2024-12-12 I4 - Wojtal - woonwagenbeleid - antwoord 29-10-2024

Zaaknummer : 398567 Afdeling : Omgeving en Economie Portefeuillehouder : F.O. van Hulle

INLICHTINGEN (art. 41 Reglement van Orde) de voorzitter van de Raad VERZOEK OM INLICHTINGEN RAADSLID / FRACTIE:

Ingrid Wojtal/ Sociaal Terneuzen

ONDERWERP : Woonwagenbeleid TOELICHTING : Al jaren vraagt Sociaal Terneuzen aandacht voor het woonwagenbeleid. Door de jaren heen moeten we constateren dat er weinig beweging zit in dit beleid. In de begroting vinden we slechts 1 zinnetje terug: “woonwagenbeleid integratie door transformatie” de titel van het beleidsplan. Na 2018 moest er een omslag gemaakt worden van afbouwen naar opbouwen en dat lijkt in de gemeente Terneuzen moeilijk tot stand te komen. Er is een wachtlijst waarbij de wachtenden op de lijst niet weten op welke plek zij staan. In 2023 werd er aangegeven dat er 40 personen verdeeld over 7 woonwagenlocaties op de wachtlijst staan, waarvan er 1 een plek heeft gekregen op de Noordhof. Ook werd er aangegeven dat dit niet alleen afhankelijk is van de locatie en toewijzing, maar ook of de kandidaat zelf over een woonwagen kan beschikken. Dit laatste zorgt ervoor dat mensen op de wachtlijst in Terneuzen meer beperkt worden, aangezien Terneuzen geen huurwagens heeft en de doelgroep zelf voor een wagen moet zorgen. Zowel in de regionale woningmarktafspraken als in de regionale woonvisie komen de begrippen “standplaats” en “woonwagen” niet voor. Na een korte opleving om het beleid “handen en voeten” te geven is er vervolgens een stilte ontstaan.

Niet alleen naar onze fractie toe, maar ook aan degenen die uit eigen ervaring hun steentje bijgedragen hebben om het beleid los te trekken. Ook is er aangegeven dat middels prestatieafspraken het woonwagenbeleid overgedragen zou worden aan de wooncorporaties. Dat is niet gelukt omdat zij inzetten op andere prioriteiten. Tot en met 2025 zijn er geen specifieke afspraken gemaakt. Onze fractie wil opmerkingen dat prioriteiten stellen begrijpelijk is, maar als wij kijken hoelang we al aandacht vragen voor deze doelgroep die gewoon burgers van Terneuzen zijn, dan moeten zij wel heel lang in de kou staan. Of komt de stagnatie voort uit een andere benadering, zoals beschreven: Uitgangspunt is op termijn de omvorming (transformatie) van centra tot reguliere woonwijken met behoud van de wooncultuur. Gemeenteblad okt. 2020: “De gemeenten spannen zich in om het aantal woonwagenstandplaatsen in redelijke verhouding te brengen tot de vraag daarnaar” De noodzaak tot uitbreiding van het aantal standplaatsen wordt bepaald door het aantal op de wachtlijst vermelde personen en de tijdspanne dat betrokkenen op de standplaatswachtlijst vermeld staan. Aan het opnieuw in gebruik nemen van eerder uit exploitatie genomen standplaatsen kan op redelijk korte termijn invulling worden gegeven en dat biedt de mogelijkheid geregistreerde belangstellenden spoedig van dienst te zijn.

Citaat van het document van uitsterf naar uitstelbeleid: Ook in de komende jaren lijkt aan de daadwerkelijke vraag geen invulling gegeven te worden. Een ander heikel punt is dat gemeenten en wooncorporaties “innovatieve” aanpassingen aan de woonvorm blijven voorstellen, zoals tiny houses, woonwagenhuizen of gestapelde woonwagens.

Gemeente Terneuzen

Woonwagenbewoners ervaren dit als schofferend en bezien dit vanuit een lange geschiedenis van gedwongen aanpassingen aan de woonvorm. Toch is er sinds 2018 nauwelijks sprake van een trendbreuk. Woonwagenbewoners zijn ook van mening dat er sprake is van rechtsongelijkheid op het gebied van hun financierings- en huurmogelijkheden. Ze voelen zich benadeeld in de zin dat de meeste banken hen bij voorbaat uitsluiten en woningcorporaties on voldoende zorg dragen voor het aankopen van voldoende betaalbare woonwagens. Ook zien ze het als discriminerend dat gemeenten mogen bepalen of een standplaats gekocht of gepacht mag worden. Wanneer er alleen huurstandplaatsen zijn, is een hypotheek bij voorbaat uitgesloten. Dit is op veel plekken het geval, wat er boven dien voor zorgt dat woonwagenbewoners zelf een woonwagen moeten financieren. De aanschaf van een nieuwe, gasloze en energiezuinige woonwagen lijkt dan al snel een onmogelijke opgave. Maar ook in gemeenten met koop- of erfpachtconstructies, zijn de financieringsmogelijkheden ontoereikend, al helemaal voor de duurzame en bijna energie neutrale opties. Daardoor voelt de woonwagenbewoner zich ook achtergesteld in de verduurzamingsopgave. Zorg ervoor dat wachtlijsten eenduidig worden door het hele land. Deze wachtlijsten dienen perspectief te bieden aan zowel inwonende jongeren als aan alle oud bewoners.

Zeven jaar nadat het kritische rapport Woonwagenbewoner zoekt standplaats van de Nationale ombudsman verscheen, zijn we in een situatie terecht gekomen waarin de meeste gemeenten de voorkeur lijken te geven aan een zogenaamd uitstelbeleid. En dat is precies wat er in de gemeente Terneuzen gaande is. Inlichtingen (art. 41 RvO)

Antwoorden van Burgemeester en Wethouders

1

Volgens het document van uitsterf naar uitstelbeleid zou iedere gemeente met standplaatsen, die nog geen transparant behoefteonderzoek heeft uit laten voeren dit binnen een jaar doen, zodat duidelijk is welke groepen zijn opgenomen in de inventarisatie. Is dit al gebeurd of wanneer gaat dit onderzoek plaatsvinden en op welke termijn?

1

In het kader van het bestemmingsplan Woonwagencentrum Sluiskil en/of Westdorpe is ook onderzoek gedaan naar de noodzaak tot uitbreiding. Daarmee hebben wij gefaciliteerd in een uitbreidingsbehoefte onderzoek.

2

De daadwerkelijke behoefte dient vervuld te worden. Het jaar 2030 kan ook voor standplaatsen als leidend richtjaar gelden. Dan moet deze specifieke (en hardnekkige) wooncrisis zijn opgelost. Sociaal Terneuzen hoopt dat dit in

2

Er heeft recent een inventarisatie plaatsgevonden onder de gebruikers van de huurstandplaatsen of zij hun standplaatsen willen aankopen. Degene die dat willen krijgen een koopovereenkomst aangeboden.

Gemeente Terneuzen

Daarnaast is het de vraag of er hier sprake is van een (hardnekkige) wooncrisis. Sociale woningen 2

Terneuzen wat betreft de wachtlijst, standplaatsen en opknappen woonwagencentra eerder gerealiseerd zal zijn. Kunt u aangeven wat er tot nu toe in gang is gezet en zijn ook (oud)woonwagenbewoners hierbij betrokken?

worden wel aangeboden, maar in de vorm van een woonhuis. Mensen hebben dus een dak boven hun hoofd. Het aanbieden van sociale woningen (huisvesting sociale doelgroep) is primair de taak van de wooncorporaties en niet die van de gemeente.

3

De wachtlijsten dienen perspectief te bieden aan zowel inwonende jongeren als aan alle oud bewoners. Zoals in 2023 werd aangegeven zit er weinig beweging in deze wachtlijst. Op welke manier biedt u de wachtenden op deze lijst perspectief dat zij ooit in aanmerking komen voor een plekje bij het woonwagencentrum naar keuze?

3

De bestaande wachtlijsten zijn ingehaald door de tijd. Wij houden de tijd volgordelijkheid van deze lijsten aan, maar meestal zijn de woonwagenbewoners al voorzien. Daarnaast is het niet te verwachten dat alle mensen die zich hebben ingeschreven op de wachtlijst ook daadwerkelijk een plek op het woonwagencentrum kunnen krijgen. Veelal gaan de al aanwezige bewoners zeer terughoudend om met het vestigen van nieuwe bewoners. Niet iedereen wordt op bepaalde locaties geaccepteerd.

4

Wat is de gemiddelde wachttijd van de mensen die nu op de wachtlijst staan en wat is de verwachting hoelang zij er nog op moeten staan?

4

Voor wat betreft de bestaande standplaatsen en de uitbreiding op Zuidhof zijn er standplaatsen beschikbaar. Maar de huidige bewoners staan geen bewoning toe door bewoners van buitenaf. Dat maakt het bijhouden en toewijzen van wachtlijsten bijna niet meer mogelijk. Om de rust en leefbaarheid op de centra zoveel mogelijk te waarborgen, is het toewijzen van een standplaats aan nieuwe bewoners niet eenvoudig. De nieuwe bewoners moeten worden geaccepteerd door de al aanwezige bewoners.

5

Uitgangspunt is op termijn de omvorming (transformatie) van centra tot reguliere woonwijken met behoud van de wooncultuur. Wat wordt hiermee precies bedoeld?

5

Om stigmatisering tegen te gaan is het wenselijk dat woonwagenbewoners opgenomen worden in de samenleving en deelnemen aan het arbeidsproces en het sociale leven. Het helpt daarbij niet dat woonwagenbewoners zich meestal willen vestigen op woonwagencentra met alleen eigen familie. Hierbij dient opgemerkt te worden dat dit niet meer aan de orde is. Een rechterlijk orgaan heeft besloten dat woonwagenkampen een aparte culturele identiteit met een aparte wooncultuur zijn. De transformatie (lees uitsterfbeleid) is toen stopgezet.

Gemeente Terneuzen

3

6

Aan het opnieuw in gebruik nemen van eerder uit exploitatie genomen standplaatsen kan op redelijk korte termijn invulling worden gegeven en dat biedt de mogelijkheid geregistreerde belangstellenden spoedig van dienst te zijn. Wat wordt bedoeld met spoedig van dienst te zijn? Dit werd 4 jaar geleden geschreven, wat is er in die tussentijd bereikt en hoe lang is spoedig?

6

Het is ons niet bekend dat er standplaatsen uit de exploitatie gehaald zijn die weer teruggebracht kunnen worden. De standplaatsen die uit exploitatie genomen zijn, zijn verkocht aan de woonwageneigenaar die daarop woont. Voor wat betreft de standplaatsen en de uitbreiding op Zuidhof zijn er standplaatsen beschikbaar. De gemeente is verantwoordelijk voor het bestemmingsplanmatig regelen van voldoende aanbod. Dit hebben wij ook op diverse locaties binnen onze gemeentegrenzen gefaciliteerd.

7

Kan eenduidigheid van wachtlijsten ook echt een perspectief bieden aan inwonende jongeren en de zogenaamde spijtoptanten (oud bewoners)

7

Inwonende jongeren kunnen, net als andere jongeren, zich in de gemeente via de wooncorporaties inschrijven voor sociale huisvesting. Als gemeente hebben wij hiervoor geen verantwoordelijkheid. Voor de volledigheid: de gemeente stelt woonwagenstandplaatsen ter beschikking. De gemeente is niet verantwoordelijk voor huisvesting. Voor de sociale doelgroep ligt deze verantwoordelijkheid bij de wooncorporaties en voor de andere doelgroepen bij de woonwagenstandplaats-zoekende zelf.

Datum verzoek om inlichtingen: 10 oktober 2024

Datum antwoorden: 29 oktober 2024 Verzonden:

Namens deze(n)

Burgemeester en Wethouders van Terneuzen,

griffier,

secretaris,

burgemeester,

ing. N.M.J. (Nicole) Jansen-Geerinckx

S.I.L. (Steven) de Waal

H.J.A. (Erik) van Merrienboer

Gemeente Terneuzen

4