2024-06-11 C6 - reactie op brief Zaamslag Geleefd- Levinus Scheele - brief college aan stichting Zaamslag Geleefd

Postadres: Postbus 35, 4530 AA Terneuzen Bezoekadres: Stadhuisplein 1, 4531 GZ Terneuzen 14 0115 | +31 115 455 000 terneuzen.nl

Stichting Zaamslag Geleefd Terneuzensestraat 47 4543 BM ZAAMSLAG

uw brief van uw kenmerk zaaknummer contactpersoon telefoon e-mail verzonden

: 23 april 2024 : : 226939 : Eveline van der Hof : 14 0115 : e.vanderhof@terneuzen.nl :

Terneuzen, 14 mei 2024 Onderwerp: uw verzoek over het graf van Levinus Scheele Beste heren de Putter, In uw brief vraagt u ons het ruimen van het graf van Levinus Scheele te heroverwegen en geeft u een aantal ideeën om hem te kunnen blijven herinneren. Wij komen niet terug op onze beslissing om het graf te ruimen. In deze brief leggen wij u uit waarom. Ook gaan we in op de door de u geboden alternatieven om Levinus Scheele te blijven herinneren. Beleid Ons beleid over cultuurhistorisch waardevolle graven is geschreven na een vraag van de gemeenteraad. De gemeenteraad wilde inzicht in de mogelijke cultuurhistorische waarden voordat een begraafplaats grootschalig aangepakt zou worden. Dit om te voorkomen dat hoge cultuurhistorische waarden onbewust verloren zouden gaan. Bureau Funeraire Adviezen (BFA) stelde met participatie van verschillende partijen (waarvoor ook uw stichting uitgenodigd was) een groslijst met graven op die mogelijk een verhoogde cultuurhistorische waarde hebben. Zij beoordeelden alle graven op deze lijst volgens specifieke criteria op twee onderdelen: verhoogde waarden van het grafmonument en de biografische betekenis van de persoon in het graf. Omdat het graf eerder niet aangedragen is voor beoordeling hebben wij het recent apart laten beoordelen door de expert hierin.

Het grafmonument van Levinus Scheele heeft geen verhoogde cultuurhistorische waarden en scoort nul punten op dit vlak. De biografische betekenis van het graf heeft de expert beoordeeld met één punt. (zie voor criteria de bijlage). De overledene was namelijk betrokken bij een bijzondere gebeurtenis: de bevrijding van de regio. Daarmee valt hij in de categorie v1. De gemeenteraad heeft besloten dat graven met ten minste twee punten op biografische betekenis en/of ten minste drie punten op waarde van het grafmonument door de gemeente behouden blijven. Daar valt het graf van Levinus Scheele niet onder. Oorlogsgravenstichting De door u voorgestelde oplossing om de grafrechten over te dragen aan de Oorlogsgravenstichting is niet mogelijk. De Oorlogsgravenstichting beheert in Nederland 7000 graven van oorlogsslachtoffers. De omschrijving van een oorlogsslachtoffer legden zij vast in de statuten van de Oorlogsgravenstichting. Deze omschrijving is als volgt: Militairen van de Nederlandse krijgsmacht die na 9 mei 1940 zijn gevallen en Nederlandse burgers die, hetzij Gemeente Terneuzen

metterdaad de vijand bestrijdende dan wel ten gevolge van hun handelingen of houding tegenover de vijand, het leven hebben verloren. Levinus Scheele valt hier niet onder. Behoud van het graf(monument) Zijn er wensen vanuit de samenleving om een bepaald grafmonument te behouden dat niet op de lijst met cultuurhistorisch waardevolle graven voorkomt? Dat is mogelijk. Een burgerinitiatief of stichting kan zo’n graf te behouden. Als de nabestaanden af zien van verlenging van grafrechten, kunnen zij het grafrecht overnemen. Hier zitten wel kosten aan verbonden. Deze bedragen € 1359,00 per graf voor de duur van 10 jaar. Bij gespreide betaling is dit € 159,00 per graf per jaar. Het graf van Levinus Scheele en zijn vrouw is een dubbel graf. Hierbij moet u rekening houden met dubbele kosten. Het initiatief kan dit onder andere door middel van sponsoring, subsidies of opbrengsten van evenementen ter herinnering aan een gebeurtenis/persoon bekostigen. Nabestaanden van Levinus Scheele hebben aangegeven de grafrechten niet te willen verlengen. Ook uw stichting heeft niet aangegeven de grafrechten te willen overnemen. Hierdoor komt het graf in aanmerking voor ruiming. De nabestaanden wilden het grafmonument graag zelf in bezit krijgen. Na uw oproep hebben wij bemiddeld om het grafmonument op de begraafplaats te behouden. Dit is nu geplaatst in het hofje waar u grafmonumenten tentoonstelt.

Wij zijn van mening dat dit een goede oplossing is. Op deze plek kunt u natuurlijk verwijzen naar uw digitale begraafplaats. Hier houdt u de verhalen van op deze begraafplaats begraven personen levend. Als ook in de rondleidingen die u verzorgt. Uw suggesties Naast de begraafplaats denken wij dat een museum een goede plaats is om het verhaal over Levinus Scheele en andere oorlogshelden te vertellen. Wij denken daarbij aan de musea Het Warenhuis in Axel en het Gdyniamuseum. Wellicht staan zij open voor uw ideeën hierin. Het hernoemen van de Axelsestraat is een mooi gebaar maar is erg ingrijpend. Het staat u vrij om de straatnamencommissie voor te stellen om (nieuwe) straten in Zaamslag te vernoemen naar (onderbelichte of plaatselijke) oorlogshelden. Uw idee om bepaalde activiteiten te organiseren om herinneringen levend te houden vinden wij een mooi gebaar. Wij zijn wel van mening dat het initiatief hiervoor vanuit de samenleving moet komen. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende uitleg gegeven te hebben over onze beslissing. Met vriendelijke groet, Burgemeester en Wethouders van Terneuzen, gemeentesecretaris,

burgemeester,

S.I.L. (Steven) de Waal

H.J.A. (Erik) van Merrienboer

Gemeente Terneuzen

2

Bijlage: Criteria biografische betekenis Om op grond van dit criterium op de groslijst te kunnen worden geplaatst, dienen onder meer de volgende richtlijnen: ✓ De overledene moet minimaal dertig jaar geleden overleden zijn (voor 1991), of; ✓ De overledene moet publicaties van enig belang op zijn naam hebben of er is over hem/haar gepubliceerd, of; ✓ Het moet gaan om een overledene die bij leven openbare functies bekleedde die van betekenis waren voor de gemeenschap in de gemeente of de regio. Maatgevend is bijvoorbeeld de duur van de functie, eventuele vernoeming van de persoon in straatnaam of naam van een openbaar gebouw. Ook kan de persoon betrokken zijn geweest bij een bijzondere gebeurtenis die nu nog herinnerd wordt, of; ✓ De persoon moet over een zekere (lokale) status beschikken, bijvoorbeeld door het uitgeoefende beroep of de bekendheid die de persoon bij leven genoot en die nu nog als zodanig wordt herinnerd.

De categorieën voor de gemeente Terneuzen zijn als volgt: - v1 Bijzondere gevallen, inzake betrokkenen bij bijzondere gebeurtenissen; - v2 Notabelen en bestuurders: ambtenaren en ambten zoals burgemeesters, wethouders, raadsleden, provinciale en landelijke politici, maar ook artsen, predikanten, rechters en dergelijke; - v3 Onderwijs, sport en wetenschap: onderwijzers, leraren schrijvers, hoofden van school, dichters; - v4 Slachtoffers Tweede Wereldoorlog en andere oorlogen en strijdtonelen; - v5 Industrie, arbeid en landbouw: landbouwers, ondernemers, fabrikanten, transport (weg en water), ambachten. Bij de categorieën v1 en v4 wordt vooral gelet op de verhalende omstandigheden, terwijl bij de andere categorieën meer gekeken wordt naar het belang van de overledene zelf. De mate van belang die aan de verdiensten van een persoon gehecht kan worden, wordt met behulp van een cijfer tot uitdrukking gebracht. De cijfers lopen van 1 tot en met 5, waarbij het hoogste cijfer staat voor het meeste belang. Daarbij gaat het vooral om het belang voor de historie van de gemeente Terneuzen: • • • • •

• 1: minst wel enige bekendheid, maar (uiteindelijk) geen invloed op de historie; • 2: matig wel bekend, maar weinig invloed op de historie; • 3: gemiddeld bekend en heeft enige invloed gehad op de historie; • 4: belangrijk heeft de nodige invloed gehad op de historie; • 5: zeer belangrijk heeft veel invloed gehad op de historie.

Aan personen die stierven in de Tweede Wereldoorlog vanwege hun verzet of anderszins betrokken waren bij een belangrijke gebeurtenis in die periode, wordt in het algemeen minimaal twee punten toegekend. Dit in verband met het historische belang van de periode 1940-1945. Wanneer het gaat om burgerslachtoffers, dan wordt in de meeste gevallen één punt toegekend.

Gemeente Terneuzen

3