2024-06-11 C6 - Levinus Scheele - brief Zaamslag geleefd - geanonimiseerd

Gemeenteraad Terneuzen B+W Terneuzen (per e-mail)

Geachte burgemeester, wethouder, gemeenteraadslid,

Door blogs van onze stichting Zaamslag Geleefd, artikelen in de PZC en AD bent u waarschijnlijkheid op de hoogte dat de gemeente Terneuzen het graf van een oorlogsheld aan het ruimen is. Namens de Stichting Zaamslag Geleefd, vragen we de gemeenteraad en het College van Burgemeester en Wethouders om de situatie nog eens te bekijken en tevens een invulling geven aan woorden dat vrede en vrijheid vandaag aandacht en zorg heeft. De laatste woorden worden af en toe uitgesproken door de burgemeester, dit lijkt haaks te staan met haar plan om het graf van een oorlogsheld te ruimen. Wellicht kunt u de situatie nog eens bekijken? We hebben ook wat creatieve ideeën hoe de gemeente oorlogshelden kan blijven herinneren.

Levinus Scheele – een onbetwiste oorlogsheld De daden van Levinus Scheele zijn terug te vinden in de bijlagen en via deze link. Hij kroop ’s nachts door de mist naar Axel om het Poolse leger de sterktes en zwaktes van de Duitse posities uit te leggen, bood zich vrijwillig aan als gids en redde zo veel Poolse soldaten uit benarde situaties. Daarna werd hij door trigger-happy SS’ers tegen de muur van zijn eigen boerderij gezet, terwijl zijn vrouw en kinderen baden en hoopten dat zijn leven gespaard zou blijven. Wellicht deden de onderduikers aan de andere kant van de muur hetzelfde. Hij deed alles vanuit zijn levensovertuiging. Het kwam nooit in hem op om de levens van zijn onderduikers op te offeren voor zijn eigen leven. Het is een wonder dat Levinus, zijn gezin en onderduikers er levend van afgekomen zijn. Bij de documentatie vindt u ook een oorkonde uit 1947 plus een dankbrief, jaren later, van kapitein Zbigniew Giera vanuit Canada waar hij een nieuw bestaan opbouwde.

Stichting Zaamslag Geleefd

Terneuzensestraat 47 4543 BM Zaamslag

Kvk registratie 83075259

Vrede en vrijheid vragen ook vandaag nog aandacht en zorg. Dit zijn de woorden van onze burgemeester in september 2021 in Axel waar hij vertelde dat 25 Poolse soldaten zijn hier om het leven gekomen. Zij hebben hun leven geofferd voor onze vrijheid. Verder vertelde onze burgemeester dat het is belangrijk is dat de jongere generaties ervoor zorgt dat de herinnering nog lang zal blijven bestaan.

Zonder Levinus had onze burgemeester een ander aantal genoemd. Als Stichting Zaamslag Geleefd zijn wij het roerend met de burgemeester eens maar vinden ook dat zijn woorden tot een duidelijk beleid moet leiden om ze zorgen dat generaties na ons naast slachtoffers ook helden blijft herinneren.

Gemeentelijk beleid oorlogsgraven – voor slachtoffers, niet voor helden De schrijver van het artikel over Levinus Scheele is niet noodzakelijkerwijs bekend met de vele regels van de gemeente. De vraag of dit graf beschouwd kon worden als cultuur-historisch was achteraf niet de beste omdat dit een punten systeem is waarbij ook opvallende grafstenen hoog scoren. Daar waar de Stichting Oorlogsgraven rechten overneemt voor oorlogsslachtoffers, zijn er geen regels voor overlevende oorlogshelden. Het zou logischer geweest als de gemeente haar beleid bijstelt en deze graven aanmerkt als historisch.

De herinnering die moet blijven bestaan Niet alle verzets- en oorlogsdaden zijn bekend. Het zou de gemeente sieren om de woorden van de burgemeester om te zetten in acties. Voor de dhr de Bert, ir. Groenewegen, ir. Hoolsema, dhr. Nieuwenhuize en dhr Verbrugge staat in Terneuzen een oorlogsmonument. Naar Francien de Zeeuw is een straat vernoemd. De grafsteen van Levinus Scheele is vrijdag 19 april verhuist naar een herdenkingshofje, dit doet ons inziens onvoldoende eer aan zijn daden. Door de daden van Levinus Scheele zijn er minder slachtoffers onder de Polen gevallen, is Axel sneller veroverd. Gezien na Axel de rest van Zeeuws-Vlaanderen snel veroverd werd, vermoeden we dat als er een Slag om de Schelde II wordt gemaakt, Levinus zijn daden hierbij gefilmd worden. Helaas komt er geen Slag om de Schele II, dus verzoeken we de gemeente om zelf een stuk actiever te worden en te zorgen dat Levinus Scheele beter herinnerd blijft.

Onze suggesties Mocht de gemeente Terneuzen besluiten om woorden in beleid en daarna daden om te zetten dan willen we het volgende voorstellen: 1. Laan van Levinus Scheele Waar velen via de Axelsestraat naar de voormalige boerderij van Levinus Scheele zouden rijden, lijkt het ons een goed idee om deze straat om te dopen in de Laan van Levinus Scheele. De Poolse Brug ligt ook aan de Axelsestraat, dit lijkt een sterke combinatie. Stichting Zaamslag Geleefd

Terneuzensestraat 47 4543 BM Zaamslag

Kvk registratie 83075259

2. Museum De nabestaanden van Levinus Scheele hebben er geen problemen mee om oorkondes, bedankbrieven en andere zaken er beschikking stellen voor bijvoorbeeld een museum of een andere mogelijkheid tot herinnering. Gezien de intensiteit van de daden van Levinus zouden we aan bevelen om er ook tenminste een audio met verhaal rond te schrijven. 3. Permanent graf op de begraafplaats in Zaamslag Op dit moment is alleen de grafsteen van Levinus Scheele verplaatst, de resten worden pas eind mei opgegraven. Het is aan de gemeenteraad en College B+W om snel in te grijpen, aannemend dat een massagraf niet de juiste plek is voor een in vrede gestorven oorlogsheld. De oplossing lijkt eenvoudig, door de stichting oorlogsgraven de rechten te accepteren. 4. Meer dan een standbeeld of een museum. Niet alle ouders nemen hun kinderen mee naar de toespraak van een burgemeester of naar het Gdynia museum. In Kampen is er een bevrijdingsloop, niet alleen voor atleten maar ook voor schoolkinderen. In Den Bosch is er een fietsroute linie 1629 waarin de bevrijding van Den Bosch in de 80-jarige oorlog te herbeleven is, met een app en verschillende informatieborden op belangrijke plekken in de slag om Den Bosch. Hopelijk doet u hiermee verder inspiratie op om de herinnering levendiger te maken voor een breed publiek. Graag willen de gemeente aanmanen tot haast.

De achterban van Zaamslag Geleefd heeft met verbijstering gereageerd over het lot van onze oorlogsheld. 4 mei staat voor de deur en het lijkt ons gepast dat de gemeente stilstaat bij de daden van Levinus Scheele bij de herdenking bij de Poolse brug. We verblijven in afwachting van een spoedige reactie Namens Zaamslag Geleefd

Ir. C.A.J de Putter Voorzitter

Stichting Zaamslag Geleefd

ing. A.C.J de Putter Secretaris

Terneuzensestraat 47 4543 BM Zaamslag

Kvk registratie 83075259