2024-10-31 - Bijlage 1. Rapportage toezicht Elevantio 2024

Toetsing documenten Elevantio inclusief opbrengst jaargesprek Elevantio is een samenwerkingsbestuur hetgeen betekent dat Elevantio het bevoegd gezag is van zowel bijzondere scholen als openbare scholen. In de gemeente Terneuzen is Elevantio onder andere het bevoegd gezag van 7 openbare basisscholen. Op grond van de Wet op het primair onderwijs en de statuten van Elevantio ziet de gemeenteraad van Terneuzen ten aanzien van deze openbare basisscholen toe op de borging en uitvoering van de wezenskenmerken van het openbaar onderwijs en de continuïteit van het openbaar onderwijs. Dit toezicht vindt plaats aan de hand van de statuten van Elevantio en het door de gemeenteraad vastgestelde “Toezichtkader gemeentelijk toezicht openbaar onderwijs”. Op grond van dit Toezichtkader dient het schoolbestuur een aantal documenten te overleggen aan de gemeenteraad en vindt er jaarlijks een gesprek plaats tussen het college van bestuur van Elevantio en het college van burgemeester en wethouders, waarover het college van burgemeester en wethouders vervolgens verslag uitbrengt aan de gemeenteraad.

Met in achtneming van het bepaalde in de statuten en het Toezichtkader kunnen aan de hand van de toegestuurde documenten en het jaargesprek dat het college op 6 juni 2024 heeft gevoerd met de heer Sjoerd Sanderse, voorzitter van het college van bestuur van de Onderwijsgroep Elevantio, de onderstaande conclusies worden getrokken. Statuten: begroting en jaarverslag Conform artikel 17 lid 2 van de statuten van Elevantio dient over de begroting, voorafgaande aan de vaststelling door het college van bestuur en goedkeuring door de raad van toezicht, overleg te worden gevoerd met de raden van de gemeente waar openbaar onderwijs wordt gegeven. Conform artikel 17 lid 4 van de statuten van Elevantio stelt het college van bestuur binnen zes maanden na afloop van het boekjaar het jaarverslag vast. De vaststelling van het jaarverslag kan volgens deze bepaling slechts plaatsvinden nadat daarover overleg is gevoerd met de raden van de gemeenten waar openbaar onderwijs wordt gegeven. Bovenstaande bepalingen komen voort uit de verplichting tot het voeren van overleg over de begroting en jaarrekening met de gemeenteraad voorafgaande aan de vaststelling daarvan zoals opgenomen in artikel 17 lid 4 sub d van de Wet op het primair onderwijs.

Bij besluit van 15 december 2022 heeft de gemeenteraad het college gemachtigd om namens de raad het overleg te voeren met het college van bestuur van Elevantio over het jaarverslag en de begroting en hierover jaarlijks verslag uit te brengen aan de gemeenteraad Bevindingen: Het jaarverslag 2023, de jaarrekening 2023 en de meerjarenbegroting 2024-2028 zijn door Elevantio vóór de vaststelling daarvan toegezonden aan het college en besproken in het overleg op 6 juni 2024. Jaarrekening 2023 Uit de jaarrekening blijkt dat er sprake is van een financieel gezonde organisatie. Daar waar het gaat om de liquiditeit, de solvabiliteit, het weerstandsvermogen en de rentabiliteit wordt ruim voldaan aan de signaleringswaarden van de Inspectie van het Onderwijs.

1

Er is er volgens de normen van de OC&W sprake van een mogelijke bovenmatige reservepositie. In de jaarrekening wordt aangegeven dat in het financieel beleid van Elevantio om die reden negatief begroot mag worden zodat wordt ingeteerd op het eigen vermogen. De huidige goede financiële positie van de stichting betekent in elk geval geen gevaar voor het in stand kunnen houden van de openbare scholen. Begroting 2024-2028 In de begroting wordt voor de komende jaren melding gemaakt van een steeds verder oplopend negatief exploitatieresultaat tot uiteindelijk een negatief resultaat van 1,7 miljoen euro. Gelet op het hiervoor gestelde over de bovenmatige reservepositie is hiervoor voor enkele jaren ook ruimte. Echter het tekort blijkt niet alleen voort te komen uit een bewuste beleidskeuze. Er wordt namelijk ook melding gemaakt van oplopende materiële uitgaven waarvoor onvoldoende bekostiging wordt ontvangen naast een beleidsrijke formatieve inzet met een groot beroep op de beschikbare middelen. In het jaargesprek is gesproken over het in overeenstemming brengen van de reguliere uitgaven met de inkomsten vanuit OCW in de komende jaren. Gelet op de reservepositie is er echter ruimte qua tijd om dit te realiseren. In de meerjarenbegroting staat ook een prognose van de leerlingenaantallen.

Tot en met 2027 wordt op stichtingsniveau een daling verwacht van het aantal leerlingen met 5,8% naar 5.498 leerlingen. Voor de openbare scholen in Terneuzen is de daling beperkter van 1.174 in 2023 naar 1.137 in 2027, een daling dus van 3,1%. Geen van de openbare scholen komt overigens in de buurt van de opheffingsnorm van 51 leerlingen, dus geen enkele school wordt met opheffing bedreigd als gevolg van de daling van het aantal leerlingen. Conclusie: Daar waar het gaat om continuïteit en dus het behoud van het openbaar onderwijs in de gemeente Terneuzen geven de begroting en jaarrekening geen aanleiding tot zorg. Toezichtkader Het college van bestuur van Elevantio brengt aan de gemeenteraad verslag uit in het jaarverslag over de wijze waarop invulling geeft aan het karakter van het openbaar onderwijs zoals vastgelegd in artikel 46 Wpo en artikel 23 van de Grondwet, te weten: a. Het openbaar onderwijs draagt bij aan de ontwikkeling van de leerlingen met aandacht voor de godsdienstige, levensbeschouwelijke en maatschappelijke waarden zoals die leven in de Nederlandse samenleving en met onderkenning van de betekenis van de verscheidenheid van die waarden. b. Openbare scholen zijn toegankelijk voor alle kinderen zonder onderscheid van godsdienst of levensbeschouwing. c. Openbaar onderwijs wordt gegeven met eerbiediging van ieders godsdienst of levensbeschouwing. d.

Personeel is benoembaar zonder onderscheid van godsdienst of levensbeschouwing, ras, etc. Bevindingen: Naar aanleiding van de eerdere toetsing van het Jaarverslag is afgesproken dat in het jaarverslag specifiek aandacht zal worden besteed aan de wijze waarop invulling wordt gegeven aan het specifieke karakter (de wezenskenmerken) van het openbaar onderwijs. Kijkend naar het Jaarverslag over 2023 dan is op dit punt het volgende opgenomen. 2

Wezenskenmerken openbaar onderwijs Elke school voor openbaar onderwijs besteedt aandacht aan godsdienstige, levensbeschouwelijke en maatschappelijk waarden zoals die leven in de Nederlandse maatschappij. Uiteraard is er aandacht voor de verscheidenheid in die waarden. Deels worden hiervoor methodes gebruikt ter ondersteuning en worden projecten uitgevoerd die deze doelen nastreven. De openbare scholen zijn algemeen toegankelijk voor alle kinderen zonder onderscheid van godsdienst of levensbeschouwing. Dit is genoemd in de schoolgidsen van de scholen en wordt ouders/verzorgers verteld tijdens kennismakingsgesprekken. Openbaar onderwijs wordt gegeven met eerbiediging van ieders godsdienst of levensbeschouwing. Primair van belang is de houding van de directeur en teamleden hierin. Er is respect voor elke godsdienst of levensbeschouwing. Dat respect wordt gevraagd van alle medewerkers, leerlingen, ouders en andere betrokkenen bij de scholen. Het is een uitgangspunt in ons personeelsbeleid dat medewerkers zonder onderscheid van godsdienst, levensbeschouwing of ras kunnen worden benoemd. In de werving en selectie van medewerkers zijn godsdienst of levensbeschouwing geen criteria. Van medewerkers wordt verwacht zich in te zetten voor het openbare karakter van de scholen en dat zij elk mens gelijk behandelen, ongeacht ras, sekse of geloof.

Conclusie Dit is dezelfde tekst als in het jaarverslag 2022. Op zich voldoet Elevantio daarmee aan de gestelde eis in het toezichtkader. Door slechts in algemene termen te beschrijven op welke wijze invulling wordt gegeven aan het karakter van het openbaar onderwijs en deze tekst ook integraal over te nemen van het jaar ervoor heeft deze tekst inhoudelijk niet veel toegevoerde waarde. In het jaargesprek is hiervoor aandacht gevraagd en verzocht om dit wat meer te concretiseren, bijvoorbeeld door het benoemen van concrete activiteiten. Toezichtkader: Bij het ter beschikking stellen van het jaarverslag maakt het college van bestuur van Elevantio melding van klachten ouders, leerlingen of werknemers over de algemene toegankelijkheid van de openbare scholen en de afhandeling daarvan.

Conclusie In het jaarverslag 2023 is expliciet vermeld dat er geen klachten zijn ontvangen die betrekking hebben op de algemene toegankelijkheid van de openbare scholen. Elevantio voldoet op dit punt dus aan het gestelde in het toezichtkader. Toezichtkader en statuten: Na vaststelling van het strategisch beleidsplan wordt deze door het college van bestuur ter informatie naar de gemeenteraad gestuurd. In de statuten is hierover het volgende opgenomen: Artikel 4 lid 1. Het College van Bestuur borgt op stichtingsniveau de (invulling van de) grondslag en de identiteit van de afzonderlijke scholen. Door het College van Bestuur wordt in het strategisch koers- of beleidsplan aangegeven op welke wijze vorm en inhoud wordt gegeven aan de identiteit van de katholieke, protestants-christelijke en 3

interconfessionele scholen en het karakter van de openbare scholen en hoe deze worden geborgd. Bevindingen: De strategische koers en kernwaarden van Elevantio zijn neergelegd in de notitie van 17 januari 2023 genaamd: “Samen Onderweg - Koers 2023-2027”. Ten aanzien van het beleidsplan was al eerder geconcludeerd dat niet is opgenomen op welke wijze invulling wordt gegeven aan de wezenskenmerken van het openbaar onderwijs. Er is nu een addendum opgesteld behorende bij het beleidsplan “Samen Onderweg Koers 2023-2027”. De tekst die daarvoor is gebruikt is dezelfde als de hiervoor aangehaalde tekst in het Jaarverslag. Dit addendum kan echter niet worden gevonden op de website van Elevantio en is op de website dus ook niet toegevoegd aan het strategisch beleidsplan. Conclusie Er is nu een addendum bij het strategisch beleidsplan “Samen Onderweg – Koers 20232027” waarin aandacht wordt geschonken aan de wijze waarop invulling wordt gegeven aan het karakter van de openbare scholen. Dit addendum is echter niet aangetroffen op de website van Elevantio. Op de website is echter de publieksversie te lezen, dit is een meer toegankelijke versie van het strategisch beleidsplan. Het addendum is wel toegevoegd aan het intern verstuurde strategisch beleidsplan. Evaluatie Toezichtkader De gemeenteraad heeft in 2021 het Toezichtkader gemeentelijk toezicht openbaar onderwijs vastgesteld.

In dit toezichtkader is aangegeven dat het toezichtkader een looptijd heeft van 2 jaar en dat wordt overlegd tussen gemeente en schoolbestuur of het toezichtkader voor een periode van 2 jaar wordt verlengd en of er wijzigingen aangebracht moeten worden. Bevindingen: In 2023 is besloten om het toezichtkader ongewijzigd te verlengen, het lopende toezichtkader heeft derhalve een looptijd tot 2028.

Van het jaargesprek is geen verslag gemaakt. De informatie en gemaakte afspraken die zijn weergegeven in deze notitie zijn door het college van bestuur van Elevantio onderschreven. De volgende documenten zijn getoetst: -

Jaarverslag Onderwijsgroep Elevantio 2023 en Jaarrekening Onderwijsgroep Elevantio 2023 Begroting 2024-2028 Onderwijsgroep Elevantio “Samen Onderweg - Koers 2023-2027” Onderwijsgroep Elevantio en Addendum: Koers 2023-2027 – Samen Onderweg

4