2024-06-11 I1 - Wojtal - ruimen graven Zaamslag - antwoord 2024-04-16

Zaaknummer : 209159 Afdeling : Realisatie & Beheer Portefeuillehouder : Jurgen Vervaet

INLICHTINGEN (art. 41 Reglement van Orde) de voorzitter van de Raad VERZOEK OM INLICHTINGEN RAADSLID / FRACTIE:

Ingrid Wojtal – Sociaal Terneuzen

ONDERWERP : Ruimen graven Zaamslag TOELICHTING : De begraafplaats in Zaamslag aan de Veerstraat is met 2800 graven de oudste begraafplaats van de gemeente Terneuzen. De gemeente constateerde na onderzoek, dat er slechts voor de helft van de graven onderhoudskosten werden betaald. Hierna is een ontruimingsprogramma opgesteld. Aangezien de administratie te wensen overliet is er nooit geruimd. De gemeente is begonnen nabestaanden te vinden en aan te schrijven omdat zij vinden dat er voor elk graf betaald dient te worden. Sociaal Terneuzen deelt die mening niet voor cultuurhistorische graven en graven die een betekenis hebben voor de geschiedenis van onze gemeente en waarvoor geen nabestaanden meer in beeld zijn. Er worden totaal 60 % van de graven geruimd, wat een enorme leegte gaat geven op de begraafplaats. In juni worden de eerste 300 graven (=10%) geruimd. Op de website Zaamslag Geleefd wordt per graf aangegeven of dit geruimd gaat worden. Wanneer de overige 50 % van de graven geruimd gaan worden is nog niet bekend. In vak C gaat meer dan de helft weg, maar er zijn ook vakken waar bijna niks weg gaat. Berichten op facebook hebben geleid tot een stroom van bezorgde reacties en soms ook onbegrip. Er is € 2,3 miljoen gereserveerd om 80.000m2 begraafplaats te ruimen. Een aanzienlijk deel is overhead en bedoeld om nabestaanden op te sporen.

Aangezien Zaamslag Geleefd meehelpt nabestaanden op te sporen, lijkt ons het niet meer dan logisch dat een deel van de 2.3 miljoen naar Zaamslag Geleefd gaat. Begraafplaatsen zijn steeds meer herdenkplaatsen geworden. Herdenken is belangrijker geworden en dat maakt dat graven daarin een steeds belangrijkere functie hebben. Mensen vinden het ook belangrijk dat een begraafplaats een parkachtige inrichting heeft, met voldoende bankjes om te zitten. In de wet staan verschillende bepalingen over het ruimen van graven. Meestal zijn dit: • • •

Graven voor 1900 worden in de meeste gevallen niet geruimd omdat gemeenten vinden dat zij een grote cultuurhistorische waarde hebben. Oorlogsgraven worden niet geruimd Graven die tussen 1900 en 1992 zijn gegraven mogen meestal na 2029 worden geruimd. Het mag ook eerder als na 30 jaar niemand meer is begraven in het graf of het monument in verval is geraakt en er niemand is die het wil opknappen.

Inlichtingen (art. 41 RvO)

Antwoorden van Burgemeester en Wethouders

1

1

De gemeente heeft ooit aan de gemeenteraad gemeld dat men wil samenwerken met Zaamslag Geleefd. Zij hebben wat werk voor de gemeente opgeknapt waarbij bezoekers aan hun website makkelijk de ontruimingslijst

Gemeente Terneuzen

Onze samenwerking met Zaamslag Geleefd bestaat uit het vrijwilligerswerk voor het onderhouden van een deel van de oudere graven. Daarnaast wisselen we, voor zover dit mogelijk is in verband met wet- en regelgeving, gegevens uit.

kunnen controleren. Hoe werkt de gemeente nog meer mee met Zaamslag Geleefd? 2

Staat de gemeente achter de opmerking over een verwachting dat tenminste 60 % van de graven geruimd gaat worden?

2

Nee. Op ongeveer de helft van de ruim 2.800 graven op de begraafplaats in Zaamslag rust grafrecht. De overige graven komen in aanmerking voor ruiming áls nabestaanden de grafrechten niet verlengen.

3

De gemeente geeft aan dat in 2023 3 de administratie is bijgewerkt met een referentie naar vroegere administraties die onvolledig waren. Zaamslag is in 1970 bij een herindeling onderdeel van Terneuzen geworden, waarom is er zo lang gewacht?

Tot 2004 is er gebruik gemaakt van papieren registers. Tussen 1970 en 2011 heeft de gemeente geen actief ruimingsbeleid gevoerd. Daardoor was er geen noodzaak om op zoek te gaan naar nabestaanden. In 2003-2004 zijn de papieren registers vervolgens gedigitaliseerd zonder de gegevens te controleren/vernieuwen. Bij de eerste grootschalig aanschrijving in 2011 kwam dit naar voren. De verschillende soorten van administreren en vele onjuistheden in de administratie leverden een onoverzichtelijke situatie op. In 2018 zijn we met het lopende project gestart en de werkwijze die we nu volgen. Begraafplaats voor begraafplaats werken wij bij. De begraafplaatsen met een dreigend capaciteitsgebrek worden als eerste behandeld.

4

De gemeenteraad heeft met 4 meerderheid van stemmen besloten dat het begraven kostendekkend moet zijn. Er wordt ook aangegeven dat begraven betaalbaar moet blijven. Vindt u dat kostendekkendheid ook betaalbaar is? In 2023 graf 2 pers. € 6560,-, enkelgraf € 3280,- .Wordt er nog gekeken om begraven of verlengen van grafrechten goedkoper kan?

Natuurlijk proberen wij de kosten zo laag mogelijk te houden. In verband met de Wet Markt en Overheid zijn wij verplicht om onze begraafplaatsen kostendekkend te exploiteren. Op de vraag wat betaalbaar is, heeft de raad destijds als definitie meegegeven: het gemiddelde van de 3 duurste gemeenten van Zeeland. In 2017 stonden wij hierin nog ver bovenaan. Inmiddels merken wij dat een groot gedeelte van de Zeeuwse gemeenten ons ingehaald heeft en we zelfs een voor Nederland gemiddeld tarief vragen.

5

Wat is de status van graven met een onbepaalde tijd? De gemeente schrijft dat deze niet geruimd worden tenzij onder specifieke voorwaarden. Wat zijn die voorwaarden?

Op dit moment ruimen we geen graven met grafrechten voor onbepaalde tijd, tenzij de rechthebbende hier opdracht toe geeft of het een verwaarloosd graf zonder nabestaanden betreft. Voor de komende ruimingen in Zaamslag is voor ongeveer 95% van de te ruimen graven de keuze door de nabestaanden gemaakt om het graf niet te behouden.

Gemeente Terneuzen

5

2

6

De verwijzingen van de gemeente gaan over brieven en aankondigingen in kranten. Hier zouden 50 jaar geleden geen vragen over komen. Heeft de gemeente een Social Media strategie? Heeft de gemeente overwogen dit via een website te doen?

6

Via de sociale media plaatsen wij regelmatig een nieuwsbericht over de voortgang van de aanpak van de begraafplaatsen. Daarnaast plaatsen we via verschillende kanalen oproepen aan nabestaanden om zich aan te melden. Deze en algemene informatie over de aanpak van de begraafplaatsen staat ook op de website. Voor algemene informatie over het project en algemene oproepen gebruiken we social media. Maar zoektochten naar nabestaanden voor specifieke graven vinden we te persoonlijk en daarmee te gevoelig om openbaar via social media te delen.

7

Is alleen eerste lijn zoeken de enige optie? Sociaal Terneuzen vindt dat er ook verder gekeken moet worden. Hoe staat u daar tegenover?

7

Als er geen nabestaande geregistreerd staat, zoeken wij een nabestaande in de eerste graad. Die schrijven wij aan. Zijn nabestaanden in de eerste graad overleden, dan zoeken wij nu al verder in de tweede graad.

8

In Philippine zijn 25 % van de graven geruimd. De gemeente heeft achteraf de verantwoording op zich genomen voor schade door verzakking en schade aan andere grafzerken. Wij nemen aan dat de eventuele schade in Zaamslag ook vergoed gaat worden?

8

Ja. Als vastgesteld is dat de schade aan grafmonumenten is veroorzaakt door de ruimingswerkzaamheden, laten wij deze schade herstellen op onze kosten of op die van onze uitvoerende aannemer.

9

Er staat 60 % gepland om in Zaamslag te ruimen. Hoeveel heeft de gemeente gereserveerd voor mogelijke schade?

9

Daar is geen bedrag voor gereserveerd. De ervaring van de afgelopen jaren is dat er slechts incidenteel schade aan andere graven voorkomt door ruimingswerkzaamheden.

10 Wat gebeurt er met de vaak mooie zerken van de geruimde graven?

De grafmonumenten zijn eigendom van de nabestaanden. Zij hebben de keuze om het grafmonument zelf te behouden of er afstand van te doen. Doen de nabestaanden afstand van het grafmonument, dan verwijderen wij dit en laten wij deze vernietigen.

11 De lijst van cultuurhistorische graven is te kort omdat er uitgegaan moet worden van behoud waar mogelijk. Bent u

Wij delen niet de conclusie dat de lijst ‘te kort is’. De gemeenteraad heeft in 2021 het beleid voor cultuurhistorische graven vastgesteld. Hierbij koos de raad voor het scenario dat de belangrijkste

Gemeente Terneuzen

3

bereid om hierover in gesprek te gaan met Zaamslag Geleefd?

cultuurhistorische monumenten, (waaronder graven van oorlogsslachtoffers) worden beschermd.

12 Bent u bereid om Zaamslag Geleefd voldoende tijd te geven om een digitale begraafplaats te maken?

De Stichting Zaamslag Geleefd beschikt over de gegevens van graven en overledenen uit onze administratie. De overige gegevens vullen zij zelf aan. Daarmee heeft de stichting de mogelijkheid om de digitale begraafplaats te maken. Dat kan los van ons project plaatsvinden.

13 Hoe groot is het deel van 2.3 miljoen om nabestaanden op te sporen?

Per graf is er een bedrag van € 265,00 gereserveerd voor het ruimen. Hieruit worden alle kosten bekostigd.

14 Wat gebeurt er met de resten van de overledenen? Indien zij in een verzamelgraf komen, zien wij graag dat er een plaquette komt met alle namen erop. Bent u bereid om dit samen met Zaamslag Geleefd op te nemen?

Als nabestaanden niet kiezen voor herbegraving of crematie, herbegraven wij de stoffelijke resten in het verzamelgraf op de begraafplaats. Nabestaanden hebben de mogelijkheid om een naamsvermelding op het gedenkmonument bij het verzamelgraf te laten plaatsen. Deze mogelijkheid is dus al aanwezig en geldt voor alle begraafplaatsen.

15 Is de gemeente bereid om te investeren in een parkachtige omgeving, met bankjes en de geruimde zerken eventueel een mooi plekje te geven aan de zijkant van de begraafplaats als herdenking aan de overleden personen?

Als de inventarisatie van de graven is afgerond en alle nabestaanden een keuze hebben gemaakt, weten we welke graven behouden blijven. Het mogelijk herinrichten van de begraafplaats na de ruimingen wordt dan via burgerparticipatie (nabestaanden van de overgebleven graven) en andere betrokkenen opgezet.

Datum verzoek om inlichtingen: 3 april 2024

Datum antwoorden: 16 april 2024 Verzonden:

Namens deze(n)

Burgemeester en Wethouders van Terneuzen,

griffier,

secretaris,

burgemeester,

ing. N.M.J. (Nicole) Jansen-Geerinckx

S.I.L. (Steven) de Waal

H.J.A. (Erik) van Merrienboer

Gemeente Terneuzen

4