2025-02-06 bijlage Motie M25-03 - artikel FD

16 jan 11:02 • Aangepast op 16 jan 20:48 Grote onrust om stikstofarrest in bouw, industrie en haven Het nieuwe arrest van de Raad van State kan grote gevolgen hebben voor de woningbouw. In het kort Een arrest van de Raad van State sluit geitenpaadjes door de stikstofregels. Ondernemers vrezen jarenlange vertraging van projecten. Provincies en kabinet zeggen de gevolgen in kaart te gaan brengen. Een nieuwe stikstofuitspraak van de Raad van State leidt tot grote bezorgdheid bij bedrijven in de bouw, de industrie en de Rotterdamse haven. Bouwprojecten en bedrijfsuitbreidingen kunnen door de uitspraak plots illegaal zijn. Kabinet, provincies en belangenclubs proberen nu naarstig de precieze gevolgen in kaart te krijgen.

De woensdag voor de kerstvakantie deed de hoogste rechter uitspraak over wat in jargon ‘intern salderen’ heet. Het arrest maakt het compenseren van stikstofuitstoot binnen een bedrijf vergunningplichtig. Voorheen kon een ondernemer die beschikte over een vergunning en wilde uitbreiden, nieuwe stikstofuitstoot wegstrepen als de uitstoot elders binnen het bedrijf daalde of ongebruikt was. Daar was geen nieuwe vergunning voor nodig — tot dit nieuwste arrest.

Er zijn vooral zorgen over het feit dat de uitspraak met terugwerkende kracht geldt voor de afgelopen vijf jaar. Het leidt tot grote consternatie in de Rotterdamse haven, zegt Victor van der Chijs, voorzitter van de Rotterdamse ondernemersorganisatie Deltalinqs. De terugwerkende kracht raakt aanpassingen die al zijn gedaan, bijvoorbeeld aan chemische installaties en raffinaderijen. De telefoon staat sinds kort roodgloeiend met bezorgde ondernemers, zegt hij. En niet bij hem alleen: 'Alle advocatenbureaus in Rotterdam maken overuren.’

Meerdere provincies spreken van verstrekkende gevolgen die tot veel onzekerheid leiden voor ondernemers. Het gaat bijna over alle sectoren in de samenleving, zegt een woordvoerder van provincie Overijssel. De provincie Utrecht stelt dat de vergunningverlening verder op slot gaat. Ook neemt de druk op handhaving toe, schrijft Noord-Brabant op de eigen website.

Tijdrovend Het in kaart krijgen van de precieze gevolgen zal nog minimaal weken duren, stellen provincies. Zo kunnen bouwprojecten en bedrijfsuitbreidingen groen licht hebben gekregen van gemeentes, zonder medeweten van de provincie. Die beslissingen kunnen nu onterecht blijken.

Deze week tuigde het kabinet een bewindspersonenoverleg op om de ingrijpende gevolgen van de uitspraak in kaart te brengen. Dat bevestigen bronnen na berichtgeving van De Telegraaf. Premier Dick Schoof en de ministeries van Landbouw, Defensie, Economische Zaken, Infrastructuur en Waterstaat en Volkshuisvesting zijn hierbij betrokken.

Haagse bronnen verwachten dat het kabinet binnenkort besluit om een ‘ministerieel overleg’ op te richten. De ministeries brengen eerst de effecten in kaart, daarna zal het kabinet moeten nadenken over hoe het verder moet met het dossier.

Wel werd eind december al duidelijk dat de rechtbank Den Haag de zaak rond de natuurvergunning van Schiphol heropent. Minister Femke Wiersma (Landbouw, BBB) zei in dezelfde maand tijdens een debat al dat ze vreesde dat de industrie, infrastructuur, landbouw en woningbouw worden geraakt. Ze noemde de uitspraak ‘ingrijpend’.

‘Ellende’ ‘De woningbouw had nooit echt last van de stikstofdiscussie, maar nu verwachten we dat wel’, zegt directeur Fahid Minhas van de branchevereniging voor projectontwikkelaars Neprom. ‘Het is nog redelijk vers van de pers, maar ik verwacht dat er meer ellende uitbreekt.’ Minhas vreest voor nieuwe bezwaren tegen al vergunde of zelfs gebouwde woonwijken. ‘We roepen het kabinet al langer op om besluiten te nemen.’

Veel woningbouwprojecten konden de afgelopen jaren doorgaan omdat de stikstofdepositie van de nieuwbouw kon worden weggestreept tegen de depositie van bijvoorbeeld de landbouw waarvan in de plaats een woonwijk komt. Een natuurvergunning was daarom niet nodig.

Volgens Bouwend Nederland is inventariseren van knelgevallen complex. ‘Waar er de afgelopen jaren precies intern gesaldeerd is, is niet in een landelijk register bijgehouden.’ Die projecten zullen jarenlange vertraging oplopen, zegt een woordvoerder. Buiten kijf staat voor de club dat de totale stikstofuitstoot snel omlaag moet: ‘Alleen dan ontstaat er ruimte voor de bouw.’

Uitzondering Ook de gevolgen voor de industrie zijn groot, zei hoogleraar Raoul Beunen eerder tegen het FD. De industrie kan niet meer onbegrensd oude milieuvergunningen inzetten om intern extra stikstofuitstoot weg te strepen. Dat kan productieverhoging in de weg staan, evenals de bouw van nieuwe, potentieel duurzamere installaties.

De overheid is in gesprek met grote uitstoters als chemiereus Dow, Tata Steel en Shell over overheidssubsidies om onder meer stikstofuitstoot terug te dringen. Afgelopen najaar veegde de rechter een nieuwe vergunning van Dow van tafel. De vergunning was in maart nog verleend door de

provincie Zeeland en gaf meer ruimte voor stikstofuitstoot. Volgens de rechtbank is er onvoldoende aangetoond dat die uitzonderingspositie voor Dow terecht is. De provincie buigt zich op dit moment over een herziening.

Lees het volledige artikel: https://fd.nl/politiek/1542830/extra-kabinetsoverleg-vanwege-ingrijpendegevolgen-nieuw-arrest-over-stikstofregels