2024-03-07 IC6 - Uitvoeringsprogramma 2024 omgevingskwaliteit Kanaalzone - bijlage bij brief

Uitvoeringsprogramma 2024 omgevingskwaliteit Kanaalzone

Uitvoeringsprogramma 2024

Inhoudsopgave 1

Inleiding........................................................................................................................................... 3

2

Uitvoeringsprogramma 2024 .......................................................................................................... 3 2.1

Organisatie .............................................................................................................................. 3

2.2

Communicatie ......................................................................................................................... 4

2.3

Rapportage.............................................................................................................................. 4

2.4

Leefplekmeter ......................................................................................................................... 4

2.5

Omgevingsdagen..................................................................................................................... 5

2.6

Periodiek overleg industriebedrijven omgeving Sluiskil ......................................................... 5

2.7

Metingen in Sluiskil en Schone Lucht Akkoord ....................................................................... 5

2.8

Actualisering VTH-beleid ......................................................................................................... 6

2.9

Actualiseren vergunningen ..................................................................................................... 6

2.10

Verbreding toezichtstrategie .................................................................................................. 6

2

Uitvoeringsprogramma 2024

1 Inleiding In de Kanaalzone Gent-Terneuzen komen industriële activiteiten en een drukbevaren Kanaal samen met bewoning en recreatie. Deze activiteiten kunnen invloed op elkaar hebben en zorgen soms voor hinder bij omwonenden. In 2019 was een forse stijging te zien van het aantal meldingen bij de omgevingsdiensten van inwoners in het gebied tussen Sluiskil en Terneuzen over omliggende bedrijven. Naar aanleiding van deze meldingen hebben gemeente Terneuzen en Provincie Zeeland samen opdracht gegeven om een onderzoek uit te voeren. Het doel van dit onderzoek was het in kaart brengen van de beleving van inwoners, het inventariseren van mogelijke knelpunten ten aanzien van de omgevingskwaliteit en het aandragen van mogelijke oplossingen hiervoor. Het gaat hierbij om de beleving van de omgevingskwaliteit bij inwoners op het gebied van lucht, geur, geluid, stof, veiligheid en gezondheid. Dit onderzoek is uitgevoerd door RUD Zeeland, DCMR Milieudienst Rijnmond, GGD Zeeland, Rijkswaterstaat, North Sea Port, gemeente Terneuzen en Provincie Zeeland tussen september 2020 en december 2021. Het onderzoek bevestigt dat inwoners hinder ervaren, onder andere (maar niet alleen) als gevolg van industrie, bedrijven en scheepvaart. Deze hinder kan niet in verband gebracht worden met overtredingen van wet- en regelgeving, maar is vooral een gevolg van de nabijheid van functies.

In het eindrapport zijn op basis van de conclusies ook aanbevelingen gedaan. Op basis van de aanbevelingen uit het eindrapport is een programma opgesteld met acties die in 2024 worden uitgevoerd om de beleving van de omgevingskwaliteit in de Kanaalzone te verbeteren.

2 Uitvoeringsprogramma 2024 2.1 Organisatie Opvolging van de uitvoeringsagenda Omgevingskwaliteit Kanaalzone borgen we in de lijnorganisatie van gemeente Terneuzen en Provincie Zeeland. Beide organisaties stellen één medewerker aan die samen optreden als coördinator/trekker. Deze coördinatoren / trekkers zijn verantwoordelijk voor het uitzetten en coördineren van acties benodigd voor realisatie van de uitvoeringsagenda. De betrokken omgevingsdiensten én de andere partners leveren ook een contactpersoon. Deze medewerkers zorgen samen voor realisatie van de uitvoeringsagenda. De betrokken partners zijn: - Gemeente Terneuzen - Provincie Zeeland - RUD-Zeeland - DCMR - GGD Zeeland - Rijkswaterstaat - North Seaport

3

Uitvoeringsprogramma 2024 De werkgroepleden zorgen voor realisatie van de acties. Dit doen ze door zelf acties uit te voeren of door deze uit te zetten binnen de organisaties. We organiseren periodiek overleg, waarbij de benodigde acties worden belegd, gepland en de stand van zaken wordt doorgenomen. Indien nodig vindt bijsturing op de uitvoering plaats. In 2024 komt de werkgroep van coördinatoren en contactpersonen 4x bij elkaar.

2.2 Communicatie De coördinatoren zorgen voor een periodieke terugkoppeling van de stand van zaken naar bestuur (3x per jaar) en naar de omgeving via een periodieke nieuwsbrief. We willen de communicatie naar de omgeving voortzetten met een periodieke nieuwsbrief en berichtgeving via onze websites. In 2024 vindt de volgende communicatie: 1. 3x terugkoppeling bestuur 2. Er wordt 2x een nieuwsbrief voor de omgeving gemaakt 3. Website

2.3 Rapportage Tenminste jaarlijks rapporteert de werkgroep aan de colleges van B&W en GS over de voortgang. Daarnaast willen we de omgeving blijven betrekken. Vooralsnog zetten we daarbij in op continuering van de periodieke nieuwsbrief en berichtgeving via de websites. Jaarlijks wordt een voortgangsrapportage opgesteld.

2.4 Leefplekmeter We willen de beleving van inwoners van Sluiskil en van de wijk Oude Vaart in Terneuzen specifiek in beeld brengen, omdat zij vaak hinder melden. Hiervoor maakt de GGD gebruik van het instrument Leefplekmeter. De Leefplekmeter is al een keer eerder uitgevoerd in het kader van het Onderzoek beleving omgevingskwaliteit Kanaalzone. De Leefplekmeter in 2024 herhalen is een aanbeveling uit het adviesrapport. De Leefplekmeter is een instrument waarmee je met inwoners van een wijk in gesprek kunt gaan over hun leefplek. Aan de hand van verschillende thema's die invloed hebben op de gezondheid en het welzijn, geven inwoners aan wat er goed gaat in hun omgeving en wat er beter kan. Binnen North Seaport District werken we aan grensoverschrijdende uitrol van de leefplekmeter. North Sea Port District is het grensoverschrijdende samenwerkingsverband tussen de acht aandeelhoudende overheden van North Sea Port: Gent, Evergem, Zelzate, Terneuzen, Borsele, Vlissingen, provincie Zeeland en provincie Oost-Vlaanderen. In dit kader willen we in zes kwetsbare wijken in het District onderzoeken hoe bewoners hun leefomgeving percipiëren en waar zij verbeterpunten zien om de leefbaarheid (en dus hun gezondheid) te verbeteren. 1. In 2024 wordt de Leefplekmeter opnieuw uitgevoerd in Sluiskil en de Terneuzense wijk De Oude Vaart.

4

Uitvoeringsprogramma 2024 2. In 2024 willen we in zes kwetsbare wijken in het North Seaport District onderzoeken hoe bewoners hun leefomgeving percipiëren en waar zij verbeterpunten zien om de leefbaarheid (en dus hun gezondheid) te verbeteren.

2.5 Omgevingsdagen In het gebied Sluiskil is bijna de helft van de volwassenen bezorgd vanwege de industrie in de omgeving. Naast het verbeteren van het milieu, kan communicatie over de milieurisico’s bijdragen aan vermindering van ongerustheid. Het adviesrapport beleving omgevingskwaliteit Kanaalzone geeft het volgende advies: “Gelet op de bezorgdheid van inwoners, raden we aan om de betrokkenheid bij (nieuwe) activiteiten te vergroten door inwoners, bedrijven en andere belangengroepen (zoals klankbordgroepen en dorpsraad) uit het Kanaalzonegebied te verenigen. Het is belangrijk dat het contact tussen inwoners, overheid en bedrijven laagdrempelig is en dat communicatie open en transparant plaatsvindt”. Samen met het bedrijfsleven worden hierom omgevingsdagen georganiseerd. Hiermee wordt op een laagdrempelige manier contact gelegd tussen de omwonenden en het bedrijfsleven. Samen met het bedrijfsleven wordt in 2024 een omgevingsdag georganiseerd

2.6 Periodiek overleg industriebedrijven omgeving Sluiskil Voor de opvolging van een aantal aanbevelingen uit het rapport beleving omgevingskwaliteit Kanaalzone is medewerking van het bedrijfsleven noodzakelijk. Over het invoeren van bovenwettelijke maatregelen moet het gesprek aan met bedrijven aangegaan worden om te verkennen of ze vrijwillig aan mee willen werken. Niet elke ingediende klacht is een overtreding van de milieuvoorschriften. Deze klachten worden niet gemeld bij het veroorzakende bedrijf. Daardoor is het bedrijfsleven niet op de hoogte van deze hinder. Als het bedrijfsleven deze klachten niet kent kunnen ze ook geen maatregelen nemen. Om deze punten op tafel te leggen we organiseren we een periodiek overleg met het bedrijfsleven, gemeente en provincie. Er wordt in 2024 een overleg georganiseerd met de gemeente, provincie en de industriebedrijven uit de omgeving van Sluiskil.

2.7 Metingen in Sluiskil en Schone Lucht Akkoord Voor een goed beeld van de luchtkwaliteit en mogelijke bronopsporing. Er is een meerjarige meting van de luchtkwaliteit nodig. Er is een bestaand luchtmeetpunt in Sluiskil. Daarnaast is door de gemeente en de provincie het schone luchtakkoord getekend. Gemeente Terneuzen en Provincie Zeeland willen daardoor gezamenlijk optrekken om aanwezige stoffen en bronnen beter te kunnen duiden en aanvullend onderzoek laten verrichten. In het kader van het schone luchtakkoord gaan we cofinanciering aanvragen voor aanvullende metingen/onderzoek. Het meetpunt is Sluiskil wordt gecontinueerd. 1. Het luchtkwaliteitmeetpunt in Sluiskil wordt gecontinueerd; 2. In 2024 wordt door de gemeente Terneuzen een uitvoeringsagenda voor het schone luchtakkoord opgesteld; 5

Uitvoeringsprogramma 2024 3. Gemeente Terneuzen en Provincie Zeeland vragen cofinanciering aan voor aanvullende metingen/onderzoek naar de lokale luchtkwaliteit in de kanaalzone.

2.8 Actualisering VTH-beleid In 2024 evalueren en actualiseren we de gezamenlijke Zeeuwse VTH-strategie. Hierbij leggen wij vast dat bedrijven een omgevingsdialoog initiëren wanneer zij nieuwe activiteiten met mogelijke impact op de omgeving willen gaan doen. Een uitgebreide participatie is hierbij gewenst. Evalueren en actualiseren van de VTH-strategie. Vastleggen basis voor verplichte omgevingsdialoog.

2.9 Actualiseren vergunningen Afgelopen periode is veel aandacht gegaan naar het behandelen van vergunningaanvragen voor nieuwe procedures. Hierdoor heeft een herprioritering plaatsgevonden van het programma voor actualisering van vergunningen. Voor 2024 en verder heeft het college van GS aanvullend budget beschikbaar gesteld om te voorkomen dat hierdoor een situatie ontstaat dat vergunningen van bedrijven in de Kanaalzone niet actueel zouden zijn. Procedures voor de revisievergunningen van Dow, Cargill en Heros zijn intussen gestart of afgerond. Voor actualisering van vergunningen werkt DCMR inmiddels met een prioriteiten matrix in voor de actualisering van vergunningen. De RUD-Zeeland voert een dergelijke matrix in 2024 in. We onderzoeken de toegevoegde waarde van de toepassing van een risicomethodiek voor beoordeling van nieuwe vergunningaanvragen om zo de belangrijkste milieurisico’s te identificeren.

1. Revisievergunningen voor Heros en Cargill in 2024 verlenen 2. RUD-Zeeland voert een prioriteitenmatrix voor actualisering van vergunningen in 3. Onderzoek naar toegevoegde waarde van een risicomethodiek bij beoordeling van vergunningaanvragen

2.10 Verbreding toezichtstrategie Voor alle bedrijven in de Kanaalzone maken we gebruik van toezichtsplannen waarin we risicogericht toezicht vastleggen. Daarnaast voeren we gebiedsgerichte controles uit. Hierdoor kunnen eventueel hinder veroorzakende activiteiten vroeger opgespoord worden en is dit niet alleen afhankelijk van meldingen van inwoners. Omgevingsdiensten vragen bedrijven om een plan van aanpak op te stellen als de activiteiten hinder veroorzaken of de omgevingskwaliteit op een andere manier negatief beïnvloeden. 1. We voeren het gebruik van toezichtsplannen ook voor de gemeentelijke bedrijven in de Kanaalzone in waarin we risicogericht toezicht vastleggen 2. De RUD-Zeeland en DCMR voeren in 2024 gebiedsgerichte controles uit. 3. In geval van regelmatig optredende overlast vragen we de bedrijven een plan van aanpak op te stellen

6