2023-11-30 - Bijlage 2 - Ambitie 1 Campus Terneuzen als regionale broedplaats - Versie november 2023

Conceptversie 3.0 – november 2023 Campus Terneuzen als regionale broedplaats voor samenwerking en talentontwikkeling Aanleiding Terneuzen maakt onderdeel uit van een economisch krachtige regio die staat voor grote (transitie)opgaven die van nationaal belang zijn. De regio heeft grote potentie en kansen (ligging, ruimte, aanwezige vindingrijkheid) om deze aan te pakken. Het potentieel blijft echter onderbenut als de regio haar aantrekkingskracht en leefbaarheid als woon-, werk- en leefregio niet kan vergroten en mede daardoor ook de beschikbaarheid van voldoende gekwalificeerde arbeidskrachten achterblijft. Het aanbieden van goed onderwijs is een belangrijke schakel om talent te ontwikkelen dat in de regio nodig is en om als woonregio aantrekkelijk te zijn. Vanuit dat perspectief werken wij aan de ontwikkeling van een nieuwe Campus Terneuzen. De ambitie van de gemeente Terneuzen is om de komende jaren een impuls te geven aan het onderwijs in de vorm van het ontwikkelen van een nieuwe campus. Onderwijs is een breed begrip. In deze visie richten we ons op het onderwijs vanaf het voortgezet onderwijs en verder. Hierbij is ook oog voor een Rijke Schooldag. Een Rijke Schooldag wil zeggen dat er ook na de schooltijd gekoppeld aan het onderwijs mogelijkheden zijn voor jongeren om zich te ontplooien, vermaken (zoals sport, spel, kunst en cultuur) en met elkaar te groeien.

Zo’n schooldag bestaat uit kwalitatief aantrekkelijk en divers onderwijs, kunst, cultuur, sport, beweging, gezondheid, vitaliteit en sociale samenhang. De uitdagingen in de regio Zeeuws-Vlaanderen kent op onderwijsgebied uitdagingen die voortkomen uit de specifieke geografische ligging. In de regio wonen 105.000 mensen op een oppervlakte die qua breedte gelijk is aan de afstand tussen Amsterdam en Rotterdam. In deze uitgestrekte regio wordt het voortgezet onderwijs vanuit slechts drie locaties vormgegeven en is er één locatie voor middelbaar beroepsonderwijs. En geen locatie voor hoger beroepsonderwijs. Een reistijd van ruim anderhalf uur voor een enkele reis met het openbaar vervoer is daarom voor veel hbostudenten de dagelijkse praktijk. Er is in deze regio veel werkgelegenheid in de chemische sector, zorg en toerisme. In deze sectoren blijven veel vacatures niet ingevuld. De verwachting is dat dit aantal de komende jaren blijft toenemen. In Zeeuws-Vlaanderen is verder de vergrijzing en ontgroening groot en ligt het percentage inwoners dat ten minste de middelbare school heeft doorlopen, lager dan in de rest van Nederland. Om in te zetten op het verbeteren van de brede welvaart in de regio is door de gemeenten met grote werkgevers samen een regiovisie voor Zeeuws-Vlaanderen opgesteld.

Eén van de cruciale factoren daarin is het creëren van goede voorzieningen, zoals onderwijs. Dit om te zorgen voor leefbaarheid in de regio, een goed vestigingsklimaat, maar zeer zeker ook voor de aansluiting op de arbeidsmarkt en de samenwerking met het bedrijfsleven. Maatregelen noodzakelijk voor behoud onderwijskwaliteit en vitaliteit In 2017 constateerde de Taskforce Voortgezet Onderwijs Zeeuws-Vlaanderen al dat het zonder financiële bijdrage van de overheden het niet mogelijk was om een aanbod van voortgezet onderwijs in de regio te behouden als dat onderwijs moest voldoen aan de ambities: dichtbij huis, een breed aanbod, kwalitatief hoogwaardig en duurzaam betaalbaar. De Taskforce constateerde dat zonder het treffen van maatregelen niet alleen de onderwijskwaliteit in de regio in het geding zou komen, maar ook de leefbaarheid en economische vitaliteit van de regio. Naar aanleiding van deze conclusies hebben de Zeeuws-Vlaamse gemeenten, de provincie Zeeland en het Rijk met een financiële bijdrage het onderwijs ondersteund. Dit heeft onder andere geleid tot de bestuurlijke fusie van het voortgezet onderwijs in de regio en tot de fusie van de scholen in de gemeente Terneuzen. Na de evaluatie van het transitieplan in 2020 is geconcludeerd dat partijen weliswaar op de goede weg zijn, maar dat de weg langer en

Conceptversie 3.0 – november 2023 hobbeliger is dan werd voorzien. Zonder extra financiële middelen is het niet mogelijk om de gezamenlijk geformuleerde ambitie te behalen. De partijen stelden opnieuw gezamenlijk een arrangement op. De nieuwe afspraken lopen van 2023 tot en met 2028. Dit jaartal werd gekoppeld aan de voorziene realisatie van de onderwijshuisvesting voor het voortgezet onderwijs in de gemeente Terneuzen. We verwachten dat samenwerking tussen verschillende overheden ook na die periode nog wenselijk is om ook de ambities na 2028 hoog te houden. Ontwikkeling onderwijscampus De ambitie voor onderwijshuisvesting voor voortgezet onderwijs was onderdeel van het nieuwe bestuursakkoord in 2022. Eind 2022 is er een eerste belangrijke stap gezet in het realiseren van nieuwe onderwijshuisvesting. De gemeenteraad heeft de ontwikkellocatie voor de nieuwe huisvesting aangewezen. Hierbij willen we inzetten op het ontwikkelen van een brede(re) onderwijscampus, waar leerlingen vanuit verschillende doelgroepen een Rijke schooldag kunnen krijgen, bestaande uit kwalitatief aantrekkelijk en divers onderwijs, kunst, cultuur, sport, beweging, gezondheid, vitaliteit en sociale samenhang. Deze investering biedt kansen en zal belangrijke effecten hebben op bredere maatschappelijke en stedelijke ontwikkelingen. Voor meer informatie: projectpagina over Campus Terneuzen.

Samenwerking Brede samenwerking is voorwaardelijk om passend en toekomstbestendig onderwijs voor de regio te behouden en verder te ontwikkelen. Daarvoor liggen er kansen in de ontwikkeling van de onderwijscampus Campus Terneuzen. Zoals een unieke positie in te nemen op het gebied van het (speciaal) onderwijs, doorlopende leer- en begeleidingslijnen en het opleiden en bijscholen van professionals in een hybride leeromgeving. Het liefst zoeken we hierin ook de samenwerking met onder andere middelbaar- en hoger beroepsonderwijs, University College Roosevelt, Universiteit Gent en campussen elders in Zeeland maar ook de verbinding met andere gemeenten, de provincie Zeeland, de Rijksoverheid, het bedrijfsleven en verenigingen en organisaties voor sport, kunst en cultuur. Deze plannen kunnen en willen we als gemeente zeer zeker niet alleen realiseren. Hiervoor is commitment nodig vanuit de diverse betrokken partijen, die ook allen baat kunnen hebben bij intensievere samenwerkingen en het versterken van de brede welvaart in de regio. Een voorbeeld van een huidige succesvolle samenwerking is het Centrum voor Top Techniek (CTT). Dit is een gezamenlijke praktijklocatie voor technisch onderwijs in Zeeuws-Vlaanderen.

Het is ontstaan vanuit een gezamenlijk initiatief van het onderwijs (vmbo, mbo, bedrijfsscholen) en het bedrijfsleven met als doel om technisch beroepsonderwijs in de regio te behouden en te versterken. Kansen De ontwikkelingen in Terneuzen bieden vele kansen, die ook aansluiten bij de landelijke ontwikkelingen ten aanzien van het onderwijs. We denken hierbij bijvoorbeeld aan de landelijke ambitie voor het middelbaar beroepsonderwijs. Zo stelt het Rijk bijvoorbeeld geld beschikbaar voor het bevorderen van kansengelijkheid, een betere aansluiting op de arbeidsmarkt en voor kwaliteit, onderzoek en innovatie. Voor ons als regio Zeeuws-Vlaanderen is dit essentieel. Het op peil houden van de onderwijsvoorzieningen gaat immers verder dan het voortgezet onderwijs. Binnen Campus Terneuzen zouden wij hier graag bij de landelijke ambities aansluiten. Campus Terneuzen kan ons inziens studenten optimale kansen bieden en juist de drempels tussen vmbo, mbo en hbo laten verdwijnen. Daarnaast kunnen ook de nieuw ontstane samenwerkingen op lokaal niveau inzichten en lessen opleveren voor landelijke ontwikkelingen en soortgelijke regio’s. Verkennen met partners Graag verkennen we met partners op welke wijze Terneuzen kan fungeren als broedplaats voor nieuwe initiatieven en hoe we hiermee het onderwijs in de regio verder kunnen versterken.

We zien het belang van de aanwezigheid van het beroepsonderwijs in de regio en zouden graag bekijken welke mogelijkheden er zijn om dit te verbinden aan de Campus Terneuzen.

Conceptversie 3.0 – november 2023 Kernpunten visie  Onderwijs in Zeeuws-Vlaanderen robuust voor de toekomst, zowel aan de harde kant (huisvestiging die past in de huidige tijd) als aan de zachte kant (samenwerking).  Jongeren krijgen de kans om zich in de regio te ontplooien en ontwikkelen en ervaring op te doen om tot een beroep te komen dat bij hen past.  Onderwijs met een brede blik, er wordt aangesloten bij de Rijks brede ontwikkelingen, er wordt gekeken naar grensoverschrijdende kansen en gericht op samenwerkingen met diverse organisaties zoals werkgevers in de regio.  Impuls voor onderwijs, kunst, cultuur, sport, beweging, gezondheid, vitaliteit, sociale samenhang en samenwerking.  Passend onderwijs voor iedereen. De drempels tussen vmbo, mbo en hbo zoveel mogelijk beperken. Hoe Om het onderwijs in Terneuzen aantrekkelijk te houden, zetten we in op de volgende onderwerpen:  Bouwen nieuwe locatie voor het voortgezet onderwijs, waarbij we onderzoeken of we in de directe nabijheid op Campus Terneuzen ook een nieuwe locatie voor het speciaal onderwijs kunnen bouwen.  Het realiseren van een Campus Terneuzen, waarbij er oog is voor de behoefte van jongeren, om zich ook na schooltijd op de Campus verder te kunnen ontplooien.  Uitwerken van de rol van het MBO en HBO in de regio, samenwerkingsafspraken aangaan.

 Uitwerken van samenwerkingen met andere campussen in Zeeland en de mogelijkheden die er net over grens (UGent) zijn.  In gesprek met werkgevers en bedrijven op welke wijze aangesloten kan worden bij hun zoektocht naar toekomstige professionals, waarbij ook gekeken kan worden naar het aanbieden van stages, het aanbieden van specifieke onderwijsrichtingen in de regio.  Samenwerkingsconvenanten aangaan met andere kennisinstituten om de mogelijkheid te benutten om bijvoorbeeld innovatie technologische vooruitgang te verbinden aan de regio, niet alleen vanuit de chemie, maar ook vanuit de kansen die het uitstrekte landschap en de verbinding met de zee hier biedt.