2024-06-13 Presentatie RIB 13 juni 2024 - Kaderbrief 2025-2028

Raadsinformatie bijeenkomst Kaderbrief 2025-2028

Donderdag 13 juni 2024, gemeenteraad, 19.30 uur

Agenda 1. Opening

2. Kaderbrief 2025-2028 3. Financiële positie 4. Meicirculaire 2024

5. Afsluiting

2. Kaderbrief 2025-2028

2. Kaderbrief 2025-2028 • Ambities vastgelegd in het bestuursakkoord

• Halverwege de bestuursperiode goed op koers • Komende periode extra aandacht voor: • Campus Terneuzen • Participeren in landelijke proces naar aanleiding van ‘Elke Regio Telt’. • Cultuurbeleid laten aansluiten op actuele kansen, zoals de Regio Deal. • Hoge kosten jeugdzorg. • Brainstorm met de raad: wonen, mobiliteit, arbeidsmarkt.

Wonen & Leefbaarheid

• Woningmarkt

• Totaalplan Binnenstad • Omgevingsvisie

Economie & Arbeidsmarkt

• Bedrijventerreinen • Arbeidskrachten

Zorg & Gezondheid • Positieve gezondheid • Integraal Zorg Akkoord (IZA) en Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) • Hervormingsagenda Jeugd • Beschermd wonen

Jeugd & Onderwijs

• Campus Terneuzen • Onderwijshuisvesting • Ontmoetingsplekken

Zorg & Gezondheid

• Sport • Doorbraakmethode • WMO

Klimaat & Duurzaamheid • Regionale Energiestrategie Zeeland (RES) en Transitievisie Warmte • Netinfrastructuur • Water

• Bos

Wonen & Leefbaarheid

• Cultuur • Mobiliteit

Goed bestuur

• Burger- en overheidsparticipatie • Subsidies

Goed bestuur

• Bestuurlijke samenwerking • Regio Deal North Sea Port District • Asielopvang

3. Financiële positie

Financiele positie ▪ Vanaf 2026 “financieel ravijn”

▪ begrotingsadvies VNG is om tekorten als gevolg van “financieel ravijn” inzichtelijk maken ▪ De oploop van de opschalingskorting is geschrapt (voorjaarsnota)

▪ Hierdoor blijft van het financieel ravijn nog € 2,3 miljard over. Voor Terneuzen is dat € 7,4 miljoen.

Financiele positie ▪ Benodigde/gewenste actie ondernemen om de begroting weer structureel en reëel dekkend te krijgen

▪ Op basis van rapport Taken en Middelen in Balans van BMC ▪ 3 hoofdthema’s ▪ Infrastructuur en gebiedsontwikkeling (Wonen, Energie, Klimaat, Mobiliteit, exclusief grondexploitatie)

▪

Zorgstelsel (Maatschappelijke ondersteuning, Jeugd, Samenkracht en burgerparticipatie)

▪

Veiligheid (Op straat, In het milieu)

Kaderbrief Terneuzen 2025-2028 Onderwerp Beginstand begrotingsresultaat (4e perioderapportage 2024) Doorrekening uitgangspunten

2025

2026

2027

2028

4.324

-2.227

-3.155

-3.155

Doorrekening kaders

3.535

693

202

-2.005

Verbonden partijen incl. VZG

-1.075

-1.738

-1.989

-2.396

Subtotaal doorrekening uitgangspunten

2.460

-1.045

-1.787

-4.401

Stijging kosten jeugdhulp

-7.996

-7.996

-7.996

-7.996

Overige mutaties in programma's

-1.987

-3.702

-2.494

-2.181

Subtotaal mutaties

-9.983

-11.698

-10.490

-10.177

Voorjaarsnota Rijk

-3.021

699

375

490

Totaal saldo kaderbrief 2025-2028 voor dekking

-6.220

-14.271

-15.057

-17.243

Onderuitputting kapitaallasten

1.500

1.500

1.500

1.500

Inzet ZEH dividend

3.675

3.675

3.675

3.675

Inzet rente (super)dividend ZEH

585

860

1.135

1.227

Inzet Evides dividend

589

441

441

441

Inzet saldo 2023 via reserve Jeugd

1.700

1.700

1.700

1.700

Hervormingsagenda jeugd besparingen

1.700

1.700

1.300

1.300

-3.005

-2.094

-7.400

-7.400

Mutaties

Dekking:

Inzet overschot om Ravijn deels af te dekken Resultaat * bedragen x € 1.000 (- is nadeel)

3.529

-7.400

Kaderbrief Terneuzen 2025-2028 ▪ Doorrekening kaders (bijlage 2) ▪ Verbonden partijen op basis VZG richtlijn 3,9%

▪ Stijging kosten jeugdhulp op basis prognose IJZ ▪ Overige mutaties in de programma’s ▪

Programma Wonen & leefbaarheid Suikersilo Sas van Gent (2026) € - 700.000, Starterslening (2025-2026) € - 500.000, Eisen brandveiligheid gebouwen (vanaf 2026) € - 300.000

▪

Programma Zorg & gezondheid Beweegbare bodems zwembad Vliegende Vaart (2026) PM, Minder kinderopvang vs inburgering (2025) € 200.000, Minder uitbesteding onderwijs-zorg (structureel) € 157.000

Kaderbrief Terneuzen 2025-2028 ▪ Overige mutaties in de programma’s ▪ Programma Jeugd & onderwijs Herijking Integraal Huisvestingsplan (IHP, 2027) € - 100.000

▪ Programma Goed bestuur Herijking subsidiebeleid (vanaf 2025 € -145.000 oplopend tot € - 539.000 in 2028), gemiddeld € - 337.000

▪ Overhead Licentiekosten ICT (vanaf 2025), gemiddeld * € - 321.000

▪ Voorjaarsnota Rijk 2024

Kaderbrief Terneuzen 2025-2028 ▪ Onderuitputting kapitaallasten ▪ Dividend ZEH NV en GBE Aqua BV en renteopbrengsten ▪ Bestemmingsreserve Jeugd

▪ Hervormingsagenda Jeugd

Kaderbrief Terneuzen 2025-2028 ▪ Risico’s ▪ Bedrijfscontinuïteit ▪ Projectrisico’s Campus Terneuzen. ▪ De oplopende kosten van het Sociaal domein en de Jeugdhulp in het bijzonder. ▪ Onzekerheid ten aanzien van lange termijn uitkeringen uit het gemeentefonds ▪ Hogere bijdragen aan verbonden partijen ▪ De krapte op de arbeidsmarkt, de uitstroom door vergrijzing

Kaderbrief Terneuzen 2025-2028 ▪ Ratio’s ▪ Totaal financiering ▪ Op basis van liquiditeitenplanning een financieringsbehoefte ▪ Prognose langlopende leningen (3% rente) ▪ 2025: € 28 miljoen ▪ 2026: € 50 miljoen ▪ 2027: € 35 miljoen ▪ 2028: € 7 miljoen

Kaderbrief Terneuzen 2025-2028 ▪ Ratio’s ▪ Het Besluit Begroten en Verantwoorden (BBV) schrijft een basisset van vijf kengetallen voor die in samenhang informatie geven aan de Raad over de financiële positie van de gemeente. ▪ . De Provincie Zeeland hanteert voor de kengetallen de volgende signaleringswaarden: Kengetal Netto schuldquote a. zonder correctie doorgeleende gelden b. met correctie doorgeleende gelden Solvabiliteitsratio Grondexploitatie Structurele exploitatieruimte begroting Belastingcapaciteit

Categorie A

Categorie B Categorie C

<90%

90-130%

>130%

<90% >50% <20% >0% <95%

90-130% 20-50% 20-35% 0% 95-105%

>130% <20% >35% <0% >105%

Kaderbrief Terneuzen 2025-2028 ▪ Ratio’s ▪ De debt ratio is het omgekeerde van de solvabiliteitsratio en geeft de verhouding van de schulden ten opzichte van het totale vermogen weer. ▪ We zitten nu in categorie B en blijven aankomende jaren in deze categorie. Verloop Debtratio 90,0% 80,0% 70,0% 60,0% 50,0% 40,0% 30,0% 20,0% 10,0% 0,0% 2022

2023

2024

Debtratio

2025

2026

Streefwaarde <80%

2027

2028

Kaderbrief Terneuzen 2025-2028 ▪ Ratio’s ▪ Ook hanteren we de netto schuld per inwoner. Voor dit kengetal is de door de gemeenteraad bepaalde signaleringswaarde € 2.750 per inwoner. De schuld per inwoner stijgt, met vooral de investeringen in het onderwijs als reden. ▪ Kengetal stijgt, maar we kunnen de lasten betalen.

4. Meicirculaire 2024

Meicirculaire 2024 ▪ Actualisatie loon en prijs ontwikkeling naar CEP (min) ▪ Actualisatie aantallen en uitkeringsbasis, grootste gevolg: maatstaf huishoudens met laag inkomen drempel (plus) ▪ Vervallen oploop opschalingskorting € 675 mln. (stond al in voorjaarsnota) (plus) ▪ Vervallen extra bezuiniging jeugd € 500 miljoen Rutte IV in 2025 (plus): 1,8 miljoen voor Terneuzen ▪ Actualisatie OZB rekentarieven (min) → tariefstijging van 6,3% nodig om budgettair neutraal uit te komen (in kaderbrief stijging 2,4% obv afgeleide CPI).

Meicirculaire 2024 Actualisatie financiële positie na meicirculaire 2024

Stand P4-2024/Kaderbrief 2025-2028 1. Perioderapportage 5 in 2024 2. Meicirculaire 2024 Gemeentefonds 3. Al meegenomen in voorjaarsnota Rijk 2024 4. Vervallen extra bezuiniging jeugd Rijk 5. Overschot op het tekort € 7,4 miljoen in bijlage 3 kaderbrief Actuele stand Bedragen x € 1.000 - is nadeel

2024

2025

2026

2027

2028

4.293 -36 904

3.529 0 -1.826 3.021 1.821

-7.400 0 1.656 -699

-7.400 0 1.103 -375

-7.400 0 958 -490

3.005

2.094

-3.438

-4.578

5.161

6.545

-6.932

Meicirculaire 2024 ▪ Actualisatie van de financiële positie verwerken we in: • Perioderapportage 2024 • Begroting 2025 ▪ We bekijken de mogelijkheden om te komen tot een sluitende begroting voor de jaren 2026-2028. ▪ Begroting 2025 wordt behandeld in de raadsvergadering van november.

Afsluiting

Vragen?