2024-06-11 IC10 - Jaarverslag RBL ZVL 2022-2023
Tekst van het document
Jaarverslag
In dit jaarverslag o.a.
2022-2023
- Het RBL Participatieteam - De complexe casus - Nieuwe website Leren in Zeeland
Recht op ontwikkeling, recht op onderwijs. Daar staat het RBL voor!
Begrippen
Het volgen van onderwijs is belangrijk voor de ontwikkeling van een kind en voor het verwerven van
schooljaar waarin zij zestien jaar worden, op grond van de
een goede plek in de maatschappij. Om het volgen van onderwijs voor zoveel mogelijk kinderen en jongvolwassenen te realiseren is een gecoördineerde en optimale inzet van alle betrokken ketenpartners in het sociaal domein van belang. Eén kind, één gezin, één plan. Het leerrecht is bedoeld om anders te kijken naar schoolverzuim, waarbij de focus ligt op de ontwikkeling van het kind en de jongeren. Schoolverzuim is vaak een signaal van achterliggende problematiek en een veel verzuim kan leiden tot voortijdig schoolverlaten. Alle reden om schoolverzuim serieus te nemen. Het jaarverslag wordt u aangeboden door de drie samenwerkende gemeenten Hulst, Sluis en Terneuzen. Graag willen wij u inzicht geven in onze werkwijze en resultaten van het afgelopen jaar.
Leerplicht en kwalificatieplicht In Nederland zijn kinderen vanaf vijf jaar tot het einde van het leerplichtwet, verplicht om naar school te gaan. Na de leerplicht volgt de kwalificatieplicht. De kwalificatieplicht duurt tot de dag dat de jongere een startkwalificatie haalt. Of tot de dag dat de jongere 18 jaar wordt. Voortijdig schoolverlater (VSV’er) Een voortijdig schoolverlater is een jongere tot 23 jaar die zonder startkwalificatie het onderwijs verlaat. Startkwalificatie Een startkwalificatie is een diploma havo, vwo, mbo niveau 2 of hoger.
Taken RBL
• Ontwikkeling Netwerkkaart
Daarnaast informeren wij u over
Regionale Meld- en Coördinatiefunctie (RMC)
Het RBL werkt in opdracht van de drie
• Ontwikkelen van een nieuwe website
Tussentijd, een route binnen Scalda
Het Regionale Meld- en Coördinatiefunctie, gaat met ingang van
Zeeuws-Vlaamse gemeenten en voert
• Opleiding medewerkers tot Bijzonder
en zijn er meerdere professionals
1 juni 2023 Doorstroompunt heten. Doel van de RMC-functie is het
vanuit het werkveld gevraagd om hun
scheppen van voorwaarden voor jongeren om de voor hen hoogst
ervaring met het RBL te delen.
haalbare en meest passende onderwijs- en/of arbeidsmarktpositie
de volgende wettelijke taken uit: 1) uitvoering leerplichtwet 1969; 2) uitvoering de Regionale Meld- en
Opsporings Ambtenaar (BOA)
Terugblik 2022-2023
te bereiken. Het gaat hier jongeren tot 23 jaar. De RMC-functie omvat drie taken (vastgelegd in wetgeving)
Coördinatiefunctie zoals verwoord
Het RBL heeft intensief contact met
Twee consulenten zijn inmiddels
in de Wijzigingswet op het
scholen en pakt verzuim nauwkeurig
gestart met de BOA-opleiding.
voortgezet onderwijs van 1 januari
op. Met dit jaarverslag informeren wij
De module omtrent digitalisering
2022;
u over de ontwikkelingen binnen het
Leerlingenvervoer is afgelopen jaar
RBL. Wat heeft het Participatieteam
ingevoerd en zal komend schooljaar
het afgelopen jaar kunnen betekenen?
nog verder ontwikkeld worden.
• Benaderen en zorg dragen voor de begeleiding van jongeren die
In deze editie staan we uitgebreid stil
Volgende stap is dat ouders de
zijn uitgevallen, gericht op terugleiden naar school, naar werk of
bij dit speerpunt. Daarnaast kijken we
aanvraag digitaal kunnen indienen.
een combinatie daarvan.
Het RBL heeft de taak het tegengaan
naar de opzet van de nieuwe website,
Tot slot wordt er ingegaan op de
van langdurige afwezigheid
www.lereninzeeland.nl. Dit is een
cijfers van het afgelopen jaar, op basis
die te maken hebben met deze jongeren en het onderhouden van
van school. Preventie, zorg en
gezamenlijke website van de 3 RBL’s
van begroting en reguliere taken, en
dit netwerk.
samenwerking staat hierbij centraal.
(Oosterschelde, Walcheren en Zeeuws
wat de speerpunten voor het komend
De visie van het RBL is het waarborgen
Vlaanderen) in Zeeland. De website
schooljaar zijn.
van het recht op onderwijs van alle 5-
is vernieuwd en overzichtelijker
tot 23-jarigen.
gemaakt. De redactie interviewt HALT.
3) Afhandeling aanvragen Leerlingenvervoer.
RBL- taken uitgelicht
Hoe ervaren de medewerkers de Hoewel het voorkomen en
werkwijze-en niet onbelangrijk-hoe
terugdringen van verzuim de meest
ervaart de jongere een HALT-straf zelf?
omvangrijke taak van het RBL is, gaat daarnaast veel tijd, aandacht
In de afgelopen jaren is het
en zorg naar de kinderen/jongeren
taakaccent van onze werkzaamheden
die tijdelijk niet naar school gaan
verschoven. Lag de nadruk eerst
of uitvallen zonder startkwalificatie.
op handhaving, nu voert een
Consulenten van het RBL proberen
maatschappelijke rol steeds meer de
samen met partners uit het sociaal
boventoon. In dit jaarverslag wordt
domein jongeren terug naar school
een complexe casus beschreven
te begeleiden. Is dit niet haalbaar
waarmee de RBL-consulent steeds
dan zoekt het RBL naar maatwerk in
vaker mee te maken heeft. De
combinatie met zorg of arbeid, zodat
complexiteit van de casuïstiek
jongeren toch in ontwikkeling blijven.
vraagt om meer specifieke kennis
De speerpunten van het RBL in 2022-2023
omtrent doelgroep en problematiek. Tevens wordt benadrukt dat een integrale aanpak en samenwerking
Het RBL had afgelopen schooljaar de
noodzakelijk is. Zo bezochten RBL-
volgende speerpunten:
consulenten het afgelopen jaar
• Verdere digitalisering leerling
vakinhoudelijke trainingen en lezingen op gebied van wetgeving,
vervoer • Het verder ontwikkelen van onze interne werkprocessen • Ontwikkeling Participatieteam voor
1
jeugdhulp en passend onderwijs. De branchevereniging Ingrado verzorgt jaarlijks bijeenkomsten welke wij graag
de transitie van kwetsbare jongeren
bezoeken voor kennisoverdracht en
naar dagbesteding, beschut werk en
contact met onze RBL-collega’s uit
duurzame arbeid
de regio.
|
Jaarverslag 2022-2023
• Een sluitende melding en registratie van alle jongeren tussen 18 en 23 jaar, die niet op school zitten en nog geen startkwalificatie behaald hebben.
• Organiseren van samenwerking tussen alle belangrijke partijen
Tabel 2 (peildatum 1 juni)
Tabel 1 (peildatum 1 juni) Aantal leer en kwalificatieplichtigen ZVL Onderwijssoort
17/18
18/19
19/20
20/21
21/22
22/23
Verschil tov 2022
Verschil % 2022
Basisonderwijs
6.392
6.221
6.189
6.185
6.244
6.266
22
0,4
Voortgezet Onderwijs
4.565
4.435
4.271
4.124
4.027
3.951
-76
-1,9
Beroepsonderwijs
567
536
512
510
516
509
-7
-1,4
SBO/SO/VSO/PRO
706
675
681
705
677
632
-45
-6,6
Belgisch onderwijs
1.288
1.317
1.375
1.363
1.344
1.284
-60
-4,5
Totaal
13.518
13.184
13.028
12.887
12.808
12.642
-166
-1,3
Leer en kwalificatie plichtigen
Gemeente
% niet regulier onderwijs
% België
Verschil
18/19
19/20
20/21
21/22
22/23
18/19
19/20
20/21
21/22
22/23
18/19
19/20
20/21
21/22
22/23
Hulst
3443
3441
3381
3375
3271
5,4
5,5
5,9
5,3
5,1
11,2
11,6
11,7
11,4
11,1
-0,3
Terneuzen
7180
7045
6972
6948
6862
5,5
5,7
5,7
5,7
5,4
7,4
7,8
8,1
8,1
7,8
-0,3
Sluis
2698
2675
2652
2633
2589
3,5
3,4
4,0
3,9
3,7
14,9
15,9
15,3
15,1
15,0
-0,1
Totaal
13321
13161
13005
12956
12722
5,1
5,2
5,4
5,2
5,0
9,9
10,4
10,5
10,4
10,1
-0,3
Grafiek 1 (peildatum 1 juni)
Toelichting bij tabellen 1, 2 en grafieken 1,2 Opnieuw loopt het aantal leer- en kwalificatieplichtigen terug, afgelopen jaar in totaal 234 kinderen/jongeren minder. Het aantal leerlingen in het Basis onderwijs is iets gestegen, daar zitten 22 kinderen meer. Maar in het voortgezet, speciaal onderwijs en beroepsonderwijs is het aantal jongeren met 128 afgenomen. Het aantal kinderen/jongeren dat in België naar
Aantal leer- en kwalificatieplichtigen per onderwijssoort 7000
school gaat is afgenomen met 60 kinderen/jongeren. Voor het eerst in jaren neemt dit aantal ook procentueel iets (-0,1%)
5000
af. Op 1 juni 2023 hadden 40 kinderen/jongeren een vrijstelling van de leerplicht om psychische of lichamelijke reden en 9
4000
kinderen een vrijstelling vanwege bezwaar tegen de richting van onderwijs, vrijstelling 5b. Dit aantal is gestegen wat ook
3000
landelijk het beeld is. Opnieuw hadden ca. 50 kinderen/jongeren geen schoolinschrijving en zijn daardoor ‘absoluut verzuimer’.
2000
Deze groep is bij het RBL bekend en in onderzoek. Het betreffen vooral jongeren die recentelijk hier zijn komen wonen en nog geen schoolinschrijving hadden maar ook jongeren die werden uitgeschreven omdat ze een Entreeopleiding hebben afgerond maar niet verder konden op het MBO. Tenslotte waren ca. 40 jongeren die voor hun 18e jaar al een startkwalificatie
17/18
6000
18/19
19/20
20/21
21/22
22/23
1000 0 Basisonderwijs
hadden gehaald. Zij behoren daardoor niet meer tot de doelgroep. Ze hebben een tussenjaar genomen of ze zijn
Voortgezet onderwijs
SBO / SO / VSO / Pro
Beroepsonderwijs
Belgisch onderwijs
doorgestroomd naar het HBO. Alle leer- en kwalificatieplichtige jongeren in Zeeuws Vlaanderen zijn in beeld bij het RBL. Grafiek 2 (peildatum 1 juni)
Aantal inschrijvingen per gemeente in speciaal basisonderwijs (SBO), speciaal onderwijs
RBL Participatieteam
voortgezet speciaal onderwijs (SO/VSO) en praktijkonderwijs (PRO)
250
SBO
200
SO / VSO
Pro
150 100
De aanpak kwetsbare jongeren is binnen het RBL team vanaf
het schooljaar 2022-2023 ondergebracht in het participatieteam.
Doelgroep
Vanuit de gemeenten sluiten aan de
naar 27 jaar. Het scharnierpunt
50
arbeidsdeskundige en medewerker
tussen jongere en diverse
0
jobhunting en/of activering. Hierin
partijen ten behoeve van recht
wordt afgestemd wie wat doet
op ontwikkeling zal in Zeeuws
en welke voorzieningen eventueel
Vlaanderen de komende periode
aangevraagd dienen te worden. Dit
voor deze doelgroep verder worden
18 /19
19 /20
20 /21
21 /22
22 /23
18 /19
Hulst
19 /20
20 /21
21 /22
22 /23
18 /19
19 /20
Terneuzen
20 /21
21 /22
22 /23
Sluis
alles met als doel om voor de jongere
uitgewerkt. Dit in samenwerking
Het gaat om jongeren die vanwege
deze transitie zo soepel en transparant
met andere disciplines van
diverse problematieken kwetsbaar
mogelijk te maken.
de gemeenten.
zijn en daarmee een verhoogde kans
Bij voorzieningen kunt u denken aan
hebben op maatschappelijke uitval
indicatie banenafspraak. Wanneer er
zonder afgeronde opleiding of goed
zorg nodig is wordt contact gelegd
(ZSM)
arbeidsperspectief. Zodra jongeren
met team jeugd en/of wmo van de
De samenwerking met de scholen
zich bevinden in de overgangsfase
gemeente. Uitdaging blijft, ook al
maakt ons allen bewust van onze
tussen onderwijs, arbeidsmarkt en zorg
stromen jongeren uit richting arbeid
taak, rol en verantwoordelijkheid.
is er extra aandacht nodig om goed te
en/of zorg, dat we allen alert blijven
Zeeuwse stichting maatwerk (ZSM)
worden voorbereid en begeleid naar
op de kansen in ontwikkeling. Wat
heeft dit jaar een heel mooi initiatief
De school is verantwoordelijk voor het melden van schoolverzuim.
de nieuwe fase. Het RBL acteert op dat
nu nog niet kan is misschien op
gestart ten aanzien van nazorg
Het is erg belangrijk dat school het verzuim goed registreert. Er zijn
podium en is voor deze groep het eerste
een later moment in een andere
voor jongeren welke uitstromen
verschillende soorten verzuim.
aanspreekpunt.
omgeving en een andere vorm
naar arbeid. Ondersteuning
wel mogelijk. Het uitstroomprofiel
bieden bij dat wat wel kan en
Absoluut verzuim
onderwijs wordt georganiseerd door
jongeren in hun kracht zetten
Als een leer- of kwalificatieplichtige jongere niet ingeschreven staat
Hoe werken we, wat is ons werkproces
Zeeuwse Stichting Maatwerk
Soorten verzuim en begeleidingsprocessen
de scholen zelf, waarbij het RBL vanuit
draagt bij aan hun ontwikkeling
op een school en geen onderwijs volgt, dan spreken we van absoluut
Afgelopen schooljaar zijn alle
registratiesysteem intergrip en het vsv
en mogelijk een duurzame
verzuim. Dit geldt niet als er sprake is van een verleende vrijstelling.
werkprocessen van het RBL beschreven
projectplan monitort.
toekomstperspectief ten aanzien
en vastgelegd. Waaronder ook het werkproces jongeren in kwetsbare
Participatieoverleg binnen de
van arbeid. Een mooi middel
Relatief verzuim
hiervoor is de praktijkverklaring.
Als leerlingen die op school staan ingeschreven maar de school niet
De praktijkverklaring is een
geregeld bezoeken, dan noemen we dat relatief verzuim. Relatief verzuim is weer onder te verdelen in luxeverzuim en overig verzuim.
positie. We zijn met drie consulenten
gemeenten
gestart met het werken volgens deze
Met de drie gemeenten de
waardering van praktische
werkprocessen. De werkprocessen zijn
arbeidsdeskundige, medewerker
vaardigheden, een wettelijk
niet statisch en blijven in ontwikkeling.
jobhunting, medewerker activering
erkend certificaat, uitgaande
Voor ons is het van belang dat onze
en in de gemeente Terneuzen het
van de mbo kwalificatiestructuur
Van luxeverzuim is sprake wanneer ouders hun kinderen buiten de
jongeren, hun ouders/betrokkenen
jongerenloket, hebben wij vier maal
in alle sectoren. Praktijkleren
vastgestelde schoolvakanties mee op vakantie nemen of weghouden
en onze netwerkpartners weten wie
per jaar overleg over de samenwerking
met de praktijkverklaring kan
van school, zonder daar vrijstelling voor te hebben.
wij zijn, wat wij doen en wat ze van
intern alsook extern en de ontwikkeling
ingezet worden door de SBB
ons kunnen verwachten. Integraal
van de uitstroom gesprekken. Ook hier
(Samenwerkingsverband
Spijbelen en/of regelmatig te laat komen valt onder overig verzuim.
samenwerken met onze partners
blijft de uitdaging om alert te blijven op
Beroepsonderwijs Bedrijfsleven)
Ook ziekte kan een signaal zijn. Signaalverzuim kan een uiting zijn van
is van groot belang. Het RBL is het
de kansen in ontwikkeling.
erkend leerbedrijf. Graag zouden
achterliggende problematiek, zoals problemen in de thuissituatie,
scharnierpunt tussen verschillende
wij zien dat alle betrokkenen bij
• Luxeverzuim
• Overig verzuim
pestproblemen, middelengebruik of psychische problemen.
partijen. Deze oorspronkelijke RMC
Ambities en ontwikkelingen
functie krijgt in de nabije toekomst de
Afgelopen schooljaar hebben we met
omarmen. Onze ambitie is dan
De wettelijke grens voor het melden van verzuim is 16 uur per 4 weken.
titel doorstroompunt.
de uitstroomgesprekken op de scholen
ook om deze leerroute komend
De wet verplicht scholen dit te melden.
onze doelgroep dit mooie initiatief
• 16 uur per 4 weken
en verschillende werkbezoeken bij onze
jaar meer onder de aandacht
Afgelopen schooljaar zijn we gestart
netwerkpartners een mooi fundament
te brengen.
met reguliere uitstroom overleggen
in de samenwerking gelegd. Ambitie
Scholen melden ook jongeren bij het RBL die dreigen uit te vallen
met de pro/vso scholen alsook het
en wens is deze samenwerking de
vanwege motivatieproblemen. Bijvoorbeeld jongeren die voor een
startcollege van Scalda mbo niveau 1
komende periode te versterken en
tweede keer zijn blijven zitten en nog steeds slechte resultaten halen.
en 2. Het participatieteam en de drie
uit te breiden. Dit past perfect in de
Als de scholen ons op tijd betrekken om een begeleidingstraject op
gemeenten bespreken met de scholen
veranderende rol/ontwikkeling van
te starten, kunnen we vaak voorkomen dat deze jongeren voortijdig
welk uitstroomprofiel de jongere
RMC naar ‘’Doorstroompunt’’ waarbij
schoolverlater worden. Maar we kunnen ook 18+ leerlingen of VSV’ers
heeft. Dit kan arbeid en/of zorg zijn.
de leeftijd wordt verruimd van 23
volgen die opnieuw op school zijn begonnen.
2
|
Jaarverslag 2022-2023
Preventieve begeleiding
Afdoening van verzuim
Waarschuwing
naar mogelijke oplossingen om dit
In het schooljaar 2022-2023 hebben de
te voorkomen. Afgelopen schooljaar
RBL consulenten 310 waarschuwingen
zijn vanuit de verzuimmeldingen 192
uitgedeeld. Ten opzichte van vorig
begeleidingstrajecten opgestart.
Het verzuimloket van DUO is het
jaar is dat een forse stijging, wat een
Dat zijn er veel meer dan afgelopen
landelijke verzuimregister waarin alle
gevolg is van de stijging van het aantal
jaar Ook deze stijging is verklaarbaar
scholen hun verzuim kunnen melden.
verzuimmeldingen.
door de stijging van het totaal aantal
Het RBL heeft een rechtstreekse
verzuimmeldingen.
verbinding met het DUO verzuimloket.
HALT
Na ontvangst van de verzuimmelding
Afgelopen schooljaar zijn 16 jongeren
Overig
neemt de consulent van het RBL
doorgestuurd naar HALT. Dat zijn er
Onder de afdoening ‘Overig’ vallen
contact op met de school die meldt.
meer als vorig jaar. Het aantal Halt-
de verzuimmeldingen van leerlingen
Daarna bepaalt de consulent aan de
verwijzingen ligt weer op het niveau
waar na onderzoek blijkt dat je het
hand van de inhoud van de melding
van voor de Corona-pandemie.
verzuim de jongere niet kan verwijten.
welke interventie hij of zij inzet. De
Oorzaak is de stijging van het aantal
Bijvoorbeeld als na onderzoek blijkt
consulent benadert dan de jongere en/
verzuimmeldingen.
dat het opstarten van een zorgtraject
of ouders en de school. Na het gesprek
Proces Verbaal (PV)
de consulent een beslissing over de
Afgelopen schooljaar is 41 keer
RBL-consulent sluit in een dergelijke
afdoening van de verzuimmelding en
proces-verbaal opgemaakt. Ook
situatie de melding af. Daarnaast
koppelt deze terug aan school en DUO.
dat is een stijging die is toe te wijzen
melden scholen verzuim soms ook
aan de stijging van het aantal
voor kennisgeving. School wil dan zelf
verzuimmeldingen.
het zorgtraject opzetten, maar stelt de
Het aantal verzuimmeldingen is met
Gemeente
Afdoening verzuim Leer- en Kwalificatieplichtigen Halt
PV
Waarschuwing
Begeleiding
Overig
Totaal
Hulst
2
9
48
41
55
155
Terneuzen
8
20
177
99
123
427
Sluis
6
12
85
52
131
286
Totaal
16
41
310
192
309
871
noodzakelijk is, omdat de leerling
met de jongere en/of ouder neemt
Aantal verzuimmeldingen
Tabel 3 (periode 2022-2023)
kampt met psychische klachten. De
consulent hiervan op de hoogte. Ook
175 meldingen fors toegenomen.
Trajectbegeleiding
Vooral in de gemeente Sluis is het
RBL consulenten kunnen na
aantal meldingen fors gestegen,
afhandeling van een verzuimmelding
134 meldingen meer. Reden van deze
begeleidingstrajecten opstarten als
stijging is de meer stringente manier
de jongeren motivatieproblemen
van melden door de VO-school
hebben, als ze dreigen uit te vallen of
aldaar. Maar ook landelijk neemt
verwijderd te worden maar ook als
het schoolverzuim toe. Eén van de
er sprake is van een problematische
oorzaken noemt men de toename
thuissituatie. De school, het RBL,
van mentale klachten bij jongeren.
ouders en de jongere kijken samen
om aan de wettelijke verplichtingen te voldoen.
Verzuim en vrijstellingen Grafiek 3
Aantal verzuim- en begeleidingsprocessen per jaar 500 450 400
2018/19
2019/20
2021/22
2022/23
2020/21
350 300 250 200 150 100 50 0 16 uur per 4 weken
Luxeverzuim
Overig verzuim
Begeleiding
Vrijstelling van de leerplicht en thuiszitters
overleggen niet op tijd het bewijs
er sprake is van een (dreigende)
thuis zaten om andere redenen. Deze
van inschrijving op een school in het
thuiszitter draait het om goede
zijn bekend bij het RBL. Het gaat dan
buitenland. 154 processen werden
samenwerking tussen scholen,
om jongeren waar geen passende
afgesloten doordat ouders alsnog een
samenwerkingsverband van de
onderwijsplek voor handen is of
attest met inschrijving op de Belgische
scholen, RBL en andere partijen zoals
die om psychische of lichamelijke
In Nederland zijn kinderen vanaf vijf
Daarnaast worden er minder
school overlegden. In totaal zijn er 14
jeugdhulpverlening. In het schooljaar
redenen tijdelijk niet naar school
jaar tot het einde van het schooljaar
permanente vrijstellingen afgegeven.
LOD processen ingetrokken zonder dat
2021–2022 zijn er geen thuiszitters
gaan. In al deze processen is het
waarin zij zestien jaar zijn, op grond
Dit om jaarlijks te kunnen toetsen
er een attest in aangeleverd.
gemeld die onder de letterlijke definitie
RBL betrokken.
van de Leerplichtwet, verplicht om
of een vorm van onderwijs toch
naar school te gaan. Op grond van de
nog mogelijk is. Bij het verstrekken
Thuiszitters
kwalificatieplicht moeten jongeren, als
van een permanente vrijstelling is
Een thuiszitter is een leerplichtige
ze nog geen startkwalificatie hebben,
deze mogelijkheid er niet meer. Het
jongere tussen de 5 en 16 jaar of
tot hun achttien jaar onderwijs volgen.
aantal kinderen met een vrijstelling
een jongere van 16 of 17 jaar, die valt
Soorten vrijstellingen
18/19
19/20
20/21
21/22
22/23
In bepaalde omstandigheden is er een
5b is gestegen, ook landelijk stijgt
onder de kwalificatieplicht en die
uitzondering op deze regel mogelijk
dit aantal en is aandacht voor deze
ingeschreven staat op een school
Lichamelijke of psychische gronden (artikel 5a), tijdelijke vrijstelling
8
6
12
16
32
en kunnen ouders een beroep op
groeiende groep. Het aantal leer- en
of onderwijsinstelling, maar die
vrijstelling van de inschrijvingsplicht
kwalificatieplichtigen dat in België
zonder geldige reden meer dan 4
Lichamelijke of psychische gronden (artikel 5a) permanente vrijstelling
17
16
16
12
9
doen op grond van de leerplichtwet.
naar school gaat is dit jaar gedaald,
weken verzuimt. Deze jongere heeft
4
8
3
6
8
-60.
geen vrijstelling van de leerplicht of
Overwegende bedenkingen tegen richting van onderwijs (artikel 5b) Vervangende leerplicht (artikel 3b)
0
0
0
0
1
Het aantal permanente vrijstellingen
vrijstelling van geregeld schoolbezoek
is iets afgenomen, het aantal tijdelijke
Inzet Last Onder Dwangsom (LOD)
vrijstellingen is toegenomen. Het
Afgelopen schooljaar zijn er 191 LOD-
aantal jongeren dat thuiszit met
processen opgestart, omdat sprake
psychisch problemen en daardoor
was van absoluut verzuim. Dat zijn
In Zeeuws-Vlaanderen werken we
niet naar school gaat neemt toe.
er 83 meer dan vorig jaar. Ouders
met een thuiszittersprotocol. Als
3
|
Jaarverslag 2022-2023
wegens het volgen van ander onderwijs.
vallen. Wel waren er jongeren die Tabel 4 (peildatum 1 juni)
Andere gewichtige omstandigheden (artikel 11g)
0
0
0
4
0
Vakantie (artikel 11f)
0
0
0
2
1
Bijzondere omstandigheden, waarbij de jongere ander onderwijs volgt (artikel15)
4
3
4
8
3
1317
1375
1363
1343
1284
Bezoeken van een school in buitenland (artikel 5c)
Netwerkpartners over het RBL GGD Hoe ken je het RBL? Ik ken het RBL vanuit mijn rol als jeugdverpleegkundige GGD Zeeland. Ik ben werkzaam op het Lodewijkcollege. Hier spreek ik jongeren met ziekteverzuim en het gebeurt regelmatig dat ik deze gesprekken heb met de jongere en het RBL. Wat betekenen ze voor jouw organisatie? De samenwerking betekent voor mij/GGD korte lijntjes. Jongeren in beeld en samenwerken naar een oplossing om de jongere weer naar school te krijgen. Door de samenwerking voorkomen we onnodig wachten en tijdverlies. De jongere en ouders worden hierdoor eerder gezien en gehoord en moeten niet meerdere afspraken maken. Hoe ervaar je de samenwerking? Ik ervaar de samenwerking als fijn. De korte lijntjes, samen met elk onze eigen expertise naar een casus kijken. Elkaar aanvullen waar nodig. Wat zou je willen voor de toekomst met het RBL?
Lodewijkcollege
Het zou mooi zijn dat er in de toekomst, nieuwbouw ruimte voor de GGD en RBL zou zijn op school. Al is het maar voor een halve dag per week.
Hoe ken je het RBL?
Zo kunnen we elkaar nog eerder contacteren en leerlingen samen zien.
RBL ken ik sinds 6 jaar goed omdat ik als coördinator leerlingzaken contact
Verder zou ik geen veranderingen weten voor in de toekomst.
had met Saskia Hamelink over de leerlingen van het Lodewijk College (locatie Zeldenrustlaan) die aangemeld werden bij RBL.
- Sasja de Pooter / jeugdverpleegkundige Wat betekent het RBL voor jouw organisatie? Ik vind het goed om te zien dat een instantie als RBL meehelpt de leerlingen “binnenboord” te houden. De samenwerking is altijd heel prettig
Prins Willem van Oranjeschool
en open. Hoe ervaar je de samenwerking met het RBL? Momenteel werken we samen met Kirstie Burm. Zij komt regelmatig
Hoe ken je het RBL?
naar school om gesprekjes met ons (vaak ook i.s.m. Sasja de Pooter/
Het RBL ken ik als sparringpartner om samen te kijken hoe we
verzuimloket GGD) en de leerlingen/ouders te houden. We hebben ook
schoolverzuim kunnen voorkomen en beperken. Bij afwijkende verzoeken
regelmatig mondeling contact.
tot extra verlof (afwijkend aan de standaard procedure), afwezigheid, frequent verzuim hebben we contact over de te nemen stappen
Wat zou je willen voor de toekomst met het RBL?
en mogelijkheden. Die als doel hebben dat kinderen naar school
Graag zou ik ook een terugkoppeling krijgen van de (verzuim)gesprekken.
kunnen komen.
Deze terugkoppeling plaats ik dan in magister, leesbaar voor de mentor. Zo houden we een volledig beeld van de leerling.
Wat betekent RBL voor jouw organisatie? Voor de school is de rol van sparringpartner en waar nodig het contact
NB. Naar aanleiding van bovenstaande is er contact geweest met de
opnemen of thuis langsgaan belangrijk om schoolverzuim te beperken.
coördinator. Terugkoppeling vond al plaats via het verzuimloket. In samenspraak hebben we afgesproken deze terugkoppeling ook per mail
Hoe ervaar je de samenwerking?
te doen.
De samenwerking bevalt goed. Het RBL denkt constructief mee in oplossingen bij complexe casussen en is snel en goed bereikbaar. Verzuim
- Marianne de Bruijne, coördinator leerlingzaken havo /vwo
heeft vele vormen en oorzaken het is dan ook goed om samen te kijken wat er aan de hand is met als doel te komen tot een passende oplossing. Het is fijn om een partner te hebben die dit aanvoelt en dezelfde intentie heeft. Het lukt ons om middels de relatie met ouders en het overtuigen van het recht op onderwijs voor hun kind (kinderen) tot passende
Scalda
afspraken te komen. De rol van handhaving wordt daardoor minder ingezet omdat we zien dat de combinatie van ondersteuning en oplossen
Hoe ken je het RBL?
van problemen werkt. Waardoor het doel ‘weer naar school’ wordt bereikt.
Ik ken jullie vanuit mijn rol als aanwezigheid coördinator. We werken
Iedere casus is immers anders en vraagt om maatwerk te leveren.
nauw samen in ons intern advies team, waarbij we samen met de intern begeleiders en docenten van de opleiding studenten bespreken met
Wat zou je willen voor de toekomst met het RBL?
verzuim of andere problematiek. Buitenom dit 3 wekelijkse overleg zijn de
Ik zou het RBL graag behouden als partner om schoolverzuim te
lijnen kort.
voorkomen en te beperken tot kort verzuim. Een snelle manier van contact en overleg werkt. We hebben korte lijnen waardoor we in staat zijn om
Wat betekenen ze voor jouw organisatie?
zaken snel en efficiënt op te pakken. Deze korte lijnen zijn belangrijk om te
Veel. Omdat we samen met jullie proberen VSV te voorkomen. We vullen
behouden en zeer waardevol gebleken.
elkaar wat mij betreft goed aan, ieder vanuit zijn eigen mogelijkheden.
- Ronaut den Hollander / directeur
Hoe ervaar je de samenwerking? Heel positief. We hebben elkaar nodig om resultaat te boeken. Ik zou ook met andere externen zo’n goed contact willen hebben. Wat zou je willen voor de toekomst met het RBL? Onze samenwerking op deze manier voortzetten en wat ik weleens jammer vind is dat er steeds minder tijd is om te sparren tijdens de gezamenlijke overleggen of even bij te kletsen. Verder stel ik voor om de startbijeenkomst die we dit schooljaar gedaan hebben erin te houden en misschien ook nog vaker in gesprek in kleinere setting met docenten en mentoren. - Bapke van der Steen-Hoek / verzuim coördinator
4
|
Jaarverslag 2022-2023
Ik ervaar de samenwerking als heel positief. We hebben elkaar nodig om resultaat te boeken.
De complexe casus
De rol van de leerplichtambtenaar RBL-consulent in 2023 Door te spijbelen overtreedt een
(MAS) naar de achtergrond
schoolverzuim er ook problemen
jongere de leerplichtwet. Zijn of haar
verschoven en is het doel van onze rol
zijn thuis of (mentale) gezondheid.
overtreding kan bestraft worden door
gericht op begeleiding op school en
Hoe belastbaar is deze jongere
bijvoorbeeld jeugdreclassering of
juiste vrijwillige hulp thuis. Daarnaast
dan? Kan hij of zij wel volledig naar
een taak of leerstraf. Is het opleggen
is het werkveld aan verandering
school? Straffen helpt niet om de
van dergelijke sancties via het
onderhevig. Had je jaren geleden
achterliggende problematiek op
strafrechtelijk kader eigenlijk wel
veelal jongeren die vanwege gebrek
te lossen. Aan de hand van een
helpend? Past het nog in deze tijd?
aan motivatie en pubergedrag
verzuimcasus neemt de redactie u
De leerplichtwet dateert van 1969.
zonder noemenswaardige zorgen*
mee in het hedendaagse werk van
In de afgelopen 10-15 jaar zien wij
simpelweg spijbelde en een straf
een RBL consulent.
steeds meer veranderingen in de
nodig hadden om weer op het
functie van leerplichtambtenaar. De
rechte pad te komen, nu is vaak
*(de problematiek was er zeer
nadruk op handhaven is sinds de
sprake van complexe casuïstiek. Dit
waarschijnlijk wel maar kwam niet
Methodische Aanpak Schoolverzuim
betekent dat er naast zorgen omtrent
in beeld)
Verwijtbaar schoolverzuim versus
Ruben en ouders met hulpverlening
Waarom is duidelijkheid over regierol
complexe Multi problematiek
te maken in de rol van psycholoog
zo belangrijk?
12-jarige Ruben uit groep 8 wordt
van Ruben en gezinsbegeleiding voor
“Bij een casus waar zaken spelen
in december via het verzuimloket
moeder (Intensieve Pedagogische
over meerdere domeinen houdt het
gemeld bij het RBL in verband
Thuishulp) voor advisering rondom
vaak niet op bij een waarschuwend
met schoolverzuim. Hij is onlangs
opvoeding, casusregisseur vanuit de
gesprek met de jongere. Alles staat
gediagnosticeerd met ASS (autisme)
Gemeente (CJG), betrokkenen vanuit
of valt met het maken en opvolgen
en heeft hiervoor begeleiding van
het onderwijs zoals de directeur,
van juiste afspraken, maar niet alleen
een psycholoog. Ouders gescheiden.
IB-er (intern begeleider), leerkracht,
met de leerling. Ik heb ouders en het
Moeder heeft hulp in het gezin. Vader
Begeleider Passend Onderwijs
betrokken netwerk heel hard nodig. Ik
heeft geen hulp in gezin nodig. Ruben
Samenwerkingsverband (BPO-er) ,
kan op gebied van verzuim afspraken
verblijft in het weekend regelmatig in
contactpersoon vanuit jeugdhuis/
maken met een jongere. Houdt hij of
een jeugdhuis om ouders te ontlasten.
zorgboerderij.
zij zich hier niet aan kan ik opschalen
Moeder geeft aan op school een
School heeft al contact gehad met
en handhaven, maar dat zou in een
andere jongen te zien dan thuis. Thuis
het Samenwerkingsverband Passend
casus als deze niet terecht zijn. Een
is hij opstandig, luistert niet en zit veel
Onderwijs. Dit is voor het RBL een
van de ouders is zelf gediagnosticeerd
achter de spelcomputer.
belangrijke stap. Als we straks aan
met ASS. Ruben heeft behoefte aan
tafel zitten is er geen discussie meer
structuur maar vindt dit lastig om
De redactie gaat in gesprek met RBL
of school wel passend is. Dit heeft
te creëren. Zijn ouders hebben deze
consulent Femke Orlebeke.
de betrokken BPO-er al beoordeeld.
behoefte ook maar een van de ouders
Natuurlijk kan een ouder twijfel hebben
loopt in feite tegen het zelfde probleem
Je ontvangt deze verzuimmelding. Wat
over een school maar dit kan worden
aan als Ruben zelf. De IPTer in het
is jouw eerste taak?
uitgelegd door de BPO-er ook bij het
gezin geeft moeder adviezen omtrent
“Aan de hand van een verzuimmelding
gesprek te betrekken.”
opvoeding, stuurt bij en helpt bij het plannen van zaken. De casusregisseur
worden de eerste contacten gelegd. Met de schooldirecteur, ouders
Wie heeft er in deze casus regie?
binnen dit gezin functioneert als een
en betrokken hulpverlening. Het
“Omtrent het stukje verzuim pak ik
spin in het web en heeft zicht op
vooronderzoek is vooral gericht op de
regie. Er is immers meer dan 16 uur
het geheel en bewaakt processen
verwijtbaarheid en belastbaarheid van
in weken ongeoorloofd verzuim.
rondom het gezin en het kind en heeft
Ruben. Wat mag en kan er gevraagd
School heeft dan de verplichting
contacten met school, RBL en overige
worden van hem? Zijn er twijfels of de
een verzuimmelding te doen via het
netwerkpartners zoals het jeugdhuis en
betreffende school passend is?”
verzuimloket. Zou er bijvoorbeeld enkel
hulpverlening voor ouders zelf.”
ziekte uren geregistreerd staan dan is Wat bespreek je met schooldirecteur?
er sprake van geoorloofde afwezigheid
Leerplicht versus Leerrecht
“De schooldirecteur meldt deze
en kan ik deze regie niet pakken. Echter
Welke stappen heb je ondernomen
jongen omdat hij veel ongeoorloofd
sta ik niet alleen. Doel van het gesprek,
na het eerste gesprek op school met
afwezig maar ook veel afwezig door
naast zicht krijgen op het verzuim, is
ouders?
ziekte. Groep 8 is een belangrijk jaar.
duidelijkheid krijgen over de rol van de
“Samen met de psycholoog ben ik
Binnen afzienbare tijd worden de
zorg. Daarnaast is het belangrijk een
met Ruben in gesprek gegaan. Omdat
Cito-doorstroomtoetsen afgenomen.
inschatting te kunnen maken in wel of
hij 12 jaar is mag ik hem rechtstreeks
Daarnaast zijn er ook activiteiten zoals
geen verwijtbaar gedrag van Ruben.
aanspreken (bij jongeren onder de 12
de musical en kamp. Onderzoek naar
Het onderscheid tussen ongeoorloofd
jaar spreek ik met de ouders). Ik vertel
afwezigheid is belangrijk; als hij nu al
en geoorloofd verzuim is steeds lastiger
hem waarom hij bij mij in beeld is
zoveel mist, hoe gaat dat straks op
vast te stellen. Loopt hij vast vanwege
gekomen en geef uitleg wat mijn
het voortgezet onderwijs? Het contact
kindeigen problematiek (zijn diagnose
werk inhoudt.
tussen school en ouders verloopt
autisme) of is hij aan het puberen en
moeizaam.“
laat hij gedrag zien dat bij zijn leeftijd
Ruben vertelt dat hij de drukte in de
hoort; zich afzetten tegen zijn ouders
klas als lastig ervaart. Hij kan zich
Handhaven versus samenwerking
en de regels die bij de maatschappij
tijdens het zelfstandig werken moeilijk
met netwerkpartners
horen, ontwikkelen van eigen normen
concentreren. De psycholoog aan tafel
Wie zijn er in deze casus allemaal
en waarden en meer behoefte
haakt hier goed op in. Zij adviseert
betrokken?
aan vrijheid.”
gebruik van een eigen koptelefoon
“Bij deze casus hebben we naast
5
|
Jaarverslag 2022-2023
en, indien nodig, uit de klas als hij
Vervolg complexe casus teveel prikkels ervaart. Zij zal met
als de hulpverlening weet van de
had snel in de gaten dat hij deze
consulent rol. Ruben heeft veel baat bij
nieuwe school gezien de zorgen en het
de leerkracht overleggen hoe hier
afspraken en moeder duidelijk afweegt
momenten moest gebruiken zijn
structuur maar ook bij het aangeven
fragiele netwerk waarin Ruben moet
duidelijke afspraken over gemaakt
samen met de IPT’er wanneer Ruben
moeder van zijn ziekteklachten te
van grenzen. Wanneer is hij wel of niet
functioneren. Na deze overdracht sluit
kunnen worden. Daarnaast komt
ziek is en wanneer ze inschat wanneer
overtuigen. Daarnaast heeft hij veel
ziek? Dit is zijn verantwoordelijkheid
ik af.”
de puber in het gesprek naar voren.
dit niet zo is.”
last van mentale schommelingen.
maar ook die van zijn vader en moeder.
De wisselende momenten bij vader/
Dit pakt de casusregisseur samen met
Hoe gaat het nu met Ruben?
handig ging.
Hoe ging het na dit gesprek?
moeder en jeugdhuis spelen hier
de IPTer en psycholoog verder op.”
“Hij heeft zijn groep 8 redelijk goed
Hij meldde zich soms niet meer ziek
“De eerste weken op school verliepen
ongetwijfeld mee. Hij laat gedrag zien
maar stapte op de fiets en ging naar
goed. Hij kon aangeven wanneer hij
dat past bij een puber, maar ook bij
Tot wanneer blijf je betrokken?’
op school, de afspraken met
huis en liet zijn moeder naar school
last ervaarde door drukte en kreeg de
iemand die autisme heeft en waarbij
“Een warme overdracht naar
ouders over het schoolbezoek en
bellen als hij thuis kwam.
mogelijkheid om apart te werken met
structuur van groot belang is. Juist
de volgende school is van groot
de weekplanning werden bewaakt
zijn koptelefoon. Ook meldde hij zich
dat mist hij volledig in de thuissituatie.
belang. Alles staat of valt met
vanuit de hulpverlening. Voor zover
Op dit moment schakel ik deels in mijn
minder vaak ziek nu hij eerst met de
Heb ik dan te maken met verwijtbaar
goede communicatie. Ik blijf op
mijn informatie reikt, is hij wel gestopt
rol. Hij heeft recht op onderwijs maar
leerkracht in gesprek moest gaan. Hij
gedrag? Een lastige vraag.”
de achtergrond op moment dat
met individuele behandeling bij de
heeft ook een verplichting. Ziekmelden
deed dit nog een enkele keer maar
school in overleg gaat met het
psycholoog. Vorige week heb ik de
moet niet zo eenvoudig kunnen gaan.
dan was er ook echt iets aan de hand.
Wanneer ben je de
Samenwerkingsverband over een
eerste verzuimmelding van school
Hij moet zich melden bij de leerkracht.
Wat betreft het ziekmelden vanaf
leerplichtambtenaar aan tafel en
passende vervolg plek. Ouders
ontvangen…”
Als hij zonder overleg vertrekt wordt
thuis verzandde hij al snel in het oude
wanneer de RBL consulent?
werden geadviseerd Ruben in te
zijn afwezigheid vanaf dat moment op
patroon. Na contact met moeder en
“Op school verloopt het goed, maar
schrijven op het VSO. Tijdens de
spijbelen gezet en dat kan gevolgen
de IPT’er bleek dat moeder het lastig
hij blijft veel afwezig door ziekte. Hij
aanmeldingsprocedure schuif ik wel
hebben zoals een HALT verwijzing.
vond in te schatten of haar zoon
heeft recht op onderwijs. Wat heeft hij
graag aan in het kader van warme
Hiervoor moet ik hem waarschuwen.
daadwerkelijk ziek was. Hulpverlening
nodig om meer op school aanwezig te
overdracht. Ook is het van belang dat
Het is belangrijk dat zowel moeder
is niet iedere dag aanwezig en Ruben
kunnen zijn? Ik schakel weer naar mijn
er een kort lijntje is tussen het RBL en de
Hij vertelt eerlijk dat ziekmelden wel
doorlopen. Hij was meer aanwezig
Nieuwe website “Leren in Zeeland”
6
|
Jaarverslag 2022-2023
Leren in Zeeland is een gezamenlijke
onder de naam RBL Zeeland. Alle drie
website van de 3 RBL’s in Zeeland
de RBL’s streven er naar om in de
(Oosterschelde, Walcheren en Zeeuws
uitvoering gelijk op te trekken en dit
Vlaanderen. Onze vorige website was
is een logische stap. Mede hierdoor
van 2012 en voldeed niet meer aan de
kunnen wij de website richten op
eisen die worden gesteld aan (semi)
algemene informatie over Leerplicht en
overheidswebsite’s. Met name de
Leerrecht voor de leeftijdsgroep 4 tot
toegankelijk voor slechtzienden en
27 jaar. Wel is onderscheid gemaakt in
slechthorenden was niet toereikend.
informatie voor jongeren, de ouders en
Naast dat de website is aangepast
professionals. Hierdoor blijft de website
hebben ook de logo’s een opfrissing
overzichtelijk en heel toegankelijk. Als u
gekregen. In de nieuwe structuur is ook
nieuwsgierig bent geworden, kijk dan
gekozen om de website te beheren
op www.lereninzeeland.nl
VSV- begeleiding
Startkwalificaties en voortijdig schoolverlaters in Zeeuws-Vlaanderen (18-23 jarigen)
In het schooljaar 2022–2023 zijn we
jongeren hebben wij het traject
383 trajecten voortijdig schoolverlaters
afgesloten als niet bemiddelbaar.
gestart en hebben we 410 trajecten
Het gaat om jongeren die aangeven
Aantal jongeren 18-23 jaar Zeeuws Vlaanderen
afgesloten. Er zijn 33 jongeren
geen begeleiding meer te wensen of
3000
teruggeleid naar onderwijs, 153
niet komen opdagen bij afspraken. Dit
jongeren stroomden uit naar werk
aantal blijft hoog. Het betreffen ook
2500
en 21 jongeren zijn toegeleid naar
jongeren die we vorig jaar al benaderd
de collega’s van sociale zaken/werk
hebben en toen ook niet reageerden.
en inkomen en UWV. 22 jongeren
Algemeen kun je stellen dat jongeren
1000
behaalden alsnog hun startkwalificatie,
die al lang tijd thuis zitten, vaak moeilijk
500
8 jongeren zijn tijdens het traject
zijn te bemiddelen. Zij hebben een
verhuisd naar een andere regio en
grote afstand tot het onderwijs en de
5 jongeren waren inmiddels 23 jaar.
arbeidsmarkt. Voor deze laatste groep
Circa 40 jongeren zijn uitgestroomd
is de trajectbegeleiding vaak lang
naar een ander traject als begeleiding
en intensief.
Grafiek 4 (peildatum 1 juni)
2000 1500
0 2017/18
2018/19
Geen startkwalificatie, geen onderwijs in NL
2019/20
2020/21
2021/22
Geen startkwalificatie, wel onderwijs
2022/23 Startkwalificatie
Toelichting bij grafiek 4
JIKP of langdurige zorg. Voor 127
De doelgroep 18-23 jaar is wederom afgenomen (-65). Van de 4947 jongeren in deze doelgroep heeft 51% (2530) een startkwalificatie, dat is vrijwel gelijk aan vorig jaar. Ruim 29% (1452) heeft geen startkwalificatie maar volgt nog onderwijs en 19% (965) heeft geen startkwalificatie en volgt geen onderwijs meer. Dat zijn er 53 meer dan vorig jaar. De verschillen zijn te klein om een duidelijke oorzaak aan te geven.
VSV
Grafiek 5 (peildatum 1 juni)
In de afgelopen jaren hebben de gemeenten en de scholen hard gewerkt om het aantal
Jongeren 18-23 jaar geen startkwalificatie geen onderwijs (VSV-er)
voortijdig schoolverlaters terug te dringen. De (voorlopige) cijfers over het schooljaar
600
2022–2023 heeft het rijk op dit moment nog niet bekend gemaakt. De VSV-cijfers over de vorige jaren zijn:
500
400
Tabel 6 (Bron: VSV Portal) Jaren
Deelnemers ZVL
VSV-ers ZVL
% VSV ZVL
Uitval landelijk
% VSV landelijk
2017-2018
6964
151
2,17
25.574
1,89
2018-2019
6783
154
2,27
27.067
2,02
2019-2020
6671
122
1,83
22785
1,72
2020-2021
6458
143
2,21
24385
1,87
2021-2022
6270
179
2,85
30242
2,37
300
200
100
0 2018/19
2019/20
VSV-ers in onderzoek en begeleiding bij RBL
In 2021-2022 is het aantal VSV'ers fors toegenomen, zowel landelijk als in Zeeuws Vlaanderen.
2020/21 VSV-ers die werken
2021/22
2022/23
VSV-ers met een uitkering
De meeste VSV-ers ontstaan in het mbo. De redenen zijn een combinatie
Toelichting bij grafiek 5
van oorzaken.
In grafiek 5 zie je de verdeling van de jongeren zonder startkwalificatie. Hiervan zijn er 563 aan het werk, hebben 140 jongeren een uitkering van UWV of gemeenten en was van 262 jongeren geen directe informatie.
1. Een verkeerde studiekeuze;
Deze jongeren zijn in beeld van het RBL. We hebben deze groep benaderd. Een groot deel van deze jongeren
2. Liever geld verdienen dan op school zitten;
volgt onderwijs in België of werkt daar ook. Een deel van deze jongeren reageert niet op verzoeken of zelfs
3. Persoonlijke en geestelijke problemen.
huisbezoeken, is dus geen contact mee te krijgen en sluiten we uiteindelijk af. Uiteindelijk zijn er 54 jongeren in begeleiding gekomen van het RBL en zijn nog lopende.
Het percentage VSV-ers in Zeeuws Vlaanderen ligt boven het landelijk gemiddelde ligt wordt deels veroorzaakt doordat een aantal jongeren van deze jongeren in België naar school gaat. Zij blijven geregistreerd staan als VSV-er.
7
|
Jaarverslag 2022-2023
Een veilige plek Per jaar krijgen ongeveer 15000
HALT probeert op een grondige
Wat opvalt, is dat de aantal HALT-
Wat gebeurt er als de jongere de HALT
maar meer van leerbaarheid van
jongeren een HALT interventie
manier in te grijpen waar het gedrag
verwijzingen in 2023 gestegen zijn ten
verwijzing niet goed afrond?
de jongere. De HALT-interventie kan
opgelegd. Steek je vuurwerk af, steel
van de jongere vandaan komt en
opzichte van voorgaande jaren. HALT
De RBL-consulent pakt dan de casus
zeker bijdragen aan zelfreflectie,
je iets, spuit je graffiti dan bestaat de
heeft als doel grensoverschrijdend
ziet dit als een positief signaal.
opnieuw op. De jongere krijgt in dat
stimuleren van ouderbetrokkenheid
kans dat de politie je betrapt. HALT wil
gedrag zo vroeg mogelijk te stoppen.
Doordat er een stijging is, zijn steeds
geval alsnog een volledig proces-
en/of het vergemakkelijken van de
jongeren die voor het eerst met politie
Een HALT-afdoening wordt niet
meer/vaker jongeren integraal
verbaal en moet zich verantwoorden
doorverwijzing naar zorg, ook bij
of justitie in aanraking komen, de
voorafgegaan door een uitspraak van
in beeld bij verzuim. Wel is een
bij de rechter.
complexe casuïstiek. Maar dus wel
mogelijkheid bieden tot het verrichten
de kinderrechter en is daarom formeel
landelijk, maar ook een regionaal
Het valt daarnaast op dat in de regio
alleen wanneer Halt de zaken tijdig
van herstelwerkzaamheden. Ook een
juridisch gezien geen sanctie.
beeld dat verwijzingen vaak pas na
Zeeland en West-Brabant weinig MBO
binnenkrijgt. Doel voor de komende
hoog oplopend verzuim bij HALT in
leerlingen een HALT-verwijzing krijgen
jaren is hierover meer samenwerking
Wat doet een jongeren tijdens een
beeld komen. Bijvoorbeeld bij 60 uur
voor schoolverzuim. De repressieve
te vinden met betrokken
HALT-straf schoolverzuim?
ongeoorloofd verzuim en/of te laat
HALT–interventie kan ingezet worden
netwerkpartners.
Je bent tot 16 jaar leerplichtig en
De procedure start met een
of soms meer. Dit aantal is echter
totdat de jongere 18 jaar wordt. De
je hebt een kwalificatieplicht tot
uitnodiging aan de jongere en de
officieel als grens benoemd in de MAS
jongeren op het MBO behoren zeker
Jongere T. over haar HALT-verwijzing
je 18 bent. Dit betekent dat je niet
ouders. Tijdens het eerste gesprek
(Methodisch Aanpak Schoolverzuim).
tot de doelgroep. HALT geeft aan dat
“Ik vond Halt natuurlijk niet leuk,
zomaar van school kunt wegblijven.
met de HALT-medewerker wordt het
Bij dit aantal of hoger is de volgende
zij iets kunnen betekenen wat betreft
maar dat heb ik er zelf ook naar
Kinderen en jongeren hebben recht
schoolverzuim besproken. Ook wordt
straf een volledig proces-verbaal.
de preventie interventies voor het MBO.
gemaakt. Het was aan het einde van
op onderwijs. Zij hebben recht om
de maatregel bepaald en besproken
Uitgangspunt van de MAS is ook
Dit door bijvoorbeeld spreekuren in te
het schooljaar dat ik naar Halt was
hun talenten te ontdekken en zich te
wat er verder moet gebeuren.
de nadruk leggen op licht straffen
zetten op de scholen. Op dit moment is
gestuurd, maar ik vond het natuurlijk
ontwikkelen, maar ook om zich voor te
Meestal bestaat de maat-
waar mogelijk. In de praktijk geeft
hier nog geen sprake van.
wel heel dom van mezelf en heb er
bereiden op een goede toekomst. Bij
regel uit:
het Openbaar Ministerie daarom
leerplichtambtenaar/RBL-consulent verwijst een jongere door naar HALT.
regelmatig schoolverzuim of te laat komen kan een jongere doorverwezen worden naar HALT. Dit gebeurt wanneer
• Gesprekken bij Halt met de leerling en de ouders
best veel spijt van. Ik had gesprekken
vaak toestemming alsnog HALT in
Zoek eerder de samenwerking
met een mevrouw via Teams en ik
te zetten ook al is de gestelde norm
met HALT
moest opdrachten maken. Er zat echt
overschreden.
Wat opvalt, is dat leerplicht-
te veel herhaling in de opdrachten,
ambtenaren de MAS zo interpreteren
dus het zat me wel te irriteren. Veel
consulent om het verzuim te stoppen
de medewerkers kijkt waarom de
Uit onderzoek blijkt wel dat de
dat een HALT-verwijzing als
opdrachten waarbij ze vroegen wat
geen effect heeft. Schoolverzuim leidt
jongere spijbelt.
interventies minder effectief zijn
strafmaatregel pas mogelijk is als de
ik er zelf van vond. Ik moest toen ook
• Het opstellen van een brief met
wanneer er laat gemeld wordt. Vaak
zorgroute volledig is uitgeput of HALT
een paar uurtjes vrijwilligerswerk doen.
het leiden tot strafbaar gedrag. Om
daarin excuses aan de school.
zijn het langlopende zorgcasussen
als het verzuim duidelijk verwijtbaar
Ik houd van lekker veel werken dus ik
dit te voorkomen is er een speciale
• Een gesprek op school en/of thuis,
waarin HALT als een soort ‘laatste
is. Halt geeft aan dat dit zeker niet het
vond het wel fijner dan opdrachten
HALT-straf voor schoolverzuim. Met
waarin afspraken worden gemaakt
redmiddel’ wordt ingezet. De zaken
geval is. Een HALT-interventie (feite
maken. Mijn ervaring bij Halt is wel
een HALT-afdoening voorkom je dat
voor de toekomst.
worden door HALT zonder meer
preventief-repressief van aard) kan
positief afgerond gelukkig, want
jongeren in aanraking komen met het
• Vervolgopdracht(en)
opgepakt. Gedurende de interventie
goed ingezet worden parallel aan
anders moest ik misschien naar
Openbaar Ministerie.
• Soms aanvullend ook een
blijkt namelijk dat de jongere zich
een eventueel zorgtraject. Halt gaat
de jongerenrechter.”
veelal aan de afspraken houdt en niet
niet zozeer uit van verwijtbaarheid,
de inzet van school en de RBL-
regelmatig tot schooluitval. Ook kan
• Een digitale leeropdracht, waarin
werkopdracht.
of minder verzuimt.
Tussentijd Dit jaar is het tweede jaar dat
Door gezamenlijk als groep zich in
begeleider, de consulent van RBL
hun ritme konden behouden. Ze
Tussentijd op drie locaties (Goes,
te zetten voor het goede doel (Het
en indien toestemming met externe
hebben Tussentijd als een veilige
Middelburg, Terneuzen) in oktober
vergeten kind) kunnen studenten hun
hulpverlening. Emergis verzorgt een
plek ervaren waar ze gezien werden
is gestart. Het is een programma
eigen waarden, kwaliteiten en kansen
aantal gastlessen (psycho-educatie
en waar ze zichzelf konden zijn. We
dat Scalda inzet om ‘thuiszitters’
ontdekken. We zijn veel praktisch
en preventie) binnen het programma
hebben voor dit jaar een veelzijdiger
te voorkomen. Studenten die om
bezig en reflecteren op ervaringen in
en de GZ-psycholoog verzorgt een
en meer praktisch programma
psychische redenen hun opleiding
een persoonlijke groeiplanner. In deze
spreekuur op locatie. Zij kan ook
ingericht. Vooral het letterlijk bewegen
tijdelijk niet kunnen volgen of
groeiplanner verzamelt de student
contact met ouders en/of externe
om de student ‘in beweging’ te
studenten die bij Scalda met een
opdrachten en reflecties om zo te
hulpverlening leggen als dat nodig
krijgen. Knelpunt blijft nog wel dat
tussenstap hun opleiding willen
komen tot meer inzicht in zichzelf. Ook
en wenselijk is. Daarnaast kunnen de
doorstroom naar de eigen opleiding
starten of hervatten.
leert hij/zij hiermee een weekinhoud
coaches van Tussentijd advies vragen
nog niet overal even gemakkelijk
te plannen.
en casussen bespreken.
gaat, waardoor de student soms
We bieden studenten een halfjaarlijks
Wanneer het programma is afgerond,
meer studievertraging oploopt
programma aan van drie dagdelen
Samenwerking RBL Scalda
zal de student zijn/haar opleiding
dan wenselijk is. Voordeel is dat de
per week. Doel is om ritme en contact
en Emergis
weer vervolgen. Wanneer dit nog
student meer betrokken bij school en
met leeftijdsgenoten en school te
In dit project werken Scalda, RBL en
niet haalbaar is, zal met de RBL-
leeftijdsgenoten blijft en hiermee
behouden. Binnen het programma
Emergis samen. De aanmeldingen
consulent gekeken worden wat een
de stap terug naar de eigen klas
gaan we uit van positieve gezondheid,
voor Tussentijd worden door al deze
passende vervolgstap kan zijn (Thop,
kleiner wordt.
waarbij we theorie en opdrachten
partijen onderzocht en gezamenlijk
dagbesteding, werken, psychische
aanbieden rondom verschillende
komen we tot een besluit of een
hulpverlening).
thema’s om te komen tot persoonlijke
student geschikt is voor dit project.
groei. Samenwerken, betekenisgeving
Tijdens deelname aan Tussentijd
Ritme behouden en in beweging zijn
en bewegen zijn belangrijke
behoudt de coach contact met de
In de evaluatie van vorig jaar gaven
uitgangspunten om de studenten
betrokkenen rondom de student;
studenten aan dat ze het fijn vonden
in kleine stapjes vooruit te helpen.
met de ouders, mentor, intern
om op school met leeftijdsgenoten
8
|
Jaarverslag 2022-2023
Leerlingenvervoer in Zeeuws-Vlaanderen
Grafiek 6 (peildatum 30 juni)
Leerlingenvervoer Zeeuws Vlaanderen 200
Binnen ZVL
180
Buiten ZVL in NL
160
België
140
In principe gaan leerlingen op
De gemeenten moeten in deze
eigen gelegenheid naar school.
gevallen zorgen voor een ‘passende
Je kunt in aanmerking komen
vervoersvoorziening’ naar de
voor leerlingenvervoer als de
dichtstbijzijnde school.
80
dichtstbijzijnde toegankelijke school te
Er zijn verschillende mogelijkheden
60
ver van je huis ligt of als je, door een
voor leerlingenvervoer. Zo kan een
40
handicap, niet zelfstandig naar school
kind een abonnement krijgen voor het
kan gaan. Voor leerlingenvervoer
openbaar vervoer (eventueel ook voor
20
komen leerlingen in aanmerking die:
de begeleider). Ook is het mogelijk
• Door hun levensovertuiging naar
om ouders een vergoeding te geven
een school voor basisonderwijs
voor het zelf halen en brengen van hun
gaan die verder ligt dan de
kinderen of een taxi of bus te regelen.
door gemeenten of in de wet
Dit heet aangepast vervoer.
120 100
0
2018 /19
2019/ 20
2020/ 21
2021/ 22
2022/ 23
2018 /19
2019/ 20
Hulst
2020/ 21
2021/ 22
2018 /19
2022/ 23
2019/ 20
2020/ 21
Terneuzen
2021/ 22
2022/ 23
Sluis
Tabel 7 (peildatum 30 juni)
vastgelegde kilometergrens;
Openbaar Vervoer
• Door hun handicap niet zelfstandig met het openbaar vervoer kunnen reizen;
Speerpunten RBL voor 2023 – 2024
Aangepast vervoer (taxi)
Eigen vervoer
18/19
19/20
20/21
21/22
22/23
18/19
19/20
20/21
21/22
22/23
18/19
19/20
20/21
21/22
22/23
PO (incl SBO)
58
72
77
69
7
13
8
8
10
7
101
91
82
64
57
VO
0
0
5
0
0
0
3
4
1
0
12
22
15
17
18
(V)SO
19
27
23
35
31
8
11
12
12
18
285
266
268
277
286
Totaal
77
99
105
104
38
21
22
24
23
25
398
379
365
358
361
Toelichting bij grafiek 6 en tabel 7 Wat opvalt, is de daling in het aantal deelnemers openbaar vervoer. Deze daling hangt samen met het collectief vervallen van aanvragen voor de leerlingen van één basisschool. Deze vervielen in 2022 omdat voor ouders duidelijk werd dat hun eigen bijdrage even hoog werd als de bekostiging en hiermee de toegevoegde waarde van de toekenning verviel. Deze daling in aantal deelnemers leverde voor de gemeenten geen daling van directe kosten leerlingenvervoer op.
De volgende zaken krijgen extra aandacht: •
Thuiszitters project
•
Digitalisering aanvraag Leerlingenvervoer door ouders/verzorgers
•
Ontwikkeling vervoersplannen Leerlingenvervoer
•
Opleiding BOA
•
Voorbereiding doorstroompunt naar jongerenbegeleiding tot 27 jaar
•
Audit Wet Politie Gegevens
Financieel overzicht Jaarrekening 2021
Begroting 2022 bijgesteld
Jaarrekening 2022
Begroting 2023 bijgesteld
Kosten RMC
588.483
558.040
496.588
757.250
Kosten Leerplicht
391.627
410.155
410.558
413.192
Bezwaar, beroep en klachten bij het RBL
Kosten Leerlingenvervoer
49.627
101.872
73.873
86.645
In het schooljaar 2022-2023 heeft het RBL geen formele klachten ontvangen.
1.029.737
1.070.067
981.019
1.257.087
3Financieel overzicht RBL Uitgaven
Totaal uitgaven Inkomsten Bijdrage gemeente Hulst
91.244
98.177
98.177
78.591
Bijdrage gemeente Terneuzen
190.541
204.943
204.943
209.061
72.311
77.043
77.044
100.150
Rijksbijdrage RMC/VSV-conv.
518.816
465.000
557.216
471.700
Rijksbijdrage Leer-/kwal.plicht
87.158
85.000
101.633
86.700
Opbrengst ESF-subsidie
30.000
30.000
16.665
187.994
Overige
16.883
12.000
Totaal inkomsten
1.006.953
972.163
1.055.678
1.146.196
Naar/af reserve
-22.784
-97.904
74.659
-110.891
Ontwerp
368.692
Nilsson Agency
Bijdrage gemeente Sluis
Stand reserves 31-12
404.924
307.020
12.000
479.583
Toelichting bij financieel overzicht
Colofon
Contact
Redactie
Bezoekadres
Fahreta Demirovic, Kirstie Burm, Saskia
Stadhuisplein 1, 4531 GZ Terneuzen
Hamelink en Pieter Bervoets Postadres Postbus 35, 4530 AA Terneuzen Antwoordadres Antwoordnummer 91 4530 VB Terneuzen
De kosten RMC vielen lager uit vanwege het vertrek van een aantal medewerkers en de
T: 0115-455 000,
latere invulling van deze vacatures. Ook de kosten van inhuur van personeel viel lager uit
E. rbl@terneuzen.nl
dan geraamd. De kosten bij Leerplicht zijn vrijwel gelijk aan de raming. De rijksbijdrage RMC/ VSV was hoger dan geraamd vanwege een structurele verhoging als gevolg van indexering.
www.lereninzeeland.nl
9
|
Jaarverslag 2022-2023