026 ‘…op koers naar 2026’; Gemeente Hulst • Inclusieagenda gemeente Hulst 2023 -2024; Gemeente Hulst • Nota integraal jeugdbeleid Zeeuws-Vlaanderen 2015-2018 ‘100% jeugd’; gemeenten Hulst • Sluis en Terneuzen Beleidsplan Wmo 2015-2016; gemeente Hulst • Kadernota samenleving gemeente Hulst 2013-2016 “Eigen kracht”; Gemeente Hulst • Nota Algemene voorzieningen 2015 – 2018; Gemeente Hulst • • Maatwerkvoorzieningen in Hulst 2016-2020 ‘De kracht van het zelf dolen’; Gemeente Hulst • • •
,
Algemene subsidieverordening gemeente Hulst 2020 Gewijzigde subsidieregeling Maatschappij Welzijn & Zorg gemeente Hulst 2023 Subsidieregeling Sport gemeente Hulst 2021 ,
Opdracht en uitvoering • • • • •
Planning subsidieverlening Hulst voor Elkaar; gemeente Hulst Subsidieaanvraag 2024 Hulst voor Elkaar Subsidiebeschikking 2024 Hulst voor Elkaar Uitvoeringsovereenkomst 2024 gemeente Hulst – Hulst voor Elkaar Planning gesprekken Gemeente Hulst – HvE; voortgang subsidie 2024 en voorbereiding subsidie 2025; gemeente Hulst