2024-06-11 Brief actualisatie financiele positie na Meicirculaire 2024

Postadres: Postbus 35, 4530 AA Terneuzen Bezoekadres: Stadhuisplein 1, 4531 GZ Terneuzen 14 0115 | +31 115 455 000 terneuzen.nl

De Raad van de Gemeente Terneuzen

uw brief van uw kenmerk zaaknummer contactpersoon telefoon e-mail verzonden

: : : 242334 : R.J. Simpelaar : 14 0115 : r.simpelaar@terneuzen.nl :

Terneuzen, 11 juni 2024 Onderwerp: Actualisatie financiële positie naar aanleiding van meicirculaire 2024 gemeentefonds Beste Raad, De Kaderbrief 2025-2028 baseerden wij op de voorjaarsnota 2024 van het Rijk. Inmiddels is de meicirculaire 2024 gemeentefonds beschikbaar. Zoals aangekondigd informeren wij u hierover voordat u de kaderbrief behandelt, zodat u op de hoogte bent van het meest actuele financiële vooruitzicht. In deze brief leggen wij uit wat de veranderingen zijn. Wij verwerken deze mutaties in de begroting. Uitkomsten meicirculaire 2024-2028 De ontwikkelingen in de meicirculaire 2024 gemeentefonds geven voor Terneuzen een per saldo positieve bijstelling voor alle jaren van onze (meerjaren)begroting ten opzichte van de voorjaarsnota 2024 van het Rijk. In onderstaande tabel vindt u de financiële verwerking en de toelichting daarop.

Stand P4-2024/Kaderbrief 2025-2028 1. Perioderapportage 5 in 2024 2. a. Meicirculaire 2024 Gemeentefonds b. Al meegenomen in voorjaarsnota Rijk 2024 c. Vervallen extra bezuiniging jeugd Rijk 3. Inzet bedragen bijlage 3 kaderbrief Actuele stand Bedragen x € 1.000 - is nadeel

2024 4.293 -36 904

5.161

2025 3.529 0 -1.826 3.021 1.821

6.545

2026 -7.400 0 1.656 -699

2027 -7.400 0 1.103 -375

3.005

2.094

-3.438

-4.578

Toelichting 1. Mutaties Perioderapportage 5 in 2024 In de raadsvergadering van 4 juli 2024 staat de 5e perioderapportage 2024 op de agenda. Hierin zitten diverse mutaties voor een totaalbedrag van € 36.000 in 2024. De belangrijkste mutaties zijn het saldo van kostenvermindering kinderopvang voor inburgeraars en de opening van de Nieuwe Sluis. Er zijn geen mutaties voor de jaren 2025-2028.

Gemeente Terneuzen

2028 -7.400 0 958 -490

-6.932

2. Meicirculaire 2023 Gemeentefonds De belangrijkste oorzaken van de mutaties op de algemene uitkering zijn. ▪ Dalende accressen1 2024-2028; De belangrijkste oorzaken van de dalende accressen zijn: ▪ Lagere prijsontwikkeling ten opzichte van de septembercirculaire 2023; ▪ Financieringssystematiek vanaf 2024 (zie hierna); ▪ Actualisatie van de volumes (aantallen)2; ▪ Afrekening BTW compensatiefonds in 2024, incidenteel € 214 miljoen (aandeel Terneuzen € 688.000 in 2024) ▪ Schrappen extra besparing kabinet Rutte IV op de jeugd van € 500 miljoen (aandeel Terneuzen € 1.821.000 in 2025); ▪ Schrappen oploop opschalingskorting3 vanaf 2026, structureel € 675 miljoen (aandeel Terneuzen € 2.150.000 vanaf 2026) ▪ Nadeel hogere aftrek waarde Wet Onroerende Zaken4; ▪ Verrekening van de bij de kaderbrief 2025-2028 opgenomen bedragen op basis van de voorjaarsnota 2024 van het Rijk; 3. We hebben volgens het advies van de VNG de kaderbrief in de jaren 2026-2028 laten uitkomen op ons aandeel in het financieel ravijn, € 7,4 miljoen. Hiermee willen we druk blijven uitoefenen op het Rijk om extra middelen beschikbaar stellen. In deze brief laten we het werkelijk saldo zien. Dit doen wij als volgt: Uit de financiële tabel en bijlage 3 in de kaderbrief blijkt dat we voor 2026 en 2027 nog dekkingsmiddelen hebben.

Deze zijn nu opgenomen in de tabel van deze brief zodat de gemeenteraad de werkelijke saldi in de jaren 2026-2028 ziet. Daarnaast bepaalde het Rijk voor de aftrek WOZ waarde een nieuwe rekentarief. Dit geeft een nadeel van € 480.000. Het Rijk geeft in de meicirculaire aan dat bij gelijkblijvende WOZ waarden de gemeente de belastingen met 6,3% moet verhogen om budgettair neutraal uit te komen. De 2,4% belastingverhoging in de kaderbrief voldoet hier niet aan. Dit betekent dat we per saldo dekkingsmiddelen mislopen vanuit de onroerende zaakbelasting ten opzichte van vorig jaar. Financieringssystematiek In de meicirculaire 2023 was de ‘trap op, trap af’ methode afgeschaft vanaf 2027. Zoals ook al aangekondigd bij de voorjaarsnota 2024 van het Rijk is de afspraak om deze methode al vanaf 2024 af te schaffen verwerkt in de meicirculaire 2024. De indexering op basis van het Bruto binnenlands product (bbp) vindt daarmee vanaf 2024 plaats. Het nadeel aan indexering dat deze wijziging opleverde is door het Rijk gecompenseerd. Aanvullende uitkeringen Naast mutaties in de algemene uitkering kregen we ook enkele decentralisatie-uitkeringen en een suppletie-uitkering. Het betreft voornamelijk uitvoeringskosten omgevingswet en uitkering Bommenregeling. 1 Accres = De jaarlijkse toe- en afname van het Gemeentefonds die voortvloeit uit indexering (loon, prijs en

volume) volgens het Bruto binnenlands product (Bbp). 2 Vooral de ontwikkelingen in het aantal huishoudens met een laag inkomen met drempel, laag opleidingsniveau met drempel, landelijke en regionale centrumfunctie, omgevingsadressen dichtheid, de OZB-maatstaven en het aantal bijstandsontvangers 3 Sinds 2015 worden gemeenten geconfronteerd met een korting op het gemeentefonds. Deze opschalingskorting is door het Rijk opgelegd omdat gemeenten door gedwongen opschaling kosten zouden besparen. 4 Onderdeel van de berekening van de algemene uitkering is een min bedrag voor de waarde van de onroerende zaken. Deze aftrek is er omdat de gemeente met deze waarde onroerende zaakbelastingen int.

Gemeente Terneuzen

2

Terughoudendheid vanwege oplopende kosten en onzekerheden inkomsten De komende jaren zien wij een aantal risico’s op ons afkomen, waardoor het verstandig is om een behoedzaam financieel beleid te blijven voeren. Deze risico’s zijn o.a.: ▪ Oplopende kosten sociaal domein We zien oplopende kosten in de jeugdhulp en in de Wmo, onder andere vanwege vergrijzing en lagere budgetten voor de Participatiewet. ▪ Stijgende kosten verbonden partijen We signaleren dat meerdere verbonden partijen met begrotingswijzigingen komen die de bijdragen van onze gemeente verhogen. ▪ Rijksbijdragen fluctueren en zijn onzeker De inkomsten vanuit het Rijk zijn onzeker, omdat over de hoogte van het gemeentefonds en de financieringssystematiek nog diverse discussies tussen het Rijk en de VNG lopen. Ook zijn er nog onderzoeken gaande over (onderdelen van) het verdeelmodel van het gemeentefonds. Verwerking financiële positie We stellen voor om de actualisatie van de financiële positie te verwerken in een perioderapportage 2024 en de begroting 2025 inclusief meerjarenraming. Zoals we bij de kaderbrief aankondigden bekijken we de mogelijkheden om te komen tot een meerjarig sluitende begroting 2025-2028. Hierbij nemen we ook de mutaties van de hervormingsagenda jeugd mee waarover steeds meer duidelijkheid ontstaat. Met bovenstaande hopen wij u voldoende te hebben geïnformeerd over onze financiële positie.

Met vriendelijke groet, Burgemeester en Wethouders van Terneuzen, gemeentesecretaris,

burgemeester,

S.I.L. (Steven) de Waal

H.J.A. (Erik) van Merrienboer

Gemeente Terneuzen

3