2024-09-26 IC12 - Ontwikkelingen Integraal Zorg Akkoord Zeeland - Brief BenW aan Raad

Postadres: Postbus 35, 4530 AA Terneuzen Bezoekadres: Stadhuisplein 1, 4531 GZ Terneuzen 14 0115 | +31 115 455 000 terneuzen.nl

De gemeenteraad van Terneuzen

uw brief van uw kenmerk zaaknummer contactpersoon telefoon e-mail verzonden

: : : 313614 : Katinka Vriends : 14 0115 : k.vriends@terneuzen.nl :

Terneuzen, 13 augustus 2024 Onderwerp: Ontwikkelingen Integraal Zorg Akkoord Zeeland Beste Raad, Begin 2024 hebben wij u geïnformeerd over twee landelijke akkoorden op het terrein van gezondheid binnen het gemeentelijk domein: het Integraal Zorg Akkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA).1 Het IZA bevat afspraken tussen 13 landelijke partijen (waaronder VNG) met als doel in de nabije toekomst de zorg toegankelijk en betaalbaar te houden. De centrale doelstelling van het GALA is een gezonde generatie in 2040. Gemeenten zetten hiervoor met lokale plannen in op een gezond en actief leven van inwoners, en een stevige sociale basis. Regioplan gericht op IZA Samen met de Zeeuwse Zorg Coalitie (ZZC), waartoe ook de gemeenten en de zorgverzekeraar behoren, werkten we aan een regiovisie en een regioplan. Gemeenten hebben deze eind 2023 vastgesteld. Voor uitvoering van het Integraal Zorg Akkoord zijn landelijke transformatiemiddelen beschikbaar (€ 2,8 miljard als totaal voor een periode van 5 jaar). Deze transformatiemiddelen kunnen worden aangevraagd voor individuele, lokale, regionale of landelijke initiatieven die zorgen voor een impactvolle transformatie van de zorg. De zorgverzekeraar beoordeelt de transformatieplannen van de initiatieven. Via de ZZC zijn eerder dit jaar, in fase 1, transformatieprojecten van Zeeuwse zorgaanbieders ingediend en gehonoreerd.

Eén van de pijlers onder het brede IZA is een sterkere regionale samenwerking tussen zorgverzekeraars, zorgaanbieders en het gemeentelijke sociaal domein (waaronder welzijn, preventie en publieke gezondheid). Deze samenwerking tussen het medisch en sociaal domein ontstaat niet vanzelf. Daarom heeft de Rijksoverheid de Specifieke Uitkering (SPUK) IZA in het leven geroepen. SPUK IZA (Bovenlokale gemeentelijke opgaven in het IZA) Voor gemeenten is in de periode van 2023 tot en met 2026 jaarlijks landelijk maximaal 150 miljoen euro beschikbaar voor onder meer de coördinatie van regionale samenwerking en 1 2024-02-01 IC10 - Informatie over het Integraal Zorg Akkoord en het Gezond en Actief Leven - Brief

BenW aan Raad

Gemeente Terneuzen

voor concrete opdrachten uit het IZA voor gemeenten. Deze middelen stelt het Rijk beschikbaar aan de verschillende samenwerkingsregio’s door middel van een SPUK. Voor onze regio (Zeeland) bedraagt deze uitkering jaarlijks € 3,3 miljoen. Het huidige uitgangspunt van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport is dat de middelen daarna structureel worden. De SPUK IZA kan door slechts één gemeente, mede namens de andere gemeenten uit de regio, worden aangevraagd. Gemeente Goes is voor onze regio de mandaatgemeente in het kader van het IZA. De SPUK IZA middelen zijn bedoeld voor de organisatie en coördinatie van de regionale samenwerking en versterking van vijf ketenaanpakken. Door deze regionale samenwerking zijn we in staat om het sociaal domein beter te verbinden met het zorgdomein. Tot slot is er een duidelijke link met GALA. Gemeenten hebben hierin specifiek de opdracht om lokaal vorm te geven aan opgaven van het Integraal Zorg Akkoord. Bij de uitwerking dienen we rekening te houden met de regionale opgaven binnen de SPUK IZA. Waar staan we nu? In opdracht van de Zeeuwse gemeenten is de afgelopen maanden gewerkt aan het opstellen van een uitvoeringsplan, inclusief een richtinggevende begroting.

Daarnaast zijn het bestaande machtigingsbesluit voor de mandaatgemeente en de samenwerkingsovereenkomst tussen de gemeenten van december 2023, nu verder aangescherpt met een mandaatregeling. Al deze stukken zijn nu voorgelegd aan de colleges van de Zeeuwse gemeenten. Er zijn zes gemeentelijke opgaven binnen het SPUK IZA nader uitgewerkt: Speerpunt 1: Regionale samenwerking en inrichten preventie-infrastructuur Speerpunt 2: Netwerksamenwerking met de 1e lijn (m.n. huisartsenzorg, maar ook GGZ) Speerpunt 3: Inzet op vijf ketenaanpakken Speerpunt 4: Een netwerk van steunpunten voor mensen met psychische kwetsbaarheid Speerpunt 5: Stimuleren inzet e-health Speerpunt 6: Verbinding met overige (IZA) transformatieplannen vanuit focus gemeenten Het uitvoeringsplan (zie bijlage) Een uitvoeringsplan geeft duidelijkheid en gevoelsmatig grip en regie. Het suggereert dat het duidelijk is hoe we van A naar B gaan. Maar de praktijk zal weerbarstiger zijn. Het gaat namelijk om een transformatieproces, waarbij we wel weten van waaruit we vertrekken, maar waarbij niet altijd al helder is waar we naar toe gaan of hoe het proces eruit gaat zien. Vandaar ook de titel van dit uitvoeringsplan: Van A naar Verder. Het uitvoeringsplan geeft een beknopt overzicht per speerpunt: de opgave, de stand van zaken, de acties/aanbevelingen en de link naar de begroting.

Het uitvoeringsplan is gebaseerd op de verschillende rapportages die de afgelopen maanden voor een groot deel van de speerpunten gemaakt zijn. De rapportages geven zicht op de huidige stand van zaken en wat er moet gebeuren om de gemeentelijke opgaven te realiseren. Het gaat om werkdocumenten, oftewel dynamische documenten. De uitvoering De volgende fase voor de uitvoering van de gemeentelijke speerpunten uit het IZA breekt nu aan. Op basis van de verschillende werkdocumenten gaan werkgroepen aan de slag om uitvoering te geven aan de opdrachten. Hierbij zijn we kritisch op de balans tussen enerzijds

Gemeente Terneuzen

2

de eigenheid van een aanpak en anderzijds de duidelijk aanwezige samenhang tussen de diverse (keten)aanpakken. Als er op het terrein van werkgroepen en benodigde capaciteit een koppeling tussen de aanpakken gemaakt kan worden, dan zullen we dat zeker doen. De begroting is een richtinggevend document. Er is bewust voor gekozen om flexibiliteit te behouden. Het financiële kader ligt vast door de aanvraag van de SPUK, maar in de detailuitwerking hoeft niet alles al vast te liggen. Niet alles is nu al te overzien of bekend. De afspraak is dat we handelen volgens het gedachtegoed uit het uitvoeringsplan, dat in gezamenlijkheid is opgesteld. Tot slot Gemeenten staan voor grote uitdagingen om de opgaven uit het IZA goed handen en voeten te geven. We gaan er hierbij van uit dat we dit niet alleen doen, maar samen met de partners uit de andere domeinen. We hebben daarbij in ieder geval nu al de volgende aandachtspunten: • We willen voorkomen dat er een waterbedeffect optreedt door het verschuiven van de zorg en ondersteuningsvraag van het zorg- naar het sociaal domein. Er is een verschuiving van financiële middelen tussen de domeinen nodig. • Er is sprake van het ‘ravijnjaar’ met betrekking tot de gemeentelijke begroting.

Juist in een tijd dat er sprake zou moeten zijn van de versterking van de sociale basis komt de uitvoering hiervan door landelijke bezuinigingen juist onder druk te staan. • De transformatie vraagt bovenal een verandering in gedrag van organisaties en mensen. Dit kost tijd. De urgentie van de transformatie staat hiermee op gespannen voet. We hebben er als gemeente belang bij dat bovengenoemde zaken goed op landelijke agenda’s terecht komen. Voor veel aspecten wordt het gemeentelijk, sociaal domein als oplossing gezien, maar vooralsnog worden gemeenten nog niet voldoende (financieel) gefaciliteerd om deze verwachtingen mogelijk te maken. Dit laat onverlet dat we vol in gaan zetten op de opgaven die er liggen, want de tijd is er niet om eerst te wachten op de verandering van bestaande systemen. Er moet nu gehandeld en veranderd worden om de zorg toegankelijk te houden! Met vriendelijke groet, Burgemeester en Wethouders van Terneuzen, locogemeentesecretaris,

burgemeester,

J.D. (Jaap) Scheele

H.J.A. (Erik) van Merrienboer

Gemeente Terneuzen

3