2023-11-30 a. Regiovisie Jeugdhulp Zeeland 2023-2028 - Ontwerpbesluit

30

Regiovisie Jeugdhulp Zeeland 2023 - 2028 | 5 Regio

33/47

Bovenregionale samenwerking

Regie op het jeugdhulplandschap

Voor een kwalitatief goed en dekkend jeugdhulplandschap wordt ook bovenregionaal en landelijk samengewerkt: • Zeeland is een van de elf accounthoudende regio’s waarin de bovenregionale samenwerking rond de GI’s wordt afgestemd. • Zeeland werkt voor het aanbod op JeugdzorgPlus samen met West-Brabant West en West-Brabant Oost. • In het Bovenregionaal Expertisenetwerk (BEN) heeft Eindhoven een coördinerende rol voor het landsdeel Brabant-Zeeland. BEN ondersteunt de regionale expertteams bij het organiseren van passende hulp voor kinderen en jeugdigen met complexe, meervoudige én weinig voorkomende problematiek. Een lid van de bestuurscommissie IJZ is tevens lid van het bestuur van BEN. • Een beperkt aantal zorgvormen is zo specialistisch en weinig voorkomend dat deze op landelijke schaal worden georganiseerd. Ook Zeeland is hieraan gebonden. • Het bestuurlijk netwerk J42 is een platform om kennis en ervaringen te delen tussen de jeugdregio’s. • Zeeland is vertegenwoordigd in de commissie Zorg, Jeugd en Onder­wijs, een onderdeel van de adviescommissies en colleges van de VNG.

Uit evaluatiegesprekken en het onderzoek naar het jeugdhulplandschap in Zeeland is naar voren gekomen dat er in Zeeland een belangrijke regieopgave ligt op het vormgeven van het totale jeugdhulplandschap, zowel als het gaat om het beschikbare aanbod in relatie tot de behoefte van jeugdigen en gezinnen, als om het functioneren van het jeugd­ hulplandschap als zodanig. Om deze regierol te kunnen versterken, wordt in het rapport naar het jeugdhulplandschap (bijlage 1) een aantal aanbevelingen gedaan die we overnemen.

31

Regiovisie Jeugdhulp Zeeland 2023 - 2028 | 5 Regio

Inkoop Op basis van de regiovisie stelt IJZ in samenspraak met de gemeenten de inkoopstrategie op. We behouden wat werkt en organiseren wat nodig is. Vanuit de inkoopstrategie volgen keuzes over inkooptraject, bekostiging en contractvorm. Deze keuzes worden vertaald in een inkoopleidraad. Hierbij worden reële tarieven gehanteerd. De afbakening van de jeugdhulp en de inrichting van de lokale teams zijn bepalend voor de aard en de omvang van de in te kopen jeugdhulp. Een evaluatie van de huidige producten en evaluatie van de percelen is daarom noodzakelijk, met aandacht voor lokale ruimte voor het realiseren van algemene voorzieningen jeugdhulp en (lichte) ambulante hulp en onder­ steuning. Dit wordt opgepakt in aanloop naar de nieuwe aanbesteding.

34/47

Contractmanagement

Monitoring IJZ

Het primaire doel van contractmanagement is toezien op het nakomen van de overeengekomen afspraken door alle contractpartijen (gemeenten en jeugdhulpaanbieders) en, indien noodzakelijk, het aanspreken van contractpartijen op deze afspraken. Contractmanagers hebben periodiek overleg met de penvoerders van samenwerkingsverbanden en de GI’s waarbij vertegen­woordigers van gemeenten aanwezig zijn. Gemeente­ lijke toegangen maken voor het toewijzen van jeugdhulp primair gebruik van dit aanbod. Voor jeugdigen die voor hun passende zorg buiten Zeeland terecht moeten wordt een maatwerkovereenkomst afgesloten.

De afgelopen jaren is er gewerkt aan de doorontwikkeling van het interactieve PowerBI-dashboard Monitor Grip op Jeugd dat voor alle Zeeuwse gemeenten inzicht geeft in ontwikkelingen met betrekking tot jeugdhulp in Zeeland. Het dashboard is gebaseerd op de data van de Zeeuwse gemeenten die bekend zijn bij IJZ. Momenteel helpt het dashboard om terug te kijken. Met de ontwikkeling van een prognose­ model is het mogelijk om beter te voorspellen. In de komende tijd wordt deze functie verder uitgebreid om bijvoorbeeld een betere inschatting te kunnen geven van de te verwachten zorgkosten. Dit geeft meer houvast om tijdig bij te sturen als ongewenste ontwikkelingen zich zouden tonen.

Bij dreigende discontinuïteit van een jeugdhulpaanbieder wordt gewerkt op basis van het draaiboek ʻContinuïteit jeugdhulpʼ. Dit landelijk vast­ gestelde draaiboek bepaalt per trede de ernst van de discontinuïteit en de rol die de gemeenten moeten innemen. IJZ ondersteunt de gemeenten hierbij.

32

Regiovisie Jeugdhulp Zeeland 2023 - 2028 | 5 Regio

Actiepunten voor de komende periode zijn: • Evaluatie van de huidige beleidsvoorbereidende structuur en advisering hierover. • Zorg dragen voor voldoende (ontwikkel)capaciteit voor de uitvoering van de regiovisie bij gemeenten en partners. • Versterken regie op (de doorontwikkeling van) het jeugdhulp­ landschap. • Beperking van administratieve lasten, zowel in het inkoopproces als bij de uitvoering van de contracten. • Dialoog met stakeholders om te komen tot een passend aanbod. • Anticiperen op ontwikkelingen door het prognosemodel uit te breiden binnen de monitor ‘Grip op Jeugd’.

35/47

6 Financiën

36/47

6 Financiën Regionale begroting De dertien gemeenten financieren naar rato van het gemiddelde van de macrobudgetten 2015 t/m 2018 (uit de algemene uitkering van het rijk aan gemeenten) de uitvoeringskosten IJZ, de programma­organisatie en het jaarlijkse werkbudget (de post ‘Taskforce Jeugd’). De doelen uit de regiovisie kunnen inhoudelijk, qua menskracht en financieel niet in één jaar worden gerealiseerd. Het portefeuillehoudersoverleg jeugd stelt jaarlijks prioriteiten op basis van urgentie, financiën, innovatieve ontwikkelingen, arbeidsmarktproblematiek, wachtlijst­ beheer enzovoorts.

Het portefeuillehoudersoverleg jeugd stelt jaarlijks prioriteiten op basis van urgentie, financiën, innovatieve ontwikkelingen, arbeidsmarktproblematiek, wachtlijstbeheer enzovoorts. Deze leggen we vast in de jaarlijkse uitvoeringsagenda en bespreken deze in het pho jeugd. Voorstellen met (incidentele) kosten, die gericht zijn op de uitvoering van de regiovisie, worden inhoudelijk besproken in het portefeuillehoudersoverleg Jeugd en daarna aan de colleges ter besluitvorming aangeboden. Waar mogelijk verwerft de programmaorganisatie aanvullende middelen uit landelijke en bovenregionale budgetten en subsidies.

IJZ voert de financiële administratie van het betalingsverkeer van Zorg in Natura (ZiN) uit voor de gemeenten. In de bestuursrapportage 2023 zijn de volgende bedragen opgenomen:

Jeugdhulp Uitvoerigskosten IJZ Taskforce Jeugd1 Totaal

2023

2024

2025

2026

132.210.225

134.981.061

134.981061

134.981061

1.611.477

1.771.308

1.667.408

1.667.408

307.376

317.800

317.800

317.800

134.129.077

137.070.169

136.966.269

136.966.269

1 Toelichting Taskforce Jeugd in begrippenlijst pagina 41 34

Regiovisie Jeugdhulp Zeeland 2023 - 2028 | 6 Financiën

37/47

Financiële opgave vanuit de Hervormingsagenda Jeugd In juni 2023 is via de algemene ledenvergadering van de VNG ingestemd met de HA. De Commissie van Wijzen heeft in haar uitspraak van mei 2021 vastgesteld dat een besparingspotentieel op de jeugdhulp van ca. € 1 miljard vanaf 2027 haalbaar moet zijn. Dit vormt de financiële doelstelling van de HA, op basis van de afgesproken maatregelen. Bij de gemeenten bestaan grote zorgen over de betaalbaarheid en daarmee de houdbaarheid van jeugdhulp in Zeeland. Door de opgelegde taakstelling wordt het noodzakelijk in de komende periode scherpe keuzes te maken.

Vanuit de HA en de regiovisie ontstaan lokale en regionale initiatieven voor de uitvoering van de verschillende maatregelen. De VNG heeft gemeenten gevraagd terughoudend te zijn met het maken van een eigen inter­pretatie van de financiële investeringen die nodig zijn en de landelijke handreiking te volgen. Daarom volgt een concreet voorstel voor de financiering van regionale initiatieven afzonderlijk van deze regiovisie, bijvoorbeeld via de uitwerking van bestuursopdrachten.

Aan het besparingspotentieel is een ingroeipad gekoppeld. Op basis van het besparingspotentieel en het ingroeipad is een investeringstabel in de HA opgenomen (bijlage 3 van de HA). De investeringsreeksen zijn een zo goed mogelijke inschatting van de investeringen die nodig zijn om de maatregelen lokaal en regionaal uit te voeren. VNG ontwikkelt met betrokkenheid van een aantal gemeenten een handreiking die zo praktisch mogelijk inzicht geeft in de vraag hoe gemeenten om kunnen gaan met de verschillende financiële maatregelen uit de agenda. We volgen de uitwerking van de handreiking, die naar verwachting in oktober 2023 wordt opgeleverd.

35

Regiovisie Jeugdhulp Zeeland 2023 - 2028 | 6 Financiën

38/47

7 Agenda

39/47

7 De uitvoeringsagenda In hoofdstuk 4 van deze regiovisie zijn de zes inhoudelijke ontwikkel­ doelen geformuleerd. Vanuit hoofdstuk 5 wordt hier een zevende ontwikkeldoel aan toegevoegd, gericht op de regionale samenwerking. Op elk van de ontwikkeldoelen is op hoofdlijnen aangegeven waar we op inzetten om de doelen te bereiken. Om in de komende jaren flexibel te kunnen inspelen op (landelijke) ontwikkelingen en voortschrijdend inzicht, werken we de ontwikkeldoelen uit in een uitvoeringsagenda. De uitvoeringsagenda wordt jaarlijks geactualiseerd en voorgelegd aan het portefeuillehoudersoverleg Jeugd. De hoofdlijnen van de uitvoeringsagenda zijn:

2. Sterke lokale teams • Elke gemeente gaat aan de slag met de vorming en positionering van lokale teams, langs de vijf basisfuncties voor lokale (wijk)teams1. • We zetten in op een sterke verbinding tussen het lokale team en de specialisten op jeugdhulp en aanpalende domeinen en maken hierover nadere afspraken. • We werken toe naar een uniforme werkwijze binnen een veiligheids­ team dat subregionaal of regionaal wordt vormgegeven. • We werken toe naar een gezamenlijke agenda van de domeinen jeugd en veiligheid, waar het vergroten van kennis en deskundigheid en het ontwikkelen van specifieke hulp onderdeel van uitmaken. • Invoeren nieuwe routering ‘overige (politie)meldingen jeugd’ naar de lokale toegangen.

1. Een sterke basis • We zetten lokaal in op collectieve en voorliggende basis­ voorzieningen die voor iedereen toegankelijk zijn. • We versterken de samenwerking tussen kinderopvang, scholen, lokale teams, zorg en (lichte) jeugdhulp en trekken hier (sub) regionaal in op.

1 KPMG, Basisfuncties voor lokale teams in kaart (2019) 37

Regiovisie Jeugdhulp Zeeland 2023 - 2028 | 7 Agenda

40/47

3. Integraal en dekkend aanbod, efficiënt georganiseerd • We onderzoeken in Zeeland welke methodiek bijdraagt aan het verwezenlijken van meer samenhang met andere beleidsterreinen en een brede kijk bij vragen die ouders en jeugdigen hebben (bijvoorbeeld verklarende analyse) en gaan deze Zeeuws-breed toepassen. • We onderzoeken de mogelijkheid om te gaan werken met één aanmeldformulier binnen de hele keten. • We maken keuzes met betrekking tot de aard en het volume van jeugdhulpvoorzieningen om een dekkend jeugdhulplandschap te realiseren voor de meest kwetsbaren. • We vergroten het groepsgericht aanbod en gaan onderzoeken hoe we dit vrij-toegankelijk kunnen inrichten, met oog voor de reeds bestaande lokale infrastructuur. • We stimuleren verdergaande digitalisering van jeugdhulp.

4. Zo thuis (nabij) mogelijk

5. Onderwijs en jeugdhulp verbonden • Lokaal en subregionaal werken we aan preventie en vroegsignalering in kinderopvang en op scholen. • We maken regionaal afspraken met het onderwijs over een passende onderwijsvoorziening voor hoogcomplexe casuïstiek.

6. Samen leren en doen wat werkt • Opstellen en vaststellen bestuursopdracht ‘Samen leren in de regio’ (werktitel). • Opzetten platform/podium om de geleerde lessen en goede voorbeelden te delen tussen de gemeenten. • We gaan aan de slag met ervaringsdeskundigheid zodat ouders en jeugdigen mee kunnen denken over de knelpunten en oplossingen.

7. Regionale samenwerking • Evaluatie van huidige beleidsvoorbereidende structuur en advisering hierover. • Zorg dragen voor voldoende (ontwikkel)capaciteit voor de uitvoering van de regiovisie bij gemeenten en partners. • Versterken regie op (de doorontwikkeling van) het jeugdhulp­landschap. • Beperking van administratieve lasten, zowel in het inkoopproces als bij de uitvoering van de contracten. • Dialoog met stakeholders om te komen tot een passend aanbod. • Anticiperen op ontwikkelingen door het prognosemodel uit te breiden binnen de monitor ‘Grip op Jeugd’.

• Vaststellen en uitvoeren van de bestuursopdracht ‘Hoog-complexe zorg thuis nabij’, waarin de af- en ombouw JeugdzorgPlus en residentiële zorg wordt uitgewerkt. • Doorontwikkeling en borging RET Zeeland. • We onderzoeken hoe we de crisishulp doorontwikkelen.

38

Regiovisie Jeugdhulp Zeeland 2023 - 2028 | 7 Agenda

41/47

Begrippenlijst Lokaal Op het niveau van een gemeente. De dertien gemeenten in Zeeland zijn Borsele, Goes, Hulst, Kapelle, Middelburg, Noord-Beveland, Reimerswaal, Schouwen-Duiveland, Sluis, Terneuzen, Tholen, Veere en Vlissingen.

Subregionaal Op het niveau van een subregio. De drie subregio’s in Zeeland zijn de Oosterschelderegio, Walcheren en Zeeuws-Vlaanderen.

Regionaal Op het niveau van jeugdregio Zeeland. Het gebied is gelijk aan dat van de provincie Zeeland.

Bovenregionaal en landelijk Op het niveau van Brabant en Zeeland voor het bovenregionaal expertisenetwerk en jeugdhulp in het strafrechtelijk kader. Het betreft de regio’s Zeeland, West-Brabant West, West-Brabant Oost, Hart van Brabant, Noordoost Brabant, Zuidoost Brabant.

39

Regiovisie Jeugdhulp Zeeland 2023 - 2028 | Begrippenlijst

Zeeland werkt samen met West-Brabant West en West-Brabant Oost voor de inkoop van JeugdzorgPlus. Op landelijk niveau werkt Zeeland samen als accounthoudende regio GI en voor de Landelijke Inkoop Jeugdhulp.

Pleegzorg Zorg voor kinderen tot 21 jaar die door omstandigheden korte of langere tijd niet thuis kunnen wonen. Deze kinderen worden opgenomen in een pleeggezin. Er is een onderscheid tussen informele zorg voor elkaar en formele pleegzorg. In de regiovisie wordt met ‘pleegzorg’ formele pleegzorg bedoeld. Bij formele pleegzorg heeft de gemeente of de huisarts een verlenings­ beschikking voor pleegzorg afgegeven. Formele pleegzorg kan zowel vrijwillig als gedwongen zijn, en zowel een netwerkplaatsing als een bestandsplaatsing. Bij een netwerkplaatsing worden kinderen opgevangen door familie of kennissen. Een bestandsplaatsing is een plaatsing bij niet-verwanten: mensen die zich hebben aangemeld bij een pleegzorgaanbieder. Pleegouders krijgen begeleiding en een pleegzorgvergoeding van de pleegzorgaanbieder.

42/47

Specialistische pleegzorg

Residentiële jeugdhulp

Pleegzorg waarbij er meer begeleiding voor pleegouders is vanwege de zware problematiek van het kind. Tot aan de nieuwe aanbesteding voor jeugdhulp loopt er een regionale pilot voor specialistische pleegzorg. Bij positieve resultaten wordt specialistische pleegzorg als voorziening opgenomen in de nieuwe overeenkomsten.

In de residentiële jeugdhulp leven jeugdigen tussen de 0 en 23 jaar, met uiteenlopende problemen, in een tehuis of instelling. Het verblijf is vrijwillig of gedwongen en dient verschillende doelen. Het verblijf kan variëren van enkele dagen per week tot de hele week, voor een korte of langere periode. Er bestaan diverse vormen van residentiële hulp: kamer­ training, leefgroepen gericht op opvoeden en opgroeien, behandel­ groepen voor specifieke problemen, crisisopvang en gesloten jeugdhulp.

Gezinshuizen Een gezinshuis is een kleinschalige vorm van jeugdhulp georganiseerd vanuit een natuurlijk gezinssysteem. In een gezinshuis bieden gezinshuis­ ouders volgens het 24x7-principe opvoeding, ondersteuning en zorg aan bij hen in huis geplaatste kinderen en jongeren. Deze groep is tijdelijk of langdurig aangewezen op intensieve en professionele hulpverlening als gevolg van beschadigende ervaringen of complexe problematiek.

Specialistische gezinshuizen

Strategisch partnerschap Samenwerking op basis van een gedeelde verantwoordelijkheid voor een maatschappelijke opgave, vanuit een gezamenlijk vertrekpunt. Deze vorm van samenwerken is nodig bij het transformatievraagstuk in het jeugddomein, waarin een integrale en samenhangende aanpak van gemeente, partners en inwoners gevraagd wordt en de druk op de financiën toeneemt.

Gezinshuizen waarbij er meer begeleiding voor gezinshuisouders is vanwege de zware problematiek van het kind of de jongere.

40

Regiovisie Jeugdhulp Zeeland 2023 - 2028 | Begrippenlijst

43/47

Regie

Taskforce Jeugd

We maken onderscheid tussen formele regie en netwerkregie. Formele regie hangt samen met wettelijke taken. Bij netwerkregie gaat het om samenwerking tussen partijen die zich allemaal verantwoordelijk voelen voor een gedeelde ambitie. De gemeente voert formele regie vanuit de Jeugdwet: ze houdt in meer of mindere mate grip op de werkzaamheden die partners uitoefenen.

Bij de start van de decentralisatie jeugdhulp in 2015 is gezamenlijk Zeeuws beleid ontwikkeld. Dit heeft geresulteerd in de Transformatie­ agenda Jeugd. Om de transformatie in de jeugdhulp te coördineren en te ondersteunen is budget vrijgemaakt voor een programmamanager, een ambtelijk secretaris en secretariële ondersteuning. Ook is een werkbudget vrijgemaakt van € 100.000 om bijeenkomsten uit te organiseren, onderzoek mee te laten verrichten of andere tijdelijke kosten uit te dekken om het programma uit te voeren. De naam 'Taskforce Jeugd' wordt niet meer actief gebruikt, we spreken meer over het Transformatieoverleg en het programmateam. De kosten­ posten zijn nog dezelfde. IJZ beheert deze kosten namens de gemeenten.

Effectief regievoeren kan door: • het formuleren van een duidelijke visie op het te bereiken resultaat; • het maken van duidelijke en concrete afspraken met alle partijen; • het formuleren van een gezamenlijke probleemdefinitie; • het investeren in relaties en het creëren van draagvlak; • het zoeken van medestanders; • het respecteren van de competenties van alle partijen; • het zetten van korte processtappen; • het investeren in directe communicatie met alle partijen; • het gebruikmaken van snelle en toegankelijke communicatiemiddelen.

41

Regiovisie Jeugdhulp Zeeland 2023 - 2028 | Begrippenlijst

44/47

Bronnen en relevante stukken Voorwoord

Hoofdstuk 3

1. Jeugdwet 2. Transformatieagenda Jeugd Zeeland (2018-2022)

Hoofdstuk 1 3. 4. 5. 6. 7.

10. NJi – Wat werkt bij integrale jeugdhulp

Hoofdstuk 4 11. KPMG – Basisfuncties voor lokale teams in kaart 12. Mét andere ogen 13. Rondom het kind – Kindcentra Zeeuws-Vlaanderen 14. Criminele uitbuiting onder scholieren en studenten in Zeeland 15. Naar collectieve financiering van Zorg in Onderwijstijd

Norm voor Opdrachtgeverschap Jeugd Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming GALA – Gezond en Actief Leven Akkoord Integraal Zorgakkoord: ‘Samen werken aan gezonde zorg’

Hoofdstuk 2

Hoofdstuk 5 16. Gemeenschappelijke regeling Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland 17. Verordening bestuurscommissie Inkoop Jeugdhulp Zeeland 18. Draaiboek ‘Continuïteit jeugdhulp’

8. Nota ‘Pleegzorg in Zeeland’ 9. Evaluatie van het proces van heroverweging van de inkooprelatie met Intervence

42

Regiovisie Jeugdhulp Zeeland 2023 - 2028 | Bronnen en relevante stukken

45/47

Bijlagen 1. Onderzoek naar het jeugdhulplandschap Zeeland (Bureau HHM, 2023)

43

Regiovisie Jeugdhulp Zeeland 2023 - 2028 | Bijlagen

46/47

Colofon Samenstellers Werkgroep Regiovisie jeugdhulp Zeeland 2023 - 2028 Beleidsmedewerkers Jeugd Zeeuwse gemeenten Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland Grafisch ontwerp Graphicjam.nl Beelden Shutterstock Uitgave Regiovisie jeugdhulp Zeeland, december 2023 In opdracht van de Zeeuwse gemeenten

44

Regiovisie Jeugdhulp Zeeland 2023 - 2028 |

47/47