2024-02-01 IC10 - Informatie over het Integraal Zorg Akkoord en het Gezond en Actief Leven - Brief BenW aan Raad

Postadres: Postbus 35, 4530 AA Terneuzen Bezoekadres: Stadhuisplein 1, 4531 GZ Terneuzen Telefoon: 14 0115 Vanuit buitenland: +31 115 455 000 E-mail : gemeente@terneuzen.nl Internet: www.terneuzen.nl Bij beantwoording a.u.b. onderwerp, datum en zaaknummer van deze brief vermelden.

De gemeenteraad van Terneuzen

: uw brief van : uw kenmerk zaaknummer : 114214 contactpersoon : Katinka Vriends : 14 0115 telefoon : k.vriends@terneuzen.nl e-mail : verzonden

Terneuzen, 12 december 2023 Onderwerp: Informatie over het Integraal Zorg Akkoord en het Gezond en Actief Leven Akkoord Beste raad, Met deze informatiebrief informeren wij u over twee landelijke akkoorden op het terrein van gezondheid binnen het gemeentelijk domein: het Integraal Zorg Akkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). IZA (Integraal Zorg Akkoord) In september 2022 is met het IZA een belangrijke stap gezet om de grote uitdagingen waar de zorg voor staat het hoofd te bieden. Doel van het IZA is om ook in de nabije toekomst de zorg toegankelijk en betaalbaar te houden. Het IZA bevat afspraken tussen 13 landelijke partijen. Omdat gemeenten een belangrijke rol hebben om de doelstellingen te kunnen realiseren, is de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) één van die partijen. Met het IZA is gekozen voor een breder perspectief op de transformatie van de zorg. Er moet een koerswijziging plaatsvinden binnen de zorg naar inzet op passende zorg en preventie over de domeinen heen. Dit vraagt meer verbinding en samenwerking tussen het medisch en sociaal domein. De gemeentelijke opgave kent twee (financiële) lijnen: • SPUK (Specifieke Uitkering) GALA: lokale gemeentelijke taken, gericht op preventie en gezondheidsbevordering.

• SPUK IZA: bovenlokale gemeentelijke taken binnen het IZA, uitgangspunt is werken vanuit een regionale (in ons geval provinciale) preventie-infrastructuur. SPUK GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord) De centrale doelstelling van het GALA is een gezonde generatie in 2040. Er wordt lokaal ingezet op een gezond en actief leven met een stevige sociale basis. De SPUK GALA stelt geoormerkt geld beschikbaar aan gemeenten. Het betreft deels bestaande geldstromen en deels nieuwe geldstromen die gebundeld worden in één uitkering. De meeste onderwerpen in het GALA zijn niet nieuw. Alle gemeenten stelden een integraal plan op voor de komende drie jaar, waarin Sport en Gezondheid samenkomen. Het GALA is niet alleen integraal maar ook domein overstijgend en gericht op lokale samenwerking.

Het plan van aanpak GALA voor Terneuzen is goedgekeurd door de VNG en de Vereniging van Sport en Gezondheid (VSG). De aanvraag is eind oktober ingediend bij het Rijk. GALA sluit in Terneuzen aan bij bestaand beleid en bestaande uitvoering. Wij informeren u via de jaarstukken over de voortgang. SPUK IZA (Regionale gemeentelijke verantwoordelijkheden binnen het IZA) Eén van de pijlers onder het brede IZA is een sterkere regionale samenwerking tussen zorgverzekeraars, zorgaanbieders en het gemeentelijke sociaal domein (waaronder ook welzijn, preventie en publieke gezondheid). Deze samenwerking tussen het medisch en sociaal domein ontstaat niet vanzelf. Daarom heeft de Rijksoverheid de SPUK IZA in het leven geroepen. Met deze regeling wordt duidelijk gemaakt wat de specifieke gemeentelijke taken zijn binnen het IZA. De bijbehorende middelen zijn onder andere bedoeld voor organisatie en coördinatie van de regionale samenwerking en versterking van vijf ketenaanpakken. Door deze regionale samenwerking zijn we in staat om het sociaal domein beter te verbinden aan het medisch domein.

Zeeuwse Zorg Coalitie (ZZC) In Zeeland is de uitdaging van toekomstbestendige zorg geen nieuwe opgave. Al enkele jaren is de Zeeuwse Zorg Coalitie actief. In de ZZC staat het dichten van de zorgkloof centraal. Zonder veranderingen is er in 2030 namelijk in Zeeland een tekort van 7.500 formatieplaatsen in de zorg. De ZZC is een netwerkorganisatie waar al zo’n 70 partijen bij zijn aangesloten, waaronder ook alle Zeeuwse gemeenten. Door de opdracht die gemeenten hebben gekregen met de SPUK IZA komt er meer focus op een goede verbinding tussen het medisch en het sociaal domein. Het is namelijk niet de bedoeling dat de transformatie van de zorg leidt tot een waterbedeffect in het sociaal domein. De vertegenwoordiging van gemeenten in de ZZC, de wethouder van Hulst, en de nieuwe Zeeuwse programmacoördinator preventieve gezondheid zorgen ervoor dat dit een aandachtspunt blijft op de agenda van de ZZC. Waar staan we nu Zeeuws? Voor het eind van dit jaar moet de aanvraag voor de SPUK IZA middelen (2024-2026) gedaan worden bij het Rijk. Om de middelen te kunnen aanvragen hebben 12 Zeeuwse gemeenten Goes gemandateerd om namens Zeeland de aanvraag te doen en de middelen te beheren. Het gaat om een bedrag van maximaal 3,3 miljoen euro per jaar, te besteden aan de gemeentelijke opgaven binnen het IZA waarbij sprake is van een regionale aanpak.

Onderdeel van de aanvraag zijn een regioplan, een begroting en een mandaatstructuur. Deze drie documenten dienen door dertien Zeeuwse colleges goedgekeurd te worden. 2

Landelijk ligt vast dat de mandaatgemeente het regioplan samen met de preferente zorgverzekeraar (in Zeeland is dat CZ) indient. Besluitvorming over de drie genoemde documenten vindt naar verwachting in december 2023 plaats en mandaatgemeente Goes kan op basis daarvan de middelen voor Zeeland aanvragen (deadline 31 december 2023). Omdat de voorbereidingstijd kort was om alles rond te krijgen, is in Zeeland gekozen voor een pragmatische aanpak: de begroting is in overeenstemming met de landelijke spelregels op hoofdlijnen opgesteld en ditzelfde geldt voor de actielijnen. Na akkoord op de aanvraag start de uitwerking op meer detailniveau. Dat resulteert naar verwachting rond de zomer tot een gedragen uitvoeringsplan inclusief detailbegroting voor Zeeland op basis van de beschikbaar gestelde middelen. Het Zeeuwse regioplan voor SPUK IZA is een verdere uitwerking van de regiovisie die al was opgesteld vanuit de Zeeuwse Zorg Coalitie (ZZC). De gemeentelijke opgaven binnen het IZA (lees SPUK IZA) hebben daarmee een plek gekregen in deze regiovisie. Dit zal ook leiden tot een aanpassing van de structuur van de Zeeuwse Zorg Coalitie met een stevigere positie van gemeenten. De ZCC zal hierdoor een goede basis vormen voor de door het IZA vereiste samenwerking.

Vervolgstappen • Voor 31 december 2023 dient mandaatgemeente Goes namens de Zeeuwse gemeenten de aanvraag voor de SPUK IZA 2024-2026 in. • In Q1 2024 scherpt Goes samen met partners in de ZZC de samenwerkingsstructuur aan. Dit met als doel een stevige positie van het sociaal domein binnen de huidige (meer medische) overlegstructuur. • In Q1 en Q2 2024 werkt Goes meer in detail de IZA-plannen uit, samen met alle betrokken partners, resulterend in een uitvoeringsplan en detailbegroting passend bij de beschikte middelen. Vooraankondiging Vanuit de Zeeuwse Samenwerking Sociaal Domein wordt er op 6 februari 2024 een digitale bijeenkomst gehouden voor alle raadsleden van Zeeland. Eén van de onderwerpen die dan ook aan bod komt, is de SPUK IZA. U krijgt dan meer achtergrondinformatie en er is ook gelegenheid tot het stellen van vragen. De uitnodiging volgt via de raadsgriffier. Met vriendelijke groet, Burgemeester en Wethouders van Terneuzen, gemeentesecretaris,

burgemeester,

S.I.L. (Steven) de Waal

H.J.A. (Erik) van Merrienboer

3