2024-06-19 - Visie Waterrecreatie gemeente Terneuzen-gecomprimeerd

Visie Waterrecreatie

Managementsamenvatting Voor u ligt een nieuwe visie op waterrecreatie in de gemeente Terneuzen. De noodzaak van deze visie volgt uit de toegenomen druk en het groeiend aantal gebruikers van de wateren. Het doel van deze visie is om de waterrijke omgeving optimaal te benutten en een betere balans te vinden tussen recreatie, toerisme en natuurbehoud. Voor het opstellen van de visie hebben wij een co-creatief proces doorlopen met inwoners, verenigingen en ondernemers. De visie richt zich op drie hoofdthema's: (1) recreatie en natuur die elkaar versterken, (2) goede recreatieve infrastructuur en voorzieningen en (3) het bevorderen van veilig en verantwoord recreëren. Dit wordt gedaan door het creëren van recreatiemogelijkheden voor de verschillende doelgroepen, passend bij het natuurlijke karakter van elk gebied. Door te investeren in infrastructuur die de toegankelijkheid vergroot, met oog voor de bestaanszekerheid van lokale ondernemers. En door in te zetten op duidelijke communicatie om zo de veiligheid en sociale controle op het water te vergroten. Na vaststelling van deze visie door de gemeenteraad stellen wij een uitvoeringsagenda op, waarin we prioritaire acties benoemen en budgetten toewijzen. Verdere stappen omvatten overleg met beheerders, eigenaren en andere stakeholders, en het betrekken van de lokale gemeenschap bij de uitvoering.

Informatie over het vervolgproces delen we via www.hoplr.nl en www.doemee.terneuzen.nl. Met deze visie wil Terneuzen haar waterrijke omgeving aantrekkelijker maken voor recreatie, zodat inwoners en bezoekers kunnen genieten van de natuur en de verschillende activiteiten op en rond het water. Dit doen wij met bewustzijn van het verleden en met oog voor de toekomst

2

Terneuzen.nl

Inhoudsopgave Managementsamenvatting

2

Inleiding 1.1 Waarom een visie op waterrecreatie?

4

1.2 Leeswijzer

4 4

Waterrecreatie gemeente Terneuzen anno 2024 2.1 Zeeland als waterprovincie 2.2 Beleidsgeschiedenis waterrecreatie Terneuzen

5 5 5

2.3 Citymarketing 2.4 Doelgroepen 2.5 Enquête onder inwoners 2.6 Participatie met klankbordgroep

6 6 6 7

Hoofdvisie waterrecreatie: waar willen we heen? 3.1 Hoofdvisie en ambitie 3.2 Deelthema 1: Recreatie en natuur die elkaar versterken 3.3 Deelthema 2: Goede recreatieve infrastructuur en voorzieningen 3.4 Deelthema 3: Veilig en verantwoordelijk recreëren

8 8 9 10 11

Vervolg richting uitvoering 4.1 randvoorwaarden uitvoeringsagenda

12 12

Bijlagen visie waterrecreatie

15 15 17

Participatieproces waterrecreatievisie Eerste overzicht natuurstatus gebruik en eigendom wateren

Inleiding De geschiedenis van Zeeuws-Vlaanderen wordt gekenmerkt door haar relatie met het water. Stormvloeden, landverlies, inpoldering, dijken en kreken hebben ons mooie landschap gemaakt tot wat het vandaag de dag is. Gelegen aan de oevers van de Westerschelde, doorsneden door het kanaal Gent-Terneuzen, de Otheense Kreek, de Braakmankreek en talloze andere waterwegen, is ook Terneuzen een gemeente waar water van oudsher een centrale rol speelt in het dagelijks leven. Het verhaal van de wereldberoemde Vliegende Hollander vindt hier ook zijn oorsprong. De beruchte kapitein Van der Decken, wiens schip nog steeds tot de verbeelding spreekt.

1.1 Waarom een visie op waterrecreatie? Anno 2024 kent de gemeente Terneuzen vele wateren met steeds meer verschillende gebruikers. Net als in veel andere gebieden in Nederland neemt de druk op de schaarse ruimte langzaam maar zeker toe. Met concrete initiatieven als het Rondje Kreek proberen we hier sturing aan te geven. En nu, met de ontwikkeling van een nieuwe visie op waterrecreatie, streven we ernaar om de relatie tussen de inwoners en het water nog verder te versterken. Het doel is om de waterrijke omgeving optimaal te benutten en een goede balans te vinden tussen recreatieve activiteiten van inwoners, toeristen en het behoud van de natuur. Deze visie op waterrecreatie is het resultaat van een co-creatief en participatief proces tussen de gemeente en inwoners, verenigingen en ondernemers om samen te werken en ideeën aan te dragen. Het is een gezamenlijke inspanning om de waterrijke omgeving van Terneuzen een

De visie fungeert als richtlijn voor gemeentelijke inspanningen, met ruimte voor flexibiliteit en maatwerk om zo goed in te kunnen spelen op veranderende trends en ontwikkelingen. Op basis van deze visie en ambities ontwikkelen we een uitvoeringsprogramma om deze te realiseren. 1.2 Leeswijzer In hoofdstuk 2 leest u over de context waarbinnen deze visie is ontstaan. Hierbij besteden we aandacht aan zowel de beleidscontext, de doelgroepen als het proces dat tot deze visie heeft geleid (in bijlage I meer over dat laatste). In hoofdstuk 3 besteden we aandacht aan de hoofdvisie en de visie op specifieke deelthema’s. Daarin staan we per thema stil bij het droombeeld, waar we naartoe willen, wat we niet willen en wat mogelijke acties zijn voor de uitvoeringsagenda. In hoofdstuk 4 wordt het vervolgproces voor de uitvoering, inclusief randvoorwaarden beschreven.

aantrekkelijke bestemming te houden voor ontspanning en sport. Of het nu gaat om varen, zwemmen, duiken, vissen, wandelen of fietsen.

4

Terneuzen.nl

Waterrecreatie gemeente Terneuzen anno 2024 Om de koers van de visie te bepalen, is het belangrijk om te weten wat het vertrekpunt is. Daarom nemen we u kort mee in de huidige situatie met betrekking tot waterrecreatie in de gemeente Terneuzen.

2.1 Zeeland als waterprovincie Zeeland wordt omringd door water en beschikt over vele binnenwateren, wat het een enorm aantrekkelijke provincie maakt. De waterrijke omgeving van Zeeland biedt mogelijkheden voor gezondheid, sport, bewegen en mobiliteit, en dit zijn ook onderwerpen waar de provincie actief in wil investeren.

2.2 Beleidsgeschiedenis waterrecreatie Terneuzen In Terneuzen is al eerder nagedacht over de rol die waterrecreatie hier zou moeten spelen. Deze visie op waterrecreatie bouwt voort op de eerdere visie op toerisme en plattelandsontwikkeling uit 2005.[1] Deze visie was gericht op het aantrekken van regionaal toerisme om zo Terneuzen als aantrekkelijke stad te positioneren. De

De provincie Zeeland ziet (water) recreatie dan ook als een belangrijke economische factor, maar vindt tegelijkertijd dat het in balans moet zijn met de belangen van inwoners en natuur. De provincie zet onder andere in op diversiteit van het recreatieaanbod en seizoen verlenging. In de uitvoering

mogelijkheden voor watersport, watersportevenementen, samen met het iconische imago van ‘de Vliegende Hollander’, werden toen al beschouwd als kans om Terneuzen te profileren en meer toerisme aan te trekken in het gebied. De richting van deze visie, waarin toerisme wordt

willen zij nauw optrekken met de Zeeuwse gemeenten en de sector (Coalitieakkoord provincie Zeeland 2023-2027).[1]

gezien als kans, werd verder bevestigd in het draagvlakonderzoek naar toerisme onder inwoners van Terneuzen (Kenniscentrum Kusttoerisme, 2020).

Via het initiatief Geopark Schelde Delta[2] wordt verder aandacht besteed aan de miljoenen jaren van geologische geschiedenis die hebben geleid tot de

[1]toeristische visie gemeente Terneuzen | Lokale wet- en regelgeving (overheid.nl)

kreken en andere wateren die de provincie en omliggende gebieden doorkruisen. Hoe natuurlijke en menselijke processen constant van invloed zijn geweest op de wisselwerking tussen water en land. [1]Coalitieakkoord 2023-2027: Met Zeeland, voor Zeeland! | Provincie Zeeland [2]Unesco Global Geopark Schelde Delta - Home | Geopark Schelde Delta .

Terneuzen.nl

5

Water recreatie gemeente Terneuzen anno 2024

2.3 Citymarketing

2.4 Doelgroepen

De waterrecreatievisie van Terneuzen sluit ook aan bij de huidige citymarketingstrategie, die zich richt op het versterken van de gemeente Terneuzen als een dynamische en aantrekkelijke bestemming. In de woorden van de strategie:

De visie waterrecreatie is opgesteld voor en door verschillende doelgroepen. In eerste aanleg is de visie opgeschreven om duidelijkheid te scheppen richting de uitvoering voor de inwoners, verenigingen en ondernemers van Terneuzen. Vanuit onze kernwaarde van gastvrijheid en vriendelijkheid heeft de visie ook oog voor de belangen van de gasten van Terneuzen: toeristen en andere bezoekers.

‘Terneuzen is een stoere havenstad met gezellige dorpen en veel werkgelegenheid waar gastvrijheid en genieten hoog in het vaandel staan. In dit centrum van Zeeuws-Vlaanderen, centraal gelegen in Europa en omgeven door water en natuur, vind je de ruimte om goed te wonen, te werken en te leven.’ (Citymarketing strategie Terneuzen, 2022-2026) In de citymarketingstrategie wordt vastgesteld dat Terneuzen als stad verschillende waarden vertegenwoordigd:

Daarnaast erkent de gemeente in deze visie dat er een veelheid aan activiteiten op en om het water plaatsvindt. Bekende vormen van waterrecreatie in onze gemeente zijn zwemmen (met of zonder huisdieren), varen (zeilen, roeien, kajakken, elektrisch varen, gemotoriseerd varen, waterskiën), surfen en suppen in de zomer of schaatsen in de

Stoer en pragmatisch vanwege de scheepvaart, nuchterheid en hard werken hebben we hier hoog in het vaandel; Contrast omdat industrie en natuur naast elkaar

winter. Maar ook oeverrecreatie vindt plaats zoals (natuur)wandelen, fietsen, vissen, paardrijden, scouting, picknicken, vogel spotten, zonnen en uitrusten.

bestaan, levendigheid en rust hand in hand gaan; Grensverleggend vanwege de internationale bedrijvigheid en het leven op de grens. Maar ook

Tot slot erkent de gemeente dat zij vele verschillende watergebieden herbergt. In de laatste

figuurlijk omdat de stad vooruitstrevend is met ruimte voor nieuwe ideeën en ondernemerschap; Gastvrij en vriendelijk, een gastheer met bescheiden trots; Genieten van de ruimte, de natuur, lokale cuisine en cultuur.

paragraaf komen we ook terug op welke rol deze deelgebieden zullen spelen in het vaststellen van een uitvoeringsagenda. 2.5 Enquête onder inwoners Eind 2023 heeft de gemeente Terneuzen zich met een enquête verdiept in de behoeften en wensen van de inwoners voor waterrecreatie. Meer dan 350 participanten vulden de enquête in. Het overgrote deel bestond uit inwoners, en ook enkele leden van verenigingen (dit zijn zowel recreatieve verenigingen als natuurverenigingen) en ondernemers gaven hun mening. De respondenten maakten gebruik van verschillende vormen van waterrecreatie: van varen (zowel in fluisterboten als in speedboten), zwemmen en zeilen. Ook gaven respondenten aan dat ze aan oeverrecreatie deden: van actievere vormen als fietsen, wandelen, paardrijden en vissen tot zonnen en uitrusten.

6

Terneuzen.nl

Water recreatie gemeente Terneuzen anno 2024

De inwoners gaven aan dat ze op dit moment een

2.6 Participatie met klankbordgroep

gemis ervaren aan voldoende kwalitatieve voorzieningen en plekken voor recreatie aan het water. Veel mensen gaven specifiek aan dat ze voldoende goede faciliteiten zoals een strand/veilige zwemlocatie en eet- en drinkvoorzieningen missen. Ook op het gebied van infrastructuur was verbetering mogelijk in de vorm van meer aanmeerlocaties of steigers en wandel-/fietspaden. Naast het gebrek aan recreatieve faciliteiten en infrastructuur werd aangegeven dat snel en onstuimig vaargedrag en geluid en lawaai storend konden zijn voor de vrijetijdservaring op en om het water.

De gemeente heeft de resultaten van deze enquête vervolgens tijdens een bijeenkomst in de burgerzaal van het gemeentehuis met vijftig inwoners besproken (inwoners, verenigingen en ondernemers). Tijdens deze bijeenkomst hebben zij een analyse gemaakt van de sterktes, zwaktes, mogelijkheden en bedreigingen die voortvloeien uit de resultaten (een zogenaamde SWOT-analyse).

De respondenten gaven verder enkele suggesties voor de gemeente. Zo vonden ze allereerst dat de informatievoorziening en promotie vanuit de gemeente beter kon. En vroegen ze de gemeente specifiek in te zetten op een uitbreiding van de toegankelijkheid en diversiteit van recreatiemogelijkheden. Ze vroegen de gemeente daarbij aandacht te hebben voor natuurbehoud en ecologisch herstel, te investeren in een duurzame infrastructuur en om de veiligheid van recreanten op en om het water te garanderen.

Terneuzen.nl

Dit heeft de basis gevormd voor een viertal klankbordgroepbijeenkomsten waarin vijf inwoners, vijf vertegenwoordigers van verenigingen en vijf ondernemers met de gemeente in gesprek gingen over de verdere uitwerking in een visie (zie bijlage I voor een beschrijving van het volledige proces). Dit gaf weer voeding aan de onderstaande visie die de basis vormt voor een toekomstige uitvoeringsagenda.

Wij danken de inwoners, verenigingen en ondernemers, en in het bijzonder de klankbordgroepleden voor hun tijd en betrokkenheid tijdens het proces.

7

Hoofdvisie Waterrecreatie: waar willen we heen?

De gemeente stelt vast dat ze graag zorgdraagt voor gastvrijheid en genieten op en om het water. Dit doet ze met oog op de eigen inwoners en bezoekers, en met behoud van de natuur voor deze en volgende generaties.

3.1 Hoofdvisie en ambitie Dit betekent dat de gemeente als ambitie heeft om de relatie tussen recreatie en natuur te versterken (deelthema 1). Met aandacht voor de diversiteit en inclusiviteit van verschillende doelgroepen en activiteiten. Om ook volgende generaties blijvend te kunnen laten genieten kiezen we ervoor onnodige verdringing van natuur door recreatie tegen te gaan.

De gemeente heeft ook de ambitie om te investeren in verbetering van recreatieve infrastructuur en voorzieningen om de leefbaarheid en gastvrijheid op en om het water te vergroten (deelthema 2). De infrastructuur en voorzieningen moeten passend zijn bij het karakter en de draagkracht van de deelgebieden en de bestaanszekerheid van lokale initiatiefnemers waarborgen. Daarnaast spreekt de gemeente de ambitie uit dat inwoners en gasten veilig en verantwoord kunnen recreëren op en om het water (deelthema 3). De gemeente is bereid te investeren in duidelijke communicatie om dit te bevorderen. Handhaving en regelgeving is belangrijk maar in eerste aanleg zetten we in op coaching en sociale controle. Op de volgende pagina's werken we de deelthema’s verder uit. We besteden daarin specifiek aandacht aan het droombeeld van de gemeente, de ambitie, wat we verder uit willen zoeken, wat we niet willen en wat mogelijke vervolgacties zijn.

8

Terneuzen.nl

Hoofdvisie waterrecreatie

3.2 Deelthema 1: recreatie en natuur die elkaar versterken De gemeente Terneuzen heeft prachtige natuur. Van de Otheense kreek en de Braakman tot aan de Axelse kreek en Spuikreek: overal zijn geschikte wateren voor ontspanning en vermaak. Het droombeeld van de gemeente is dat verschillende groepen zich overal welkom voelen om te recreëren op en om het water. Dat inwoners en bezoekers zoveel mogelijk gebruik kunnen maken van de mooie natuur die we te bieden hebben, zodat dit bijdraagt aan een bloeiende gemeenschap en de gemeente Terneuzen positief op de kaart wordt gezet. Ook hier staat de natuur onder druk van klimaatverandering en menselijke invloed. Daarom is het van belang om voldoende rustgebieden te realiseren binnen bestaande natuur, voor plant, dier en mens. Oog te hebben voor lokale dieren en planten en het karakter van elk deelgebied.

En om in samenspraak met de omgeving en in het bijzonder de jeugd en toekomstige gebruikers vast te stellen welke hoofdfunctie en subfuncties passen bij welk gebied. Zodat recreatie en natuur ook in de toekomst hand in hand kunnen blijven gaan. Wat willen we niet We moeten voorkomen dat de aandacht voor recreatie de aandacht voor het behoud van de natuur verdringt. Daarnaast willen we ons qua aandacht niet beperken tot de Otheense Kreek, omdat er veel meer wateren zijn in de gemeente. Verder kunnen we zonering van het gebied overwegen, maar mogen we de algehele toegankelijkheid (behalve rustgebieden) van gebieden niet uit het oog verliezen. Het kan daarom interessant zijn om te werken met

Waar werken we naartoe Het is onze ambitie dat recreatie en natuur elkaar versterken. Dat we een divers aanbod van recreatie realiseren met hoge kwaliteit en geschikt voor verschillende groepen inwoners en gasten van de gemeente. Uiteraard met aandacht voor het specifieke karakter van deelgebieden waaronder oog voor het beperken van de vuilnisdruk op het natuurlijke gebied.

hoofdfunctie en subfuncties per gebied. Tot slot is het belangrijk dat de gemeente Terneuzen zich voorbereidt en klaar is voor het aantrekken van toeristen en het ontwikkelen van voldoende recreatievoorzieningen (zie ook het volgende thema).

Wat zijn mogelijke acties voor de uitvoeringsagenda We verkennen mogelijkheden voor een duidelijkere verdeling tussen natuurgebieden en verschillende recreatieve zones om zo het behoud van de natuur te waarborgen; Wanneer natuur wordt gebruikt voor recreatie nemen we compenserende maatregelen die de natuur bevorderen; Om de versnippering van de watergebieden in Terneuzen aan te pakken, willen we de wateren voor recreatief gebruik beter met elkaar verbinden; We bevorderen de spreiding van het gebruik van water voor recreatie naar alle seizoenen, inclusief de wintermaanden; We bevorderen de spreiding van het gebruik van water voor recreatie naar alle wateren, inclusief de stadswateren; We maken gebruik van bestaande Europese subsidies voor ontwikkeling van de gebieden; We ondersteunen vrijwilligers in het schoonhouden van het gebied; We betrekken de wensen van inwoners en specifiek jongeren bij het vaststellen van de acties.

Terneuzen.nl

9

Hoofdvisie waterrecreatie

3.3 Deelthema 2: Goede recreatieve infrastructuur en voorzieningen In het droombeeld van de gemeente zorgen infrastructuur en voorzieningen voor een opening van alle publieke wateren, oevers en paden voor wie dat wil. Alle gebieden moeten goed bereikbaar zijn en dat betekent een bredere focus dan alleen op de grote wateren zoals de Otheense Kreek of de Braakman. Ook de meer afgelegen gebieden moeten ontsloten en gefaciliteerd worden. Zo kunnen inwoners en bezoekers zich makkelijk verspreiden over al het moois dat de gemeente te bieden heeft. Dat betekent ook dat er genoeg vervoersmogelijkheden zijn om de gebieden te bereiken. En voorzieningen voor wie eenmaal op locatie is. Deze infrastructuur en voorzieningen dienen goed te passen bij het (natuurlijke) karakter van de gebieden. Waar werken we naartoe Het is de ambitie om infrastructuur en voorzieningen als parkeerplaatsen te realiseren die passen in de bestaande natuur en het karakter van de individuele deelgebieden. Dit moet gebeuren vanuit een totaalbeeld waarin recht wordt gedaan aan de samenhang tussen de gebieden en de omgeving zoals woonwijken.

Zo kunnen infrastructuur en voorzieningen bijdragen aan de leefbaarheid en toegankelijkheid, inclusief die van mindervalide inwoners en gasten. Dit zien wij als een unieke kans voor de gemeente Terneuzen om naar buiten te treden en het goede voorbeeld te geven. De gemeente heeft verder oog voor het beheer en onderhoud van de infrastructuur en voorzieningen. Daarnaast onderhouden we nauw contact met lokale verenigingen, ondernemers en andere partijen die activiteiten organiseren. Ook kijken we verder dan de eigen gemeentegrenzen en gaan we in gesprek met onze buurgemeenten en de provincie. Zo creëren we infrastructuur en voorzieningen die aansluiten op het gebruik en bijdragen aan bestaanszekerheid van lokale initiatiefnemers. Wat willen we niet We willen voorkomen dat de gemeente in afzondering plannen maakt en niet goed afstemt met andere gemeenten en partijen. Daarnaast willen we voorkomen dat infrastructuur te grootschalig wordt en daarmee het karakter van ons natuurlijk gebied ondermijnt. Tot slot willen we voorkomen dat de nadruk te veel komt te liggen op commercie.

Wat zijn mogelijke acties voor de uitvoeringsagenda We onderzoeken de kwaliteit en kwantiteit van het huidige aanbod van camperplaatsen, boothellingen en aanlegplaatsen; We zetten ontwikkelen initiatieven als het Rondje Kreek door en investeren in de lokale bekendheid hiervan; We investeren in multifunctionele voorzieningen die passen bij de behoeften van de gemeenschap, het gemeentelijk budget en de draagkracht van de natuur; We realiseren centrale aankomstplekken met betere parkeervoorzieningen; We realiseren goede toegang tot het gebied voor mindervaliden; We delen informatie over de toegankelijkheid van verschillende gebieden voor de verschillende groepen; We verkennen hoe we bestaande havens toegankelijker kunnen maken door betere verbindingen met het centrum en de groene zones te realiseren; We realiseren regelmatig beheer en onderhoud van de infrastructuur; We onderzoeken de mogelijkheden voor bovengemeentelijke samenwerking op het gebied van infrastructuur en voorzieningen.

10

Terneuzen.nl

Hoofdvisie waterrecreatie

3.4 Deelthema 3: Veilig en verantwoordelijk recreëren Gelukkig ontspannen en vermaken staat of valt met veilig en verantwoordelijk gedrag op en rondom het water. Geen onnodige overlast zodat iedereen kan genieten. Het droombeeld van de gemeente is om hier niet gelijk op te handhaven maar te coachen op goed gedrag.

Wat willen we niet We willen niet visieloos ‘handhaven om het handhaven’, en zetten daarom in op betere communicatie en sociale controle.

Waar werken we naartoe Onze ambitie is dat iedereen veilig en verantwoord kan recreëren. Hiervoor willen we de veiligheid op de wateren van Terneuzen vergroten. Dit begint bij heldere regels en communicatie hierover. Inwoners en bezoekers moeten elkaar kunnen aanspreken op gedrag dat hiervan afwijkt. Het bestuur en handhaving faciliteert inwoners hierin door duidelijk en zichtbaar te communiceren over de regelgeving. Daarnaast is de gemeente laagdrempelig bereikbaar voor meldingen van overtredingen. In het uiterste geval kan zij dan handhavend optreden door het uitschrijven van boetes voor snel varen en gevaarlijk gedrag op en rondom het water.

Wat zijn mogelijke acties voor de uitvoeringsagenda We communiceren duidelijk waar telefonisch/online meldingen kunnen worden gedaan over overtredingen en gevaarlijke situaties met betrekking tot waterrecreatie; We brengen bebording aan met regels en met uitleg over waarom de regel in dat gebied bestaat; We wijzen stiltegebieden aan om de natuur te beschermen, en we zullen in deze gebieden het gebruik van fossielvrije vaartuigen stimuleren, met uitzondering van reddings- en begeleidingsboten; We doen onderzoek naar zaken zoals de registratie van vaartuigen; We brengen de huidige zones met verschillende snelheidsbeperkingen in de wateren in kaart en onderzoeken waar deze aangescherpt kunnen worden danwel verplicht; We onderzoeken wat ervaringen zijn van andere waterrijke gemeenten met effectieve vormen van handhaving.

Terneuzen.nl

11

Vervolg richting uitvoering Met de deelthema’s hebben we uitspraken gedaan over wat we als gemeente wel willen, niet willen, wat verder onderzoek behoeft en wat mogelijke acties zijn voor de uitvoering. De bovenstaande visie geeft de gemeente zo een stip op de horizon om naar toe te werken. Na vaststelling van deze visie door gemeenteraad neemt de gemeentelijke organisatie het voortouw in het vervolgproces richting de uitvoering. Door het opstellen van een zogenaamde uitvoeringsagenda worden verdere keuzes gemaakt voor prioriteiten en acties.

4.1 Randvoorwaarden uitvoeringsagenda Voor het opstellen van een uitvoeringsagenda en prioritaire acties dient de gemeente in elk geval rekening te houden met de volgende randvoorwaarden. Bestaande wet- en regelgeving Allereerst dient de uitvoeringsagenda zich te verhouden tot bestaande wet- en regelgeving. Op Europees niveau is er regelgeving met betrekking tot natuur- en waterkwaliteit (bijv. Natura 2000 en de Kader Richtlijn Water). Op nationaalniveau zijn er de Omgevingswet en wetten met betrekking tot scheepvaart, pleziervaart en andere activiteiten op en om het water. Regionaal heeft de gemeente te maken met de Omgevingsverordening/Natuurbeheerplan Zeeland 2024 en de Waterschapsverordening Scheldestromen en lokaal zijn er de verschillende Verordeningen Fysieke en de Algemene Plaatselijke Verordening

12

Afstemmen met verschillende publieke stakeholders Ook moet in de uitvoeringsagenda duidelijk worden hoe en op welke wijze de samenwerking met belangrijke stakeholders op en om het water plaats zal vinden. Omdat de gemeente Terneuzen en haar wateren grenzen aan België dient sowieso internationaal te worden afgestemd via het North Sea Port District. Nationaal zijn partijen als Rijkswaterstaat en Staatsbosbeheer belangrijke stakeholders die verantwoordelijkheid dragen voor deelgebieden. Regionaal zijn de provincie Zeeland, de regio Zeeuws-Vlaanderen en het Waterschap Scheldestromen verantwoordelijke partners die we dienen te betrekken. Lokaal dient uiteraard contact te worden onderhouden met Hulst en Sluis, de buurgemeenten, zodat de voorzieningen en infrastructuur goed op elkaar aansluiten.

Terneuzen.nl

Vervolg richting uitvoering

Lokale gemeenschap Bovenal is het van belang om in de uitwerking van deze visie aandacht te hebben voor het eigen gebruik en karakter van de verschillende deelwateren en -oevers die de gemeente kent. Denk daarbij aan: de Westerschelde; de Otheense Kreek; de Braakmankreek; de Axelse kreek; het Kanaal Gent-Terneuzen; Overige wateren (zie een volledige lijst in bijlage II) De gemeente gaat graag met lokale inwoners, verenigingen en ondernemers van de deelgebieden in gesprek over hun verdere ideeën voor de uitvoering. In het bijzonder beheerders en eigenaren van de verschillende wateren en oevers 4.1 Vervolgstappen Na vaststelling van deze visie neemt de gemeente het voortouw in het vervolg richting de uitvoering. Zij zal op korte termijn gesprekken aangaan met beheerders, eigenaren en andere belangrijke stakeholders. Tijdens deze gesprekken zal de gemeente in kaart brengen of er overeenstemming gevonden kan worden gevonden om de hier uitgesproken ambities realiseren. De gemeente zal ook speciaal aandacht besteden aan de koppeling met andere werkvelden, projecten en samenwerkingen. Op basis van deze inventarisatie wordt een uitvoeringsagenda opgesteld met prioritaire acties inclusief budgettering. Wanneer nodig wordt deze ter besluitvorming voorgelegd aan het college van burgemeester en wethouders en de raad.

Informatie over het verdere vervolgproces en hoe kan worden meegedaan zal op korte termijn worden gepubliceerd op www.hoplr.nl en

www.doemee.terneuzen.nl.

Terneuzen.nl

13

Bijlagen Visie waterrecreatie

Participatieproces waterrecreatievisie Voor de participatie is het volgende traject doorlopen om tot de visie te komen:

Enquête De gemeente heeft eind 2023 via www.doemee.terneuzen.nl een enquête uitgezet onder inwoners, verenigingen en ondernemers in Terneuzen om behoeften en ideeën op te halen voor de visie op waterrecreatie. Meer dan 350 respondenten hebben hierop gereageerd vanuit alle kernen van de gemeente. Brede bijeenkomst Op 7 februari heeft de gemeente de resultaten van deze enquête teruggekoppeld aan vijftig inwoners, ondernemers en verenigingen. Tijdens deze bijeenkomst hebben zij gezamenlijk, vanuit hun

Klankbordgroepbijeenkomsten Deze input vormde de basis voor vier klankbordgroepbijeenkomsten met vijf inwoners, vijf verenigingen en vijf ondernemers. Tijdens de eerste bijeenkomst, op 12 maart, gingen zij onder begeleiding van de gemeente in gesprek over de resultaten van de SWOT-analyse om slimme combinaties en kansen te formuleren op het gebied van natuur en recreatie, infrastructuur en voorzieningen en veiligheid en bestuur. Dit deden we door A-HA momenten te bedenken en deze om te zetten naar kansen.

verschillende perspectieven een analyse gemaakt van de sterktes, zwaktes, mogelijkheden en bedreigingen die voortvloeien uit de resultaten (een zogenaamde SWOT-analyse). Specifiek op de thema’s algemeen, voorzieningen, infrastructuur, recreatie, veiligheid en natuur.

Terneuzen.nl

15

Participatieproces

Tijdens de tweede bijeenkomst, op 26 maart, hebben zij vervolgens deze drie slimme combinaties en kansen omgezet in droombeelden. In verschillende, roulerende groepjes, zijn ze daar op basis van een creatielemniscaat het gesprek aangegaan over de verdere uitwerking van het droombeeld. Hierin was specifiek aandacht voor het droombeeld vanuit het perspectief van de gebruiker, vanuit het perspectief van de gemeente, welke samenwerking/communicatie er nodig is om het te realiseren en welke vorm het concreet zou moeten krijgen. Tijdens de derde bijeenkomst, op 9 april, zijn deze droombeelden per thema verder uitgewerkt in ambities volgens de stoplicht-methode. Hierbij is aandacht besteed aan wat de gemeente volgens de klankbordgroep wel zou moeten willen, wat ze verder zou moeten onderzoeken en wat ze absoluut niet zou moeten willen. Tijdens de vierde bijeenkomst, op 23 april, kreeg de klankbordgroep ruimte om feedback te geven op de visie op deelthema’s en zijn hun ideeën geïnventariseerd voor de uitvoeringsagenda. Visieformulering Dit alles is vervolgens met hulp van de gemeentelijke organisatie en ondersteuning vanuit TwynstraGudde verzameld en opgeschreven in deze visie. Vervolgproces Via www.hoplr.nl en www.doemee.terneuzen.nl kunt u zich aanmelden voor het vervolgproces.

16

Terneuzen.nl

Eerste overzicht natuurstatus, gebruik en eigendom wateren Westerschelde Natuurstatus: Natura 2000 Hoofd- en subgebruik water: beroepsvaart, zeilen, vissen etc. Gebruik oever: zwemmen, Eigendom: de Nederlandse staat, met stukken langs de kust van Waterschap Scheldestromen en Staatsbosbeheer en Het Zeeuwse Landschap

Hoek Braakmankreek Natuurstatus: Brak Water Bestaande natuur ambitie N04.03 Natuurnetwerk Zeeland Gebruik water: Zwemwater, zeil surf en motorboten, waterski Gebruik oever: natuur, vissen, recreeren Eigendom: Oostappengroep en de randen rondom van Staatsbosbeheer

Strandje Paulinapolder Natuurstatus: onderdeel van Westerschelde, Natura 2000 Hoofd- en subgebruik water: Kiten, zwemmen, natuurontwikkeling Gebruik oever: Zonnebaden wandelen, fietsen

Voorste Kreek (Hoek) Natuurstatus: Natuurnetwerk Zeeland Hoofd- en subgebruik water: natuur, sinterklaas Gebruik oever: Vissen, inclusief vissteiger voor minder validen

Eigendom: de Nederlandse staat

Eigendom: Waterschap Scheldestromen

Strandje Terneuzen Natuurstatus: Onderdeel van de Westerschelde Natura 2000 Hoofd- en subgebruik water: Beroepsvaart, pootjebaden

Achterste Kreek (Hoek) Natuurstatus: Natuurnetwerk Zeeland Hoofd- en subgebruik water: natuur Gebruik oever: n.t.b. Eigendom: Waterschap Scheldestromen

Gebruik oever: speelterrein, hondenuitlaat, zonnebaden, natuurgebiedje Eigendom: de Nederlandse staat Kanaal Gent Terneuzen Natuurstatus: Hoofd- en subgebruik water: Beroepsvaart, pleziervaart, vissen Gebruik oever: fietsen, wandelen, vissen Eigendom: De Nederlandse staat Axelse Sassing Natuurstatus: Hoofd- en subgebruik water: beroepsvaart,vissen Gebruik oever: vissen, wandelen, natuur Eigendom: North Sea Port

Terneuzen.nl

Isabella kanaal (verbinding Braakmankreek met Belgie via Boekhoute) Natuurstatus: Natuurnetwerk Zeeland Hoofd- en subgebruik water: vissen, waterafvoer Gebruik oever: vissen Eigendom: Waterschap Scheldestromen Philippinekanaal (Phillippine naar de Braakmankreek via spaarbekkens. Natuurstatus: Natuurnetwerk Zeeland Hoofd- en subgebruik water: natuur Gebruik oever: wandelen, fietsen Eigendom: Waterschap Scheldestromen

17

Status wateren

Westdorpe Canisvliet Natuurstatus: Natura 2000 gebied Hoofd- en subgebruik water: natuur Gebruik oever: wandelen Eigendom: Staatsbosbeheer Molenkreek Natuurstatus: Natuurnetwerk Zeeland Hoofd- en subgebruik water: natuur, vissen Gebruik oever: Vissen wandelen, recreeren Eigendom: Gemeente Terneuzen Zuidzijde,

Zijkanaal naar Hulst Natuurstatus: Natuurnetwerk Zeeland Hoofd- en subgebruik water: natuur Gebruik oever: natuur Eigendom: Waterschap Scheldestromen Moerspuise Watergang/Boeregat. (Axel naar GroteKreek Rode Sluis) Natuurstatus: Natuurnetwerk Zeeland Hoofd- en subgebruik water: natuur, waterafvoer Gebruik oever: ? Eigendom: Waterschap Scheldestromen

Staatsbosbeheer noordzijde Zwarthoekse Zeesluis Natuurstatus: Natuurnetwerk Zeeland Hoofd- en subgebruik water: natuur Gebruik oever: geen Eigendom: Waterschap Scheldestromen (water), North Sea Port (land) Axel Axelse kreek Natuurstatus: natuurnetwerk Zeeland Hoofd- en subgebruik water: natuur, oeverrecreatie Gebruik oever: vissen, oever recreatie Eigendom: Staatsbosbeheer Grote Kreek Natuurstatus: natuurnetwerk Zeeland Hoofd- en subgebruik water: natuur, oeverrecreatie Gebruik oever: vissen, oever recreatie Eigendom: Staatsbosbeheer Kleine Kreek Natuur status: Natuurnetwerk Zeeland Hoofd- en subgebruik water: zwemmen, waterrecreatie kleinschalig Gebruik oever: n.t.b. Eigendom: Waterschap Scheldestromen

18

Terneuzen Otheense Kreek Natuur status: Natuurnetwerk Zeeland Hoofd- en subgebruik water: recreatie in diverse vormen Gebruik oever: vissen, wandelen, fietsen etc. Eigendom: Gemeente Terneuzen (meest zuidelijke puntje ten zuiden van de Kraagbrug is van Staatsbosbeheer) Bronkreek (het deel voor Spui vanaf de Otheense kreek) Natuur status: Natuurnetwerk Zeeland Hoofd- en subgebruik water: natuur, steigers bij woningen (misschien illegaal?) Gebruik oever: steigers voor bootjes, vissen, wandelen Eigendom: Gemeente Terneuzen en een klein deel Staatsbosbeheer Spuikreek (tussen Spui en Axel) Natuur status: Natuurnetwerk Zeeland Hoofd- en subgebruik water: natuur, waterafvoer, Gebruik oever: vissen, wandelen Eigendom: Waterschap Scheldestromen Gat van Pinte Natuurstatus: Natuurnetwerk Zeeland Hoofd- en subgebruik water: Natuur Gebruik oever: geen Eigendom: privé-eigendom (Riemens)

Terneuzen.nl

Status wateren

Kleine Dulper (loopt door de Bosch Kreek) Natuur status: natuurnetwerk Zeeland Hoofd- en subgebruik water: natuur en kleinschalige waterrecreatie Gebruik oever: geen een enkele steiger Eigendom: Waterschap Scheldestromen; ook de Bosch Kreek is eigendom van het Waterschap

De Griete Getijdehaventje Natuur status: Natura 2000 voor de Westerschelde Hoofd- en subgebruik water: Gebruik oever: recreeren, bescherming Eigendom: Particulier eigendom, Watersportvereniging WSV Griete Omgeving van Waterschap Scheldestromen

Grote Dulper (onderste Kreek, komt weer samen met de Kleine Dulper) Natuur status: Natuurnetwerk Zeeland Hoofd- en subgebruik water: natuur en misschien

Terneuzen; Jachthaven Westerschelde. Natuur status: Natura 2000 voor de Westerschelde Hoofd- en subgebruik water: Gebruik oever: Eigendom: Particulier eigendom, Veerhaven BV Omringd door dijken van Waterschap Scheldestromen

kleinschalige waterrecreatie Gebruik oever: geen Eigendom: privé-eigendom (Harm van Hoeve) tussen Groenestraat en Axelsestraat Margarethapolder (vogelgebied) Natuur status: Natuurnetwerk Zeeland Hoofd- en subgebruik water: natuur Gebruik oever: vogelkijkhut Eigendom: Staatsbosbeheer Koewacht Boschkreek Natuur status: Natuurnetwerk Zeeland Hoofd- en subgebruik water: Vissen, trekvlot, wandelen Gebruik oever: vissen, wandelen Eigendom: Waterschap Scheldestromen Jachthavens Sas van Gent; Nostalgische haven, Eiland Sas van Gent Natuur status: Geen Hoofd- en subgebruik water: beroepsvaart, recreatievaart Gebruik oever: recreeren, watersportvereniging, vissen, wandelen, fietsen Eigendom: Water is van North Sea Port ook de oevers rond WSV Sas van Gent. Nostalgische haven is van de Staat

Terneuzen.nl

19