Document · PDF

2024-02-01 IC4 - Bijlage 1 ontwikkelperspectief Novexgebied North Sea Port District d.d. 2 oktober 2023-1

commissie Bestuur en Middelen 16 januari 2024, gemeente TerneuzenBij agendapunt: Ingekomen stukken1.399 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Ontwikkelperspectief NOVEX-gebied North Sea Port District 02 oktober, 2023

Toelichting voor de Vlaamse overheden:

Inleiding Perspectief Analyse Ontwikkelprincipes

• Het Ontwikkelperspectief is een nieuw Nederlands ruimtelijk beleidsinstrument dat voor alle NOVEX-gebieden wordt opgesteld. • NOVEX gebieden (voorheen NOVI-gebieden) zijn door de Nederlandse overheid aangewezen. Het zijn gebieden met een nationaal belang die ‘als gevolg van de nationale opgaven dusdanig worden getransformeerd dat ordening, prioritering en regie op regionaal niveau noodzakelijk is’. Het gaat dus om het snijvlak van Rijk en Regio ruimtevragen. • North Sea Port District is het enige grensoverschrijdende NOVEX-gebied

Doel en status van dit Ontwikkelperspectief Het doel van het grensoverschrijdende Ontwikkelperspectief North Sea Port District 2050 is het ruimtelijk samenbrengen van nationale en regionale ambities en opgaven rond de thema’s bodem en water, leefbare kernen en regio’s en energie en economie. Het Ontwikkelperspectief NSPD kijkt daarbij naar de kortere termijn in de vorm van een analyse en naar de langere termijn (2050) in de vorm van een perspectief. Het ontwikkelperspectief is een opmaat naar de uitvoeringsagenda en past in een adaptief en cyclisch proces. Dit betekent dat het geen vaststaand gegeven is maar op basis van nieuwe ontwikkelingen kan worden aangepast. Het is via interviews en werksessies met betrokken stakeholders tot stand gekomen. Daarbij gaat het onder andere om provincie Zeeland en provincie Oost-Vlaanderen, Gent, Evergem, Zelzate, Terneuzen, Borsele en Vlissingen, havenbedrijf North Sea Port, de ministeries van EZK, BZK, LNV, IenW en OC&W (Nederland), het departement van Omgeving (Vlaanderen), Evides en het Projectbureau Gentse Kanaalzone.

De Vlaamse ministeries van Omgeving, MOW en EWI hebben aangegeven dat ze de totstandkoming van het Ontwikkelperspectief voor nu bij het North Sea Port District en het Nederlandse rijk laten liggen maar dat ze graag op werfniveau (programma of breder projectniveau) worden betrokken bij het vervolg van het Ontwikkelperspectief. Het Ontwikkelperspectief voor NSPD is agenderend van karakter en is bedoeld om de belangrijkste ruimtelijke vragen en bespreekpunten tussen rijk en regio in beeld te brengen. Er zijn daarnaast ontwikkelprincipes geformuleerd om toekomstige ruimtelijke keuzes te kunnen maken en het Ontwikkelperspectief brengt de eerste acties in beeld. Het Ontwikkelperspectief vormt een belangrijke bouwsteen voor het Ruimtelijk Voorstel van de provincie Zeeland waarover een Ruimtelijk Arrangement zal worden gesloten tussen het Nederlandse Rijk en de provincie. Dit ruimtelijk arrangement is een set aan wederkerige, bestuurlijke afspraken over de ruimtelijke inpassing en uitvoering van de nationale opgaven. Over het Ontwikkelperspectief en het Uitvoeringsprogramma zelf wordt ook een bestuurlijke afspraak gemaakt met bijbehorende regionale investeringsagenda. Het uitvoeringsprogramma wordt in een volgende fase opgesteld.

Status Het Ontwikkelperspectief heeft geen formeel juridische status zoals een Omgevingsvisie, een Omgevingsplan of een Rijks Coördinatie Regeling procedure die allen op de Nederlandse Omgevingswet zijn gebaseerd. Het dient wel als gemeenschappelijke basis en inspiratie voor (toekomstige) Omgevingsvisies of Omgevingsplannen. In het kader van het opstellen van deze wettelijke planvormen vindt ook de inspraak plaats en is er mogelijkheid voor het organiseren van burgerparticipatie.

Opbouw van dit Ontwikkelperspectief Het North Sea Port District is van nationaal belang voor Nederland en België, onder andere vanwege zijn sterke grensoverschrijdende zeehaven en industriële cluster met meer dan 100.000 banen en het grote potentieel voor de nationale energie-hoofdstructuur. Het biedt óók een gekoesterd thuis aan alle mensen die er wonen en werken. Én het is een gebied met een kwetsbaar bodem- en watersysteem. In het North Sea Port District gaat het om balans. Verduurzamen en versterken van de economie dient hand in hand te gaan met het versterken van de leefkwaliteit en kan niet ten koste gaan van bodem en water. Het streven naar ‘brede welvaart’ is in dit gebied bij uitstek van toepassing.

North Sea Port District

Inleiding Perspectief Analyse Ontwikkelprincipes

Dit Ontwikkelperspectief wordt daarom telkens belicht vanuit de drie invalshoeken zoals hierboven beschreven, met nadrukkelijk oog voor onderlinge overlap, samenhang en balans: 1. Water en bodem; 2. Leefbare kernen en regio’s; 3. Ruimte voor Economie en Energie Dat gebeurt in vier delen: A. Waar streven we naar als District tegen 2050? (visie) B. Welke strategische ruimtelijke vragen zien we vandaag bij de ontwikkeling naar 2050? (analyse) C. Ontwikkelprincipes voor 2050 (gedeelde uitgangspunten) D. Basis voor Uitvoering (eerste acties om tot verdere keuzes en realisatie te komen) Dit Ontwikkelperspectief bouwt voort op de inzichten, analyses en in gang gezette acties uit o.a. de Footprint atlas, de werkagenda NSPD, het Strategisch Plan Connect 2025 van North Sea Port, de Regiodeal en de Zeeuwse Omgevingsvisie alsook uit de verschillende Nationale Programma’s en hun zoom-ins op het NOVEX-gebied North Sea Port District. Waar de Omgevingsvisies en de recent toegekende Regiodeal vooral ook de zachtere waarden en de brede welvaart meenemen, is de focus van het ontwikkelperspectief ruimtelijk-strategisch van aard.

Wat maakt dit Ontwikkelperspectief bijzonder en wat voegt het toe? Voor het eerst wordt de ruimtelijke impact van (met name Nederlands) nationaal en VlaamsNederlands regionaal beleid inhoudelijk bij elkaar gebracht, wordt er over sectoren heen gekeken en staat het gebied als geheel centraal (Haven en District samen). En hoe logisch ook, dat is nieuw. Want het Strategisch Plan Connect 2025 van North Sea Port gaat (vanzelfsprekend) over duurzame havenontwikkeling, de Werkagenda kijkt naar de leefkwaliteit in het ‘ommeland’ van de haven en de Nederlandse nationale programma’s kijken allemaal door hun eigen sectorale en nationale bril naar het District. Het Ontwikkelperspectief brengt die invalshoeken inhoudelijk en ruimtelijk samen. De toegevoegde waarde van dit Ontwikkelperspectief zit ook in het proces zelf. Voor het eerst werken de Nederlandse rijksoverheid, de Vlaamse en Nederlandse regionale en lokale overheden en het grensoverschrijdende havenbedrijf samen aan een gemeenschappelijk ruimtelijk Ontwikkelperspectief. Een positief resultaat van dit proces is dat de ruimtelijke vraagstukken en de bespreekpunten tussen het Nederlandse rijk en de regio scherper in beeld zijn gebracht. Hiermee ligt een goede basis voor het bestuurlijk gesprek over de te maken ruimtelijke keuzes.

Concreter gezegd, heeft dit Ontwikkelperspectief tenminste op vier punten het gesprek verdiept, verscherpt en versneld: • De (on)houdbaarheid van een goede lange termijn zoetwaterbalans in het gebied en de benodigde externe aanvoer van zoetwater dienen meer aandacht te krijgen, in relatie tot de regionale en nationale ambities om groene waterstof te produceren en voor andere functies zoals de landbouw, de natuur en de industrie. • De lange termijn ruimtelijke ontwikkeling van de haven (inclusief ruimte voor grootschalige energietransitie en circulariteit) dient snel duidelijker te worden en vertaald in afspraken met de ontwikkelprincipes uit het Ontwikkelperspectief als vertrekpunt. Dit is, zeker in het Sloegebied, urgent vanwege de vele ruimtelijke claims die nu al op het gebied afkomen en vanwege de breed gedeelde wens (bij Rijk en partijen in de regio) om ook aan Nederlandse zijde te investeren in groenblauwe koppelingsgebieden tussen haven en kernen. • Het Ontwikkelperspectief formuleert ontwikkelprincipes die door alle nu betrokken partijen worden onderschreven. Ze bieden houvast bij de ruimtelijke keuzes die nog gemaakt moeten worden.

North Sea Port District

• Het Ontwikkelperspectief benoemt een aantal bespreekpunten tussen het Nederlandse rijk en de regio. Bespreekpunten zijn ruimtelijke onderwerpen waar rijk en regio (mogelijk) tegengestelde opvattingen over hebben.