2024-02-20 - bijlage 231222 QA Stedin over toetreding Zeeuwse aandeelhouders Stedin

Dit document is primair bestemd voor de beantwoording van vragen over de mogelijke toetreding van nog nietaandeelhoudende gemeenten en provincies.

1.

Is de kapitaalbehoefte ingevuld nu Rijksoverheid instapt? Op 8 december jl. besloten de aandeelhouders unaniem over het toetreden van Rijksoverheid als aandeelhouder van Stedin. Het meest urgente deel van onze kapitaalbehoefte is daarmee ingevuld. Dat laat onverlet dat we voor de komende jaren nog steeds een aanvullende kapitaalbehoefte zien en dat, als gevolg van versnelling op het gebied van woningbouw, laadinfrastructuur en elektrificatie van bedrijventerreinen, de kapitaalbehoefte ook verder kan toenemen en zich sneller kan voordoen. Vanuit financieel perspectief hebben we u dus nog steeds hard nodig als partner om de gezamenlijke doelstellingen in relatie tot de energietransitie te verwezenlijken

2.

Een aantal partijen laat weten (waarschijnlijk) niet mee te doen. Waarom zouden andere partijen dan wel instappen? De energietransitie leidt tot een van de grootste verbouwingen van onze infrastructuur in decennia. Het faciliteren hiervan is randvoorwaardelijk voor onze ecologie en voor het vestigingsklimaat van burgers, bedrijven en instellingen in ons verzorgingsgebied. Daarmee staat Stedin voor een enorme opgave in het verzorgingsgebied, waaronder in uw gemeente/ provincie. Deze opgave heeft grote impact op de ruimtelijke ordening, de noodzaak tot afstemming tussen betrokken overheden en ons als netbeheerder en leidt tot sterke verhoging van onze investeringen. Alleen al in 2024 investeren we 1 miljard in het toekomstbestendig maken van de infrastructuur. Deze opgave vereist daarmee een aanzienlijke vermogensversterking en ook zeer nauwe samenwerking tussen ons als netbeheerder en de regionale overheden in ons verzorgingsgebied. Een aantal gemeenten heeft nu geen financiële ruimte om in Stedin te investeren. Wij blijven graag met deze partijen in gesprek voor een toetreding op een later moment en doen een beroep op andere gemeenten om zo veel mogelijk naar draagkracht in te stappen. Alleen als zo veel mogelijk partijen meedoen lukt het ons onze opgave in uw verzorgingsgebied te realiseren.

3.

Overheden werken toch al samen met Stedin, waarom is daar aandeelhouderschap voor nodig? Deze maatschappelijke opgave moet op decentraal niveau gerealiseerd worden en een nog nauwere samenwerking tussen decentrale overheden en de netbeheerder is cruciaal om alle noodzakelijke investeringen op zo kort mogelijke termijn gerealiseerd te krijgen. Zowel maatschappelijk-inhoudelijk als financieel is het belangrijk dat wij met zo veel mogelijk overheden in het verzorgingsgebied schouder aan schouder staan om onze opgave te realiseren. Het aandeelhouderschap draagt hieraan bij omdat het de meest vergaande vorm van financiële en inhoudelijke samenwerking is, die mogelijk is tussen netbeheerder en overheden. Zowel de huidige aandeelhouders van Stedin als het Rijk hebben daarbij te kennen gegeven toetreding van de nietaandeelhoudende gemeenten en provincies in het verzorgingsgebied wenselijk te vinden.

4.

Wat is de maatschappelijke meerwaarde om mee te doen? Los van de financiële behoefte die er ligt, weegt de maatschappelijke rationale om u als aandeelhouder te kunnen verwelkomen ons zwaar. De regio waarin u acteert, vertegenwoordigt een aanzienlijk deel van ons verzorgingsgebied en is momenteel bestuurlijk niet vertegenwoordigd. Juist als overheidslaag die verantwoordelijk is voor ruimtelijke ordening zijn de provincie en gezamenlijke gemeenten onontbeerlijke partners voor ons. Daarnaast zijn zowel Zeeland als Utrecht met een hoog ambitieniveau voorlopers in de energietransitie. Dit maakt dat we graag zij aan zij de opgave waarvoor we gezamenlijk staan zouden vervullen.

5.

Wat heeft Stedin verder gedaan om het vermogen te versterken? Stedin heeft op verschillende manieren hard gewerkt om de kapitaalbehoefte ingevuld te krijgen. Daarbij is ingezet op een oplossing langs meerdere sporen: interne kostenbesparingen, aanpassen van wet- en regelgeving, storting door de huidige aandeelhouders en het vinden van nieuwe aandeelhouders. Op al deze terreinen is resultaat geboekt. Gelukkig hebben voor ons belangrijke stakeholders, waaronder onze huidige aandeelhouders, het Rijk en

1 Vertrouwelijk.

de ACM onderkend dat de uitbreiding van onze netten van groot belang is voor de energietransitie en voor het vestigingsklimaat. Onze huidige aandeelhouders en het Rijk hebben gezamenlijk € 951 miljoen aan kapitaal ingebracht. Aanvullend heeft de ACM in ieder geval voor de huidige reguleringsperiode meer ruimte geboden om onze investeringen terug te verdienen. 6.

Wat gebeurt er als we niet instappen? De investeringen die wij in uw verzorgingsgebied doen zijn onverminderd groot en nemen verder toe. Dat is ook nodig en wij hebben u daarbij nodig. De komende jaren zullen er, als gevolg van schaarste aan ruimte en middelen, knelpunten in de energievoorziening ontstaan. We zien nu al dat bedrijven door netcongestie niet kunnen worden aangesloten en initiatieven voor verduurzaming in de wacht moeten. Om dit zo veel mogelijk te beperken, moet een buitengewoon grote inspanning worden geleverd in gezamenlijkheid tussen netbeheerder en betrokken overheden. Hierin trekken we al intensief met elkaar op, maar aandeelhouderschap maakt toch de meest verregaande en directe samenwerking mogelijk. Een samenwerking waarin u de eigen belangen rechtstreeks aan de bestuurlijke tafel kan behartigen.

7.

Is een investering in een bedrijf als Stedin passend voor een gemeente? Om te kunnen investeren in een onderneming als (decentrale) overheid moet er een publiek belang zijn. Stedin is geen commercieel bedrijf, maar een gereguleerd bedrijf dat wettelijk gezien in overheidseigendom moet zijn. Daarbij behartigt Stedin wettelijk vastgelegde en door overheidsinstanties gereguleerde publieke belangen van de energie-infrastructuur. Deze infrastructuur moet komende jaren fors worden uitgebreid en hier is veel geld voor nodig. Uw investering in Stedin past hiermee volledig binnen de eisen die de wet FIDO aan overheidsdeelnemingen stelt, waaronder het vereiste van publiek belang.

8.

Voor Zeeland: een aantal jaren geleden hebben we ons netwerkbedrijf moeten verkopen, waarom dan nu weer instappen? Stedin heeft in 2017 DNWG overgenomen. In de tussentijd is veel geïnvesteerd in de Zeeuwse netten en zijn de sterke kanten van DNWG verankerd in de Stedin organisatie. Denk hierbij aan het geïntegreerd werken aan de energie- en drinkwaterinfrastructuur die veel voordelen oplevert qua efficiëntie en beperking van overlast. Tevens heeft Stedin nog steeds een stevige aanwezigheid in Zeeland met een regiokantoor in Goes. We investeren komende jaren ook fors in de gehele provincie om het net te versterken, ontsluiting van wind op zee mogelijk te maken en verduurzaming van de Zeeuwse industrie mogelijk te maken. We missen de Zeeuwse overheden momenteel aan de bestuurstafel als partner en willen deze situatie graag veranderen. De komende jaren staan we voor een grote opgave en die willen we graag in nauwe samenwerking met de Zeeuwse overheden oppakken.

9.

Wat zijn de financiële risico’s van een investering in Stedin? Stedin is een door ACM gereguleerd bedrijf. Kern van de regulering is dat we onze marktconforme kosten plus een redelijk rendement vergoed krijgen. Hiermee is het financieel risicoprofiel van Stedin beperkt. DIt wordt onder andere gereflecteerd door onze A-categorie credit rating, wat staat voor een solide risicoprofiel. Voor de komende 10 jaar verwachten we veel te moeten investeren, waardoor vooral waarde in de onderneming wordt opgebouwd. Over een langere termijn wordt ook een dividendrendement voorzien dat hoger ligt dan de rente die gemeenten anders zouden krijgen op hun middelen of dat zij zouden moeten betalen op leningen.

10. Welke invloed krijgen we bij het verwerven van een aandelenbelang in Stedin Een aandelenbelang in Zeeland biedt stemrecht in de aandeelhoudersvergadering (AvA) naar rato van het percentage aandelen dat gehouden wordt. We realiseren ons dat bij een beperkte kapitaalinbreng de invloed in de AvA als beperkt kan worden ervaren. We wijzen er echter graag op dat per regio vertegenwoordiging in de AHC wordt geboden. Voor de provincies Zeeland en Utrecht zullen waarschijnlijk beide provincies mede namens de in die provincie gelegen gemeenten een zetel betrekken. In de AHC wordt in de regel op basis van consensus besloten, waardoor ook regio’s met een kleiner aandelenbelang invloed kunnen uitoefenen. Bovendien heeft u als aandeelhouder meer toegang tot informatie en biedt het aandeelhouderschap een rechtstreekse communicatielijn met de onderneming en haar bestuur.

2 Vertrouwelijk.

11. Wanneer wordt het eerste dividend uitgekeerd en welke impact is er voor gemeentelijke begrotingen? Nieuwe aandeelhouders delen, mits zij uiterlijk 31 maart 2024 aandeelhouder worden, in het dividend vanaf het boekjaar 2023. Dit dividend zal in April 2024 worden uitgekeerd. In de eerste 10 jaren zal naar verhouding veel geïnvesteerd worden in de onderneming en wordt daarmee waarde opgebouwd. Na 10 jaar wordt het dividendbeleid in principe aangepast naar een uitkeringspercentage van 50% en zal ook de winst zijn toegenomen als gevolg van eerder gedane investeringen. Over een langere termijn is het saldo van dividendinkomsten versus gederfde rentebaten of betaalde rentelasten positief. Daarbij biedt de regulering een marktconform rendement op eigen vermogen. Het is aan iedere gemeente hoe het dividend wordt geraamd in de begroting. Stedin adviseert daarbij altijd enige terughoudendheid omdat resultaten ondanks het beperkte risicoprofiel wel kunnen fluctueren.

3 Vertrouwelijk.